Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2017/3315 E. , 2022/2208 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2017/3315
Karar No : 2022/2208
DAVACI : … Odası
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Müdürlüğü
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
DAVANIN_KONUSU : Davacı Oda tarafından; Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu ve Kadastro Kurulu’nun “Röperli Kroki ile ilgili Mahkeme Kararı” konulu … tarih ve … sayılı kararının, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Kadastro Dairesi Başkanlığı’nın … tarih ve … sayılı “Röperli Kroki” konulu Talimatının ve 27/02/2017 tarihinden itibaren uygulanacak Lisanslı Büro Hizmet Ücretleri Tarifesinin; dayanılan yargı kararının bozulması nedeniyle bütün hukuki sonuçlarıyla birlikte geri alınması, geri alma işlemlerinin ilgili idarelere ve odalarına, Serbest Harita ve Kadastro Mühendislik Müşavirlik Bürolarına, Lisanslı Harita ve Kadastro Mühendislik Bürolarına ve konuyla ilgili açılmış davaların görülmekte olduğu yargı yerlerine duyurulması ve konu hakkında odaları ile birlikte değerlendirme yapılarak düzenleme sevk edilmesi istemiyle 10/08/2017 tarihinde yapılan başvurunun altmış gün içerisinde cevap verilmeyerek reddine ilişkin davalı idare işleminin iptali istenilmiştir.
DAVACININ_İDDİALARI : Davacı tarafından, davalı idarenin Kanunda öngörülenler dışında Talimatla lisanslı harita ve kadastro mühendisleri için yeni görev ihdas edemeyeceği, dava konusu düzenlemelerin dayandığı Mahkeme kararının bozulmasına karar verildiğinden, bu haliyle dava konusu düzenlemelerin dayanaksız kaldığı, röperli krokilerin yalnızca serbest harita ve kadastro mühendisliklerince yapılması gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVALININ_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, … İdare Mahkemesi’nin E:…, K:… sayılı kararının bozulması, Danıştay Onuncu Dairesinin E:2017/676 sayılı kararı ile de 447902 sayılı Talimatın yürütülmesinin durdurulması üzerine, … tarih ve … sayılı Talimat ile … sayılı röperli kroki konulu Talimatın iptal edildiği, … sayılı Talimat ile yürütmesi durdurulan düzenleme öncesine dönüldüğünden hizmetlerin …, … ve …-… sayılı Talimatlara göre yürütülmesinin sağlanmasına karar verildiği, böylece mahkeme kararları uygulanarak röperli kroki düzenleme yetkisinde serbest veya lisanslı mühendis ayrımının kaldırıldığı, davacı Odanın geri alma talebinin mahkeme kararları gereği yerine getirildiği, işbu davanın konusuz kaldığı, davacının talebi üzerine tesis edilecek kesin ve icrai bir işlem de olmadığı, yapılan işlemlerin internet sitesinden bütün ilgililere duyurulduğu, konu idarelerince düzenlendiği için beraber düzenleme talebi hakkında da yapılacak bir işlem olmadığı, davacı Odanın tüm taleplerinin … tarih ve … sayılı Talimat ile karşılandığı belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : … tarih ve … sayılı “röperli kroki” konulu Talimat ile Tapu ve Kadastro Kurulunun 67 sayılı kararına ilişkin olarak 10/08/2017 tarihinde yapılan başvurunun reddine dair işlem yönünden karar verilmesine yer olmadığı, dava konusu işlemin 27/02/2017 tarihinden itibaren uygulanacak Lisanslı Büro Hizmet Ücretleri Tarifesine ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava; … tarih ve … sayılı “röperli kroki” konulu Talimatın, Tapu ve Kadastro Kurulunun … sayılı kararının, 27/02/2017 tarihinden itibaren uygulanacak Lisanslı Büro Hizmet Ücretleri Tarifesinin, dayanılan yargı kararının bozulması nedeniyle bütün hukuki sonuçlarıyla birlikte geri alınması, geri alma işlemlerinin ilgili idarelere ve davacıya, Serbest Harita ve Kadastro Mühendislik Müşavirlik Bürolarına, Lisanslı Harita ve Kadastro Mühendislik Bürolarına ve konuyla ilgili açılmış davaların görülmekte olduğu yargı yerlerine duyurulması ve konunun değerlendirilerek birlikte düzenleme yapılması talebiyle 10/08/2017 tarihinde yapılan başvurunun altmış gün içerisinde cevap verilmeyerek zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
… İdare Mahkemesinde E:… sayılı dosya ile açılmış olan davada röperli krokileri yalnızca lisanslı mühendislerin yapabileceği yolundaki gerekçe ile davanın ehliyet yönünden reddi yolunda verilen … tarih ve K:… sayılı karar Danıştay Onuncu Dairesinin 10/04/2017 tarih ve E:2015/4623, K:2017/1903 sayılı kararı ile röperli krokileri hem serbest harita mühendislerinin hem de lisanslı harita mühendislerin yapabileceği gerekçesiyle bozulmuş olup; davalı idarece … İdare Mahkemesi’nin anılan kararına dayanılarak röperli krokiyi sadece lisanslı mühendislerin yapabileceği yönünde hazırlanan Talimatların iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılan davalarda da Danıştay Onuncu Dairesinin E:2017/735 ve 2917/676 sayılı kararları ile söz konusu Talimatların yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.
Davalı idare tarafından bahsi geçen yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının uygulanması amacıyla … tarih ve … sayılı “Röperli Kroki” konulu Talimat yayımlanmıştır.
Söz konusu Talimatta, davalı idarenin … İdare Mahkemesince, serbest harita kadastro mühendislerinin röperli kroki düzenleme yetkileri olmadığı gerekçesiyle vermiş olduğu karara dayanılarak alınan … tarih ve … sayılı kararının, … tarih ve … sayılı Talimatın, 27/02/2017 tarihinden itibaren uygulanacak Lisanslı Büro Hizmet Ücretleri Tarifesinin ve Gaziantep Valiliği Kadastro Müdürlüğü’nün … tarih ve … sayılı işleminin iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılan davada, Dairemizce E:2017/676 sayılı kararla söz konusu düzenlemelerin ve işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, bu yürütmeyi durdurma kararı gereğince … tarih ve … sayılı kararın ve … tarih ve … sayılı Talimatın iptal edildiği, … sayılı Talimata bağlı olarak duyurulmuş olan … tarih ve … sayılı Talimatın da konusu kalmadığından iptal edildiği, buna göre söz konusu yürütmeyi durdurma kararı sonucunda yürütmesi durdurulan düzenlemelerin öncesi durumuna dönülmüş olduğundan hizmetlerin ilgi … tarih ve … sayılı Talimat, … tarih ve … sayılı Talimat ve … tarih ve …-… sayılı talimatlara göre yürütülmesinin sağlanması, ilgi … sayılı Talimat gereği söz konusu röperli krokinin serbest mühendislik bürolarınca düzenlenmesi halinde de 2009/14 nolu Genelge ve 65565 sayılı Talimatta açıklandığı üzere lisanslı büro ve serbest mühendislik büroları ayrımı yapılmaksızın yapı kullanım izin belgesini düzenleyecek idare tarafından onaylanması gerektiği yolunda düzenleme yapılmıştır.
… tarih ve … sayılı “Röperli Kroki” konulu Talimat incelendiğinde; davacının iş bu davaya konu ettiği taleplerinin söz konusu talimat ile karşılandığı görülmektedir.
Öte yandan; … tarih ve … sayılı “Röperli Kroki” konulu Talimat yargı kararlarını uygulamak amacıyla hazırlanarak yürürlüğe konulduğu için davacı odanın söz konusu talimat hazırlanırken görüşünün alınmasına gerek bulunmadığı da kuşkusuzdur.
Bu durumda, … tarih ve … sayılı “röperli kroki” konulu Talimat ile Tapu ve Kadastro Kurulunun … sayılı kararına ilişkin olarak 10/08/2017 tarihinde yapılan başvurunun reddi yönünden davanın konusuz kaldığı sonucuna ulaşılmıştır.
Uyuşmazlığın, 27/02/2017 tarihinden itibaren uygulanacak Lisanslı Büro Hizmet Ücretleri Tarifesine ilişkin kısmına gelince;
5368 sayılı Lisanslı Harita ve Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Kanun’un “Amaç ve Kapsam” başlıklı 1. maddesinde, kadastro teknik hizmetlerinden tescile tâbi olmayan işlemlerin yapım ve kontrolünün, tescile tâbi olan işlemlerin yapım sorumluluğunun lisanslı harita kadastro mühendislik bürolarınca yerine getirileceği belirtilmiş, 4. maddesinde ise, Lisanslı harita kadastro mühendislik büroları, kadastro müdürlüklerince yürütülen hizmetlerden, tescile tâbi olmayan işlemlerin yapım ve kontrolü ile tescile tâbi olan işlemlerin yapımında görevli olduğu kurala bağlanmıştır.
Lisanslı Harita ve Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Yönetmeliğin 3. maddesinin (d) bendinde, kadastro teknik hizmetleri, Kadastro Müdürlüklerince yürütülmekte iken Kanunla lisanslı bürolara devredilen, tescile tâbi olmayan, aplikasyon, parselin yerinde gösterilmesi ile tescile tâbi olan, cins değişikliği, arzî irtifak hakkı tesisi veya terkini ve birleştirme işlemlerine yönelik talebe bağlı hizmetler olarak tanımlanmış, 42. maddesinde ise, lisanslı büroların, kadastro teknik hizmetlerine yönelik ücret tarifelerinin ilk kez belirleme dışında, her yıl Ocak ayının ilk haftası içerisinde İdare tarafından odanın da görüşü alınarak belirleneceği öngörülmüştür.
Uyuşmazlıkta, 01/01/2017 tarihinden itibaren uygulanmak üzere lisanslı büro hizmet ücretleri tarifesinin hazırlandığı, daha sonra 27/02/2017 tarihinden itibaren uygulanacak yeni bir lisanslı büro hizmet ücretleri tarifesi öngörülerek, tarifenin “Açıklamalar” kısmına “aplikasyon bedelindeki ücrete ek olarak parsel üzerindeki her bina için maktu 200 TL ilave ücret tahakkuk ettirilir” şeklindeki 8. madde hükmünün eklendiği, söz konusu düzenleme ile röperli kroki işlemi için ücret belirlemesi yapıldığı, uyuşmazlık bu çerçevede ele alındığında, lisanslı harita ve kadastro mühendislik bürolarınca yerine getirilen röperli kroki hazırlama işine yönelik düzenlemenin, Yasa ile öngörülen bir hizmetin karşılığı olarak idarece ücret belirlenmesi yetki ve gerekliliğinden kaynaklandığı anlaşılmakta olup; Tarifenin, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Kadastro Dairesi Başkanlığının … günlü, … sayılı “Röperli Kroki” konulu Talimatına dayanılarak tesis edildiğinin kabulü mümkün bulunmamaktadır.
Bu itibarla, lisanslı harita ve kadastro mühendislik bürolarınca yerine getirilen röperli kroki hazırlama işine yönelik ücret tarifesi yönünden dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, … tarih ve … sayılı “röperli kroki” konulu Talimat ile Tapu ve Kadastro Kurulunun … sayılı kararına ilişkin olarak 10/08/2017 tarihinde yapılan başvurunun reddine dair işlem yönünden karar verilmesine yer olmadığı, dava konusu işlemin 27/02/2017 tarihinden itibaren uygulanacak Lisanslı Büro Hizmet Ücretleri Tarifesine ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Dava, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu ve Kadastro Kurulu’nun “Röperli Kroki ile ilgili Mahkeme Kararı” konulu … tarih ve … sayılı kararının, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Kadastro Dairesi Başkanlığı’nın … tarih ve … sayılı “Röperli Kroki” konulu Talimatının ve 27/02/2017 tarihinden itibaren uygulanacak Lisanslı Büro Hizmet Ücretleri Tarifesinin; dayanılan yargı kararının bozulması nedeniyle bütün hukuki sonuçlarıyla birlikte geri alınması, geri alma işlemlerinin ilgili idarelere ve odalarına, Serbest Harita ve Kadastro Mühendislik Müşavirlik Bürolarına, Lisanslı Harita ve Kadastro Mühendislik Bürolarına ve konuyla ilgili açılmış davaların görülmekte olduğu yargı yerlerine duyurulması ve konu hakkında odaları ile birlikte değerlendirme yapılarak düzenleme sevk edilmesi istemiyle 10/08/2017 tarihinde yapılan başvurunun altmış gün içerisinde cevap verilmeyerek reddine ilişkin davalı idare işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
5368 sayılı Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Kanun’un dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle “Amaç ve Kapsam” başlıklı 1. maddesinde, kadastro teknik hizmetlerinden tescile tâbi olmayan işlemlerin yapım ve kontrolünün, tescile tâbi olan işlemlerin yapım sorumluluğunun lisanslı harita kadastro mühendislik bürolarınca yerine getirileceği belirtilmiş; 4. maddesinde ise, lisanslı harita kadastro mühendislik bürolarının, kadastro müdürlüklerince yürütülen hizmetlerden, tescile tâbi olmayan işlemlerin yapım ve kontrolü ile tescile tâbi olan işlemlerin yapımında görevli olduğu kurala bağlanmıştır.
Anılan Kanuna dayanılarak çıkarılan ve dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan, 15/06/2013 tarih ve 28678 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Yönetmeliğin 3. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, kadastro teknik hizmetleri; Kadastro Müdürlüklerince yürütülmekte iken Kanunla lisanslı bürolara devredilen, tescile tâbi olmayan, aplikasyon, parselin yerinde gösterilmesi ile tescile tâbi olan, cins değişikliği, arzî irtifak hakkı tesisi veya terkini ve birleştirme işlemlerine yönelik talebe bağlı hizmetler olarak tanımlanmış; 42. maddesinde ise, lisanslı büroların, kadastro teknik hizmetlerine yönelik ücret tarifelerinin ilk kez belirleme dışında, her yıl Ocak ayının ilk haftası içerisinde İdare tarafından odanın da görüşü alınarak belirleneceği öngörülmüştür.
Dava konusu zımni ret işleminin, Tapu ve Kadastro Kurulu’nun … tarih ve … sayılı kararı ile Kadastro Dairesi Başkanlığı’nın … tarih ve … sayılı “Röperli Kroki” konulu Talimatı yönünden incelenmesi:
… İdare Mahkemesi’nin E:… sayılı esasına kayden açılmış olan davada, röperli krokilerin “yalnızca lisanslı mühendislerce” yapılabileceği gerekçesiyle davanın ehliyet yönünden reddi yolunda verilen … tarih ve K:… sayılı karar Dairemizin 10/04/2017 tarih ve E:2015/4623, K:2017/1903 sayılı kararı ile “röperli krokileri hem serbest harita mühendislerinin hem de lisanslı harita mühendislerin yapabileceği” gerekçesiyle bozulmuş; ayrıca davalı idarece .. İdare Mahkemesi’nin anılan kararına dayanılarak röperli krokiyi sadece lisanslı mühendislerin yapabileceği yönünde hazırlanan Karar, Talimat ve 27/02/2017 tarihinden itibaren uygulanacak Lisanslı Büro Hizmet Ücretleri Tarifesinin iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılan bir başka davada da Dairemizin 13/10/2017 tarihli kararıyla önce söz konusu düzenlemelerin yürütmesinin durdurulmasına, ardından … tarih ve K:… sayılı kararıyla da Karar ve Talimatın iptaline, Ücret Tarifesinin iptali istemi yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir. Söz konusu kararın iptale ilişkin kısmı, Kurulun 26/05/2021 tarih ve E:2020/2991, K:2021/1046 sayılı kararıyla kesin olarak onanmıştır.
Davalı idare tarafından bahsi geçen yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararın uygulanması amacıyla … tarih ve … sayılı “Röperli Kroki” konulu Talimat yayımlanmıştır.
Söz konusu Talimatta, davalı idarenin … İdare Mahkemesince, serbest harita kadastro mühendislerinin röperli kroki düzenleme yetkileri olmadığı gerekçesiyle vermiş olduğu karara dayanılarak alınan … tarih ve … sayılı kararın, … tarih ve … sayılı Talimatın, 27/02/2017 tarihinden itibaren uygulanacak Lisanslı Büro Hizmet Ücretleri Tarifesinin “Açıklamalar” başlıklı kısmının 8. maddesinin ve Gaziantep Valiliği Kadastro Müdürlüğü’nün 07/03/2017 tarih ve 540842 sayılı işleminin Dairemizin 03/10/2017 tarihli ve E:2017/676 sayılı kararıyla yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, bu yürütmeyi durdurma kararı gereğince 16/11/2016 tarih ve 67 sayılı kararın ve 24/02/2017 tarih ve 447902 sayılı Talimatın iptal edildiği, bu Talimata bağlı olarak duyurulmuş olan 08/09/2017 tarih ve 1845123 sayılı Talimatın da konusu kalmadığından iptal edildiği, buna göre söz konusu yürütmeyi durdurma kararı sonucunda yürütmesi durdurulan düzenlemelerin öncesi durumuna dönülmüş olduğundan hizmetlerin … tarih ve … sayılı Talimat, … tarih ve … sayılı Talimat ve … tarih ve …-… sayılı Talimata göre yürütülmesinin sağlanması, 9691 sayılı Talimat gereği söz konusu röperli krokinin serbest mühendislik bürolarınca düzenlenmesi halinde de 2009/14 nolu Genelge ve 65565 sayılı Talimatta açıklandığı üzere lisanslı büro ve serbest mühendislik büroları ayrımı yapılmaksızın yapı kullanım izin belgesini düzenleyecek idare tarafından onaylanması gerektiği yolunda düzenleme yapılmıştır.
… tarih ve … sayılı “Röperli Kroki” konulu Talimat incelendiğinde; davacının işbu davaya konu ettiği taleplerinin söz konusu Talimat ile karşılandığı görülmektedir.
Bu durumda; davacı tarafından iptali istenen Karar ve Talimat, Dairemizce iptal edilmiş, işbu davaya konu ettiği taleplerinin ise … tarih ve … sayılı “Röperli Kroki” konulu Talimat ile karşılanmış olması nedeniyle, bu istemler yönünden esasının incelenme olanağı kalmayan dava hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
Dava konusu işlemin 27/02/2017 tarihinden itibaren uygulanacak Lisanslı Büro Hizmet Ücretleri Tarifesi yönünden incelenmesi:
Dava konusu uyuşmazlıkta, 01/01/2017 tarihinden itibaren uygulanmak üzere Lisanslı Büro Hizmet Ücretleri Tarifesinin hazırlandığı, daha sonra 27/02/2017 tarihinden itibaren uygulanacak yeni bir Lisanslı Büro Hizmet Ücretleri Tarifesi öngörülerek, Tarifenin “Açıklamalar” kısmına “Röperli kroki ücreti hesaplanırken aplikasyon bedelindeki ücrete ek olarak parsel üzerindeki her bina için maktu 200 TL ilave ücret tahakkuk ettirilir.” şeklindeki 8. madde hükmünün eklendiği, böylece söz konusu düzenleme ile röperli kroki işlemi için lisanslı mühendislerce tahsil edilecek ücretin belirlendiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen Kanun ve Yönetmelik hükümleri uyarınca, röperli kroki hazırlanmasının, lisanslı harita ve kadastro mühendislik bürolarınca da yerine getirilebilecek bir kadastro teknik hizmeti olduğu açık olup, davalı idarenin, bu işe yönelik olarak ücret tarifesi belirlenmesi hususunda yetkisinin bulunduğu ve ilk belirlemenin de yıl içerisinde her zaman mümkün olduğu tartışmasızdır.
Uyuşmazlık bu çerçevede ele alındığında, lisanslı harita ve kadastro mühendislik bürolarınca yerine getirilen röperli kroki hazırlama işine yönelik dava konusu düzenlemenin, Kanun ile öngörülen bir hizmetin karşılığı olarak idarece ücret belirlenmesi yetki ve gerekliliğinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, lisanslı harita ve kadastro mühendislik bürolarınca yerine getirilen röperli kroki hazırlama işine yönelik ücret tarifesinin belirlenmesi amacıyla, 27/02/2017 tarihinden itibaren uygulanacak Lisanslı Büro Hizmet Ücretleri Tarifesi’nde değişiklik yapılarak “Açıklamalar” kısmının 8. maddesine “Röperli kroki ücreti hesaplanırken aplikasyon bedelindeki ücrete ek olarak parsel üzerindeki her bina için maktu 200 TL ilave ücret tahakkuk ettirilir.” hükmünün eklenmesine yönelik düzenlemede, dolayısıyla bu düzenleme yönünden davacının yaptığı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu zımni ret işlemi hakkında, Tapu ve Kadastro Kurulu’nun … tarih ve … sayılı kararı ile Kadastro Dairesi Başkanlığı’nın … tarih ve … sayılı “Röperli Kroki” konulu Talimatı yönünden davanın konusu kalmadığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2. Dava konusu zımni ret işleminin 27/02/2017 tarihinden itibaren uygulanacak Lisanslı Büro Hizmet Ücretleri Tarifesine ilişkin kısmı yönünden DAVANIN REDDİNE,
3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davadaki haklılık oranına göre … TL’lik kısmının davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, … TL vekalet ücretinin de davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 19/04/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.