Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2019/5878 E.  ,  2022/1593 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/5878
Karar No : 2022/1593

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Adana Havalimanı Başmüdürlüğünde çalışmakta iken 10/10/2015 tarihinde Ankara Tren Garı önünde yapılan “Savaşa İnat, Barış Hemen Şimdi, Emek Barış Demokrasi” mitingine katılan ve meydana gelen patlamada yaralanıp tedavisini müteakip Ankara Esenboğa Havalimanı Başmüdürlüğünde sözleşmeli koruma ve güvenlik görevlisi olarak çalışmaya devam eden davacı tarafından, anılan patlamada yaralanması nedeniyle koruma ve güvenlik görevlisi olarak istihdam edilmesinin imkansız hale geldiğinden bahisle, kurum içi atama talebine istinaden önerilen “apron memurluğu” teklifinin, davacı tarafından “fiziksel ve psikolojik” olarak durumuna uygun olmadığı iddiası ile reddi üzerine, emekliye sevk edilmesine dair … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği hükümlerine göre SGK tarafından adi malul sayılan davacının, malullüğünün engel olmayacağı başka vazife veya sınıflara naklinin yapılabileceğinin açık olduğu, Yönetmeliğin 26. maddesinin (ç) fıkrasındaki “Tam teşekküllü devlet veya üniversite hastanelerinin birinden alacakları sağlık kurulu raporuyla, ifa etmekte oldukları görevi yürütemeyecek durumda olanlar, raporlarının kuruluş tarafından belirlenecek hakem hastaneden teyidini müteakip, görevde yükselme veya unvan değişikliği mahiyetinde olmamak kaydıyla, Kuruluşun ihtiyacına göre bir pozisyona atanabilirler.” düzenlemesi karşısında, bu değerlendirmenin anılan koşullar çerçevesinde “kendi hizmet grubu” kapsamında yapılabileceği, görevde yükselmeyi gerektiren diğer hizmet gruplarında (takdiren) değerlendirilemeyeceği, davalı idarenin, idari hizmetler sınıfında görev yapan davacıyı, idarenin işleyişi, kadro yapısı ve davacının özlük durumu çerçevesinde görevlendirebileceği uygun pozisyon olarak belirlediği ve yine idari hizmetler sınıfı içinde yer alan “apron memurluğu” pozisyonuna atanma teklifinde bulunduğu, bunun davacı tarafından durumuna daha uygun başka bir görev verilmesi gerektiği ileri sürülerek kabul edilmemesi üzerine mevcut kadro, pozisyon ve ihtiyaç durumu ve sağlık raporundaki ”ayakta kalmayı gerektirecek işlerde çalışamaz” tespiti dikkate alınarak daha uygun bir görev belirleme hususunda açık takdir yetkisi bulunan davalı idarenin, SGK Sağlık Kurulunca “adi malul” olarak belirlenen davacıyı yine “adi malul” olarak emekliye sevk etmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; adi malullüğüne karar verilen davacının, görev yaptığı ”koruma ve güvenlik görevlisi” pozisyonunun İdari Hizmetler grubunda yer aldığı, davalı idarece ilgili mevzuat hükümleri uyarınca davacıya aynı hizmet grubunda yer alan ”apron memurluğu” pozisyonunun teklif edildiği, ancak davacı tarafından, bu pozisyonun, esasen daha çok fiziki güç gerektirdiğinden bahisle kabul edilmemesi üzerine dava konusu işlem ile adi malul olarak emekliye sevk edildiği, davacının mevcut malullüğü nedeniyle ”apron memurluğu” yapamayacağı yolundaki iddiası üzerine davalı idarece davacının maluliyetinin apron memurluğuna engel olup olmadığı yolunda yeni bir sağlık raporu aldırılması, alınan sağlık raporunun sonucuna göre davacının apron memurluğu yapmasına engel bir durumun bulunup bulunmadığının tespit edilmesi, engel bir durumun bulunması halinde ise görevde yükselme veya unvan değişikliği mahiyetinde olmamak kaydıyla, kuruluşun ihtiyacına göre başka bir pozisyona atanıp atanamayacağı hususunun değerlendirilmesi gerekirken, davacının bu yöndeki iddiası incelenmeksizin apron memurluğu pozisyonuna atanma teklifini kabul etmediğinden bahisle malulen emekliye sevkine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, davacının istinaf isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından apron memurluğu yapamayacağının açıkça beyan edildiği, dolayısıyla davacının apron memurluğu yapıp yapamayacağının araştırılmasının mümkün olmadığı, Bölge İdare Mahkemesi kararında yer alan, yapılacak araştırma sonucuna göre davacı için görevde yükselme ve unvan değişikliği mahiyetinde olmamak üzere başka bir pozisyonun değerlendirilmesi gerektiği yönündeki gerekçesinin, idarenin takdir yetkisini yok ettiği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz dilekçesinde davalı idare tarafından ileri sürülen hususların, hukuka ve mevzuata uygun olarak verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını gerektirmediği belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :

MADDİ OLAY :
Davacının Adana Havalimanı Başmüdürlüğünde koruma ve güvenlik görevlisi olarak görev yapmakta iken 10/10/2015 tarihinde yapılan “Savaşa İnat, Barış Hemen Şimdi, Emek Barış Demokrasi” mitinginde meydana gelen patlamada yaralanması üzerine, tedavisi de gözetilerek Ankara Esenboğa Havalimanı Başmüdürlüğünde sözleşmeli koruma ve güvenlik görevlisi olarak çalıştırılmaya devam ettirildiği, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Yenimahalle Eğitim ve Araştırma Hastanesinden alınan … tarihli ve … sayılı Engelli Sağlık Raporu ile ”kişisel engel oranının %64” olarak belirlendiği, … tarihli ve … sayılı Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Yenimahalle Eğitim ve Araştırma Hastanesinden almış olduğu “Hastanın yürümesi ve merdiven inip çıkması destek alarak mümkündür. Hasta ayakta kalmayı gerektirecek işlerde çalıştırılamaz.” ibareli Sağlık Kurulu Raporuna istinaden, davalı idare tarafından, davacının koruma ve güvenlik görevlisi olarak görevine devam edip edemeyeceği konusunda Sosyal Güvenlik Kurumuna görüş sorulmuştur.
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığının … tarih ve … sayılı yazısı ile, ”…hakkında Yenimahalle Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen … tarih ve … sayılı raporun Kurum Sağlık Kurulunca 16/01/2018 tarihinde incelenerek ‘adi malul olduğuna’ karar verildiğinin” bildirilmesi üzerine, DHMİ Genel Müdürlüğü İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığının … tarihli ve E…. sayılı yazısı ile, ”SGK’ca …’in adi malul olduğuna karar verildiği, adı geçen personelin emeklilik işlemlerinin yapılacağı, ancak Kuruluş ihtiyaçları doğrultusunda apron memuru pozisyonunda görev almak istediği takdirde bu işlemin durdurularak söz konusu pozisyonda görev yapıp yapamayacağının SGK Başkanlığına sorulacağı ve durumun ilgiliye bildirilerek ‘apron memuru’ pozisyonunda görev alıp/almama konusunda dilekçesinin alınması” istenmiştir.
Anılan yazıya istinaden davacı tarafından verilen 19/02/2018 tarihli dilekçede, ”sakatlığı nedeniyle apron memuru unvanının gerektirdiği görev ve sorumlulukları yerine getiremeyeceği, bu nedenle sakatlık durumu ve apron memurlarının görev ve yetkileri göz önüne alınarak yazının yeniden değerlendirilmesini” istemesi üzerine, dava konusu işlemle davacının “adi malul” olarak emekliye sevk edilmesine ilişkin işlem tesis edildiğinden bahisle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “5434 sayılı Kanuna İlişkin Geçiş Hükümleri” başlıklı Geçici 4. maddesinin dördüncü fıkrasında; “Bu Kanunda aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde; iştirakçi iken, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanlar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olarak çalışmış olup bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine tabi olarak yeniden çalışmaya başlayanlar ile bunların dul ve yetimleri hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nun 44. maddesinin birinci fıkrasında, “Her ne sebep ve suretle olursa olsun vücutlarında hasıl olan arızalar veya düçar oldukları tedavisi imkansız hastalıklar yüzünden vazifelerini yapamayacak duruma giren iştirakçilere (malul) denir ve haklarında bu kanunun malullüğe ait hükümleri uygulanır.” kuralına yer verilmiştir.
09/02/2015 tarih ve 29262 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1. maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı; liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatında çalışan 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar ile 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi sözleşmeli personelin görevde yükselme ve unvan değişikliğine ilişkin usul ve esaslarını belirlemektir.” hükmüne, “Tanımlar” başlıklı 4. maddesinde; “(…) Görev grubu: Hiyerarşi, görev, yetki ve sorumluluk açısından benzer ve/veya aynı düzeydeki unvanlardan oluşan grubu(…), ifade eder.” hükmüne yer verilmiş ve “Görev Grupları” başlıklı 5. maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadro ve pozisyonlar aşağıda belirtilmiştir.
(2) Görevde yükselmeye tabi kadro ve pozisyonlar şunlardır;
(….)
g) İdari Hizmetler Grubu;
1) Hava Trafik Başkontrolörü, Hava Trafik Kontrolörü, Asistan Hava Trafik Kontrolörü, Stajyer Hava Trafik Kontrolörü,
2) Muhasebeci,
3) AIM Memuru, (Ek ibare:RG-11/7/2017- 30121) Asistan AIM Memuru, Apron Memuru, ARFF Memuru, Bilgisayar İşletmeni, İş Makineleri Sürücüsü, Koruma ve Güvenlik Görevlisi, Köprü Operatörü, Memur, Stajyer AIM Memuru, Şoför, Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni, Veznedar. (…)” olarak sayılmıştır.
Anılan Yönetmeliğin “Görev Grupları Arasında Geçişler” başlıklı 26. maddesinde ise, “Bu Yönetmeliğin 5inci maddesinde yer alan görev grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır:
a) Aynı ana görev grubunun alt görev grubunun kendi içinde kalmak kaydıyla, sınav yapılmaksızın ilgili personelin isteği ve atanılacak kadro veya pozisyonun gerektirdiği özellikleri taşımak şartıyla diğer görevlere atanmak mümkündür.
b) Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler, görevde yükselme sınavına tabidir. Ancak Kamu Kurum ve Kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzeyde olan görevlere veya alt görevlere, sınava tabi tutulmadan atama yapılabilir.
c) Unvan değişikliğine tabi pozisyonlara geçişler ile bu pozisyonların kendi aralarındaki geçişler, unvan değişikliği sınavı sonucuna göre yapılır.
ç) Tam teşekküllü devlet veya üniversite hastanelerinin birinden alacakları sağlık kurulu raporuyla, ifa etmekte oldukları görevi yürütemeyecek durumda olanlar, raporlarının kuruluş tarafından belirlenecek hakem hastaneden teyidini müteakip, görevde yükselme veya unvan değişikliği mahiyetinde olmamak kaydıyla, (Değişik ibare:RG-14/6/2016-29742) Kuruluşun ihtiyacına göre bir pozisyona atanabilirler.(…)” kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda aktarılan mevzuatın ve dava konusu olayın birlikte değerlendirilmesinden; uçakların park alanlarını düzenlemek, uçakları vasıfları doğrultusunda sıralamak, hava alanına inen uçakların takibini gerçekleştirmek, alana inmiş olan uçakların takibini yapmak, uçakların güvenli olarak park etmesini sağlamak, uçak kimliğini belirlemek, apron şefine uçakların alanda kalma süresini bildirmek, uçakları park alanlarına götürmek, hava alanındaki pistte bulunan işaret ve tabelaları kontrol etmek, eksik varsa gidermek, garaj amirleri ile uyumlu bir şekilde çalışma gerçekleştirmek şeklinde sayılan apron memurunun görev ve sorumlulukları dikkate alındığında, apron memurluğu görevinin de koruma ve güvenlik görevlisi gibi ağır, dikkat gerektiren, sorumluluk ve risk taşıyan işler olarak nitelendirilebileceği açık olduğundan, sağlık raporları ile ayakta kalmayı gerektirecek işlerde çalışmasının uygun olmadığına karar verilen davacının, malûliyetinin apron memurluğuna engel olup olmadığı yolunda yeni bir sağlık kurulu raporu almasına gerek bulunmamaktadır.
Bu durumda; davalı idarece, davacı hakkında düzenlenen sağlık raporları göz önüne alınarak, ilgili mevzuat hükümleri kapsamında, davacının, görevde yükselme veya unvan değişikliği mahiyetinde olmamak kaydıyla aynı sınıfta yer alan başka bir pozisyona atanma şartlarını taşıyıp taşımadığı, şartları taşıması halinde boş pozisyon bulunup bulunmadığı araştırılarak kuruluşun ihtiyacına göre apron memurluğu pozisyonu dışında başka bir pozisyonda çalıştırılıp çalıştırılamayacağının değerlendirilerek yeniden bir işlem tesis edilmesi gerekirken, davacının apron memurluğu pozisyonuna atanma teklifini kabul etmemesi üzerine 05/02/2018 tarihinde adi malûl olduğuna karar verildiğinden bahisle emekliye sevkine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince verilen dava konusu işlemin iptaline ilişkin kararda; davacının apron memurluğu pozisyonuna atanma teklifini kabul etmemesi üzerine, davalı idarece, davacının malûliyetinin apron memurluğuna engel olup olmadığı yolunda alınacak yeni sağlık raporunun sonucuna göre davacının apron memurluğu yapmasına engel bir durumun bulunup bulunmadığının tespit edilmesi, engel bir durumun bulunması halinde ise görevde yükselme veya unvan değişikliği mahiyetinde olmamak kaydıyla kuruluşun ihtiyacına göre başka bir pozisyona atanıp atanamayacağı hususunun değerlendirilmesi gerektiği gerekçesine yer verilmiş ise de; sözü edilen husus sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline yönelik … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın yukarıda belirtilen gerekçe ile SONUCU İTİBARIYLA ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, 31/03/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.