YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2019/1743
KARAR NO : 2020/4736
KARAR TARİHİ : 04.11.2020

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 05.12.2018 tarih ve 2016/193-2018/769 sayılı kararın Yargıtay’ca incelenmesinin duruşmalı olarak asıl davada davalı … ile asıl ve birleşen davada davalı- asıl davada açılan karşı davanın davacısı Hopel Turizm Seyahat Kuyumculuk Fotoğraf İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, duruşma için belirlenen 03.11.2020 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan asıl ve birleşen davada davalılar Hopel Ltd. Şti. ve … ve yine karşı davada Hopel Ltd. Şti. vekili Av. … dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, asıl davada, müvekkili ile davalılardan …’ın I.G.E İnşaat Emlak Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ortağı olduklarını, davalı …’ın müdür tayin edildiğini, müvekkilinin davalı …’a inşaatlarda kullanması için 25.000.000.- TL karşılığı USD ve Euro gönderdiğini, ayrıca anılan davalının taşınmaz satışlarından 1.538.240 USD tahsil ettiğini, böylece davalı …’a ödenen tutarın 27.000.000.- TL’yi bulduğunu, buna karşılık davalı lehine yanlışlarla dolu olmakla birlikte inşaatlara 18.647.632.- TL harcandığına ilişkin rapor sunulduğunu, bakiye tutarın kayıp olduğunu, davalı …’ın inşaatları kendisi ve aile fertlerinin kurduğu ve müdür olduğu davalı Hopel Turizm Sey. Kuy. Foto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne yaptırdığını, davalı müdürün aslında I.G.E İnş. Eml. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına olması gereken taşınmazları Hopel Tur. Sey. Kuy. Foto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve başka şahıslar üzerine geçirdiğini, bu devirlerin gerçek bir satışı yansıtmadığını ileri sürerek davalı … adına tescili sağlanmış 24 adet, davalı Hopel Turizm Seyahat Kuyumculuk Foto. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. adına tescili sağlanmış 9 adet, davalı … adına tescili sağlanmış 1 adet, davalı … adına tescili sağlanmış 1 adet, davalı … adına tescili sağlanmış 1 adet, davalı … adına tescili sağlanmış 5 adet taşınmazın tapularının iptali ile I.G.E İnşaat Emlak Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına tescilini, davalılardan …’ın inşaatlarda kullanması gerekirken kendisine mal etmek suretiyle I.G.E İnşaat Emlak Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ni uğrattığı zararın karşılığı şimdilik 1.000.000.- TL’nin bu kişiden tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili, birleşen 2010/74 Esas sayılı davada, ise aynı iddialarla davalı … adına tescili sağlanmış 7 adet, davalı … adına tescili sağlanmış 4 adet, davalı … adına tescili sağlanmış 6 adet taşınmazın tapularının iptali ile I.G.E İnşaat Emlak Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına tescilini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili, 22.07.2010 havale tarihli dilekçe ile davalılar …, …, …, … hakkındaki davasından, 04.05.2011 havale tarihli dilekçesi ile davalı … hakkındaki davasından feragat etmiştir.
Davalı Hopel Turizm Seyahat Kuy. Foto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı … vekili, inşaatların yapılmasında asıl yükün müvekkili … tarafından üstlenildiğini, davacının maddi katkıda bulunmadığını, dayanılan 20.07.2009 tarihli hesap tablosunun hile ile alınan, fiktif/ hayali rakamlar içeren, ortağa güven çerçevesinde kredi çekmek için Rusya’da bir bankaya ibraz amaçlı imzalanan Rusça bir belge olduğunu, davacının gönderdiğini iddia ettiği paraların şirkete ya da müvekkiline verilmediğini, ödeme iddiasını destekleyecek bir belgenin bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini istemiş, karşı davasında, müvekkili şirketin davacı- karşı davalı için yaptığı inşaatlar için alacağının bulunduğunu ileri sürerek şimdilik 10.000.- TL’nin karşı davalıdan tahsili ile karşı davacı şirkete ödenmesini talep ve dava etmiştir.
Diğer davalıların vekilleri davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, uyulan bozma ilamı, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davacı ve davalı …’ın Türkiye’de inşaat yapıp satma maksadıyla yatırım amaçlı olarak İGE Ltd. Şti’yi kurdukları, şirket yetkilisinin davalı … olduğu, davalının sözleşme gereği inşaatın yapım işini üstlendiği, inşaat yapımını yine kendisinin yetkilisi olduğu Hopel Ltd. Şti’ye verdiği, davacının ise şirkete sadece para gönderen ortak konumunda olduğu, davacının şirkete para gönderdiği, inşaatı Hopel Ltd. Şti’nin yaptığı, fakat ortak oldukları İGE Ltd. Şti.’ye verilmesi gereken dairelerin davacının onayı ve ortaklar kurulu kararı olmaksızın davalı …’ın kardeşi olan davalı …’a, davalı Hopel Ltd. Şti’ye, diğer davalı gerçek kişilere ve dava dışı şahıslara tapuda satış gösterilerek devredildiği, İGE Ltd. Şti. adına kayıtlı herhangi bir taşınmaz bulunmadığı gibi satışlardan şirket hesabına para da girmediği, davalı …’ın imzası bulunan 20.07.2009 tarihli belgeye göre davacı tarafından davalı …’a yapılan ödemeler toplamının 22.142.800,23 TL olduğu, belge üzerinde Türkçe olarak Rusya’dan gönderilen ve Türkiye’de alınan ibarelerinin bulunduğu, tarihleriyle birlikte USD, Euro ve TL karşılığı yazılı olan meblağların rakamla belirtildiği, tacir olan davalının basiretli davranarak imzaladığı belgeyi anlaması gerektiği, bunun haricinde İGE Ltd. Şti. ve Hopel İnş. Ltd. Şti. banka hesabına para gönderildiği, makbuz karşılığı …’a ödeme yapıldığı, iş karşılığı verilen daireler için para tahsil edildiği, buna göre … tarafından yapılan toplam tahsilat bedelinin 32.058.457,26 TL olduğu, davalının iddia ettiği şekilde bayındırlık birim fiyatları +%10 müteahhit karı eklendiğinde inşaatın toplam maliyetinin 20.021.642,05 TL’yi bulduğu, arada 12.036.815,21 TL fark oluştuğu, sözleşmede yazan proje bedeli 500.000.- USD’nin içinde daire bedelleri de bulunmakla ne kadarının proje bedeli olduğunun tespit edilemediği, serbest piyasa rayiçlerine göre proje bedelinin ise 250.000.- TL olduğu, proje bedelleri düşüldüğünde de aradaki farkın 11.786.815,21 TL’ye indiği, bu miktar kadar davalı …’ın fazladan tahsilat yaptığı ve şirkete vermediği, şirket adına harcamadığı, kendi sorumluluğunda ve yedinde bulunduğu, buna göre davalı tarafından talep edilebilecek bakiye bir hakediş bedelinin kalmadığı gerekçesiyle asıl davada davalılar … ve … aleyhine açılan davanın feragat nedeniyle reddine, davalılar … ve … aleyhine açılan davanın esastan reddine, davalı Hopel Turz. Sey. Kuyum. Fotoğ. İnş. San. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile Antalya ili… İlçesi …Köyü… ada 20 parselde kayıtlı … Blok … nolu bağımsız bölümlerin ve B blok … nolu bağımsız bölümlerin davalı şirket adına olan tapu kayıtlarının iptali ile İGE İnşaat Emlak Turz. Taşı. San. Ve Tic. Ltd. Şti. adına tapuya kayıt ve tesciline, A blok … ve B blok… nolu bağımsız bölümler için açılan dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalı … aleyhine açılan davanın kabulü ile aynı parselde kayıtlı A Blok 20 nolu bağımsız bölümün davalı adına olan tapu kaydının iptali ile İGE İnşaat Emlak Turz. Taşı. San. Ve Tic. Ltd. Şti. adına tapuya kayıt ve tesciline, davalı … aleyhine açılan alacak davasının kabulü ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı tutulmak suretiyle 1.000.000.- TL’nin davalı …’dan alınarak İGE İnşaat Emlak Turz. Taşı. San. ve Tic. Ltd. Şirketine verilmesine, birleşen Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2010/74 Esas sayılı dosya yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, davalı Hopel Turz. Sey. Kuyum. Fotoğ. İnş. San. Ltd. Şti. tarafından açılan karşı davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, asıl davanın davalısı … ve asıl ve birleşen davanın davalısı- asıl davaya karşı açılan karşı davanın davacısı Hopel Turizm Seyahat Kuy. Foto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir.
1- Asıl dava, tapu iptali ve tescil ile alacak istemine ilişkindir. Mahkemece, alacak isteminin kabulüne dair verilen hükmün temyizi üzerine Dairemizin 05.11.2015 tarihli ilamı ile davalının 20.07.2009 tarihli belgeye yönelik itirazlarının karşılanmaması doğru görülmeyerek karar bozulmuştur. Davacı, belgede gösterilen tutarların davalı …’a inşaatlarda kullanılması için gönderildiği ileri sürmüş, davalı … ise bu iddiaya karşı çıkmıştır. Mahkemece, bozma ilamına uyulduğu halde gereği tam olarak yerine getirilmemiş, anılan belge hakkında yeterli değerlendirme yapılmadan belge üzerinde genel toplam tutarı olarak yazılı 22.142.800,23 TL’nin davalı …’a gönderildiği kabul edilmiştir. Belgede Rusya’dan havale edilen, Türkiye’den alınan sütunları oluşturulmuş, çizelgenin yanına davacı ile davalı …’ın imzaları atılmış, bu imzaların yanında bir açıklamaya yer verilmemiştir. Belge bu haliyle mahkemenin kabulünün aksine borç ikrarını içeren bir belge mahiyeti taşımamakta olup “delil başlangıcı” niteliğindedir ve her türlü delille belgede gösterilen tutarların davacının iddiası gibi inşaatlarda kullanılması amacıyla davalı …’a veya müdürü olduğu şirketlere verildiği ispatlanabilir. 20.07.2009 tarihli belgenin “alıcı, şirket, müşteri” sütununda dava dışı kişilerin de isimlerinin bulunduğu, bu sütunun bazı bölümlerinde açıklama yer almadığı, yine komisyon sütununun bazı bölümlerinin dolu, bazı bölümlerinin boş olduğu, bazı sütunların not kısmında borç ibaresine yer verildiği görülmekte olup, davacı anılan belgedeki ibare ve miktarların ne anlama geldiğini ayrıntılı bir şekilde açıklamamıştır. Bu durumda, mahkemece, öncelikle çizelgede yer alan tüm isimlerin, notların ve miktarların ne anlama geldiğinin davacıya açıklattırılması, bu açıklamalara ilişkin davalının diyeceklerinin sorulması, Yargıtay denetimine elverişli bir şekilde belgenin niteliğinin tespiti ile sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın asıl davanın davalısı … yararına bozulmasını gerektirmiştir.
2- Mahkemece verilen 19.12.2012 tarihli kararda proje bedeli ile birlikte toplam inşaat maliyeti müteahhit kârı olmaksızın 19.827.808,37 TL olarak kabul edilmiş, mahkemenin bu yöndeki kabulü davacı tarafından temyiz edilmemiş, bu durumda davalı yararına usuli müktesep hak oluşmuştur. Mahkemece, bu kez imalat bedelini müteahhit kârı hesaplanmamış haliyle 19.110.583,68 TL (proje bedeli ile birlikte 19.360.583,68 TL) olarak belirleyen bilirkişi raporunun esas alınması suretiyle kazanılmış hakkın gözetilmemesi yerinde olmadığı gibi, mahkemece görüşüne başvurulan bilirkişi heyetinin 07.03.2018 havale tarihli raporunda 19.110.583,68 TL olarak belirlenen imalat bedelinin üzerine %10 müteahhitlik kârı eklenerek hak ediş bedeli 21.021.642,05 TL olarak hesaplandığı halde, bu tutarı maddi hataya dayalı olarak 20.021.642,05 TL belirleyen 06.11.2018 havale tarihli ek raporun esas alınması da yerinde olmamış, kararın bu yönden de asıl davanın davalısı … yararına bozulmasını gerektirmiştir.
3-Bozma sebep ve şekline göre mümeyyiz davalılar vekilinin asıl davada vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
4-Birleşen davada davacı, bir kısım taşınmazların tapularının iptali ile İGE İnşaat Emlak Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına tescilini istemiş, bu davada Hopel Turizm Sey. Kuyum. Foto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne de husumet yöneltmiş, yargılama sırasında birleşen davaya konu taşınmazların kayıt malikleri hakkındaki davadan feragat etmiş, mahkemece de birleşen davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir. Davada, Hopel Turizm Sey. Kuyum. Foto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne de husumet yöneltildiği gözetilerek kendini vekil ile temsil ettiren anılan davalı yararına vekalet ücreti takdiri gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmamış, kararın bu yönden birleşen davalı Hopel Turizm Sey. Kuyum. Foto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. yararına bozulmasını gerektirmiştir.
5-Asıl davaya karşı açılan karşı davada davacı, bakiye hak ediş bedelinin tahsilini istemiş olup asıl davanın davacısı …’dir. Karşı davacı, dava dilekçesinde karşı taraf olarak da …’in ismini göstermiştir. Asıl davada davacı olmayan kişilere yönelik karşı dava açılamaz. Taraf ehliyeti yargılamanın her aşamasında re’sen gözetilir. Dava konusu hak ediş bedelinin sorumlusu İGE İnşaat Emlak Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. olup karşı davalı …
Belyaev’e husumet yöneltilemeyeceğinden davanın bu nedenle reddi gerekirken işin esasına girilmek suretiyle karşı davacının bir hak ediş alacağının bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmesi yerinde değilse de karar sonucu itibariyle doğru olduğundan karşı davada verilen kararın HUMK 437/7. maddesi gereğince açıklanan bu değişik gerekçe ile onanmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) ve (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle asıl davanın davalısı … vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile asıl davada verilen kararın asıl davanın davalısı … yararına BOZULMASINA, (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle asıl dava davalıları vekilinin asıl davada vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, (4) nolu bentte açıklanan nedenlerle birleşen davada davalı Hopel Turizm Sey. Kuyum. Foto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile birleşen davada verilen kararın mümeyyiz davalı yararına BOZULMASINA, (5) nolu bentte açıklanan nedenlerle, karşı davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile sonucu itibariyle doğru olan hükmün açıklanan bu değişik gerekçe ile ONANMASINA, takdir olunan 2.540,00 TL duruşma vekalet ücretinin asıl ve birleşen davacıdan alınıp davalılara verilmesine, ödedikleri peşin temyiz harcının istekleri halinde temyiz eden asıl davada … ile birleşen davada davalı Hopel Turizm Seyahat Kuyumculuk Fotoğraf İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne iadesine, 04.11.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.