Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2018/4397 E. , 2021/3919 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/4397
Karar No : 2021/3919
DAVACI : …’i temsilen, … Sendikası
VEKİLİ : Av. …
DAVALILAR : 1- … Bakanlığı – ANKARA
VEKİLİ : Av. …
2- … Bakanlığı
3- … Komutanlığı
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : Davacı Sendika tarafından, üyesi …’in 08/08/2017 tarihli başvurusunun reddine ilişkin Sahil Güvenlik Doğu Karadeniz Grup Komutanlığının 14/08/2017 tarihli işleminin iptali ile bu işlemin dayanağı olan Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesi MSY/319-2(B)’nin üçüncü bölümünün, “Şartlı Konut Tahsis ve Tahliye Esasları” başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasındaki; “Ayrılan kontenjana göre konuta girecek personel olmadığı için tahsis edilemeyen konutlar, kendi kontenjanında boş konut durumuna bakılmaksızın diğer kontenjanlardaki personele; subay, astsubay, sivil memur/uzman erbaş (J.Gn.K.lığı için subay, astsubay, uzman jandarma / uzman erbaş, sivil memur) öncelik sırasına göre önerilerek şartlı olarak tahsis edilir. Yapılan şartlı tahsislerden sonra hala boş konut kalması durumunda, konutlar dilekçe ile talepte bulunan bekar personele şartlı olarak tahsis edilir.” şeklindeki düzenlemede yer alan; “öncelik sırasına göre önerilerek tahsis edilir” ibaresinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Sendika üyesi …’in sivil memur olması nedeniyle tarafına lojman tahsis edilmediği, yapılan uygulamaya karşı yapılan itirazlarının idarece kabul görmediği, hizmete özel evrak olması nedeniyle konuya ilişkin evrakların ellerinde olmadığı, belge ve bilgilerin davalı idarelerden istenilmesi gerektiği, görev yapılan birimde yer alan toplam 26 adet lojmanın ilk tahsis planlamasının, Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesi’nin birinci bölümünde yer alan “Konutların Taksimi” başlıklı 5. maddenin (a) fıkrasında belirtilen oranlara göre; Subaylar için 14,3 adet, Astsubaylar için 1,4 adet, De.Me/Uzman Erbaşlar için 1,3 adet konut olarak belirlendiği, dönem komutanınca, De.Me/Uzman Erbaş 1,3 rakamı, 2’ye yuvarlanmak suretiyle lojman dağıtımı yapıldığı, halihazırda subayların %100, astsubayların %48, De.Me/uzman erbaşların ise, %10 oranında konutlardan faydalandıkları, aynı maddenin (a) fıkrasının (4.) bendinde; fazla konutun ihtiyaca göre diğer statülere şartsız olarak önerileceğinin belirtildiği, statüye göre bir öncelik belirtilmediği, bu nedenle 2017 yılında tahliye edilecek 2 subay konutunun davalı idare tarafından oransal hesabının yapılarak astsubay ve De.Me/uzman erbaşlara tahsis edilmesi gerektiği,
İdare tarafından yayımlanan lojman tahsis emrinde, lojman tahsisi ile ilgili toplantı tarihinin 11/08/2017 olarak bildirildiği, başvurular alındıktan sonra 08/08/2017 tarihinde bir personel tarafından, De.Me/uzman erbaşa tahsisli olup tahliye edilecek 1 lojmanın, astsubay personelin 10,4 tahsis kontenjanının 11‘e tamamlanmak suretiyle astsubay personele tahsisi talebinde bulunulduğu,
TSK Konut Yönergesi’nin, birinci bölüm, 3. maddesinde Yönerge’de yer alan tanımların yapıldığı “Konuttan Yararlanma Oranı” başlıklı (c) fıkrasından, halihazırda konutta oturan personel sayısına göre statülerin konuttan faydalanma oranını tespit edileceğinin; aynı maddenin “Konut Grubu” başlıklı (g) fıkrasında ise, konutlardan faydalanmada personel sayısına göre eşit olarak faydalandırma esasına yer verildiği;
Yukarıda belirtilen şekilde tahsis yapılarak, kendisine subay konutu tahsis edilmesi istemiyle yaptığı 08/08/2017 tarihli başvurunun idarece reddedildiği, aynı tarihte başvuran astsubay rütbesindeki bir personelin isteminin ise, esasen subaylara sıra tahsisli bir konutun, astsubaylara sıra tahsisli konuta çevrilmek suretiyle kabul edildiğinin öğrenildiği; subaylara sıra tahsisli olup, tahliye edilecek iki adet konutun ise, tekrar subay sıra tahsisli olarak başvuruya açılacağı bilgisinin alındığı; ancak subaylar yönünden, yeni atanılacak subaylar değerlendirmeye dahil edilse dahi, 2 subay konutunun tekrar subaylara tahsis edilmesini gerektirecek ihtiyacın bulunmadığı, idarece astsubaylara öncelik tanınarak konut tahsisi yapılmasının hukuka ve usule aykırı olduğu, 14/08/2017 tarihli toplantı sonrası yapılan tahsisler sonucu, astsubay personelin %48 olan faydalanma oranının %66 oranına yükseldiği, De.Me/uzman erbaş kontenjanının ise, %10’dan %6 oranına düştüğü,
Dava konusu Yönerge maddesinde, ayrılan kontenjana göre konuttan faydalanacak personel olmaması halinde, bu konutların subay, astsubay, uzman jandarma/uzman erbaş, sivil memur sırasına göre önerilerek tahsis edileceği yolundaki ibarenin, normlar hiyerarşisine göre Kamu Konutları Kanunu’nda ve Kamu Konutları Yönetmeliği’nde yer almayan şekilde, bir grup personele öncelik tanınması sonucunu doğurması nedeniyle hukuka aykırı olduğu, Kamu Konutları Yönetmeliği’nde sıra tahsisli konutların tahsisi yönünden astsubaylara öncelik tanınmamış olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALILARIN SAVUNMALARI :
1. … Bakanlığının Savunması : Davacının görev yaptığı birlikte görevli bir astsubay tarafından verilen 08/08/2017 tarihli dilekçeyle; dava konusu Yönerge kapsamında astsubaylar için %40 oranı, sivil memurlar için %5 oranı üzerinden lojman tahsisi yapılması gerektiği, dolayısıyla astsubaylara toplam lojman sayısı içerisinde 10,4 adet, sivil memurlara ise, 1,3 adet konut tahsisine imkân bulunduğu belirtilerek, fazladan tahsis edilen 1 adet sivil memur lojmanının 2017 yılında oturma süresinin dolması nedeniyle, konut tahsislerinin yeniden değerlendirilmesi talebinde bulunulması üzerine, idarelerince anılan talebin Yönergeye uygun bulunduğu,
Davacı tarafından aynı tarihte idarelerine verilen dilekçede ise, 2012 yılında fazladan tahsis edilen 1 konutun sivil memurlara tahsisinin devamı ile subay lojmanlarından kullanılmayanların oransal olarak astsubay ve sivil memurlara şartsız olarak tahsisi isteminde bulunulduğu,
İdarelerince 2012 yılında komutan kararıyla sivil memurlara fazladan tahsis edilen 1 konutun, yine komutan kararıyla bu kez astsubay personele tahsis edilmesi yolunda karar verildiği, yine sıra tahsisli olarak subaylara teklif edilen ve boş kalan dairelerin dava konusu Yönerge’nin üçüncü bölüm, 6. maddesi gereği şartlı olarak diğer statülere tahsis edildiği,
7/24 saat esasına göre görev yapan Sahil Güvenlik Komutanlığı personelinin denizlerde görev yapması nedeniyle, evde yalnız kalan ailelerinin kamu konutlarında birlikte yaşama ihtiyaçlarının bulunduğu, halihazırdaki subay mevcudunun olması gereken kadro mevcudundan düşük olduğu, yapılan atamalarla kadro mevcudunun tamamlanması halinde tahsis edilen konutların subaylara yeterli olmayabileceğinin değerlendirildiği, dava konusu Yönerge’nin üst norm olan Kamu Konutları Yönetmeliğinde verilen yetkiler çerçevesinde ve Yönetmeliğe uygun şekilde düzenlendiği savunulmaktadır.
2. … Bakanlığının Savunması : Savunma verilmemiştir.
3. … Komutanlığının Savunması: Usul yönünden; davacı tarafından, Yönerge düzenlemesinden haberdar olduğu 08/08/2017 tarihinden itibaren 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda belirtilen dava açma süresi içerisinde dava açılması gerekirken, bu süre geçtikten sonra dava açıldığı ve bu nedenle davanın süreaşımı yönünden reddi gerektiği; esas yönünden ise, Kamu Konutları Yönetmeliği ve dava konusu Yönerge düzenlemesi uyarınca sivil memurlara %5 oranında konut tahsis edilmesi gerektiği, davacının görev yaptığı birimde %5 oranındaki konutun 1,3 sayısına denk geldiği, Kamu Konutları Yönetmeliğinde Türk Silahlı Kuvvetlerindeki ayrımın; subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sivil memur şeklinde yapılacağının belirtildiği, dava konusu Yönerge maddesinde, kullanılmayan konutların öncelik sırasına göre şartlı tahsisinin öngörülmesi nedeniyle anılan Yönetmeliğe aykırı bir düzenlemenin bulunmadığı,
11/08/2017 tarihinde yapılması planlanan konut dağıtımının şehit anma töreni nedeniyle 14/08/2017 tarihinde yapıldığı, 08/08/2017 tarihinde astsubay bir personelin verdiği dilekçe ile Yönerge kapsamında astsubaylara ayrılan konut oranının sivil memur (uzman erbaş) oranından ondalık pay olarak fazla olmasına karşın 1 adet fazla lojmanın 2012 yılından itibaren sivil memurlara tahsis edildiği belirtilerek, bu lojmanın astsubay olarak tahsis edilmesini talep ettiği, davacının ise 08/08/2017 tarihli dilekçesinde, sivil memurlara tahsisli 2 adet lojman da korunarak, subaylara tahsisli olup tahliye edilecek 2 adet lojmanın ihtiyaç sahibi diğer personele mevcut oranlar çerçevesinde şartsız olarak tahsis edilmesini talep ettiği,
Davacının görev yaptığı birimde, son 5 yıldır sivil memurlar lehine komutan kararıyla olması gereken sayıdan 1 fazla olarak şartlı tahsis edilen subay lojmanının, bu kez komutan kararıyla astsubay personel lehine 1 fazla olarak tahsis edilmesi yolundaki işlemde hukuka, eşitlik ve hakkaniyet ilkelerine aykırılık bulunmadığı; farklı statülerdeki personelin, statüleri uyarınca farklı uygulamalara tabi tutulmalarında Anayasal ilkelere aykırılık olmadığı, dava konusu Yönerge’nin birinci bölüm, 3. madde (g) fıkrasındaki düzenlemenin, hesaplanan konut kontenjanlarının konut gruplarına eşit şekilde dağıtılmasına vurgu yaptığı,
Subay eksiği olan birimde, eksiğin tamamlanmasını müteakip subaylara tahsisli konut eksikliğinin yaşanacağı, davacı tarafından ailevi nedenler öne sürülmekte ise de, uzun süre evlerinden uzak kalan subay ve astsubayların ailelerinin evlerinde yalnız kaldıkları, güvenlik, sosyal yaşam ve olaylara müdahale süresi gibi durumlar düşünüldüğünde, lojman dağılımının Yönerge’ye uygun şekilde yapıldığı savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Daire kararında yer alan gerekçelerle, hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmayan dava konusu genel düzenleyici işlem ile anılan işleme dayanılarak tesis edilen bireysel işlem yönünden davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI: …
DÜŞÜNCESİ : Sivil Memurlar Sendikası tarafından, üyesi olan davacının lojmandan yararlanma talebinin reddine ilişkin işlemin ve bu işlemin dayanağı olan Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesi MSY/319-2(B) Üçüncü Bölüm 6. maddesindeki “…. öncelik sırasına göre önerilerek ….. tahsis edilir.” ibaresinin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
2946 sayılı Kamu Konutları Kanununun “Kamu konut türleri ve konut tahsisi” başlıklı 3. maddesinde, Kamu konutları, tahsis esasına göre dört gruba ayrıldığı belirtilmiş, bu maddenin son fıkrasında da, “Konut tahsisinin yapılmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikte düzenlenir.” hükmüne yer verilmiştir.
Bu kanun maddesine dayanılarak kapsamdaki kurum personeline kamu konutlarının tahsis şekli, oturma süresi, kira, bakım, onarım ve yönetimine ait usul esas şartlar ile uygulamaya dair diğer hususları tespit etmek amacıyla Kamu Konutları Yönetmeliği hazırlanmış. 23.09.1984 tarih ve 18524 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulmuş, Yönetmeliğin “Konut Tahsis Talebi ve Değerlendirilmesi” başlıklı 14. maddesinin Yönergenin düzenlendiği tarihteki son fıkrasında, “Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin konut tahsis talebi ve değerlendirilmesine dair usul ve esaslar (4) sayılı cetveldeki puanlama ve bu madde hükümleri göz önünde bulundurularak Milli Savunma ve İçişleri Bakanlıklarınca ayrıca düzenlenir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Anılan Yönetmelik gereği hazırlanıp yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesi 12.04.2016 tarihli Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesi MSY/319-2(B) ile güncelleştirilerek yeniden yayımlanmış olup, Yönergenin Birinci Bölümünün 4. maddesinde, Garnizonlarda Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı için ayrılan konutların kendi personeline hangi birlik komutanı veya kurum amiri tarafından tahsis edileceği, Kuvvet Komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığınca belirleneceği, ayrıca bir emir verilmediği takdirde tahsis işinin o garnizondaki Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına bağlı en büyük birlik komutanı veya kurum amiri tarafından yapılacağı, 5. maddesinde, bir garnizonda bulunan konutların hizmette mesuliyet ve müessiriyet esaslarına göre subay, astsubay ve sivil memurlara, uzman jandarma ve uzman erbaşlar arasında aşağıda belirtilen oranlara göre taksim edileceği, bu maddenin (a) bendinde konut taksim oranları, subaylar için %55, astsubaylar için %40, sivil memurlar (uzman erbaşlar dahil) %5 olarak belirlendiği, her statü için hesaplanan konut miktarlarının o statüde atanmış olan personel miktarından fazla olması durumunda tahsis makamı tarafından değerlendirilerek belirlenecek fazla konut miktarının ihtiyaç sahibi diğer statülere mevcut personel oranları (fazla subay konutu olduğu durum için örnek astsubaylara verilecek konut miktarı = Asb. Mevcudu / (Asb. mevcudu+Svl. Me. Mevcudu+ Uzm. Erbş. Mevcudu) x Fazla Sb. konutu) çerçevesinde şartsız olarak önerilebileceği ve tahsis yapılabileceği belirtilmiş, Üçüncü Bölümün “Şartlı Konut Tahsis ve Tahliye Esasları ” başlıklı davaya konu 6. maddesinde “Ayrılan kontenjana göre konuta girecek personel olmadığı için tahsis edilemeyen konutlar, kendi kontenjanında boş konut durumuna bakılmaksızın diğer kontenjanlardaki personele; subay, astsubay, sivil memur / uzman erbaş (J.Gn. K.lığı için subay, astsubay, uzman jandarma / uzman erbaş, sivil memur) öncelik sırasına göre önerilerek şartlı olarak tahsis edilir.” kuralına yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, davacının devlet memuru olarak görev yaptığı Sahil Güvenlik Doğu Karadeniz Grup Komutanlığının tahsis yetkisi bulunan ve tahsisi yapılan toplam 26 konuttan subaylara tahsisli olan, ancak subay sayısından fazla olan 2 konutun 07.07.2017 tarihinde yayımlanan 2017 yılı lojman tahsis emri ile biri astsubay diğeri sivil memur kontenjanına dahil edildiği, taleplerin alındığı, daha sonra bir astsubayın değişiklik talebi üzerine astsubayların kontenjan miktarındaki oranın virgül sonrası rakamı yuvarlanarak sivil memur kontenjanına ayrılan lojmanın da astsubay kontenjanına dahil edildiği, davacı tarafından bunun hukuka aykırı olduğu, bir adet subay sıra tahsisli olan ve öncelik sıra şartı ile astsubaylara tahsisini sağlayan kararın iptal edilerek personel mevcuduna göre dairenin tahsisinin yapılması isteminin reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Anılan Kanun ve Yönetmelikte, kamu konutlarının türleri bunların tahsis şekli ve tahsis yapılırken sıra tahsisli konutların hak sahiplerine tahsisinde hangi unsurların dikkate alınacağına ilişkin hususlar belirtilmiş, ancak, sıra tahsisli belirlenen konut türlerinden yeterli personel olmaması nedeniyle boş kalan konutların sıra tahsisli konutlardan hak sahibi olmayan diğer personele tahsisine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir.
Davaya konu Yönergenin Birinci Bölümünde kamu konutlarının puanlama, tahsis, konuttan çıkarma ve konutların yönetimine ilişkin genel esaslar belirtilmiş, bu Bölümün 4. ve 5. maddelerinde konut taksim oranlarına göre her statü için belirlenen konut miktarının o statüdeki personel sayısından fazla olması durumunda, bu konutların fazla konutun ihtiyaç sahibi diğer statülere mevcut personel oranları çerçevesinde şartsız olarak öngörülmüş, Yönergenin Başvuru, Öneri, Tahsisler ve Konutların Personele Teslimi başlıklı Üçüncü Bölümün 6. maddesinde ise, ayrılan kontenjana göre konuta girecek personel olmadığı için tahsis edilemeyen konutların tahsisi yapılırken statülere göre öncelik sırasına göre önerilerek şartlı olarak tahsis edileceği şeklinde düzenleme yapılmak suretiyle bu konutların tahsis şekline bir istisna getirilmiştir.
Türk Silahlı Kuvvetlerinde konut oranlarının, hizmette sorumluluk ve etkililik esaslarına göre taksim edildiği ve askeri hizmetlerin yerine getirilmesinde asli personelin askeri personel olması ve sivil personele göre sorumluluk ve yetkilerinin çok daha fazla olduğu dikkate alındığında statülere göre belirlenen konutlardan personel sayısından fazla olan konutların diğer personele tahsis edilmesi ve bu yapılırken statülere göre öncelik sırasının gözetilmesi yolundaki iptali istenilen Yönerge maddesindeki ibarede ve bu düzenlemeye dayanılarak tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Belirtilen nedenlerle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davalı idarelerden Sahil Güvenlik Komutanlığının usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesi (MSY/319-2 (A) ); 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu ile Kamu Konutları Yönetmeliği hükümleri esas alınarak hazırlanmış ve 12/04/2006 tarihinde güncelleştirilerek Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesi (MSY/319-2 (B) ) yürürlüğe girmiştir.
Davacı tarafından, 07/07/2017 tarihinde yayımlanan lojman tahsisi uyarınca, De.Me/uzman erbaşa tahsisli olup, boşalacak olan 1 adet lojman için personelden talep toplandığı, 08/08/2017 tarihinde bir personelin, bu konutun da astsubay personele tahsis edilmesi istemiyle başvuruda bulunduğu, tahsislere 2-3 gün kala yapılan değişiklik isteğinin mağduriyete yol açtığı, Yönerge’de statüye öncelik verilmemesi nedeniyle oransal olarak dağıtım yapılması gerektiği, yine 2017 yılında tahliye edilerek öneriye çıkacak olan 2 subay lojmanından 1 tanesinin De.Me/uzman erbaşa tahsis edilmesi gerektiği belirtilerek Yönerge’de tanınan hakların tarafına verilmesi talebiyle 08/08/2017 tarihinde davalı idareye başvurulmuştur.
Davalı idarenin 08/08/2017 tarihli işleminde; personel sayısı/konut sayısı oranına göre en büyük ondalık küsüratın astsubay kontenjanında olmasına karşın, geçmiş 5 yıllık dönemde sivil memur/uzman erbaş kontenjanının bir üst rakama tamamlandığının görüldüğü, bu kapsamda hakkaniyetin sağlanması amacıyla bu 5 yıllık dönemde en büyük ondalık küsürata sahip astsubay kontenjanının bir üste tamamlanmasının ve sonraki 5 yıllık dönemde durumun tekrar değerlendirilmesinin uygun görüldüğü, atama döneminin yaklaşması ve muhtemel atamaların yapılacak olması nedeniyle, atamaların ve tahsislerin sona ermesinden sonra subay tahsisli dairelerin boş kalması halinde, Yönerge’nin üçüncü bölümünün 6. maddesi uyarınca öncelik sırasıyla şartlı tahsis yapılacağı, müteakiben atamaların yayınlanmasından sonra Yönerge kapsamında hesaplama yapılarak sıralı tahsis yapılacağı belirtilmek suretiyle davacının başvurusu reddedilmiştir.
Davacı tarafından, 14/08/2017 tarihinde davalı idareye tekrar başvurularak, 2012 yılında 1,3 olan De.Me/uzman erbaş konut sayısının Komutan inisiyatifiyle 2 rakamına tamamlandığı, 07/07/2017 tarihinde yayınlanan lojman tahsis emri uyarınca, De.Me/uzman erbaşa tahsisli olup, boşalacak olan 1 adet lojman için personelden talep toplandığı, 08/08/2017 tarihinde bir personelin, bu konutun da astsubay personele tahsis edilmesi istemiyle başvuruda bulunduğu, tahsislere 2-3 gün kala yapılan değişiklik isteğinin mağduriyete yol açtığı, ilgili personelin başvurusunun 09/08/2017 tarihli kararla uygun görüldüğünü öğrendiği, yine subay kontenjanında olup tahliye edilecek 2 konutun, subay tahsisli kalacağı bilgisine ulaştığı; 14/08/2017 tarihli cevabın kendi içinde çelişkili olduğu, 09/08/2017 tarihli karar uyarınca, subay lojmanlarının Yönerge’de öngörülen sıralamaya göre şartlı olarak dağıtılmasına ihtiyaç olmadığı, bu 2 konutun sıra tahsisli olarak dağıtılması gerektiği, idarenin 09/08/2017 tarihli kararıyla; normalde 39 puanla lojmandan faydalanmasına imkân bulunmayan astsubayın, sivil memurlara tahsis edilen lojmanın, astsubay tahsisliye çevrilmek suretiyle konuttan faydalanmasına imkân tanındığı, davalı idarece zümre ayrımcılığı yapıldığı, kamu konutundan %5 oranında faydalanmaları nedeniyle kontenjanlarının sınırlı olduğu, akabinde subay lojmanlarının şartlı olarak öneriye sunulması halinde, bu kez statüye öncelik tanındığından, lojmandan faydalanamadıkları belirtilerek, Yönerge’de sivil memurlara tanınan hakların muhafazası, astsubay ve sivil memurlar arasında eşit muamele yapılarak, subay sıra tahsisli konutlara ilişkin tahsis kararının iptal edilerek, tahliye edilecek olan subay sıra tahsisli konutlardan bir tanesinin kendilerine tahsis edilmesi talep edilmiştir.
Davalı idarenin … tarih ve … sayılı işleminde; Sahil Güvenlik Doğu Karadeniz Grup Komutanlığında bulunan toplam 26 lojmanın Yönerge kapsamında personele dağıtıldığı, küsurat olarak arta kalan 1 dairenin komutan kararıyla devlet memuru personele tahsis edildiği, Ağustos 2017 döneminden itibaren ise, söz konusu fazla dairenin komutan kararıyla astsubaylara tahsis edildiği; Ağustos 2017 döneminde yapılan konut tahsis toplantısında, sıra tahsisli olarak öneriye çıkartılan ve subaylar tarafından alınmayan subay dairelerinin Yönerge düzenlemesi uyarınca diğer statülerde bulunan personele şartlı olarak önerildiği, Yönerge düzenlemesi uyarınca öncelik hakkı bulunan astsubayların belirtilen dairleri şartlı olarak teslim aldığı; dolayısıyla, personele şartsız olarak önerilerek tahsis edilebilecek nitelikte fazla konut bulunmadığı, başvuru dilekçesinde belirtilen hususların Yönerge’ye aykırılık oluşturmadığı gerekçesiyle davacının başvurusu reddedilmiştir.
Bunun üzerine, anılan bireysel işlemin ve bireysel işlemin dayanağı olan Yönerge düzenlemesinde yer alan ibarenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT :
2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu’nun ”Amaç” başlıklı 1. maddesinde, ”Bu Kanunun amacı; kamu konutlarının tahsis biçimi, oturma süresi, kira, bakım, onarım ve yönetimine ilişkin temel ilkeleri belirlemektir.” hükmüne; “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde, ”Bu Kanun;
a) Genel bütçeye giren daireler, katma bütçeli kurumlar, il özel idareleri, belediyeler, il özel idareleri ve belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar,
b) İktisadi devlet teşekkülleri, kamu iktisadi kuruluşları, sermayesinin tamamı bu kamu teşebbüslerine ait müesseseler, sermayesinin yüzde elliden fazlası iktisadi devlet teşekkülleri ve kamu iktisadi kuruluşlarına ait olan bağlı ortaklıklar,
c) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları hariç olmak üzere, özel kanunlarla veya özel kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan bankalar ile kamu kurum ve kuruluşları,
d) Kanunlarla kurulan fonlar, kefalet sandıkları, beden terbiyesi bölge müdürlükleri, tarafından yurt içinde ve yurt dışında inşa ettirme, satın alma, kiralama suretiyle temin olunan ve bu kurum ve kuruluşlar personelinin yararlanması için ayrılan kamu konutlarını kapsar. Ancak kiralama zaruri hallerde ve kısıtlı olarak yapılabilir. Bunun uygulaması yönetmelikte belirtilir.” hükmüne yer verilmiştir.
16/07/1984 tarih ve 84/8345 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile hazırlanan, 23/09/1984 tarih ve 18524 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan Kamu Konutları Yönetmeliği’nin “Kamu Konutlarının Türleri” başlıklı 5. maddesinde, ”Kamu konutları tahsis esasına göre aşağıda belirtilen dört gruba ayrılır:
a) Özel tahsisli konutlar; Yönetmeliğe ekli (1) sayılı cetvelde gösterilen ve temsil özelliği olan makam ve rütbe sahiplerine tahsis edilen özel nitelikli konutlardır.
b) Görev tahsisli konutlar; Yönetmeliğe ekli (2) sayılı cetvelde belirtilenlere, görevlerinin önemi ve özelliği ile yetki ve sorumlulukları gereği tahsis edilen konutlardır.
c) Sıra tahsisli konutlar; Yönetmeliğe ekli (4) sayılı cetvelde gösterilen puan durumu dikkate alınarak 9 uncu maddede belirtilen usul ve esaslara göre tahsis edilen konutlardır.
d) Hizmet tahsisli konutlar; 1) Hudut karakolu, istasyon, haberleşme, gözlem, araştırma, inşaat mahalli gibi meskün yerlerden uzak, sosyal ve ekonomik zorlukları olan, ulaşım ve iskan imkanları kısıtlı yerlerde, norma çalışma saatleriyle sınırlandırılması kabil olmadan görev başında bulundurulması gerekli olan personel, 2) İlgili kanunlarca kendilerine zata mahsus taşıt tahsis edilen makam ve rütbe sahiplerinin makam şoförü ve koruma görevlileri, 3) Kamu konutlarında görevli kapıcı, kaloriferci gibi personel, için inşa veya tefrik edilerek tahsis edilen bina, baraka, prefabrik yapı, şantiye eklentisi, tadil edilmiş veya edilmemiş karavan, kulübe ve benzeri konutlardır.”; “Kamu Konutu Özelliğini Kazanma” başlıklı 6. maddesinde, “Kamu konutlarının görev unvan gruplarına göre ne miktarda veya hangi oranda tahsis edileceği yetkili makamca tespit edilebilir. Türk Silahlı Kuvvetlerinde, Jandarma Genel Komutanlığında ve Sahil Güvenlik Komutanlığında ayırım subay, astsubay ve sivil memur (Uzman çavuş ve uzman jandarma çavuşları dahil) arasında yapılır.”; ”Sıra Tahsisli Konutların Tahsis Şekli” başlıklı 9. maddesinde, ” Sıra tahsisli konutlar, Yönetmeliğe ekli (4) sayılı puanlama cetveli esas alınarak konut dağıtım komisyonunca hak sahiplerine tahsis edilir. Hak sahiplerinin puanlarının eşit olması halinde, hizmet süresi fazla olana, hizmet süresi de eşit ise, yetkili ev dağıtım komisyonunca ad çekme yoluyla, konut tahsis edilir.
(Değişik ikinci fıkra: 4/12/2017-2017/11152 K.) Türk Silahlı Kuvvetlerine, Jandarma Genel Komutanlığına ve Sahil Güvenlik Komutanlığına ait sıra tahsisli konutların hak sahiplerine tahsisi, konutun kullanımına verildiği birlik, karargah ve kurumların komutanları, kurmay başkanları, komutan yardımcıları veya yetki verecekleri amirler tarafından görev ve unvanlarına bakılmaksızın puan sırasına göre yapılır.
Konutların herhangi bir nedenle boşalması halinde fiilen boşaltıldığı tarihten itibaren en geç (30) gün içinde Yönetmelik hükümlerine göre hak sahiplerine tahsis edilmesi gerekir.
Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı (04/12/2017 tarih ve 2017/11152 sayılı BKK ile eklenmiş) personeli hariç, bu maddenin birinci fıkrası uyarınca hak kazananlardan, bulunduğu ülke, merkez, bölge, il veya ilçe ayrımı yapılmaksızın daha önce Yönetmelikte belirtilen oturma süresince veya daha fazla süre konutta oturanlara, konut tahsis edilemez. Bu durumda olanlara tekrar konut tahsisi, mevcut talepler karşılandıktan sonra, kalan boş konut olursa Yönetmelik esaslarına göre yapılır.
Sıra tahsisli konutların hak sahiplerine tahsisi, merkezde kurulan yetkili konut dağıtım komisyonunca da yapılabilir.
Merkezde kurulan yetkili konut dağıtım komisyonunun tahsis edeceği görev ve sıra tahsisli konutlar kurum ve kuruluşların yetkili makamlarınca konutların türlerine göre tesbiti ile birlikte, hazırlanacak genelge ile taşra teşkilatına bildirilir.”;
Konut Tahsis Talebi ve Değerlendirilmesi başlıklı 14. maddesinin altıncı fıkrasında ise, “Konut tahsis talebi ve değerlendirilmesine dair usul ve esaslar; Türk Silahlı Kuvvetleri personeli için Millî Savunma Bakanlığınca, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli için İçişleri Bakanlığınca (4) sayılı cetveldeki puanlama ve bu madde hükümleri gözönünde bulundurularak ayrıca düzenlenir.” hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Yönetmelik ile verilen yetki uyarınca hazırlanarak yayımlanan 17/06/1997 tarihli Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesi (MSY/319-2 (A), 12/04/2006 tarihli Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesi MSY/319-2(B) ile güncelleştirilmiştir. Yönergenin Birinci Bölümünün “Tanımlar” başlıklı 3. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; “Konuttan Yararlanma Oranı: Her statü için hesaplanan kontenjandaki konut adedinin o statüdeki mevcut personel adedine bölünmesiyle bulunan orandır. Mevcut personel adedi hesaplanan kontenjandan az ise yararlanma oranı %100 olarak alınır. Bu durumda artan konut adedinden diğer statüdeki personelin konut kontenjanındaki konut adedine, yararlanılan konut adedi kadar ilave edilerek konuttan yararlanma oranı hesaplanır.”, (g) bendinde; “Konut Grubu: Aynı tahsis makamının tahsis sorumluluğunda bulunan konutlar birlik ve kurumların konuş durumu, emniyet, servis hizmeti, trafik yoğunluğu birlik ve kurumlardaki mevcut personel sayısı, personelin konutlardan eşit şekilde faydalandırılması ve personelin görev yerlerine en yakın konutlardan istifade esasları dikkate alınarak oluşturulan konut gruplarını ifade eder.” şeklinde tanımlanmıştır. “Konut Tahsisine Yetkili Makamlar” başlıklı 4. maddesinin ikinci fıkrasında; “Ayrıca bir emir verilmediği takdirde tahsis işi o garnizondaki Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına bağlı en büyük birlik komutanı veya kurum amiri tarafından yapılır.” hükmüne; aynı maddenin beşinci fıkrasında; “Konut tahsisine yetkili makamlar; bu Yönerge esaslarına uygun olarak, tahsis sorumluluğunda bulunan konut gruplarını, bu konut gruplarından istifade edecek birlikleri ve bu Yönerge’de belirlenen esasları nasıl yürüteceğini belirler.” hükmüne yer verilmiştir.
Söz konusu Yönerge’nin “Konutların Taksimi” başlıklı 5. maddesinde;
“a) Kara, Deniz, Hava Kuvvetleri ile Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli için:
(1) Subaylar …. %55
(2) Astsubaylar …. %40
(3) Sivil Memurlar (uzman erbaşlar dahil) … %5
(4) Her statü için hesaplanan konut miktarının o statüde atanmış olan personel miktarından fazla olması durumunda, tahsis makamı tarafından değerlendirilerek belirlenecek fazla konut miktarı ihtiyaç sahibi diğer statülere mevcut personel oranları (Fazla subay konutu olduğu durum için örnek: Asb.lara verilecek konut miktarı = (Asb.mevcudu / (Asb.mevcudu+ Svl.Me.mevcudu + Uzm.Erbş.mevcudu) x FazlaSb.Konutu) çerçevesinde şartsız olarak önerilebilir ve tahsis yapılabilir. ” düzenlemesine, Yönerge’nin, Üçüncü Bölümünde yer alan “Şartlı Konut Tahsis ve Tahliye Esasları” başlıklı dava konusu 6. maddesinde ise; “Ayrılan kontenjana göre konuta girecek personel olmadığı için tahsis edilemeyen konutlar, kendi kontenjanlarında boş konut durumuna bakılmaksızın diğer kontenjanlardaki personele; subay, astsubay, sivil memur/uzman erbaş öncelik sırasına göre önerilerek şartlı olarak tahsis edilir. (Değişiklik 25/06/07) Yapılan şartlı tahsislerden sonra hala boş konut kalması durumunda, konutlar dilekçe ile talepte bulunan bekar personele şartlı olarak tahsis edilir. ” düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bakılan davada uyuşmazlık; Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesi MSY/319-2(B)’nin üçüncü bölümünün, “Şartlı Konut Tahsis ve Tahliye Esasları” başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasındaki; “Ayrılan kontenjana göre konuta girecek personel olmadığı için tahsis edilemeyen konutlar, kendi kontenjanında boş konut durumuna bakılmaksızın diğer kontenjanlardaki personele; subay, astsubay, sivil memur/uzman erbaş (J.Gn.K.lığı için subay, astsubay, uzman jandarma / uzman erbaş, sivil memur) öncelik sırasına göre önerilerek tahsis edilir.” düzenlemede yer alan “öncelik sırasına göre önerilerek tahsis edilir” ibaresinin, dayanağı ve üst normu olan 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu ile Kamu Konutları Yönetmeliği’ne uygun olup olmadığına, davacının kamu konutu tahsisi yolundaki talebinin, anılan Yönerge düzenlemesi dayanak gösterilmek suretiyle reddine ilişkin Sahil Güvenlik Komutanlığı işleminin hukuka uygun olup olmadığına ilişkindir.
Dava, MSY/319-2(B) Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesi’nin Üçüncü Bölümünün, “Şartlı Konut Tahsis ve Tahliye Esasları” başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasındaki; “Ayrılan kontenjana göre konuta girecek personel olmadığı için tahsis edilemeyen konutlar, kendi kontenjanında boş konut durumuna bakılmaksızın diğer kontenjanlardaki personele; subay, astsubay, sivil memur/uzman erbaş (J.Gn.K.lığı için subay, astsubay, uzman jandarma / uzman erbaş, sivil memur) öncelik sırasına göre önerilerek tahsis edilir.” şeklindeki düzenlemede yer alan “öncelik sırasına göre önerilerek tahsis edilir” ibaresinin iptali istemi yönünden incelendiğinde;
Dava konusu Yönerge’nin üst normu olan 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu’nda; sıra tahsisli konutların, hizmet süresi, daha önce kamu konutlarından yararlanma durumu ve süresi, çocuklarının ve bakmakla mükellef olduğu aile fertlerinin sayısı, aile fertlerinin gelir durumu, konuttan yararlanma için bekleme süresi, eşin de bu Kanun kapsamına giren kurum ve kuruluşlarda çalışan personel olması gibi hususlar dikkate alınarak, yönetmelikte belirlenecek puanlama esasına göre tahsis edilen konutlar olduğu, konut tahsisinin yapılmasına ilişkin usul ve esasların yönetmelikte düzenleneceği hükmüne yer verilmiş; bu yetkiye dayanılarak hazırlanan ve 23/09/1984 tarih ve 18524 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan Kamu Konutları Yönetmeliği’nde ise, Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin konut tahsis talebi ve değerlendirilmesine dair usul ve esasların, Yönetmelik ekinde yer alan (4) sayılı cetveldeki puanlama ve Yönetmeliğin 14. maddesinde yer alan hükümler göz önüne alınmak suretiyle Milli Savunma Bakanlığınca ayrıca düzenleneceği belirtilmiştir.
Yukarıda anılan Yönetmelik ile verilen yetki uyarınca hazırlanan Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesinin Birinci Bölümünün 4. maddesinde, Garnizonlarda Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı için ayrılan konutların, kendi personeline hangi birlik komutanı veya kurum amiri tarafından tahsis edileceğinin, Kuvvet Komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığınca belirleneceği, ayrıca bir emir verilmediği takdirde tahsis işinin o garnizondaki Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına bağlı en büyük birlik komutanı veya kurum amiri tarafından yapılacağı; 5. maddesinde, Bir garnizonda bulunan konutların hizmette mesuliyet ve müessiriyet esaslarına göre subay, astsubay ve sivil memurlara, uzman jandarma ve uzman erbaşlar arasında belirtilen oranlara göre taksim edileceği, bu maddenin (a) bendinde konut taksim oranlarının, subaylar için %55, astsubaylar için %40, sivil memurlar (uzman erbaşlar dahil) %5 olarak belirlendiği, her statü için hesaplanan konut miktarlarının o statüde atanmış olan personel miktarından fazla olması durumunda tahsis makamı tarafından değerlendirilerek belirlenecek fazla konut miktarının ihtiyaç sahibi diğer statülere mevcut personel oranları çerçevesinde şartsız olarak önerilebileceği ve tahsis yapılabileceği kuralına yer verilmiştir.
Yönerge’nin Üçüncü Bölümününde yer alan, “Şartlı Konut Tahsis ve Tahliye Esasları ” başlıklı dava konusu 6. maddesinde; “Ayrılan kontenjana göre konuta girecek personel olmadığı için tahsis edilemeyen konutların, kendi kontenjanında boş konut durumuna bakılmaksızın diğer kontenjanlardaki personele; subay, astsubay, sivil memur / uzman erbaş (J.Gn. K.lığı için subay, astsubay, uzman jandarma / uzman erbaş, sivil memur) öncelik sırasına göre önerilerek şartlı olarak tahsis edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Düzenleyici işlem niteliğinde olan Yönergelerin, bir üst norm olan Yönetmeliklere aykırı düzenlemeler içeremeyecekleri ve bu normlarda yer alan düzenlemeleri aşar nitelikte kural getiremeyecekleri idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.
Davacı tarafından, her ne kadar dava konusu düzenlemenin bir zümreye imtiyaz tanınması sonucunu doğurduğu, bu nedenle Anayasa’nın eşitlik ilkesine, üst hukuk normlarına ve hakkaniyete aykırı sonuçlara yol açtığı, fazla konutların Yönerge’de belirtilen oranlar dikkate alınmak suretiyle personele tahsis edilmesi gerektiği ileri sürülmekte ise de; yukarıda açık metinlerine yer verilen ve Yönerge’nin üst normu niteliğinde bulunan 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu ve Kamu Konutları Yönetmeliği’nde; kamu konutlarının türleri, personele tahsis şekilleri ile sıra tahsisli konutların hak sahiplerine tahsisinde hangi unsurların dikkate alınacağına ilişkin hususlara yer verilmesine karşın, sıra tahsisli olarak tespit edilen konut türlerinden yeterli personel olmaması nedeniyle boş kalan konutların, ilgili konut türünde hak sahibi olmayan diğer statülerdeki personele şartlı olarak tahsisine ilişkin düzenlemeye yer verilmediği; üst normu olan Kanun ve Yönetmelik’te düzenlenmeyen bir hususta düzenleme getiren ve boş kalan kamu konutunun tahsis türü değiştirilmeksizin diğer statüdeki personele şartlı olarak tahsisini öngörerek, diğer statülerdeki personelin de ilgili konuttan faydalanması sonucunu doğuran dava konusu düzenlemede; Türk Silahlı Kuvvetlerince ifa edilen askeri hizmetleri yerine getiren personelin görevi nedeniyle üstlendiği yetki ve sorumluluklar ile hizmet gerekleri dikkate alınmak suretiyle, üst normu olan Kanun ve Yönetmelik hükümleri uyarınca idareye tanınan takdir yetkisi kapsamında düzenleme yapıldığı görüldüğünden, dava konusu düzenlemede üst hukuk normlarına, hukuka, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmamaktadır.
Dava, davacının başvurusunun reddine ilişkin Sahil Güvenlik Doğu Karadeniz Grup Komutanlığının 14/08/2017 tarihli işleminin iptali istemi yönünden incelendiğinde;
Dava konusu bireysel işlemin dayanağı olan düzenlemenin hukuka uygun olduğu anlaşılmakla, anılan düzenleme kapsamında davacı hakkında tesis edilen bireysel işlemde de hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının kamu konutundan yararlanma talebiyle yaptığı 08/08/2017 tarihli başvurusunun reddine ilişkin Sahil Güvenlik Doğu Karadeniz Grup Komutanlığının 14/08/2017 tarihli işlemi ile bu işlemin dayanağı olan Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesi MSY/319-2(B)’nin Üçüncü Bölümünün “Şartlı Konut Tahsis ve Tahliye Esasları” başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasında yer alan; “öncelik sırasına göre önerilerek tahsis edilir” ibaresinin iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen …- TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak, avukat ile temsil edilen Milli Savunma Bakanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığına verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 15/06/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.