Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2018/4408 E. , 2022/1463 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/4408
Karar No : 2022/1463
DAVACI : … Sendikası
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Bakanlığı
VEKİLLERİ : Hukuk Müşaviri Av. …
Hukuk Müşaviri …
DAVANIN KONUSU : Davacı Sendika tarafından; 23/08/2015 tarih ve 29454 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşmenin uygulanması kapsamında, 112 acil sağlık hizmetlerinde görevli personele tayın bedeli ödemesindeki tereddütlerin giderilmesi ve uygulamada birlik sağlanması amacıyla Sağlık Bakanlığınca tesis edilen “Tayın bedeli ödenmesi” konulu … tarih ve … sayılı Genel Yazı’nın; “Uygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar” başlıklı 5. maddesinin “A1, A2 ve C tipi Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları ile İl Ambulans Servisi Komuta Kontrol Merkezinde fiilen görev yaparak tayın bedeli verilen personelin Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğine göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemek yemeleri halinde, yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınacaktır.” düzenlemesini içeren (b) bendinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : 23/08/2015 tarih ve 29454 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşme’de, 112 acil çalışanlarına 01/01/2016 tarihinden itibaren nakdi yemek yardımı verileceği öngörülmesine rağmen, düzenlemenin ancak 2016 Kasım ayında yürürlüğe konulduğu, Toplu Sözleşmede yer alan hükme göre, bu kararın 01/01/2016 tarihinde yürürlüğe gireceği, ancak 11 ay boyunca bu düzenlemenin yürürlüğe konulmadığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının ortak hazırladığı usul ve esasların 21/11/2016 tarihi itibariyle illere bildirildiği, yapılan düzenlemeye göre aylık 195,00TL olan nakdi yemek yardımından, A1, A2 ve C tipi Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları ile İl Ambulans Servisi Komuta Kontrol Merkezinde fiilen görev yapan personelin yararlanacağı ve düzenlemenin 15/09/2016 tarihinden itibaren geçerli olmasının kararlaştırıldığı, tayın bedeli düzenlemesine kadar 112 acil çalışanlarının yataklı tedavi kurumlarında hastalar için oluşturulmuş yemek servislerinden yataklı tedavi kurumlarında çalışanlar gibi ücretsiz yararlanma hakkı bulunduğu, 112 acil sağlık hizmetleri istasyonunun bulunduğu konuma göre; yakında bulunan yataklı tedavi kurumunun yemek servisinden yararlanabileceği gibi, kendilerine yemek ya da kumanya gönderilmesi suretiyle de yararlanabildikleri, ancak gerekli yasal düzenlemenin yürürlüğe girmesine rağmen idarelerin ödeme yapmaktan kaçındığı ve 112 acil çalışanlarını ücretsiz yemek servisinden yararlandırmaya devam ettiği için 2016 Eylül ayından 2017 Ocak ayına kadar tayın bedeli ödenmediği, personelin yemek servisinden yararlanmaya mecbur bırakıldığı, usul ve esasların yürürlüğe girdiği tarih ile dava konusu işlemin tesis edildiği tarih arasında geçen sürede kendilerine nakdi ödeme yapılmadığı belirtilerek ödeme yapılmasının istenildiği, personelin bu süre içinde yemek servisinden yararlandığı, oysa kendilerine ücret ödenmesi ve geriye dönük olarak ödeme yapılması gerektiği iddia edilerek dava konusu düzenlemenin iptalinin gerektiği ileri sürülmüştür.
DAVALININ SAVUNMASI : Toplu Sözleşme’nin 24. maddesinde tayın bedeli verilmesi hususunda, sözleşmenin yürürlüğe gireceği tarih itibarıyla derhal uygulanacağına dair bir hükmün yer almadığı gibi aynı zamanda bu maddenin geçmişe etkili olduğuna dair bir hükümden de kaçınılarak “Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca belirlenir” hükmünün getirildiği, 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan personelin, Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin Ek 2. maddesi uyarınca yemek servislerinden ücret ödemeden veya kumanya verilmek suretiyle yararlandığı, yemek yardımından zaten faydalanmakta olan bir personele tayın bedeli ödenmesi halinde bunun mükerrer yardıma yol açacağı ve toplu sözleşmeye uygun düşmeyeceği, tayın bedeli verilmesi hakkında usul ve esasların yürürlüğe girdiği 15/09/2016 tarihi itibarıyla fiilen görev yapan personele ödeme yapılmaya başlandığı, davacının talebi kabul edilir ise, toplu sözleşmenin yürürlük tarihinden itibaren Yönetmelik değişikliğinin yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen süre içinde hem yemek yardımından faydalanıp hem de tayın bedeli verilmesi yani mükerrer yemek yardımı söz konusu olacağından ve bu ayni yardımın parasal değerinin geri istenmesi zorunda kalınacağından, dava konusu düzenleyici işlemin hukuka uygun olduğu savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde dava konusu işlemde belirtilen personelin ücret ödemeden yemek servisinden yararlanacağının düzenlendiği, 3. Dönem Toplu Sözleşme ile Yönetmelik dışında kalan personelin nakdi yemek yardımından yararlanacağının düzenlendiği, her iki düzenlemede de uygulamaya ilişkin usul ve esasların Sağlık Bakanlığına bırakıldığı, Sağlık Bakanlığı’nın da dava konusu düzenleyici işlem ile toplu sözleşme kapsamına giren personelin yemek servisinde yemek yemesi halinde, yani bu haktan ayni olarak yararlanması halinde, nakdi olarak yapılan yemek yardımı bedelinin kendilerinden alınacağının düzenlendiği, davacı usul ve esasların yürürlüğe 15/09/2016 tarih ile dava konusu işlemin tesis edildiği tarih arasında geçen sürede kendilerine nakdi ödeme yapılmadığını belirterek ödeme yapılmasının istenildiği, davacı üyelerinin bu süre içinde yemek servisinden yararlandıklarını, oysa kendilerine ücret ödenmesi gerektiğinin iddia edildiği ve geriye dönük olarak ödeme yapılmasının istenildiği, oysa bu durumda, hem yemek hizmetinden yararlanıp hem de yemek bedelinin kendilerine ödenmesi suretiyle mükerrer ödemeye sebebiyet verileceği, uyuşmazlığın çözümü bakımından, Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin ek 2. maddesi yürürlükte iken imzalanan 3. Dönem Toplu Sözleşmede 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan kamu görevlilerinden Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin ek 2. maddesinden yararlanamayalara tayın bedeli ödenmesi öngörülmüş, daha sonra değişiklik yapılan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde de A1, A2 ve C tipi Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları ile İl Ambulans Servisi Komuta Kontrol Merkezinde fiilen görev yapan personel hariç olmak üzere bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımından yararlanacak personelin, il sağlık müdürlüklerinin yemek servislerinden veya il sağlık müdürlüklerince belirlenen Sağlık Bakanlığına bağlı yataklı tedavi kurumlarının yemek servislerinden yararlanabilecekleri, anılan Yönetmelik maddesinde, sadece Sağlık Bakanlığı 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan personele istisna getirilerek sadece bu personelin, maddede belirtilen yerlerdeki yemek servislerinden ücret ödemeden yararlanmaları öngörüldüğü için A1, A2 ve C tipi Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları ile İl Ambulans Servisi Komuta Kontrol Merkezinde fiilen görev yapan sağlık personelinin bu yerlerde yemek yemeleri durumunda yemek bedelini ödemeleri gerektiği, aksi halde hem tayın bedeli alıp hem de ücret ödemeden anılan yerlerde yemek yenmesi mükerrerliğe yol açacağı açık olduğundan bunu önlemeye yönelik düzenlemeyi içeren iptali istenilen maddedeki düzenlemede, tayın bedeli ödenmesinin amacına ve üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Davacı Sağlık ve Sosyal Hizmet Çalışanları Sendikası vekili tarafından, Sağlık Bakanlığı’nın “Tayın bedeli ödenmesi” konulu 18/01/2017 günlü, 94036355-902.99-E.99-73 sayılı genel yazısının “5) Uygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar” başlıklı bölümünün (b) bendinin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
Toplu sözleşme hakkı, 7.5.2010 tarih ve 5982 sayılı Kanunla Anayasanın 53. maddesinde yapılan değişiklikle memurlara ve diğer kamu görevlilerine tanınmış olan bir hak olup, söz konusu madde hükmünde, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin, toplu sözleşme yapma hakkına sahip oldukları hüküm altına alınmıştır.
Bu amaçla çıkarılan ve 11.4.2012 tarih ve 28261 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6289 sayılı Kanunun 1. maddesiyle 25.6.2001 tarihli ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu’nun adı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu şeklinde değiştirilmiş ve 6289 sayılı Yasa ile 4688 sayılı Yasada değişiklikler yapılmış, bu Kanunun 18. maddesi ile değişiklik yapılan 4688 sayılı Kanunun Toplu Sözleşmenin Kapsamı başlıklı 28. maddesinde, toplu sözleşmenin, kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsayacağı belirtilmiştir.
4688 sayılı Kanun’un 28’inci maddesinde 6289 sayılı Yasayla yapılan düzenlemeyle kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınmak suretiyle kamu görevlilerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu dışındaki kanunlarla düzenlenmiş olan parasal diğer mali ve sosyal hakları kapsam içerisine alınmıştır. 23 Ağustos 2015 tarih ve 29454 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşme’nin Üçüncü Bölümünün Genel Hükümlere ilişkin Birinci kısmın “Sözleşmeli personele yiyecek yardımı” başlıklı 9. maddesinde, (1) 19/11/1986 tarihli ve 86/11220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği hükümlerinden aynı usul ve esaslar çerçevesinde sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilen personel yararlanır.”, “112 acil sağlık hizmetlerinde görevli personele tayın bedeli verilmesi” başlıklı kısmının 24. maddesinde de, “Sağlık Bakanlığı 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan kamu görevlilerinden Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin ek 2 nci maddesinden yararlanma imkanı bulunmayanlara, döner sermaye bütçesinden karşılanmak üzere 22/6/1978 tarihli ve 2155 sayılı Kanuna göre tayın bedeli verilir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca belirlenir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.
19/11/1986 tarihli ve 86/11220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğine 20.08.2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 25.07.2011 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması hakkındaki Yönetmeliğin 1. maddesi ile eklenen “Ek 2. madde de, “Bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımından yararlanacak personelden Sağlık Bakanlığı 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan personel (sözleşmeli personel dâhil), il sağlık müdürlüklerinin yemek servislerinden veya il sağlık müdürlüklerince belirlenen Sağlık Bakanlığına bağlı yataklı tedavi kurumlarının yemek servislerinden ücret ödemeden yararlanır. Bu personelden hizmetin kesintisiz olması nedeniyle görev yerinden ayrılamayacak durumda bulunanlar kumanya verilmek suretiyle bu yardımdan yararlandırılabilir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sağlık Bakanlığınca belirlenir.” şeklinde düzenleme yapılmış, Söz konusu toplu sözleşme imzalandıktan sonra 08.08.2016 tarih ve 2016/9103 sayılı tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkındaki Yönetmeliğin Ek 2. maddesi, “A1, A2 ve C tipi Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları ile İl Ambulans Servisi Komuta Kontrol Merkezinde fiilen görev yapan personel hariç olmak üzere bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımından yararlanacak personelden Sağlık Bakanlığı 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan personel (sözleşmeli personel dâhil), il sağlık müdürlüklerinin yemek servislerinden veya il sağlık müdürlüklerince belirlenen Sağlık Bakanlığına bağlı yataklı tedavi kurumlarının yemek servislerinden ücret ödemeden yararlanır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sağlık Bakanlığınca belirlenir.” şeklinde değiştirilmiştir.
Her iki düzenlemede de söz konusu personele ödenmesi öngörülen tayın bedelinin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların Sağlık Bakanlığınca belirlenmesi öngörülmüş olup, anılan Toplu Sözleşmenin 24. maddesine dayanılarak “112 Acil Sağlık Hizmetlerinde Görevli Personele Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” düzenlenerek Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının … tarihli … sayı ve “112 Personeli Tayın Bedeli Hk.” konulu yazı ekinde illere gönderilmiş, 5. maddesinde, bu usul ve esaslar kapsamında tayın bedelinin hak kazanılmasında ve ödenmesinde Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesine Ait Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı, 6. maddesinde, bu usul ve esasların 15.09.2016 tarihinden geçerli olmak üzere Bakan onayını müteakip yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.
Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesine Ait Yönetmeliğin 8. maddesinde, tayın bedelinin kısmen veya tamamen tayın olarak verilmesi halinde geri alınacak miktarın bedelinin hesabında ödeme yapılan aya ait rayiç bedelin esas alınacağı kurala bağlanmıştır.
A1, A2 ve C tipi Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları ile İl Ambulans Servisi Komuta Kontrol Merkezinde fiilen görev yapan personele ödenecek tayın bedellerine ilişkin tereddütler yaşanması üzerine uygulamada birliği sağlamaya yönelik Davaya konu Sağlık Bakanlığı’nın “Tayın bedeli ödenmesi” konulu 18/01/2017 günlü, 94036355-902.99-E.99-73 sayılı genel yazısı ile açıklamalar yapılmış, bu Yazının ilk dört maddesinde, 657 sayılı Yasanın 4/A,B,C maddesi ile 4924 sayılı Yasa kapsamında istihdam edilen personele ilişkin tayın bedellerinin ödenme şekline 5. maddesinde de, uygulamaya ilişkin açıklamalara yer verilmiş, bu maddenin iptali istenilen (b) bendinde, “A1, A2 ve C tipi Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları ile İl Ambulans Servisi Komuta Kontrol Merkezinde fiilen görev yaparak tayın bedeli verilen personelin Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğine göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemek yemeleri halinde, yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınacaktır.” şeklinde açıklama yapılmıştır,
Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin ek 2. maddesi yürürlükte iken imzalanan 3. Dönem Toplu Sözleşmede 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan kamu görevlilerinden Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin ek 2. maddesinden yararlanamayalara tayın bedeli ödenmesi öngörülmüş, daha sonra değişiklik yapılan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde de A1, A2 ve C tipi Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları ile İl Ambulans Servisi Komuta Kontrol Merkezinde fiilen görev yapan personel hariç olmak üzere bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımından yararlanacak personelin, il sağlık müdürlüklerinin yemek servislerinden veya il sağlık müdürlüklerince belirlenen Sağlık Bakanlığına bağlı yataklı tedavi kurumlarının yemek servislerinden yararlanabilecekleri belirtilmiştir.
Anılan Yönetmelik maddesinde, sadece Sağlık Bakanlığı 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan personele istisna getirilerek sadece bu personelin, maddede belirtilen yerlerdeki yemek servislerinden ücret ödemeden yararlanmaları öngörüldüğü için A1, A2 ve C tipi Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları ile İl Ambulans Servisi Komuta Kontrol Merkezinde fiilen görev yapan sağlık personelinin bu yerlerde yemek yemeleri durumunda yemek bedelini ödemeleri gerektiği, aksi halde hem tayın bedeli alıp hem de ücret ödemeden anılan yerlerde yemek yenmesi mükerrerliğe yol açacağı açık olduğundan bunu önlemeye yönelik düzenlemeyi içeren iptali istenilen maddedeki düzenlemede, tayın bedeli ödenmesinin amacına ve üst hukuk normlarına aykırılık bulunmamaktadır.
Belirtilen nedenlerle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.”
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Davacı Sendika tarafından; 23/08/2015 tarih ve 29454 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşme’nin “Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme” başlıklı üçüncü bölümünün, “112 acil sağlık hizmetlerinde görevli personele tayın bedeli verilmesi” başlıklı 24. maddesinde, bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisinin Sağlık Bakanlığına verilmesi ve Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nde de bu yönde değişiklik yapılması üzerine, Sağlık Bakanlığınca “112 Acil Servis Hizmetlerinde Görevli Personele Tayın Bedeli Ödenmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın yayımlanması sonrasında, 112 acil sağlık hizmetlerinde görevli personele tayın bedeli ödemesindeki tereddütlerin giderilmesi ve uygulamada birlik sağlanması amacıyla Sağlık Bakanlığınca tesis edilen, “Tayın bedeli ödenmesi” konulu 18/01/2017 tarih ve 94036355-902.99-E.99-73 sayılı Genel Yazı’nın; “Uygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar” başlıklı 5. maddesinin “A1, A2 ve C tipi Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları ile İl Ambulans Servisi Komuta Kontrol Merkezinde fiilen görev yaparak tayın bedeli verilen personelin Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğine göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemek yemeleri halinde, yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınacaktır.” düzenlemesini içeren (b) bendinin hukuka aykırı olduğu iddialasıyla iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT :
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun Toplu sözleşmenin kapsamı başlıklı 28. maddesinin birinci fıkrasında, “Toplu sözleşme; kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsar.” hükmü yer almaktadır.
23/08/2015 tarih ve 29454 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşme’nin “Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme” başlıklı üçüncü bölümünün, “112 acil sağlık hizmetlerinde görevli personele tayın bedeli verilmesi başlıklı 24. maddesinde, “Sağlık Bakanlığı 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan kamu görevlilerinden Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin ek 2 nci maddesinden yararlanma imkanı bulunmayanlara, döner sermaye bütçesinden karşılanmak üzere 22/6/1978 tarihli ve 2155 sayılı Kanuna göre tayın bedeli verilir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca belirlenir.” kuralı getirilmiştir.
08/08/2016 tarih ve 2016/9103 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkındaki Yönetmeliğin 2. maddesiyle değişik Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin Ek 2. maddesinde, “A1, A2 ve C tipi Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları ile İl Ambulans Servisi Komuta Kontrol Merkezinde fiilen görev yapan personel hariç olmak üzere bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımından yararlanacak personelden Sağlık Bakanlığı 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan personel (sözleşmeli personel dâhil), il sağlık müdürlüklerinin yemek servislerinden veya il sağlık müdürlüklerince belirlenen Sağlık Bakanlığına bağlı yataklı tedavi kurumlarının yemek servislerinden ücret ödemeden yararlanır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sağlık Bakanlığınca belirlenir.” hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
19/11/1986 tarih ve 86/11220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’ne 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 25/07/2011 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmeliğin 1. maddesi ile eklenen “Ek 2. maddede, “Bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımından yararlanacak personelden Sağlık Bakanlığı 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan personel (sözleşmeli personel dâhil), il sağlık müdürlüklerinin yemek servislerinden veya il sağlık müdürlüklerince belirlenen Sağlık Bakanlığına bağlı yataklı tedavi kurumlarının yemek servislerinden ücret ödemeden yararlanır. Bu personelden hizmetin kesintisiz olması nedeniyle görev yerinden ayrılamayacak durumda bulunanlar kumanya verilmek suretiyle bu yardımdan yararlandırılabilir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sağlık Bakanlığınca belirlenir.” şeklinde düzenleme yapılmış; 3. Dönem Toplu Sözleşme imzalandıktan sonra 08/08/2016 tarih ve 2016/9103 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkındaki Yönetmeliğin 2. maddesi ile anılan Ek 2. madde, “A1, A2 ve C tipi Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları ile İl Ambulans Servisi Komuta Kontrol Merkezinde fiilen görev yapan personel hariç olmak üzere bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımından yararlanacak personelden Sağlık Bakanlığı 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan personel (sözleşmeli personel dâhil), il sağlık müdürlüklerinin yemek servislerinden veya il sağlık müdürlüklerince belirlenen Sağlık Bakanlığına bağlı yataklı tedavi kurumlarının yemek servislerinden ücret ödemeden yararlanır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sağlık Bakanlığınca belirlenir.” şeklinde değiştirilmiştir.
Her iki düzenlemede de söz konusu personele ödenmesi öngörülen tayın bedelinin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların Sağlık Bakanlığınca belirlenmesi öngörülmüş olup, anılan Toplu Sözleşme’nin 24. maddesine dayanılarak “112 Acil Sağlık Hizmetlerinde Görevli Personele Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” düzenlenerek Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının … tarih … sayılı, “112 Personeli Tayın Bedeli” konulu yazı ekinde illere gönderilmiş, 5. maddesinde, bu usul ve esaslar kapsamında tayın bedelinin hak kazanılmasında ve ödenmesinde Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesine Ait Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı, 6. maddesinde, bu usul ve esasların 15/09/2016 tarihinden geçerli olmak üzere Bakan onayını müteakip yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.
Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesine Ait Yönetmeliğin 8. maddesinde, tayın bedelinin kısmen veya tamamen tayın olarak verilmesi halinde geri alınacak miktarın bedelinin hesabında ödeme yapılan aya ait rayiç bedelin esas alınacağı kurala bağlanmıştır.
A1, A2 ve C tipi Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları ile İl Ambulans Servisi Komuta Kontrol Merkezinde fiilen görev yapan personele ödenecek tayın bedellerine ilişkin tereddütler yaşanması üzerine, uygulamada birliği sağlamaya yönelik davaya konu Sağlık Bakanlığının “Tayın bedeli ödenmesi” konulu 18/01/2017 tarih ve 94036355-902.99-E.99-73 sayılı Genel Yazısı ile açıklamalar yapılmış, bu Yazı’nın ilk dört maddesinde, 657 sayılı Kanun’un 4/A,B,C maddeleri ile 4924 sayılı Kanun kapsamında istihdam edilen personele ilişkin tayın bedellerinin ödenme şekline, 5. maddesinde de, uygulamaya ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.
Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin ek 2. maddesinde 08/08/2016 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile yapılan değişiklikten önce imzalanan 3. Dönem Toplu Sözleşme’de, 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan kamu görevlilerinden Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin ek 2. maddesinden yararlanmayanlara tayın bedeli ödenmesi öngörülmüş, daha sonra değişiklik yapılan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde de A1, A2 ve C tipi Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları ile İl Ambulans Servisi Komuta Kontrol Merkezinde fiilen görev yapan personel hariç olmak üzere, bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımından yararlanacak personelin, il sağlık müdürlüklerinin yemek servislerinden veya il sağlık müdürlüklerince belirlenen Sağlık Bakanlığına bağlı yataklı tedavi kurumlarının yemek servislerinden yararlanabilecekleri belirtilmiş olup, anılan Yönetmelik maddesinde, sadece Sağlık Bakanlığı 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan personele istisna getirilerek, bu personelin, maddede belirtilen yerlerdeki yemek servislerinden ücret ödemeden yararlanmaları öngörüldüğü için, A1, A2 ve C tipi Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları ile İl Ambulans Servisi Komuta Kontrol Merkezinde fiilen görev yapan sağlık personelinin bu yerlerde yemek yemeleri durumunda yemek bedelini ödemeleri gerektiği, aksi halde hem tayın bedeli alıp hem de ücret ödemeden anılan yerlerde yemek yenmesinin mükerrerliğe yol açacağı açık olduğundan, bunu önlemeye yönelik dava konusu düzenlemede, tayın bedeli ödenmesinin amacına ve üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Sağlık Bakanlığınca tesis edilen “Tayın bedeli ödenmesi” konulu 18/01/2017 tarihli ve 94036355-902.99-E.99-73 sayılı Genel Yazı’nın; “Uygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar” başlıklı 5. maddesinin “A1, A2 ve C tipi Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları ile İl Ambulans Servisi Komuta Kontrol Merkezinde fiilen görev yaparak tayın bedeli verilen personelin Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğine göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemek yemeleri halinde, yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınacaktır.” düzenlemesini içeren (b) bendinin iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen …-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 24/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.