Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2021/3810 E.  ,  2022/2128 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/3810
Karar No : 2022/2128

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR :
1- (DAVACI) : … Birliği Sendikası (…)
VEKİLİ : Av…, Av…, Av. …, Av…

2- (DAVALI) : … Üniversitesi Rektörlüğü
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K: … sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 14/06/2019 tarihinde yürürlüğe konulan Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Konut Tahsis Yönergesi’nin 6. maddesinin 1. fıkrasının, 7. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan “hazırlanan aşağıdaki sıraya göre” ibaresi ile “Akademik ve idari personele ilişkin tahsis işlemleri kendi grupları içerisinde değerlendirilir.” ve “Akademik personele konut tahsisinde temel öncelik akademik hiyerarşi esas alınarak belirlenir.” cümlelerinin, 9. maddesinin 1. fıkrasının, 12. maddesinin 7. fıkrasının ve 17. maddesinde yer alan “bir öğretim elemanı” ibaresinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davaya konu Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Konut Tahsis Yönergesi’nin 6. maddesinin 1. fıkrasında yer alan “Üniversitemiz Lojmanları, Yönergenin “5 inci maddesinin (a) bendine göre % 85’i akademik personele % 10’u idari personele görev tahsisli ve (c) bendine göre % 5’i idari personele” sıra tahsisli olarak ayrılmıştır.” hükmünün iptali isteminin değerlendirilmesi; üniversite lojmanlarının genel itibariyle %95 görev tahsisli ve %5 sıra tahsisli (idari personel için) olarak ayrıldığı, görev tahsisli olarak ayrılan lojmanların %85’inin akademik personele, %10’unun ise idari personele görev tahsisli olarak ayrıldığı, öte yandan Yönergenin 6/3. maddesi uyarınca idari personele ayrılmış olan % 10 görev tahsisli konutların, talep azlığı dolayısıyla boş kalmaları durumunda, Üniversite Yönetim Kurulu kararı ile idari personele sıra tahsisli olarak verilebileceği, bu suretle idari personele toplamda %15’lik oranda lojman ayrıldığı, halihazırda Üniversitede 1129 akademik personel, 393 idari personelin görev yaptığı, toplamda 483 adet lojmanın bulunduğu ve belirtilen oranlamaya göre 72’sinin idari personele, 411’inin ise akademik personele ayrılmış olduğu, akademik ve idari personel sayılarının birbirine oranı ve akademik personelin hizmetinin önemi dikkate alınarak yapılan dağıtımda hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı, davacı Sendika tarafından, Yönergenin 5. maddesinde hizmet tahsisli konutların tanımına yer verildiği halde dağıtımın yapıldığı 6. maddede hizmet tahsisli konutlara yer verilmediği; yine akademik personele hiçbir sıra tahsisli konut kontenjanı ayrılmadığı ileri sürülmekte ise de, Yönerge’nin 5. maddesinde, hizmet tahsisli konutların tahsis edileceği kişilerin; konut idare amiri, rektörlük makam şoförleri, özel kalem (2 adet), nöbetçi şoförler, merkezi ısıtmadan sorumlu kişiler ve teknik işlerden sorumlu kişiler olarak sayıldığı, davalı idarece verilen savunma dilekçesinde de, söz konusu personelin oldukça az sayıda ve değişkenlik gösteren personel olduğu, bununla birlikte halihazırda Üniversitede biri makam şoförüne, biri nöbetçi servis şoförüne, biri de merkezi ısıtmadan sorumlu kaloriferciye tahsis edilmiş olan üç adet hizmet tahsisli konutun bulunduğunun belirtildiği, dolayısıyla toplam personel sayısı içindeki oranı %1 dahi etmeyen bu kişilerin dağıtımda gösterilmemesinin mevzuata aykırılık teşkil etmeyeceği; öte yandan, akademik personele hiç sıra tahsisli konut kontenjanı ayrılmadığı iddiası yönünden ise; Yönerge’nin 4. maddesinde akademik personelin; Öğretim Üyesi, Öğretim Görevlisi ve Araştırma Görevlisini ifade ettiği belirtildiğinden ve 6. maddenin 1. fıkrasında akademik personel için %85 oranında ve görev tahsisli olarak yeterli sayıda lojmanın ayrılmış olduğundan, söz konusu iddia yönünden de dava konusu kuralda hukuka aykırılık bulunmadığı, Yönergenin 7. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan “hazırlanan aşağıdaki sıraya göre” ibaresi ile “Akademik ve idari personele ilişkin tahsis işlemleri kendi grupları içerisinde değerlendirilir.” ve “Akademik personele konut tahsisinde temel öncelik akademik hiyerarşi esas alınarak belirlenir.” cümlelerinin değerlendirilmesi: Yönetmelikte bütün unvanlar bir arada sayılmasına karşın dava konusu Yönergede akademik ve idari personelin iki ayrı grup halinde gösterildiği; Yönetmelikte “öğretim görevlisi” ibaresi yer almasına karşın, Yönergede “Araştırma Görevlisi Doktor, Öğretim Görevlisi Doktor” şeklinde ayrıma gidildiği, bu suretle doktor unvanı bulunmayan öğretim görevlilerinin, Yönetmeliğin aksine görev tahsisli konut verilecek kişiler arasından çıkarıldığı; öte yandan, Yönetmelikte görev tahsisli konut tahsisi sırasında dikkate alınacak sıra gösterildiği halde, Yönergede söz konusu sıralamanın bozularak “Bölüm Başkanı” ve “Fakülte Sekreteri” gibi bazı unvanların aleyhine olacak şekilde sıralama yapıldığı; idarelerce hizmetin gereği olarak düzenleyici işlemler yapılabilir ise de, bunların normlar hiyerarşisine aykırı olmaması gerektiğinden, Yönetmeliğe aykırı şekilde görev tahsisli konutların dağıtımına neden olan Yönergenin 7. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan “hazırlanan aşağıdaki sıraya göre” ibaresinin iptalinin gerektiği; Yönetmeliğin ekli (2) sayılı Cetvelinin III. Grup 12-A bendinde, akademik ve idari personel iki ayrı grup halinde sayılmamış ise de, idari personelin akademik personelden sonra sayıldığı ve akademik personelin de akademik hiyerarşi esas alınmak suretiyle sıralandığı, öte yandan dava konusu Yönergede akademik ve idari personel sayılarına oranla yeterli ve adil şekilde lojman ayrıldığı, her bir grubun kendi içindeki sıralamaya tabi olarak konut tahsisi yapılabileceği, Yönergenin 7. maddesinde yer alan “Akademik ve idari personele ilişkin tahsis işlemleri kendi grupları içerisinde değerlendirilir.” cümlesi ile “Akademik personele konut tahsisinde temel öncelik akademik hiyerarşi esas alınarak belirlenir.” cümlesinde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı, Yönergenin 9. maddesinin 1. fıkrasında yer alan, “Üniversitemizin lojmanlarından idari personele % 5’i sıra tahsisli olarak ayrılmıştır.” hükmünün değerlendirilmesi; Yönergenin 6. maddesinin 1. fıkrasına ilişkin olarak yapılan değerlendirmede de belirtildiği üzere, Yönergede Üniversite lojmanları genel itibarıyla %95 görev tahsisli ve %5 sıra tahsisli (idari personel için) olarak ayrılmakla birlikte, görev tahsisli olarak ayrılan lojmanların %10’unun idari personele görev tahsisli olarak ayrıldığı, öte yandan Yönergenin 6/3 maddesi uyarınca idari personele ayrılmış olan % 10 görev tahsisli konutların, talep azlığı dolayısıyla boş kalmaları durumunda Üniversite Yönetim Kurulu kararı ile idari personele sıra tahsisli olarak verilebileceği, bu suretle idari personele toplamda %15’lik oranda lojman ayrıldığı, halihazırda Üniversitede bulunan 483 adet lojmanın kararda belirtilen oranlamaya göre toplam 72’sinin idari personele ayrılmış olduğu, akademik ve idari personel sayılarının birbirine oranı dikkate alınarak yapılan dağıtımda hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığından, söz konusu hükümde de mevzuata aykırılık bulunmadığı, Yönergenin 12. maddesinin 7. fıkrasında yer alan, “Güneysu lojmanlarında hangi blokların akademik personele, hangi blokların da idari personele dağıtılacağına Üniversite Yönetim Kurulu karar verir.” hükmünün değerlendirilmesi; mevcut konutların, kamu konut türlerine göre belirlenip, bu amaçta kullanılmak üzere ayrımının yapılması ile bunların görev unvan gruplarına göre ne miktarda veya hangi oranda tahsis edileceğinin yetkili makamca tespit edilebileceği, olayda ise bu yetkinin Üniversite Yönetim Kurulu eliyle kullanılmasının öngörüldüğü, konut tahsis komisyonunun görevinin ise sadece niteliği belirlenen konutların görev gruplarına göre tahsisi olarak belirtildiği, dava konusu edilen kuralda da hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı, Yönergenin 17. maddesinde yer alan, “bir öğretim elemanı” ibaresinin değerlendirilmesi; Konut Tahsis Komisyonunun oluşumunda yetkili kamu görevlileri sendika temsilcisinin katılımına imkan verilmekle birlikte, söz konusu temsilcinin unvan bazında seçiminin ilgili sendikaya bırakılmayarak doğrudan davalı idarece belirlenmek suretiyle sendika özgürlüğünün ruhuna aykırı bir uygulamaya gidildiği, kaldı ki öğretim görevlisi sendika üyesinin bulunmaması durumunda nasıl bir yol izleneceği hususunun ise açıklanmadığı, belirtilen ilkelere aykırı şekilde getirilen kuralda hukuka uygunluk bulunmadığından, söz konusu maddede yer alan “bir öğretim elemanı” ibaresinin de iptali gerektiği gerekçesiyle, dava konusu Yönerge’nin 7. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan “hazırlanan aşağıdaki sıraya göre” ibaresi ile 17. maddesinde yer alan, “bir öğretim elemanı” ibaresinin iptaline; Yönergenin 6. maddesinin 1. fıkrasının, 7. maddesinde yer alan “Akademik ve idari personele ilişkin tahsis işlemleri kendi grupları içerisinde değerlendirilir.” ve “Akademik personele konut tahsisinde temel öncelik akademik hiyerarşi esas alınarak belirlenir.” cümlelerinin, 9. maddesinin 1. fıkrasının ve 12. maddesinin 7. fıkrasının iptali istemi yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu, taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDEN TARAFLARIN İDDİALARI:
Davacı tarafından; Üniversitedeki Kamu Konutlarının, akademik personel için %85’i görev tahsisli, idari personel için %15’i görev-sıra tahsisli olarak ayrıldığı, hizmet tahsisli konutlar için herhangi bir kontenjan ayrılmadığı, akademik personele sıra tahsisli konut kontenjanı ayrılmadığı, idari personelin aleyhine bir dağılıma yer verildiği, Yönetmelikte yer almayan, eşitlik ve liyakat ilkelerine aykırı, akademik, idari personel şeklinde dayanağı olmayan keyfi bir ayrım ve sıralama yapıldığı, %5 sıra tahsisli konut ayrılmasının idari personel aleyhine bir durum olduğu, kamu konutu dağılım oranlarının adalet ve hakkaniyete aykırı olduğu, Kanun ve Yönetmeliğin amacına aykırı biçimde kamu konutlarında ikamet edenlerin veya etmek isteyenlerin mağduriyetine sebebiyet verildiği, Güneysu lojmanlarında hangi blokların akademik personele, hangi blokların idari personele dağıtılacağının Üniversite Yönetim Kurulunun takdirine bırakıldığı ileri sürülerek, Mahkeme kararının “davanın reddine” ilişkin kısımlarının istinaf incelemesinin reddine karar veren Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından ise; Kanunda ve Yönetmelikte yer almadığı için konut dağıtımı sırasında hak kaybına uğrayan birtakım akademik ve idari unvanların, hiyerarşik olarak Yönergedeki yerlerini almalarının sağlandığı, dağıtımın adil şekilde yapıldığı, komisyonda sendika üyesi bir öğretim elemanına yer verilmesiyle, her kesimden orantılı temsil için seçilecek sendika temsilcisinin akademik kadrodan olmasının amaçlandığı, sadece öğretim üyesi değil, tüm akademik kadrodan birinin kastedildiği, Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhlerine olan kısımlarının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMASI : Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların karşılıklı temyiz istemlerinin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu Yönergenin 7. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan “hazırlanan aşağıdaki sıraya göre” ibaresi ile 17. maddesinde yer alan, “bir öğretim elemanı” ibaresinin iptaline; Yönergenin 6. maddesinin 1. fıkrasının, 7. maddesinde yer alan “Akademik ve idari personele ilişkin tahsis işlemleri kendi grupları içerisinde değerlendirilir.” cümlesi ile “Akademik personele konut tahsisinde temel öncelik akademik hiyerarşi esas alınarak belirlenir.” cümlesinin, 9. maddesinin 1. fıkrasının ve 12. maddesinin 7. fıkrasının iptali istemi yönünden ise davanın reddine ilişkin … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…., K:…sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın Rize İdare Mahkemesine gönderilmesine, 19/04/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.