Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2022/508 E. , 2022/4469 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/508
Karar No : 2022/4469
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Valiliği
İSTEMİN_KONUSU : Siirt ili, Merkez ilçesi, … Mahallesinde bulunan ve mülkiyeti Hazineye ait olan … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazları ecrimisil ödeyerek kullanan davacı tarafından, anılan taşınmazların tarafına satılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ve söz konusu taşınmazların 09/05/2013 tarihinden itibaren bina yapılmak suretiyle işgal edildiğinden bahisle, 2886 sayılı Kanun’un 75. maddesi uyarınca on beş gün içinde tahliye etmesi gerektiği, aksi takdirde anılan Kanun’un 75. maddesi ve Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 89. maddesine göre tahliye edileceğinin bildirilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı davalı idare işleminin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, … İdare Mahkemesince, olayda, uyuşmazlık konusu yerin Hazineye ait olduğu çekişmesiz olup, davacının bu yerde bir hak iddia edebileceği kira sözleşmesi, irtifak hakkı tesisi vb. gibi herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmaması karşısında, 4706 sayılı Kanun kapsamında hak lehtarı olarak kabulüne imkan bulunmadığı, ayrıca 2886 sayılı Kanun’un 75. maddesi ve Yönetmeliğin 89. maddesinde de herhangi bir sözleşmeye dayanmaksızın fuzuli olarak işgal edilen taşınmazların tahliye edilmesi gerektiğinin açıkça belirtildiği gözetildiğinde, davacının satış başvurusunun reddedilmesinde ve yukarıda anılan mevzuat hükümleri gereği tahliye edilmesinde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi yolunda verilen … tarih ve E:…., K:… sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu arazinin uzun yıllardır ailesi tarafından kullanıldığı, taşınmaz üzerinde inşa edilen baraka tarzındaki binaya 2004 yılında elektrik ve su aboneliği yapıldığı, arazinin öncelikle kendilerine satılması gerektiği, tahliye talebi yönünden davanın konusuz kaldığı ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava, Siirt ili, Merkez ilçesi, … Mahallesinde bulunan ve mülkiyeti Hazineye ait olan … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazları ecrimisil ödeyerek kullanan davacı tarafından, anılan taşınmazların tarafına satılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ve söz konusu taşınmazların 09/05/2013 tarihinden itibaren bina yapılmak suretiyle işgal edildiğinden bahisle, 2886 sayılı Kanun’un 75. maddesi uyarınca on beş gün içinde tahliye etmesi gerektiği, aksi takdirde 2886 sayılı Kanun’un 75. maddesi ve Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 89. maddesine göre tahliye edileceğinin bildirilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı davalı idare işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
2577 sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunu’nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, “idarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları” idarî dava türleri arasında sayılmış; 14. maddesinin 3. fıkrasının (d) bendinde, idarî dava dilekçelerinin “İdarî davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı” yönünden inceleneceği; 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, kesin ve yürütülmesi gerekli olmayan işlemlere kaşı açılan davaların reddedileceği hükme bağlanmıştır.
2577 sayılı Kanun’un 2. maddesinde tanımlanan iptal davalarına, kişilerin hukuksal durumlarında değişiklik meydana getiren etkili ve yürütülmesi zorunlu idari işlemler konu edilir. Kesin ve yürütülmesi zorunlu olan işlemler ise; idarelerin kamu gücüne dayanarak tek yanlı irade beyanıyla tesis ettikleri, hukuk düzeninde değişiklik yapan, başka bir ifadeyle ilgililerin hukukunu etkileyen işlemlerdir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75. maddesinde, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, işgal edilen taşınmaz malın idarenin talebi üzerine bulunduğu yer mülki amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek idareye teslim edileceği kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Uyuşmazlık konusu olayda, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, 2886 sayılı Kanun’un 75. maddesi kapsamında gerçekleştirilecek olan tahliye işleminin, ilgili idarenin talebi üzerine, münhasıran taşınmazın bulunduğu yerin mülki amirince sağlanabileceği, dava konusu 03/07/2014 tarih ve 1349 sayılı işlemin tahliyeye yönelik kısmının ise, taşınmazın rızaen tahliye edilmesinin istenilmesine ilişkin bildirim niteliğinde olduğu, bu aşamada dava konusu işlemin bu kısmının davacı yönünden hukuki etki doğurmadığı ve tek başına idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, İdare Mahkemesince, dava konusu … tarih ve … sayılı işlemin taşınmazların 2886 sayılı Kanun’un 75. maddesi uyarınca on beş gün içinde tahliye edilmesi gerektiği, aksi takdirde 2886 sayılı Kanun’un 75. ve ilgili Yönetmeliğin 89. maddelerine göre tahliye edileceğinin bildirilmesine ilişkin kısmının idari yargıda iptal davasına konu olabilecek kesin sonuç doğuran ve icrai nitelikte olmadığı anlaşıldığından, 2577 sayılı Kanun’un 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca bu kısım yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken, davanın tümden reddi yolunda verilen mahkeme kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin REDDİNE,
2. Davanın reddi yolundaki … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı Kanun’un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 13/10/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.