Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2019/1456 E.  ,  2022/3597 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/1456
Karar No : 2022/3597

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN TARAFLAR :
1 (DAVACI) : … Sendikası
VEKİLİ : Av. …

2 (DAVALI) : … İl Özel İdaresi
VEKİLİ : Av. …

MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : … Sendikası
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, taraflarca aleyhe olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Osmaniye İl Özel İdaresi ile …-SEN arasında 01/01/2016-31/12/2017 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 18/12/2015 tarihinde imzalanan Sosyal Denge Sözleşmesinin 6.maddesinin (e) bendinin, 11.maddesinin ve 16.maddesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; 4688 sayılı Kamu Çalışanları ve Toplu Sözleşme Kanun’un Geçici 14.maddesi uyarınca imzalanan, 23/08/2015 tarih ve 29454 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 yıllarını kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşme’nin “Yerel Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme” başlıklı 4. bölümünün 1.maddesinin ikinci fıkrası kapsamında ve bu kapsamda verilen yetkiye uygun olarak Osmaniye İl Özel İdaresi ile … Sendikası (…-SEN) arasında imzalanan Sosyal Denge Sözleşmesinin 6. maddesinin (e) bendinde hukuka aykırılık bulunmadığından bu kısım yönünden davanın reddine, Sözleşmenin 11. maddesi ile 16. maddesine ilişkin kısmı yönünden ise; bahse konu gerek 4688 sayılı Kamu Çalışanları ve Toplu Sözleşme Kanununda ve gerekse bu Kanun uyarınca imzalanan, 23/08/2015 tarih ve 29454 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 yıllarını kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşmede düzenlenmeyen ve yetki verilmeyen bir hususun yerel idareler ile sendikalar arasında imzalanacak toplu sözleşmede de düzenlenmesine hukuken olanak bulunmamakta olup, bu durumda, 4688 sayılı Kamu Çalışanları ve Toplu Sözleşme Kanunun’da ve bu kanun uyarınca imzalanan, 23/08/2015 tarih ve 29454 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 yıllarını kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşmede düzenlenmeyen başka bir ifade ile yerel idareye ve sendikalara düzenleme yetkisi vermeyen hususları içerdiğinden Osmaniye İl Özel İdaresi ile …-Sen arasında imzalanan Sosyal Denge Sözleşmesinin 11.maddesi ile 16.maddesinin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; … İdare Mahkemesi’nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, dava konusu Osmaniye İl Özel İdaresi ile …-SEN arasında imzalanan Sosyal Denge Sözleşmesinin 6.maddesinin (e) bendi yönünden; 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşme’nin 4. Bölümünde düzenlenen Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme’nin “Sosyal denge tazminatı” başlıklı 1. maddesinin ikinci fıkrasında,”Sosyal denge sözleşmesi imzalayan sendikanın üyesi olmayan kamu görevlilerinden aynı unvanlı personelden alınacak aidatın iki katına kadar taraf sendika sosyal denge sözleşmesi aidatı alabilir. Bu aidatı ödeyen kamu görevlileri, sözkonusu sözleşmeden aynı usul ve esaslar dahilinde yararlanır.” kuralına yer verilmiş ise de, söz konusu düzenlemenin Danıştay Onbirinci Dairesi’nin 19/12/2017 tarih ve E:2016/1698, K:2017/6525 sayılı kararıyla iptal edildiği gerekçesiyle davanın reddine yönelik kısmının kaldırılmasına, söz konusu Sosyal Denge Sözleşmesinin 6. maddesinin (e) bendinin iptaline, davalı idarenin istinaf talebinin kısmen kabulü; ile iptali istenilen Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi’nin 11. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, ilgili personelin tutuklama, hükümlülük veya görevden uzaklaştırma nedenlerinden dolayı hangi süre içerisinde sosyal denge tazminatından yararlandırılacağı yada yararlandırılmayacağına yönelik olarak yapılan düzenlemenin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 137 ilâ 145 maddelerinde öngörülen düzenlemeler gözetilmek suretiyle yapıldığı anlaşıldığından, söz konusu Sözleşme hükmünde hukuka aykırılık, Sözleşmenin bu fıkrasının iptaline yönelik istinafa konu Mahkeme kararında hukuki isabet görülmediğinden kaldırılmasına, 11. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine ilişkin ise; kamu görevlilerinden aylıksız izinli olanların, bu dönemde kamu görevlisi olması sıfatlarının kalkmadığı ancak kadro veya pozisyonları ile olan bağlarının mali hakları olmadan sürdüğü, kazanılmış hakları kapsamında bulunan aylık/ücret haklarından yararlanamadıkları bu dönemde; istihdamlarını sürdürme durumu nedeniyle; 4688 sayılı Kanun’un 32. maddesi uyarınca kazanılmış hak sayılmayan ve bu maddede belirtilen koşulların varlığı halinde ödenebilecek olan, sosyal denge tazminatından yararlanamayacakları açık olduğundan, iptali istenilen bu düzenlemede hukuka aykırılık, sözleşmenin bu hükmünün iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararında ise hukuka uygunluk bulunmadığından bu kısımlar yönünden davanın reddine; “sosyal denge yardımından yararlanamama halleri” başlıklı 11.maddesinin birinci fıkrasının a bendi ve c bendi ile 16. maddesinin iptaline ilişkin kısmına ilişkin ise; İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDEN TARAFLARIN İDDİALARI :
Davacı Sendika tarafından; Sözleşmenin 11. maddesinin b ve d bendine ilişkin istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısım yönünden kararın hukuka aykırı olduğu iddiası ile bozulması gerektiği ileri sürmektedir.
Davalı İdare tarafından ise; taraflar arasında, tarafların özgür iradesi ile imzalanan sözleşmenin davaya konu maddesinin, personelin işe devamını teşvik etmek, görev esnasında daha dikkatli ve özenli çalışmasını sağlamak, disiplin cezasını gerektirir herhangi bir davranışta bulunmasını önlemek amacıyla Sözleşmeye konulduğu, Kanun’da ve ilgili Kanun Hükmünde Kararnamede belirtildiği üzere Belediyeye sosyal denge sözleşmesinin ödenmesi konusunda takdir yetkisi verildiğinden, İdarenin bu takdir yetkisini personelin disiplin ve performans durumuna göre belirlemesinde ve bu yolla personelinin daha dikkatli ve düzenli çalışmasını teşvik etmesinde usule aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMASI : Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz isteminin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle; … İdare Mahkemesi’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu Osmaniye İl Özel İdaresi ile …-SEN arasında imzalanan Sosyal Denge Sözleşmesinin 6. maddesinin (e) bendi yönünden davanın reddine yönelik kısmının kaldırılmasına ve söz konusu Sosyal Denge Sözleşmesinin 6. maddesinin (e) bendinin iptaline, davalı idarenin istinaf talebinin kısmen kabulü ile İdare Mahkemesi kararının Sosyal Denge Sözleşmesinin 11. maddesinin birinci fıkrasının b ve d bendinin iptaline yönelik kısmının kaldırılmasına, bu kısım yönünden davanın reddine, Sosyal Denge Sözleşmesinin 11. maddesinin birinci fıkrasının a ve c bendi ile 16. maddesinin iptaline yönelik istinaf talebinin ise reddine ilişkin, temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemes … İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, 13/06/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.