YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2016/15994
KARAR NO : 2019/9629
KARAR TARİHİ : 30.10.2019

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı üçüncü kişiler vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K A R A R

Asıl dosya (… 5. İcra Hukuk Mahkemesinin 2015/701 Esas) da davacı üçüncü kişi …. Motorları San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili, … 18. İcra Müdürlüğünün 2015/5870 Esas sayılı takip dosyasında yapılan 04/06/2015 tarihli hacze konu menkulleri 03/07/2014 tarihinde ihale usulüyle satın aldığını ve …. San. Tic. Ltd. Şti’ye kiraya verildiğini, haciz adresinin borçlu ile ilgisinin bulunmadığını açıklayarak davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen … İcra Hukuk Mahkemesinin 2015/702 Esas sayılı dosyasında, davacı üçüncü kişi …. Motorları San. Ve Tic. Ltd. Şti. kişi vekili, … 12. İcra Müdürlüğünün 2014/5447 Esas sayılı takip dosyasında yapılan 08/06/2015 tarihli hacze konu menkulleri 03/07/2014 tarihinde ihale usulüyle satın aldığını ve…. San.Tic. Ltd. Şti’ye kiraya verdiğini haciz adresinin borçlu ile ilgisinin bulunmadığını açıklayarak, davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen … İcra Hukuk Mahkemesinin 2015/706 Esas sayılı dosyasında, davacı üçüncü kişi…. San.Tic. Ltd.Şti vekili, … 12. İcra Müdürlüğünün 2014/6039 Esas sayılı dosyasında 09.06.2015 tarihinde haczedilen menkullerin …. Motorları San. Ve Tic. Ltd. Şti’den kiralandığını, müvekkili şirketin faaliyet gösterdiği adreste haciz işlemi uygulandığını belirterek, davanın kabulünü istemiştir.
Birleşen … İcra Hukuk Mahkemesinin 2015/707 Esas sayılı dosyasında, üçüncü kişi…. San. Tic. Ltd. Şti vekili, … 18. İcra Müdürlüğünün 2015/5870 Esas sayılı dosyasında 04.06.2015 tarihinde haczedilen menkullerin …. Motorları San. ve Tic. Ltd. Şti’den kiralandığını, müvekkili şirketin faaliyet gösterdiği adreste haciz işlemi uygulandığını belirterek, davanın kabulünü istemiştir.
Mahkemece, haciz mahallinde borçlu adına belge bulunması, borçlu ile üçüncü kişinin aynı alanda faaliyet göstermesi, borçlu şirkette çalışan işçilerin sonradan üçüncü kişi şirkette çalışmaya başlaması, Fam… Şirketi ile borçlu şirket arasında organik bağ bulunduğu gerekçesi ile birleşen … İcra Hukuk Mahkemesinin 2015/706 ve 2015/707 Esas sayılı davalarının reddine; faaliyet alanlarının, işyeri adreslerinin, ortaklarının aynı olduğu, hacze konu malların borçludan ihale ile satın alındığı, haciz mahallinde borçluya ait evraklar bulunduğu, davacı ASC …Şirketi ile borçlu şirket arasında organik bağ bulunduğu gerekçesi ile asıl ve birleşen … İcra Hukuk Mahkemesinin 2015/702 Esas sayılı davalarının reddine karar verilmiş, karar davacı üçüncü kişiler…. San. Tic. Ltd. Şti vekili ile …. Motorları San. ve Tic. Ltd. Şti vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Asıl ve birleşen dosyalarda, dava, üçüncü kişinin İİK’nin 96. vd. maddelerine dayalı istihkak iddiasına ilişkindir.
1. Birleşen … İcra Hukuk Mahkemesinin 2015/706 ve 2015/ 707 Esas sayılı dosyalar açısından yapılan temyiz incelemesinde;
Davacı üçüncü kişi Fam…. Şirketi, mahcuzları ASC… Şirketinden kiraladığını beyan ederek, kiracılık sıfatına dayalı olarak istihkak iddiasında bulunmuştur.
Bu tür davaların dinlenebilmesi için ön koşul, malın üçüncü kişi elinde haczedilmesi üzerine üçüncü kişi tarafından haczedilen mal üzerinde mülkiyet veya rehin hakkı gibi sınırlı bir ayni hakka vs. dayanarak istihkak iddiasında bulunulmasıdır. Gerek doktrinde ve gerekse Yargıtay uygulamasında “Mülkiyet ve rehin hakları” sözcüklerinin sınırlandırıcı anlam taşımadığı, ayrıca sınırlı ayni haklara, tapuya şerh verilmiş kişisel haklara, hapis hakkına, mülkiyeti muhafaza sözleşmesine, intifa hakkına dayanarak da istihkak iddiasında bulunulabileceği kabul edilmektedir.
Ancak somut olayda, davalı yukarıda yazılı haklara değil, yalnızca kiracılık sıfatına dayanmıştır. Kiracının istihkak iddiasında bulunma hakkı yoktur. Kira hakkına dayalı istihkak iddiası geçerli olmadığı gibi davacı üçüncü kişinin bir başka üçüncü kişi ASC… Şirketi adına istihkak iddiasında bulunması da geçerli değildir. Bu durumda, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın esastan reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
2. Asıl ve birleşen … İcra Hukuk Mahkemesinin 2015/702 Esas sayılı dosyalarına ilişkin temyiz incelemesinde;
Dava konusu haciz, FAM ….Şirketinin ticaret sicil adresinde yapılmış olup dayanak ilam adresinde yapılmamıştır. Ayrıca, ticaret sicil kayıtlarına göre borçlu haciz adresinde faaliyette bulunmamıştır. Davalı alacaklılar, haciz mahallinde borçlu adına belge bulunduğunu, çalışanların ortak olduğunu iddia etmiş iseler de, bu hususlar FAM…. Şirketi ile borçlu şirket arasındaki ilişkiyi belirlemede önemli olup dosyada yer alan ticaret sicil kayıtlarına göre, davacı üçüncü kişi ASC… Şirketi ile ne Fam… Şirketi ne de borçlu Şirket arasında organik bağ bulunmamaktadır. Ayrıca, davacı üçüncü kişi ASC…Şirketi borcun doğumundan çok önce 2004 yılında kurulmuştur. Öte yandan, davacı ASC … Şirketi borçlu aleyhine … 2. İcra Müdürlüğünün 2014/3727 Esas sayılı dosyası ile yapılan takipte 03.07.2014 tarihli ihalede alacağa mahsuben mahcuzların alındığını ve FAM …. Şirketine kiralandığını iddia etmiş, dosya kapsamında yer alan bilirkişi raporuna göre, hacze konu menkullerin ihale ile alınan ve aynı şekilde FAM… Şirketine kiralanan menkuller ile uyumlu olduğu belirtilmiştir. Her ne kadar davalı alacaklı mahcuzların muvazaalı olarak açılan icra takibi neticesinde ihale yoluyla alındığını iddia etmiş ise de, takibin muvazaalı yapıldığına dair dosyaya herhangi bir delil ibraz edilmemiştir.Bu koşullarda, istihkak iddiasının, alacaklıdan mal kaçırmak amacıyla danışıklı olarak ileri sürüldüğü ve muvazaalı işlemler yapıldığı ispatlanamadığından davanın kabulü gerekirken, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, yerel mahkeme kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Ayrıca; birleşen … İcra Hukuk Mahkemesinin 706 ve 707 Esas sayılı dosyalarında dava üçüncü kişi…. San.Tic. Ltd. Şti tarafından açılmasına rağmen gerekçeli karar başlığında davalı olarak yazılmış olduğu görülmüş, ancak bu husus mahallinde düzeltilebilecek maddi hata niteliğinde bulunduğundan, bozma nedeni yapılmamıştır.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı üçüncü kişi…. San. Tic. Ltd. Şti ile …. Motorları San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün İİK’nin 366 ve HUMK’un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, taraflarca İİK’nin 366/3. maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz edenlere ayrı ayrı iadesine, 30.10.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.