Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2018/1171 E.  ,  2022/1652 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/1171
Karar No : 2022/1652

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Müdürlüğü
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Polis Meslek Yüksekokulunda eğitimini tamamlayan davacının, 03/06/2015 tarih ve 29375 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği uyarınca 23/12/2015 tarihinde yapılan eğitim sonu mülakat sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali ile öğrenci adaylığı ilişiğinin kesilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; İlgili Kanun ve Yönetmelik hükümleri gereğince davacı, öğrenimini yaptığı Polis Akademisi Fakülte Yüksekokulu’ndan henüz mezun olmadan; 6638 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu, Jandarma Teşkilatı, Görev ve Yetkileri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 23/2 maddesinin Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, anılan Kanun hükmü gereği, Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına polis memuru ve komiser yardımcısı rütbelerine aday memur olarak atanmak için öğrenim süresini başarıyla tamamlamak ve eğitim sonunda Polis Akademisi Başkanlığınca yapılacak sınavda başarılı olmak şartlarının getirildiği, davacıya kendi iradesi ile çektiği soruların yüksek sesle okutturularak cevaplamasının istenildiği, mülakat sınavı sonucunda aday için puan değerlendirme karar formu oluşturulduğu, formda davacıya verilen puanların yazılı olduğu, Komiser Yardımcısı aday memuru olamaz kararı verildiği ve kararın gerekçesinin belirtildiği, anılan Kanun maddesi gereği yapılan sözlü sınavın; amaç, kapsam ve esaslarının 03/06/2015 tarih ve 29375 sayılı Yönetmelik ile düzenlendiği, Polis Meslek Yüksekokulları 2015 Yılı Aday Memur olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Talimatı’na uygun olarak sözlü sınavın yapıldığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Sınavda sorulan soruların ve verdiği cevapların tutanağa bağlanmadığı, ayrı ayrı verilen notlara ilişkin değerlendirme yapılmadığı, sınavın denetime elverişli olmadığı, mülakat sınavının kendisinin okula kaydından sonra getirilmiş bir uygulama olduğu, sınava tabi tutulmaması gerektiği belirtilerek dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu işlemin hukuka uygun olarak tesis edilmiş olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
08/12/2015 tarihinde Polis Meslek Yüksekokullarından mezun olan öğrencilerin aday memur atama sınavları 23 Aralık 2015 tarihinde yapılmıştır.
Bu kapsamda davacı, Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklarda Uygulanacak Sınav Yönetmeliği hükümleri uyarınca, 23/12/2015 tarihinde yapılan mülakat sınavına tabi girmiştir.
Sınavı gerçekleştirmek üzere mevzuat uyarınca beş kişilik bir sınav komisyonu oluşturulmuş olup, komisyonun her bir üyesi tarafından mülakat değerlendirmesi için belirlenmiş olan dört konu başlığı altında önceden hazırlanmış bulunan sorulara verilen cevaplar için ayrı ayrı puan takdiri neticesinde, davacının aldığı (46) puan ile (70) puanın altında kalması nedeniyle başarısız sayılmasına karar verilmiştir.
Bu durum üzerine, davacının mülakat sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlem ve ilişiğinin kesilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu’na 6638 sayılı Kanun’un 23. maddesi ile eklenen ve 27/03/2015 tarihinde yürürlüğe giren Ek 1. maddenin üçüncü fıkrasında; “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte öğrenime devam edenler dâhil, bu Kanun ve 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanunu gereğince, polis eğitim kurumlarında ya da Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin, Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı rütbelerine aday memur olarak atanmaları için öğrenim süresini başarıyla tamamlamaları ve eğitim sonunda Polis Akademisi Başkanlığınca yapılacak sınavda başarılı olmaları şarttır.” hükmü yer almaktadır.
3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu’nun Ek 1. maddesine dayanılarak hazırlanan ve 03/06/2015 tarih ve 29375 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1. maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, polis eğitim kurumlarında veya Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla bitiren öğrencilere uygulanacak sınavlarla ilgili usul ve esasları düzenlemektir.”, “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde; “Bu Yönetmelik, polis eğitim kurumlarında veya Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayan öğrencilerin Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atanabilmeleri için yapılacak sınavla ilgili usul ve esasları kapsar.”, “Sınava Katılacak Adaylar” başlıklı 5. maddesinde; “Polis eğitim kurumları ve Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayan öğrenciler, Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atanmalarından önce sınava tabi tutulur.”, “Sınavın Yeri ve Zamanı” başlıklı 6. maddesinde; “Sınav yerleri ve tarihleri, Polis Amirleri Eğitimi Merkezi, Polis Meslek Eğitim Merkezi, Polis Meslek Yüksekokulu ve Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarından mezun olan öğrenciler için ayrı ayrı Başkanlıkça belirlenir ve sınav tarihinden en az on beş gün önce Başkanlık resmi internet sitesinde ilan edilir. Sınav, mezuniyeti müteakip en geç bir ay içinde yapılır.”
“Komisyonların Oluşturulması ve Görevleri” başlıklı 7. maddesinde;
“(1) Sınav ile ilgili komisyonların kurulması, görevlendirme ve çalışma esasları Başkanlık onayı ile belirlenir.
(2) Soru Hazırlama Komisyonu; rütbece en kıdemli üyenin başkanlığında 5 rütbeli personel ve hazırlanacak soru sayısı ve ders konuları dikkate alınarak yeterli sayıda öğretim elemanından oluşur. Komisyon, adaylara sorulacak soruları belirler ve ayrı ayrı kartlara basımını sağlar.
(3) Sınav komisyonu; emniyet müdürü rütbesinde bir başkan ve üç rütbeli personel ile bir öğretim elemanından oluşur. Bu komisyon, soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanan sorularla sözlü sınav yapmakla görevli ve yetkilidir. İhtiyaca göre her bir polis eğitim kurumunda ve Başkanlıkta birden fazla sınav komisyonu oluşturulabileceği gibi birden fazla polis eğitim kurumu için de tek bir komisyon görevlendirilebilir.
(4) Merkezi sınav komisyonu; rütbece en kıdemli üyenin başkanlığında üç emniyet müdürü rütbesinde personel ile iki öğretim elemanından oluşur. Bu komisyon, Başkan adına sınav takvimi süresince yürütülecek iş ve işlemleri takip, koordine ve denetleme ile yetkilidir.
(5) Komisyonlarda görev almak üzere üye sayısı kadar yedek üye ile komisyonlara yardımcı olmak üzere yeteri sayıda personel görevlendirilir.
(6) Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının veya evlatlıklarının katıldığı sınavda görev alamazlar.”
“Sınav şekli ve esasları” başlıklı 8. maddesinde; ” (1) Soru Hazırlama Komisyonu tarafından bastırılan sorular arasından adaylara soru kartı çektirilerek cevaplaması istenir. Komisyon tarafından adaya konu ile ilgili ilave sorular sorulabilir.
(2) Sınav komisyonları tarafından yapılacak sözlü sınavda adaylar;
a) Mesleki bilgi düzeyi,
b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü,
c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı,
ç) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu,
yönlerinden yüz tam puan üzerinden değerlendirilirler.
(3) Adaylar, Sınav Komisyonu üyeleri tarafından ikinci fıkranın (a) bendi için kırk puan, diğer bentlerde yazılı özelliklerin her biri için yirmişer puan üzerinden değerlendirilir ve verilen puanlar ayrı ayrı puan değerlendirme karar formuna işlenir. Komisyon üyelerinin ayrı ayrı vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak adayın sınav puanı tespit edilir.
(4) Adayın sınavda başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan alması gerekir. Başarısız olan adayın aldığı puan ve gerekçesi puan değerlendirme karar formuna işlenir. Sınav sonuçları merkezi sınav komisyonuna bildirilir.
(5) Sınav sonuçları, Merkezi Sınav Komisyonu tarafından Polis Akademisi internet sayfasında ilan edilir.
(6) Başarılı olan adayların puan değerlendirme karar formları, adayın atamasına esas olacak belgelerle birlikte Personel Dairesi Başkanlığına gönderilir.
(7) Sınavda başarısız olan adayların değerlendirme karar formları ilgili eğitim kurumunca Emniyet Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı arşiv hizmetlerine ilişkin mevzuat hükümlerine göre muhafaza edilir.
(8) Sınav komisyonu kararlarına itiraz edilemez.”
”Sınav sonucu atamalar” başlıklı 10. maddesinde ise; “Sınavda başarılı olan adayların Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına aday polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atanmaları 6/8/1992 tarihli ve 92/3393 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği hükümlerine göre yapılır.” hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Kastamonu Polis Meslek Yüksekokulunda eğitimini tamalayan davacının, aday polis memuru atanabilmek için girmiş olduğu Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği uyarınca yapılan mülakat sınavının, anılan yönetmelik hükümlerine uygun ve objektif olarak yapılıp yapılmadığının hukuki denetiminin yapılabilmesi için mülakat sınavına ilişkin tüm bilgi ve belgelerin dosyada bulunması gerekmektedir.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgeleri incelendiğinde; İdare Mahkemesi’nin 15/01/2016 tarihli ara kararı ile davalı idareden, davaya ilişkin işlem dosyasının onaylı örneğinin savunmaları ile birlikte gönderilmesinin istenildiği, idare tarafından savunma ekinde, her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması ile adayların mülakat sınavı puanlarının tespit edildiği birleştirilmiş formun gönderildiği, ancak mesleki bilgi düzeyi, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu konularında yüz tam puan üzerinden her bir komisyon üyesi tarafından ayrı ayrı not takdir edilerek yapılan değerlendirme formlarının ve ilgili Yönetmelik uyarınca oluşturulmuş olan soru hazırlama komisyonunca önceden hazırlanmış olan soruların ve bu sorular arasından davacı tarafından kura çekilmek suretiyle sorulan soru ile ilgili bilgi ve belgelerin dosyaya sunulmamış olduğu görülmüştür.
Bu durumda; gerçekleştirilen mülakat sınavında önceden hazırlanmış olan sınav soru ve cevap kitapçığı ile davacıya sorulan soru ve cevaplarının bulunmaması, sınavın hukuken denetlenebilir olmasını imkansız hale getirmektedir.
Kaldı ki; Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği’nin 8. maddesinin yedinci fıkrasında, davalı idareye; sınavda başarısız olan adayların değerlendirme karar formları ilgili eğitim kurumunca Emniyet Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı arşiv hizmetlerine ilişkin mevzuat hükümlerine göre muhafaza edilmesi, yükümlülüğü getirmektedir.
Açıklanan sebeplerle, Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliğine aykırı olarak gerçekleşmiş olması sebebiyle, hukuken denetlenmesi mümkün bulunmayan mülakat sınavında ve davacının başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 11/04/2022 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.