Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2019/4750 E.  ,  2021/2370 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/4750
Karar No : 2021/2370

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : …Kurumu Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN_KONUSU : …. İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı dava konusu …tarih ve …sayılı itiraz komisyonu kararı yönünden davanın incelenmeksizin reddi, …tarih ve …sayılı işlem yönünden davanın reddi yolundaki kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, bir işçinin işe giriş bildirgesinin yasal süresi içinde Kuruma verilmediğinden bahisle iki ayrı işlemle toplam 2.042,00 TL idari para cezası ile tecziyesine ilişkin işlemlere yapılan itirazın reddine yönelik …tarih ve …sayılı yazıyla tebliğ edilen …tarih ve …sayılı itiraz komisyonu kararı ile belge isteme konulu …tarih ve …sayılı Bursa Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Osmangazi Sosyal Güvenlik Merkezi işlemlerinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla; davacının yanında çalıştırdığı kişinin işe giriş bildirgesini yasal süresinde vermemesi nedeniyle Bursa Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünce 5510 sayılı Kanun’un 102. maddesi uyarınca tesis edilen 1.021.00 TL tutarında idari para cezası verilmesine yönelik …tarih ve …sayılı işlem ile 1.021,00 TL tutarında ek idari para cezası verilmesine yönelik …tarih …sayılı işleme karşı yapılan itirazın reddine dair Bursa Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü İtiraz Komisyonunun …tarih ve …sayılı kararının iptali istemiyle iş bu dava açılmış ise de, söz konusu idari para cezalarına yönelik olarak yapılan itiraz neticesinde davalı idarece …tarihli …sayılı itiraz komisyonu kararının alındığı, anılan karara karşı …. İdare Mahkemesinin E:…esasına kayden dava açıldığı, yapılan yargılama neticesinde …tarih …sayılı Bursa Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü işlemi yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddine, …tarih ve …sayılı Bursa Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü işlemi yönünden ise davanın esastan reddine karar verildiği anlaşılmış olmakla söz konusu Mahkeme dosyasında görülen davanın konusu ile iş bu davanın konusunun aynı olduğu, bu haliyle tarafları ve konusu aynı olan iki davadan sonra açılan iş bu davanın derdestlik nedeniyle esasının incelenme olanağının bulunmadığı, …tarih ve …sayılı işlem yönünden ise; …tarihli …sayılı kararın iptaline yönelik …. İdare Mahkemesinin E:…esasına kayden açılan davada yapılan yargılama neticesinde, davacıya ait işyerinde çalışan Yeşim Şahin isimli kişiye ait sigortalı işe giriş bildirgesinin fiilen işe başladığı tespit edilen tarihten önce yasal süresi içerisinde kuruma verilmediği gerekçesiyle davanın bu yönüyle reddine karar verildiği anlaşıldığından, 4447 sayılı Kanun’un Geçici 10. maddesi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varıldığı gerekçesiyle …tarih ve …sayılı itiraz komisyonu kararı yönünden davanın incelenmeksizin reddine, …tarih ve …sayılı işlem yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, idari para cezasının mükerrer talep edildiği, para cezasının ödeme ile tahsil edildiği hususunun dikkate alınmadığı, Yeşim Şahin’in panikle sigortalı yapıldığı, tutanakta yazıldığı şekilde sigortasız çalışmanın bulunmadığı, tutanağın gerçeği yansıtmadığı, 5510 sayılı Kanun’un 81. maddesi uyarınca 5 puanlık indirimden yararlanma hakkının ortadan kaldırıldığı, idare mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ : İdare Mahkemesi kararının, davanın incelenmeksizin reddine yönelik kısmının onanması, davanın reddine yönelik kısmının ise bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Danıştay Başkanlık Kurulu’nun 07/03/2019 tarih ve 2019/24 sayılı kararıyla Danıştay Onbeşinci Dairesinin kapatılması üzerine Danıştay Onuncu Dairesine gönderilen dava dosyasında, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacıya ait iş yerinde çalışan kişilerin habersiz olarak işe giriş ve işten ayrılış bildirgelerinin verildiği yolunda yapılan ihbar üzerine Sosyal Güvenlik Denetmeni tarafından 01/11/2013 tarihinde fiili denetim yapıldığı, denetim sonucu hazırlanan …tarih ve …sayılı durum tespit raporuyla, bir işçinin işe giriş bildirgesinin yasal süresi içinde Kuruma verilmediğinden bahisle davacının iki ayrı işlemle toplam 2.042,00 TL idari para cezası ile cezalandırıldığı, bu işleme karşı yapılan itirazın reddedildiği, 18/04/2014 tarihli işlemle de aylık prim ve hizmet belgelerinin verilmesi aksi taktirde 5510 ve 6183 sayılı Kanun hükümleri uyarınca tahsil edileceğinin bildirilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 14. maddesi, 3. fıkrasında; dava dilekçelerinin görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve 3 ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği, anılan Kanun’un 15. maddesinin 1. fıkrası, (a) bendinde de; 14. maddenin 3/a bendine göre adli yargının görevli olduğu konularda açılan davaların görev yönünden reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 101. maddesinde ise “Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür.” hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Mahkeme kararının, dava konusu …tarih ve …sayılı itiraz komisyonu kararına ilişkin kısmının incelenmesi:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın dava konusu 18/09/2014 tarih ve 59 sayılı itiraz komisyonu kararı yönünden davanın incelenmeksizin reddine dair kısmı usul ve hukuka uygun olup, davacının dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Mahkeme kararının, dava konusu …tarih ve …sayılı işleme ilişkin kısmının incelenmesi:
Dava konusu işlemde, 5510 sayılı Kanun’un 81. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendi uyarınca primler yönünden işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutar için sağlanan devlet katkısından ve 4447 sayılı Kanun’a eklenen Geçici 10. maddesi uyarınca işveren prim teşvikinden yararlanılamayacağı, 2013/12, 2014/01, 02, 03 dönemleri için verilen aylık prim ve hizmet bildirgelerinin iptal edilerek aynı dönem için kanun türü seçilmeksizin tebliğden itibaren 30 gün içinde asıl olarak yeniden düzenlenerek Kuruma verilmesinin ve Hazine tarafından karşılanan tutarın ödeme tarihinde hesaplanacak gecikme zammı ile birlikte ödenilmesinin istenildiği, aksi halde bildirgelerin resen düzenleneceği ve borçların 5510 sayılı Kanun’un 89. maddesi ve 6183 sayılı Kanun hükümleri uyarınca tahsil edileceği belirtilmiştir.
Olayda; 5510 sayılı Kanun’un 102. maddesi uyarınca çözümlenmeyeceği açık olan dava konusu 18/04/2014 tarih ve 6.023.833 sayılı işlemin iptali isteminden kaynaklı uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, yukarıda anılan 5510 sayılı Kanun’un 101. maddesi uyarınca iş mahkemesi görevli bulunmaktadır.
Bu durumda, idare mahkemesince, dava konusu …tarih ve …sayılı işlem yönünden davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, uyuşmazlığın esasının incelenmesi suretiyle karar verilmesinde hukuka uygunluk görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2. Dava konusu …tarih ve …sayılı itiraz komisyonu kararı yönünden; davanın incelenmeksizin reddi, …tarih ve …sayılı işlem yönünden davanın reddi yolundaki …. İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı temyize konu kararının, davanın reddine dair kısmının BOZULMASINA, davanın incelenmeksizin reddine dair kısmının ise ONANMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun’un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesi, 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 18/05/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.