Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2018/8418 E. , 2021/6973 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/8418
Karar No : 2021/6973
DAVACI : …’ü temsilen … Sendikası
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : İzmir Devlet Türk Dünyası Dans ve Müzik Topluluğunda ses sanatçısı olarak görev yapan davacı tarafından,
1- İcra performansına ilişkin kaydı teslim etmemesi nedeniyle 2018 yılı Haziran Ayı I. Dönem teşvik ikramiyesi ödemesi yapılmamasına ilişkin … tarih ve … sayılı yazı ile bildirilen … tarih ve … sayılı işleminin,
2- Bu işlemin dayanağını teşkil eden … tarih ve … sayılı Bakan onayı ile yürürlüğe konulan “Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğüne Bağlı Koro ve Topluluklarda Yapılacak İcra Performans ve Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar”ın
3- … tarih ve … sayılı Bakan onayı ile yürürlüğe konularak … tarih ve … sayılı Bakan onayı ile uygulanmasına devam edilen “Sanatsal Performans Değerlendirme Kriterleri” ve “Sanatsal Performans Değerlendirme Cetveli”nin
iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : 07/05/1987 tarih ve 87/1782 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan “Devlet Sanatçıları ve Sanatçıların Sözleşmeli Olarak Çalıştırılmalarına Dair Esaslar”ın 9. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, 1993 yılından bu yana herhangi bir performans değerlendirmesi yapılmaksızın yalnızca verilen görevlere katılma oranları esas alınarak teşvik ikramiyesi adı altında ödemenin yapıldığı ve bunun bir idari teamül haline geldiği, söz konusu ikramiyenin, çalışanların maaşına katkı niteliği taşıdığı ve belirlenen oranlarda etkinliklere katılmaları halinde ödeneceğine dair haklı beklentinin meydana geldiği, aksi uygulamanın kişilerin menfaatlerini zedelediği, dava konusu düzenlemelerin her yıl yeniden yapılarak Bakan onayına sunulması sonucunda istikrardan uzaklaşılarak sonuçları öngörülemeyecek bir uygulamanın ortaya çıkacağı, 2017 ve 2018 yılında yapılan düzenlemelerin birbiri ile çelişmemesinin izleyen yıllarda yapılacak düzenlemelerin benzer nitelikte olacağı anlamına gelmediği, ilk uygulamanın 2017 yılı Haziran ayında gerçekleştirilmeye çalışıldığı, ancak tepki üzerine koro halinde kayıt yapıldığı ve solo kayıt söz konusu olmadığı halde teşvik ikramiyesinin ödendiği, dolayısıyla idarenin istikrarsız davrandığı, Sanat Kurulunca yapılacak icra performans değerlendirmesinin objektif kriterlere bağlanmamış olmasının söz konusu düzenlemeleri hukuka aykırı hale getirdiği, teşvik ikramiyesi alınabilmesi için yapılan ses kayıtlarını değerlendirmede objektif ve teknik kriterlerin kullanılması gerektiği, iş tanımında, sanatın koro ve topluluklarla icra edilmesi düzenlenmiş olmasına rağmen icra performans değerlendirmesinin solo performans üzerinden yapılmasının iş tanımına uygun olmadığı, dava konusu Sanatsal Performans Değerlendirme Kriterleri ve Sanatsal Performans Değerlendirme Cetvelinde hiçbir şekilde objektif değerlendirme kriteri bulunmadığı ileri sürülmüştür.
DAVALININ İDARENİN SAVUNMASI : Davanın süresinde açılmadığı, dava dilekçesinde, icra performans değerlendirmesinin hukuka aykırılığından bahsedildiği halde 10/04/2018 tarihli dava konusu düzenlemenin ekinde yer alan Sanatsal Performans Değerlendirme Kriterleri ve Sanatsal Performansı Değerlendirme Cetvelinin de iptalinin istenildiği, dava konusunun açık ve net olmadığı, Devlet Sanatçıları ve Sanatçıların Sözleşmeli Olarak Çalıştırılmalarına Dair Usul ve Esaslar’ın 9. maddesinin ikinci fıkrasında, dört aylık ikramiyeden farklı olarak, iki aylık teşvik ikramiyesinin sanatçının performansına bağlı ödül niteliğinde bir ödeme olduğu, bu konuda idareye takdir yetkisi tanındığı, 2018 yılında akdedilen Hizmet Sözleşmesinin 2. maddesinde de buna uygun düzenlemenin yer aldığı ve bu sözleşmenin tüm sanatçılar tarafından imzalandığı, 16/05/2017 tarihli bakan onayı ile bu uygulamanın yürürlüğe girdiği, dava konusu 10/04/2018 tarihli bakan onayı ile de aynı uygulamaya devam edildiği, icra performans değerlendirmesi uygulamasının gerekçesinin, yeterli çalışmama, özveri göstermeme ve motivasyon eksikliği gibi sebepler neticesinde icrası zayıflayarak sanatsal performanslarında düşüş yaşayan sanatçıların sanatsal seviyelerini yükseltmek ve dolayısıyla kurumun sanatsal seviyesini de yükseltmek olduğu, Usul ve Esasların 6. maddesinde objektif kriterlere yer verildiği, değerlendirmeyi yapacak olan sanat kurulunun üyelerinin yetkin sanatçılardan oluştuğu, düşük puan alınması durumunda dahi kısmen ikramiye ödendiği, sadece ses kaydını teslim etmeyen sanatçılara ödenmeyeceği, idarenin hizmet gereklerine ve değişen koşullara göre yeni düzenlemeler yapabileceği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu düzenlemeler ve bu düzenlemelere dayanılarak tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmaması sebebiyle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava; davacı …’ü temsilen … Sendikası tarafından Kültür ve Turizm Bakanlığı, Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü, İzmir Devlet Türk Dünyası Dans ve Müzik Topluluğunda ses sanatçısı olarak görev yapan davacı tarafından; 1- Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı “İcra Performans ve Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar ile 2017 Yılı Haziran ve Aralık Ayı Teşvik İkramiyesi” konulu yazısının, 2- Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı “2018 yılı Haziran ve Aralık Ayı Teşvik İkramiyesi ve İcra Performansı” konulu yazısı ve ekinde yer alan “Sanatsal Performans Değerlendirme Kriterleri” ve “Sanatsal Performans Değerlendirme Cetveli”nin, 3- Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı “2018 Yılı Haziran Ayı I. Dönem Teşvik İkramiyesi” konulu yazısının, 4- Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünün, … tarih ve … sayılı “2018 Yılı Haziran Ayı I. Dönem Teşvik İkramiyesi Ödemeleri” konulu yazısı ile bu yazı ekinde yer alan “icra performans kaydını teslim etmemesi nedeniyle” davacıya 2018 yılı Haziran Ayı teşvik ikramiyesi ödemesi yapılmamasına ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Davalı idarenin süre aşımı iddiası yerinde görülmemiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek Geçici 16. maddesinin birinci fıkrasında, teknik bünyeye dahil olmayan ve haklarında Devlet Memurları Kanunu hükümlerinin uygulanması gerekenler hariç, bu Kanunun Ek Geçici 12, 13 ve 14. maddeleri kapsamına dahil personel ile Kültür ve Turizm Bakanlığının sanatla ilgili merkez ve taşra birimlerine bağlı olarak çalışan orkestra, koro ve topluluk sanatçıları, sanatkarları ve sanatçı öğretmenleri ile Devlet sanatçılarının, söz konusu maddelerin mali hükümlerine bağlı kalınmaksızın sözleşmeli olarak çalıştırılabileceği; ikinci fıkrasında, sanatçı sıfatını kazananlardan yönetici kadrolara atananların da, bu kadrolar karşılık gösterilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılabileceği kuralına yer verilmiştir.
Anılan Yasa hükmüne göre, Bakanlar Kurulu’nun 07/05/1987 tarih ve 87/11782 sayılı kararı ile hazırlanan ve 07/06/1987 tarih ve 19480 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulan Devlet Sanatçıları ve Sanatçıların Sözleşmeli Olarak Çalıştırılmalarına Dair Esaslar’ın 9. maddesinin ikinci fıkrasında, “Bu esaslara göre çalıştırılan personele sözleşme ücreti ve yukarıda sayılanlar dışında herhangi bir ödemede bulunulamaz” düzenlemesi yer almakta iken, anılan ikinci fıkrada 27/07/1993 tarihli ve 1993/4664 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yapılan değişiklik ile “Sözleşmeli olarak çalışanlara, çalıştıkları günlerle orantılı olarak (hastalık ve senelik izin süreleri dahil) Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında ödenmek üzere mali yıl içinde dört aylık ücret ikramiye olarak verilir. Ayrıca, olağanüstü gayret ve çalışmaları sonucunda emsallerine göre başarılı görev yaptıkları tespit edilenlere ilgili Bakanın onayı ile iki aylığa kadar (iki aylık dahil) ücret teşvik ikramiyesi olarak verilebilir.” düzenlemesine yer verilmiş, 13. maddesinde de; “Bu Esaslarda geçmeyen diğer hususlar hakkında, kurumların özel kanun ve mevzuat hükümleri; özel kanunu ve mevzuatı bulunmayan kurumlar için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri ve Hizmet sözleşmesi hükümlerinin uygulanacağı kuralına yer verilmiştir.
Devlet Sanatçıları ve Sanatçıların Sözleşmeli Olarak Çalıştırılmalarına Dair Esasların 9. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, Hizmet Sözleşmesinin 2. maddesine eklenen kural gereğince; teşvik kriterlerinde kullanılmak üzere “İcra Performans Değerlendirmesine İlişkin Usul ve Esaslar” hazırlanmış ve Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğüne bağlı sanat kurumlarında; 657 sayılı Kanun’un 2595 sayılı Kanunla değişik Ek Geçici 16. maddesi kapsamında sözleşmeli olarak görev yapan personele, 2017 yılı Haziran ve Aralık ayında ödenecek teşvik ikramiyesinin değerlendirilmesine ilişkin kurumların sanat kurulları ve yetkili organlarınca doldurulacak, “Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterleri” ve “Sanatsal Performans Değerlendirme Cetveli”nde belirtilen kıstaslar doğrultusunda yapılması gerektiğine ilişkin Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünün … tarihli ve … sayılı “İcra Performans ve Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar ile 2017 Yılı Haziran ve Aralık Ayı Teşvik İkramiyesi” konulu yazısı ve ekindeki “Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterleri” ve “Sanatsal Performans Değerlendirme Cetveli” koro ve topluluklara bildirilmiş; 2018 yılı için de aynı usul tekrarlanarak … tarihli ve … sayılı “2018 yılı Haziran ve Aralık Ayı Teşvik İkramiyesi ve İcra Performansı” konulu yazı ile ekinde bulunan “Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterleri” ve “Sanatsal Performans Değerlendirme Cetveli”nde belirtilen kıstaslar doğrultusunda yapılması gerektiği bildirilmiştir.
Söz konusu Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterlerinin 2. maddesinde ise, Cetvelin 4. maddesinin; Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğüne Bağlı Koro ve Topluluklarda Yapılacak İcra Performans Değerlendirmesine İlişkin Usul ve Esaslar çerçevesinde doldurulacağı belirtilmiştir. Atıf yapılan İcra Performans Değerlendirmesine İlişkin Usul ve Esasların 7. maddesinin dördüncü fıkrasında ise, Ses Kayıtlarını teslim etmeyen sanatçılara o teşvik dönemi için teşvik ikramiyesinin ödenmeyeceği kuralına yer verilmiştir.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünün … tarihli ve … sayılı “2018 Yılı Haziran Ayı I. Dönem Teşvik İkramiyesi” konulu yazısı ekinde; Sanatsal Performans Değerlendirme Kriterleri çerçevesinde 1183 sanatçının performansının yetkili organlarca değerlendirildiği, 1162 sanatçının 2018 yılı Haziran ayı teşvik ikramiyesi almaya hak kazandığı, toplam 21 sanatçıya ise teşvik ikramiyesi ödenmemesinin kararlaştırıldığının tespit edildiği ve değerlendirmeye tabi tutulan sanatçıların bulunduğu kurumlar ve sayısı bildirilmiş olup, davacının görev yaptığı İzmir Türk Dünyası Dans ve Müzik Topluluğunda bir sanatçıya teşvik ikramiyesi ödemesi yapılamayacağı hususu yer almıştır.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünün … tarihli ve … sayılı yazısında; 2018 yılı Haziran Ayı I. Dönem Teşvik İkramiyesine ilişkin olarak icra performans kaydını (ses kaydı) süresi içerisinde teslim etmeyenlere teşvik ikramiyesi ödenmeyeceği belirtilmiş ve bu yazı ekinde davacının isminin yer alması nedeniyle davacı tarafından; söz konusu ödemenin yıllardır süregelen bir uygulama şeklinde, herhangi bir performans değerlendirmesi yapılmaksızın, sadece verilen görevlere katılma oranları esas alınarak ödendiği, 2017 1.döneminde solo şeklinde kayıt yapılmadığı halde teşvik ikramiyelerinin ödendiği, söz konusu ikramiyenin, çalışanların maaşına katkı niteliği taşıdığı ve belirlenen oranlarda etkinliklere katılmaları halinde ödeneceğine dair haklı beklentinin meydana geldiği, aksi uygulamanın kişilerin menfaatlerini zedelediği, ilk uygulamanın 2017 yılı Haziran ayında gerçekleştirilmeye çalışıldığı, ancak tepki üzerine koro halinde kayıt yapıldığı ve solo kayıt söz konusu olmadığı halde teşvik ikramiyesinin ödendiği, dolayısıyla idarenin istikrarsız davrandığı, Esasların eki tabloda sanatçıların teslim ettikleri kayıtların nesnel bir değerlendirmeye tabi tutulmasını öngörmediği, sadece 100 puan üzerinden değerlendirme yapılmasının benimsendiği, Sanat Performans Değerlendirme Kriterleri ve Sanat Performans Değerlendirme Cetvelinde de hiçbir objektif değerlendirme kriterinin bulunmadığı, Sanat Kurulunca yapılacak icra performans değerlendirmesinin objektif kriterlere bağlanmamış olmasının söz konusu düzenlemeleri hukuka aykırı hale getirdiği, teşvik ikramiyesi alınabilmesi için yapılan ses kayıtlarını değerlendirmede objektif ve teknik kriterlerin kullanılması gerektiği, iş tanımında, sanatın koro ve topluluklarla icra edilmesi düzenlenmiş olmasına rağmen icra performans değerlendirmesinin solo performans üzerinden yapılmasının iş tanımına uygun olmadığı ileri sürülerek, görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlığın, 2018 yılı Haziran Ayı I. Dönem Teşvik İkramiyesine ilişkin olarak icra performans kaydını (ses kaydı) süresi içerisinde teslim etmediğ için davacıya teşvik ikramiyesi ödenmemesine ilişkin işlemin dayanağı olan, bu işlemle nedensellik bağı kurulabilen düzenlemede yer alan kurallar ve davacının iddiaları çerçevesinde incelenmesi ve buna göre hüküm kurulması gerekmektedir.
Yukarıda anılan 657 sayılı Yasa hükümleri ve Bakanlar Kurulunun 07/05/1987 tarih ve 87/11782 sayılı kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Sanatçıları ve Sanatçıların Sözleşmeli Olarak Çalıştırılmalarına Dair Esaslar’da yer alan düzenlemelerle, sözleşmeli personele mali yıl içinde dört aylık ikramiye verilmesi zorunlu kılınırken, hizmetin daha etkili ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak ve personeli bu hususun gerçekleşmesi için teşvik etmek amacıyla olağanüstü gayret ve çalışmaları sonucunda emsallerine göre başarılı görev yaptıkları tespit edilenler için öngörülen teşvik ikramiyesinin verilmesi idarenin takdirine bırakılmıştır.
Bu itibarla; öncelikle, teşvik ikramiyesinin ödenmesinde takdir yetkisi verilen idarece, söz konusu ödemeyi yapacağı personeli belirlemesinde belirli kriterler koymasının doğal olduğunu vurgulamak gerekir.
“İcra Performans Değerlendirmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın” incelenmesinden, 5. maddesinde, performans değerlendirmesinin, Kurumun sanatsal yönetiminden sorumlu sanatsal 5 üyeden oluşan Sanat Kurulunca yapılması, ancak istisnai durumlarda Sanat Kurulunun kararı ve Genel Müdürlüğün onayı ile bu değerlendirmenin Koraolararası Kurula yaptırılabilmesinin öngörüldüğü, maddede, Kurulun değerlendirmesinde objektifliği sağlamak için düzenlemeler getirdiği, ayrıca 6. maddede de, söz konusu değerlendirmenin ve karar alma usulünün yöntem ve ölçütlerinin de objektif kriterlerle belirlendiği anlaşılmıştır.
Davacının iddiaları çerçevesinde, Kültür ve Turizm Bakanlığı Genel Müdürlüğünün … tarihli ve …sayılı “2018 yılı Haziran ve Aralık Ayı Teşvik İkramiyesi ve İcra Performansı” konulu yazısının Sanatsal Performans Değerlendirme Kriterleri ve ekinde yer alan; “Sanatsal Performans Değerlendirme Cetveli”nin incelenmesi sonucunda da, söz konusu düzenlemede idarenin takdir yetkisinin yerinde kullanıldığı sonucuna varılmıştır.
Ayrıca; davacının diğer iddialarına itibar edilmemiştir.
Bu durumda; iptali istenilen düzenlemelerde kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık görülmemiştir.
Diğer yandan; İcra Performans Değerlendirmesine İlişkin Usul ve Esasların 7. maddesinde yer alan kurala aykırı hareket ederek, icra performans kaydını (ses kaydı) teslim etmeyen davacıya, 2018 yılı Haziran dönemi için teşvik ikramiyesi ödemesi yapılmamasına ilişkin işlemde de hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onikinci Dairesince; duruşma için önceden belirlenen 23/11/2021 tarihinde, davacı …’ü temsilen … Sendikası vekili Av. … ile davalı … Bakanlığı vekili Av. …’nın geldiği, Danıştay Savcısı …’in hazır olduğu görülerek duruşmaya başlanıldı. Taraflara usulüne uygun söz verilip dinlenildi ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındı. Taraflara son kez söz verildikten sonra duruşmaya son verildi.
Davalı idarenin süre itirazı yerinde görülmedi ve 23/11/2021 tarihli ara kararı gereğinin davalı idareler tarafından yerine getirilmesi üzerine, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Bakanlar Kurulunun 07/05/1987 tarih ve 87/11782 sayılı kararı ile hazırlanan ve 07/06/1987 tarih ve 19480 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan Devlet Sanatçıları ve Sanatçıların Sözleşmeli Olarak Çalıştırılmalarına Dair Esaslar’ın 9. maddesinin ikinci fıkrasında, “Bu esaslara göre çalıştırılan personele sözleşme ücreti ve yukarıda sayılanlar dışında herhangi bir ödemede bulunulamaz” düzenlemesi yer almakta iken, anılan fıkrada 27/07/1993 tarihli ve 1993/4664 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yapılan değişiklik ile “Sözleşmeli olarak çalışanlara, çalıştıkları günlerle orantılı olarak (hastalık ve senelik izin süreleri dahil) Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında ödenmek üzere mali yıl içinde dört aylık ücret ikramiye olarak verilir. Ayrıca, olağanüstü gayret ve çalışmaları sonucunda emsallerine göre başarılı görev yaptıkları tespit edilenlere ilgili Bakanın onayı ile iki aylığa kadar (iki aylık dahil) ücret teşvik ikramiyesi olarak verilebilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Bu düzenleme uyarınca, Hizmet Sözleşmesinin 2. maddesine eklenen kural gereğince; teşvik kriterlerinde kullanılmak üzere “İcra Performans Değerlendirmesine İlişkin Usul ve Esaslar” hazırlanmış ve Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğüne bağlı sanat kurumlarında, 657 sayılı Kanun’un 2595 sayılı Kanunla değişik Ek Geçici 16. maddesi kapsamında sözleşmeli olarak görev yapan personele, 2017 yılı Haziran ve Aralık ayında ödenecek teşvik ikramiyesinin değerlendirilmesine ilişkin kurumların sanat kurulları ve yetkili organlarınca doldurulacak, “Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterleri” ve “Sanatsal Performans Değerlendirme Cetveli”nde belirtilen kıstaslar doğrultusunda yapılması gerektiğine ilişkin Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünün 16/05/2017 tarihli “İcra Performans ve Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar ile 2017 Yılı Haziran ve Aralık Ayı Teşvik İkramiyesi” konulu yazısı ve ekindeki Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterleri ve Sanatsal Performans Değerlendirme Cetveli koro ve topluluklara bildirilmiş; 2018 yılı için de aynı usul tekrarlanarak 10/04/2018 tarihli “2018 yılı Haziran ve Aralık Ayı Teşvik İkramiyesi ve İcra Performansı” konulu yazı ile ekinde bulunan “Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterleri” ve “Sanatsal Performans Değerlendirme Cetveli”nde belirtilen kıstaslar doğrultusunda yapılması gerektiği bildirilmiştir.
Söz konusu Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterlerinin 2. maddesinde, Cetvelin 4. maddesinin; Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğüne Bağlı Koro ve Topluluklarda Yapılacak İcra Performans Değerlendirmesine İlişkin Usul ve Esaslar çerçevesinde doldurulacağı belirtilmiştir. Atıf yapılan İcra Performans Değerlendirmesine İlişkin Usul ve Esasların 7. maddesinin dördüncü fıkrasında ise, “Ses Kayıtlarını teslim etmeyen sanatçılara o teşvik dönemi için teşvik ikramiyesi ödenmez.” kuralına yer verilmiştir.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünün 05/07/2018 tarihli “2018 Yılı Haziran Ayı I. Dönem Teşvik İkramiyesi” konulu yazısı ekinde; Sanatsal Performans Değerlendirme Kriterleri çerçevesinde 1183 sanatçının performansının yetkili organlarca değerlendirildiği, 1162 sanatçının 2018 yılı Haziran ayı teşvik ikramiyesi almaya hak kazandığı, toplam 21 sanatçıya ise teşvik ikramiyesi ödenmemesinin kararlaştırıldığının tespit edildiği ve değerlendirmeye tabi tutulan sanatçıların bulunduğu kurumlar ve sayısı bildirilmiş olup, davacının görev yaptığı İzmir Türk Dünyası Dans ve Müzik Topluluğunda bir sanatçıya teşvik ikramiyesi ödemesi yapılamayacağı hususu yer almıştır.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünün 06/07/2018 tarihli yazısında; 2018 yılı Haziran ayı I. Dönem teşvik ikramiyesine ilişkin olarak icra performans kaydını (ses kaydı) süresi içerisinde teslim etmeyenlere teşvik ikramiyesi ödenmeyeceği belirtilmiş ve bu yazı ekinde davacının isminin yer alması nedeniyle davacı tarafından bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek Geçici 16. maddesinin birinci fıkrasında, teknik bünyeye dahil olmayan ve haklarında Devlet Memurları Kanunu hükümlerinin uygulanması gerekenler hariç, bu Kanunun Ek Geçici 12., 13 ve 14. maddeleri kapsamına dahil personel ile Kültür ve Turizm Bakanlığının sanatla ilgili merkez ve taşra birimlerine bağlı olarak çalışan orkestra, koro ve topluluk sanatçıları, sanatkarları ve sanatçı öğretmenleri ile Devlet sanatçılarının, söz konusu maddelerin mali hükümlerine bağlı kalınmaksızın sözleşmeli olarak çalıştırılabileceği; ikinci fıkrasında, sanatçı sıfatını kazananlardan yönetici kadrolara atananların da, bu kadrolar karşılık gösterilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılabileceği kuralına yer verilmiştir.
Aynı maddenin 22/08/1989 tarihli ve 378 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 5. maddesiyle değişik üçüncü fıkrasında ise, yukarıdaki fıkralara göre sözleşmeli olarak çalıştırılacakların sözleşme esasları, bunlara ödenebilecek ücretin üst sınırları ve sağlanacak sosyal yardımlar ile diğer mali hakların, ilgili bakanlığın önerisi ve Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Bakanlar Kurulunca kararlaştırılacağı hükme bağlanmıştır.
Bu yetki uyarınca, Bakanlar Kurulunun 07/05/1987 tarih ve 87/11782 sayılı kararı ile hazırlanan ve 07/06/1987 tarih ve 19480 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan Devlet Sanatçıları ve Sanatçıların Sözleşmeli Olarak Çalıştırılmalarına Dair Esasların, 27/07/1993 tarihli ve 1993/4664 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değişik 9. maddesinin ikinci fıkrasında; “Sözleşmeli olarak çalışanlara, çalıştıkları günlerle orantılı olarak (hastalık ve senelik izin süreleri dahil) Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında ödenmek üzere mali yıl içinde dört aylık ücret ikramiye olarak verilir. Ayrıca, olağanüstü gayret ve çalışmaları sonucunda emsallerine göre başarılı görev yaptıkları tespit edilenlere ilgili Bakanın onayı ile iki aylığa kadar (iki aylık dahil) ücret teşvik ikramiyesi olarak verilebilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Anılan Esaslar’ın 13. maddesinde de; “Bu Esaslarda geçmeyen diğer hususlar hakkında, kurumların özel kanun ve mevzuat hükümleri; özel kanunu ve mevzuatı bulunmayan kurumlar için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri ve Hizmet sözleşmesi hükümleri uygulanır.” kuralı yer almaktadır.
16/05/2017 tarih ve E.87001 sayılı Bakan onayı ile yürürlüğe konulan “Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğüne Bağlı Koro ve Topluluklarda Yapılacak İcra Performans ve Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın 1. maddesinde, bu Usul ve Esaslar’ın amacının, Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğüne bağlı Koro ve Topluluklarda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 2595 sayılı Kanunla değişik ek geçici 16. maddesi ve 07/05/1987 tarihli ve 87/11782 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Sanatçıları ve Sanatçıların Sözleşmeli Çalıştırılmalarına Dair Esasların 13. maddesi uyarınca, sözleşmeli statüde çalışan personelin, sanatsal faaliyetleri başarı ile yerine getirmesi amacıyla hazırlanan ve Maliye Bakanlığının … tarihli ve … sayılı yazısı ile vizelenen Kültür ve Turizm Bakanlığı (Orkestra-Koro-Topluluk) Hizmet Sözleşmesinin 2. maddesinin birinci fikrası uyarınca yapılacak olan İcra Performans Değerlendirmesine ilişkin uygulama usul ve esaslarının belirlenmesi olduğu belirtilmiş; “İcra Performans Değerlendirmesini Yapacak Kurul” başlıklı 5. maddesinde, “İcra Performans Değerlendirmesinin, her bir Koro ve Topluluğun, İdari Müdürler dışındaki Sanat Kurulu üyeleri tarafından yapılması esastır. Ancak, Sanat Kurulunun kararı ve Genel Müdürlüğün onayıyla veya Genel Müdürlük gerek gördüğü takdirde bu değerlendirme Korolararası Kurul’a yaptırılabilir.
Sanat Kurulu üyesi olan sanatçıların İcra Performans Değerlendirmesi, değerlendirilecek üye dışındaki Kurul üyeleri tarafından yapılır.
Kurul üyelerinin eşlerinin ve ikinci dereceye kadar kan ve sıhri hısımlarının İcra Performans Değerlendirmesi, hısımlığı bulunan üye dışındaki Kurul üyeleri tarafından yapılır.” düzenlemesine yer verilmiş; 6. maddesinde, sanatçıların, kurul tarafından madde metninde belirtilen şekilde performanslarını içeren kayıtlar üzerinden değerlendirmeye alınacağı, ses sanatçılarının, kendi seçtiği bir eserin enstrüman eşliğinde icrasını içeren ses kaydı üzerinden değerlendirileceği, değerlendirmede puanlamanın 100 üzerinden yapılacağı ve her bir kurul üyesince verilen puanların aritmetik ortalamasının İcra Performans Değerlendirme Puanı olarak belirleneceği, Kurul üyelerince verilen en düşük ve en yüksek puan arasında 30 puandan fazla (31 ve üstü) fark olması halinde bu iki puan değerlendirme dışı bırakılarak geriye kalan puanların ortalamasının geçerli puan olarak kabul edileceği, değerlendirme puanı 50’nin altında (49 ve altı) kalan sanatçılara teşvik ikramiyesinin 1/2 oranında, puanı 50 ile 70 (69 ve altı, 50 ve üstü) arasında olan sanatçılara ise teşvik ikramiyesinin 1/3 oranında düşük ödeneceği kurala bağlanmıştır. Anılan Usul ve Esaslar’ın 7. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında, “Kayıtlar, herhangi bir kayıt cihazı ile yapılabilir. Ses ve saz sanatçılarının kayıtları ses kaydı; semazen, mehteran ve dansçıların kayıtları ise görüntülü ses kaydı şeklinde alınır. Sanatçılar kayıtlarını kendileri alır/aldırır ve Kurul’a intikal ettirilmek üzere, ilk teşvik dönemi için 31 Mayıs, ikinci teşvik dönemi için 30 Kasım tarihine kadar Müdürlüğe teslim ederler.”, dördüncü fıkrasında ise, “Kayıtlarını teslim etmeyen sanatçılara o teşvik dönemi için teşvik ikramiyesi ödenmez.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava, … tarih ve … sayılı Bakan onayı ile yürürlüğe giren “Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğüne Bağlı Koro ve Topluluklarda Yapılacak İcra Performans ve Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar”ın iptali istemi yönünden incelendiğinde;
Yukarıda açık metinlerine yer verilen mevzuat hükümleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Kültür ve Turizm Bakanlığının Devlet sanatçılarına ve sanatçılara, çalıştıkları günlerle orantılı olmak üzere, düzenli olarak ve herhangi bir ön şarta bağlı olmaksızın yılda dört defa bir aylık ücret tutarında ikramiye ödenmekte olup, olağanüstü gayret ve çalışmaları ile emsallerine göre başarılı bulunanlara teşvik ikramiyesi de ödenmektedir. Ancak teşvik ikramiyesinin, herkese ödenmeyeceği, başka bir ifade ile her yıl düzenli olarak ve herhangi bir ön şarta bağlı olmaksızın ödenen ikramiyeden farklı olarak, sanata katkıda bulunan ve emsallerine göre üstün gayret gösteren, başarılı görev yapan personeli teşvik etmek amacıyla öngörülen bir ödeme niteliğinde bulunduğu açıktır.
Anılan düzenlemelerle, hizmetin daha etkili ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak ve personeli bu hususun gerçekleşmesi için teşvik etmek amacıyla olağanüstü gayret ve çalışmaları sonucunda emsallerine göre başarılı görev yaptıkları tespit edilenlere teşvik ikramiyesi ödenmesi konusunda idareye takdir yetkisi verilmiştir.
Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğüne bağlı Koro ve Topluluklarda 657 sayılı Kanun’un ek geçici 16. maddesi ve Devlet Sanatçıları ve Sanatçıların Sözleşmeli Çalıştırılmalarına Dair Esasların 13. maddesi uyarınca sözleşmeli statüde çalışan personelin, sanatsal faaliyetleri başarı ile yerine getirmesi amacıyla hazırlanan ve Maliye Bakanlığının … tarihli ve … sayılı yazısı ile vizelenen Kültür ve Turizm Bakanlığı (Orkestra-Koro-Topluluk) Hizmet Sözleşmesinin 2. maddesinin birinci fikrası uyarınca yapılacak olan icra performans değerlendirmesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla, davaya konu Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğüne Bağlı Koro ve Topluluklarda Yapılacak İcra Performans ve Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar yürürlüğe konulmuş ve Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterlerinin 2. maddesinde, Sanatsal Performansı Değerlendirme Cetvelinin 4. maddesinin, bu Usul ve Esaslar çerçevesinde doldurulacağı belirtilmiştir.
Anılan Usul ve Esaslar’da, icra performans değerlendirmesini yapacak olan kurul ve bu kurulun değerlendirme ve karar alma usulüne ilişkin olarak genel ve objektif düzenlemelere yer verildiği, düzenlemelerin teşvik ikramiyesinin amacına ve niteliğine aykırı bir yönünün bulunmadığı, idareye verilen takdir yetkisi çerçevesinde, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak düzenlendiği anlaşıldığından hukuka aykırılık görülmemiştir.
Dava, … tarih ve … sayılı Bakan onayı ile yürürlüğe girip … tarih ve … sayılı Bakan onayı ile uygulanmasına devam edilen “Sanatsal Performans Değerlendirme Kriterleri” ve “Sanatsal Performans Değerlendirme Cetveli”nin iptali istemi yönünden incelendiğinde;
Dairemizin 23/11/2021 tarih ve E:2018/8418 sayılı ara kararına cevaben davalı idare tarafından sunulan 03/12/2021 tarihli yazı ekinde yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacının 2018 yılı Haziran Ayı I. Dönem teşvik ikramiyesine esas olmak üzere ses kaydını teslim etmediğinden tarafına teşvik ikramiyesi ödenmediği, dolayısıyla Sanatsal Performans Değerlendirme Kriterleri doğrultusunda düzenlenen Sanatsal Performans Değerlendirme Cetvelinin buna ilişkin bölümünün boş bırakıldığı, diğer bölümlerin ise kısmen doldurulduğu ve bu yönüyle davacının aleyhine bir husus bulunmadığı görülmektedir.
Bu durumda; davacıya teşvik ikramiyesi ödenmemesinin icra performansına ilişkin ses kaydını teslim etmemesinden kaynaklandığı, bu işlemin dayanağının ise, dava konusu olan ve iptali istenilen Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğüne Bağlı Koro ve Topluluklarda Yapılacak İcra Performans ve Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın 7. maddesinde yer alan düzenleme olduğu, davacının da dava dilekçesinde iddialarını tamamen, kendisinden icra performansı kaydı istenmesinin hukuka uygun olmadığına dayandırdığı, davaya konu “Sanatsal Performans Değerlendirme Kriterleri” ve “Sanatsal Performans Değerlendirme Cetveli”nin iptal gerekçelerinin ve menfaatini hangi yönden etkilediği hususlarını açıkça ortaya koyamadığı anlaşıldığından, … tarih ve … sayılı Bakan onayı ile yürürlüğe konulan ve … tarih ve … sayılı Bakan onayı ile uygulanmasına devam edilen “Sanatsal Performans Değerlendirme Kriterleri” ve “Sanatsal Performans Değerlendirme Cetveli”nin iptal edilmesinde, davacının subjektif, güncel ve meşru bir menfaati bulunmaması sebebiyle anılan düzenlemelerin iptali istemi yönünden ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Dava, davacının icra performansına ilişkin kaydı teslim etmemesi nedeniyle 2018 yılı Haziran Ayı I. Dönem teşvik ikramiyesi ödemesi yapılmamasına ilişkin … tarih ve … sayılı yazı ile bildirilen … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemi yönünden incelendiğinde;
Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğüne Bağlı Koro ve Topluluklarda Yapılacak İcra Performans ve Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın 7. maddesinde, performanslarını içeren kayıtlarını belirtilen tarihe kadar teslim etmeyen sanatçılara ilgili teşvik dönemine ilişkin olarak teşvik ikramiyesi ödenmeyeceğinin açıkça düzenlenmiş olması ve yukarıda belirtildiği üzere anılan Usul ve Esaslar’ın hukuka uygun bulunması nedeniyle, 2018 yılı Haziran Ayı I. Dönem teşvik ikramiyesine esas olmak üzere ses kaydını teslim etmeyen davacıya, söz konusu döneme ilişkin olarak teşvik ikramiyesi ödenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu … tarih ve … sayılı Bakan onayı ile yürürlüğe konulan ve … tarih ve … sayılı Bakan onayı ile uygulanmasına devam edilen “Sanatsal Performans Değerlendirme Kriterleri” ve “Sanatsal Performans Değerlendirme Cetveli”nin iptali istemi yönünden DAVANIN EHLİYET YÖNÜNDEN REDDİNE,
2. Dava konusu … tarih ve … sayılı Bakan onayı ile yürürlüğe konulan Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğüne Bağlı Koro ve Topluluklarda Yapılacak İcra Performans ve Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esasların iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE,
3. Davacının icra performansına ilişkin kaydı teslim etmemesi nedeniyle 2018 yılı Haziran Ayı I. Dönem teşvik ikramiyesi ödemesi yapılmamasına ilişkin … tarih ve … sayılı yazı ile bildirilen … tarih ve…. sayılı işlemin iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE,
4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen …-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
6. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
7. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 21/12/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.