Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2018/6855 E. , 2021/7256 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/6855
Karar No : 2021/7256
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : …. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem : …Bölge Müdürlüğü, … Havalimanı … Müdürlüğünde şef olarak görev yapmakta iken Personel Dairesi Başkanlığına aynı unvanla atanan davacının, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Geçici 11. maddesine istinaden fark tazminatı ödenmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarihli işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının hak ediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ….. İdare Mahkemesince, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yapılan değişiklikten önce Gümrük ve Ticaret Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatı personelinin, 4458 sayılı Kanun’un 221. ve 222. maddeleri uyarınca ek ödeme ve fazla mesai ücretinden hangisi yüksek ise onu aldığı; ancak, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile bir ayırıma gidilerek, taşra teşkilatı personelinin fazla mesai, merkez teşkilatı personelinin ise 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 9. maddesi uyarınca ek ödemeden yararlandırıldığı ve taşra teşkilatı personelinin alacağı fazla mesai ücretinin, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 9. maddesinde öngörülen ek ödeme tutarından az olamayacağının kurala bağlandığı; yine, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 2. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Geçici 11. madde ile de merkez teşkilatı personelinin değişiklikler yapılmadan önce 4458 sayılı Kanun’un 221. maddesi uyarınca aldıkları aylık net ödeme tutarının, değişiklikten sonra alacakları ek ödeme tutarından az olması halinde aradaki farkın tazminat olarak ödenmesinin öngörüldüğü; uyuşmazlıkta, davacının 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Geçici 11. maddesinde belirlenen 14/01/2012 tarihinden önce taşra teşkilatında görev yapması nedeniyle, 4458 sayılı Kanun’un 221. maddesi uyarınca fazla mesai ücretinden yararlandığı; ancak, 05/02/2014 tarihinde merkez teşkilatına atanması sonrasında ise artık taşra teşkilatı personeli için öngörülen fazla mesai ücretinden yararlandırılmadığı gibi, 14/01/2012 tarihinden önce merkez teşkilatında görev yapmadığından bahisle, fark tazminatı ödenmemekle birlikte, ek ödeme tutarından yararlandırıldığı, merkez teşkilatına atanmasından sonra 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 9. maddesi uyarınca ek ödeme tutarının ise fazla mesai ücretinden az olamayacağı açık olduğundan, alacağı ek ödemeye ilave olarak fark tazminatından da yararlandırılması gerekirken, aksi yönde tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline, tazminat isteminin kabulü ile hak ettiği fark tazminatının idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yapılan değişiklik ile 01/01/2012 tarihinden itibaren merkez teşkilatı personelinin fazla çalışma ücreti ödenecek personel kapsamından çıkarıldığı, 15/01/2012 tarihinden itibaren artık bu personele ek ödeme verilmeye başlanıldığı, davacının merkez teşkilatı personeli olduğu belirtilerek, İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca Gümrük ve Ticaret Bakanlığı yerine Ticaret Bakanlığı hasım mevkiine alınmak suretiyle işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden; … Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü, …Havalimanı Gümrük Müdürlüğünde şef olarak görev yapmakta iken 05/02/2014 tarihinde aynı unvanla Personel Dairesi Başkanlığına atanan ve 18/02/2014 tarihinde göreve başlayan davacının, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 2. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Geçici 11. maddesine istinaden fark tazminatı ödenmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının hak ediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 221. maddesinin 02/11/2011 tarih ve 28103 sayılı mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan 666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname’nin 5. maddesinin (j) bendiyle değişik üçüncü fıkrasında, “İlgililerden tahsil edilecek fazla çalışma ücretlerinin miktarı ve tahsiline ilişkin usul ve esaslar Bakanlar Kurulunca belirlenir. Fazla çalışma ücreti olarak yatırılan tutarlar, personelin fazla çalışma süresi, görev yapmış olduğu yer, görevinin önem ve güçlüğü, sınıfı, kadro unvanı gibi hususlar dikkate alınmak suretiyle belirlenecek usul ve esaslar dahilinde Gümrük ve Ticaret Bakanlığı taşra teşkilatına ait kadro ve pozisyonlarda bulunanlardan ithalat ve ihracat, giriş ve çıkış işlemlerinin yapıldığı gümrük idarelerinde gümrük işlemlerini yürüten memurlar (375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki (II) sayılı Cetvel kapsamında yer alan kadrolarda bulunanlar hariç) ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4. maddesinin (B) fıkrasına göre çalışan sözleşmeli personele ödenmek üzere Ankara Gümrük Muhasebe Birimi hesabına aktarılır. Sözkonusu ödemeler, Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak aylık miktarı (36.500) gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak tutarı geçmemek üzere, Gümrük ve Ticaret Bakanı tarafından belirlenir. Bu fıkra uyarınca personele her ay yapılacak fazla çalışma ücretinin net tutarı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9. maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibarıyla belirlenmiş olan ek ödemenin net tutarından az olamaz. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9. maddesi uyarınca Gümrük ve Ticaret Bakanlığı personeline yapılacak ödemeler de Ankara Gümrük Muhasebe Birimine aktarılan tutarlardan karşılanır. Bu madde uyarınca yapılan ödemelerden sonra yılsonu itibarıyla hesapta kalan tutar, takip eden Ocak ayı sonuna kadar bütçeye gelir kaydedilir. Bu madde kapsamında personele yapılması gereken ödemelerin Ankara Gümrük Muhasebe Birimi hesabına aktarılan tutarı aşması halinde, aradaki fark Maliye Bakanlığı tarafından personel giderlerini karşılama ödeneğinden Bakanlık bütçesine bu amaçla aktarılacak ödenekten karşılanır.” kuralına yer verilmiştir.
666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 1. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Ek 9. maddesinin üçüncü fıkrasında, “Birinci fıkra kapsamına giren personelden; 04.01.1961 tarihli ve 209 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin ikinci fıkrası, 04/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Kanunun 58 nci maddesinin (c) ve (f) fıkraları ve 14/04/1982 tarihli ve 2659 sayılı Kanunun 30. maddesi kapsamında döner sermayeden ek ödeme yapılan personele, 27/07/1967 tarihli ve 926 sayılı Kanunun ek 17 nci maddesinin (ç) fıkrası uyarınca sağlık hizmetleri tazminatı ödenen personele, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Kanunun 221 inci maddesi, 16/05/2006 tarihli ve 5502 sayılı Kanunun 28 inci maddesinin sekizinci fıkrası ve 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ödeme yapılan personele, sözkonusu mevzuat hükümlerine göre ödeme yapılmaya devam olunur ve bunlara bu maddeye göre ayrıca ek ödeme yapılmaz. Bu fıkra kapsamında yer alan idarelerin döner sermaye saymanlık hizmetlerini yürüten personele sözkonusu mevzuat uyarınca döner sermaye gelirlerinden herhangi bir ödeme yapılmaz.” hükmü; 2. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Geçici 11. maddesinde ise, “Ek 12 nci maddenin birinci fıkrasıyla 14/01/2012 tarihi itibarıyla yürürlükten kaldırılan hükümler ile 209 sayılı Kanunun 5 inci maddesi ve 4458 sayılı Kanunun 221 inci maddesinin bu Kanun Hükmünde Kararnameyle değiştirilmeden önceki hükümleri uyarınca yapılan ödemelerden yararlananlara (Sağlık Bakanlığı taşra teşkilatı, Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Laboratuvarları ve Türkiye Kamu Hastaneleri taşra teşkilatı personeli ile 4458 sayılı Kanunun bu Kanun Hükmünde Kararnameyle değişik 221 inci maddesi ve 5502 sayılı Kanunun 28 inci maddesinin sekizinci fıkrası kapsamında bulunanlar hariç), anılan tarih itibarıyla sözkonusu hükümler uyarınca hesaplanacak aylık net ödeme (ikramiyelerin bir aya isabet eden tutarı dahil) tutarının (bu tutar sabit bir değer olarak esas alınır); ek 9 uncu madde uyarınca bulundukları kadro ve görev unvanları için ödenen aylık ek ödeme net tutarından fazla olması halinde aradaki fark, herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ve bu fark giderilinceye kadar ayrıca tazminat olarak ödenir. Bulundukları kadro veya pozisyon unvanlarında isteğe bağlı olarak değişiklik olanlar ile kendi istekleriyle başka kurumlara atananlara fark tazminatı ödenmesine son verilir.” hükmü getirilmiştir.
666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 8. maddesinde, “Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin;
a) 1 inci maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen ek 12 nci madde, 2 nci maddesiyle aynı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici 10, geçici 20 ve geçici 21 inci maddeler, 3 üncü maddesi, 4 üncü maddesiyle 657 sayılı Kanuna eklenen geçici 39 uncu maddenin birinci ve üçüncü fıkraları, 5 inci maddesinin (ç) fıkrasının (1), (2) ve (3) numaralı bentleri ile (k) fıkrası, 8 inci ve 9 uncu maddeleri yayımı,
b) 2 nci maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici 19 uncu madde, 5 inci maddesinin (p) fıkrası, 6 ncı ve 7 nci maddeleri 15/11/2011,
c) 5 inci maddesinin (r) fıkrası 01/12/2011,
ç) 2 nci maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici 13 üncü madde ile 5 inci maddesinin (g) fıkrası 31/12/2011,
d) 2 nci maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici 15 inci madde ile 5 inci maddesinin (b), (e) ve (j) fıkraları 01/01/2012,
e) Diğer hükümleri 15/01/2012 tarihinde yürürlüğe girer.” kuralı öngörülmüştür.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davalı idarenin taşra teşkilatında 31/12/2011 tarihinden önce görev yapan personele, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 221. maddesi uyarınca fazla çalışma ücreti, 01/01/2012 tarihinden itibaren fazla çalışma ücreti ödenecek personel kapsamından çıkarılan merkez teşkilatı personeline, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 1. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Ek 9. maddesi uyarınca 15/01/1012 tarihinden itibaren sadece ek ödeme verilmesi uygulamasına başlanıldığı, 02/11/2011 tarih ve 28103 sayılı mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu personelinin mali haklarına ilişkin yapılan düzenlemeler ile, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen ve 15/01/2012 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren Geçici 11. madde uyarınca, 14/01/2012 tarihinde merkez teşkilatı personeli olanlara hesaplanacak aylık net ödeme tutarının Ek 9. madde uyarınca bulundukları kadro ve görev unvanları için ödenen aylık ek ödeme net tutarından fazla olması halinde aradaki farkın, herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ve bu fark giderilinceye kadar ayrıca tazminat olarak ödeneceği, bununla birlikte 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Geçici 11. maddesi ile 4458 sayılı Kanun’un 221. maddesi 15/01/2012 tarihi itibarıyla yürürlükten kaldırıldığı ve 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 5. maddesinin (j) bendi ile 4458 sayılı Kanun’un 221. maddesi değiştirilerek merkez teşkilatı personelinin 01/01/2012 tarihi itibarıyla fazla çalışma ücreti ödenecek personel kapsamından çıkarıldığı anlaşılmaktadır.
Anılan hükümler uyarınca davalı idarenin taşra teşkilatında görev yapan personele 31/12/2011 tarihine kadar fazla çalışma ücreti ödendiği ve 01/01/2012 tarihinden itibaren bu uygulamaya devam edildiği, merkez teşkilatında görev yapan personele ise 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Ek 9. maddesi kapsamında ek ödeme verilmesi uygulamasına başlandığı, bu suretle merkez ve taşra teşkilatı ayrımına gidilerek yeni bir ödeme sistemi getirildiği, ancak bu ödeme sisteminin uygulamasının söz konusu Kanun Hükmünde Kararname’nin Geçici 11. maddesi dikkate alınarak gerçekleştirildiği, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 15/01/2012 tarihinde yürürlüğe giren söz konusu Geçici 11. maddesi uyarınca, aylık net ödeme tutarının Ek 9. madde uyarınca ödenen aylık ek ödeme net tutarından fazla olduğu takdirde, bu personele 15/01/2012 tarihinden önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri uyarınca ödeme yapılmasına devam edildiği görülmektedir.
Bakılan olayda, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 4458 sayılı Kanun’un 221. maddesinde yapılan sözkonusu değişiklik ile, 01/01/2012 tarihinden itibaren merkez teşkilatı personeline fazla çalışma ücreti, taşra teşkilatı personeline ise ek ödeme yapılmasına imkan bulunmadığı açık olup, 4458 sayılı Kanun’un 221. maddesi kapsamında bulunanların fark tazminatı uygulamasının kapsamı dışında tutulması ve 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 5. maddesinin (j) bendi ile fazla çalışma ücreti ödenmesine ilişkin 4458 sayılı Kanun’un 221. maddesinin değiştirilerek, tüm merkez teşkilatı personelinin 01/01/2012 tarihi itibarıyla fazla çalışma ücreti ödenecek personel kapsamından çıkarılmış olması karşısında, anılan kuralın yürürlüğe girdiği 15/01/2012 tarihinden sonra 05/02/2014 tarihli onay ile davalı idarenin taşra teşkilatından merkez teşkilatına atanan ve kendisine daha önce fazla çalışma ücreti ödenen davacıya, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Geçici 11. maddesine istinaden fark tazminatı ödenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline, tazminat isteminin kabulü ile idareye başvurunun yapıldığı 20/03/2014 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali, tazminat isteminin kabulü ile idareye başvurunun yapıldığı … tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun’un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 30/12/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.