Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2021/6444 E.  ,  2022/6113 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/6444
Karar No : 2022/6113

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Başkanlığı
VEKİLİ : I. Hukuk Müşaviri V. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Van ili, Tuşba ilçesi, … Cami imam hatibi olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak” şartını kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 98. maddesinin (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işleminin iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının, … ile gece ve gündüz olmak üzere muhtelif saatlerde 376 kez telefonla görüştüğü, 1227 kez mesajlaştığı, Van İl Emniyet Müdürlüğü’nden elde edilen bilgi ve belgeler kapsamında aynı tarih ve zaman dilimi içerisinde yurda giriş-çıkış yaptıkları, davacının eşinin 06/08/2018 tarihinde polis merkezinde verdiği ifadeden durumun davacının ailesi tarafından öğrenildiği hususları göz önüne alındığında, imam hatip olarak görev yapan davacının evlilik dışı birliktelik yaşadığının telefon konuşmalarının dökümünden anlaşıldığı, söz konusu ilişkinin çevresinde bilinir hale geldiği, dolayısıyla davacının anılan Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan ortak niteliği kaybettiği; bu durumda, davacının 657 sayılı Kanun’un 98. maddesinin (b) bendi uyarınca Diyanet İşleri Başkanlığındaki görevine son verilmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, dava konusu işlem hukuka uygun görüldüğünden, bu işlemden dolayı yoksun kalınan parasal hakların tazmini talebinin de kabulüne olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : … ile akraba olduğu, aralarında gayri ahlaki bir ilişkinin olmadığı, eşinin gerçeği öğrenince şikayetinden vazgeçtiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Van ili, Tuşba ilçesi, … Cami imam hatibi olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak” şartını kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 98. maddesinin (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işleminin iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (2) numaralı alt bendinde, memurluğa alınacaklarda aranacak özel şartlar arasında, “Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak” koşuluna yer verilmiş; 98. maddesinin (b) bendinde, memurların “memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan herhangi birini kaybetmesi” halinde, Devlet memurluğunun sona ereceği belirtilmiştir.
Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, “Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak” koşulu, Diyanet İşleri Başkanlığı kadrolarına ilk defa atanacaklarda aranacak genel şartlar arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda açık metinlerine yer verilen mevzuat hükümleri bir bütün halinde değerlendirildiğinde, atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda görev yapan personelin; 657 sayılı Kanun’un 48. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin 2. alt bendi ile 98. maddesinin (b) bendi uyarınca, Yönetmelikle aranılan “itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu” şeklindeki ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle görevine son verme işleminin tesisi için ”İslam törelerine uygun olmayan bir eylemin bulunması” ve ”bu eylemin çevresinde bilinir olması” şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği açıktır.
Dosyanın incelenmesinden, Van ili, Tuşba ilçesi, … Camiinde imam hatibi olarak görev yapan davacı hakkında eşi tarafından yapılan şikayet üzerine soruşturma başlatıldığı, yürütülen soruşturma sonucu düzenlenen 09/10/2018 tarihli raporda özetle; imam hatip olan davacı ile …’nin uzaktan akrabalık bağlarının bulunması sebebiyle 2011 yılında tanıştıkları, bu tanışıklığın …’nin 2017 yılında Van’a tayin olmasından sonra daha da pekiştiği, ailecek görüşmeye başladıkları, her ne kadar aralarındaki ilişkiyi abi-kardeş veya baba-kız arasındaki ilişki olarak açıklasalar da birbirlerine yabancı olan, aralarında dini ve hukuki hiçbir bağ bulunmayan davacı ile …’nin birlikte çekilmiş samimi fotoğraflarının olduğu, bu fotoğraflarda davacının eşinin de bulunduğu, ayrıca davacının 2018 yılı Mayıs, Haziran ve Temmuz aylarında …’yi gece geç vakitlerde telefonla defalarca aradığı ve mesaj yolladığı, eşinin davacı ile …’nin arasındaki bu ilişkiden rahatsızlık duyduğu ve bu nedenle çok kez eşiyle kavga ettiği, sonunda durumu emniyete bildirerek her ikisinden de şikayetçi olduğu, daha sonra bu şikayetinden vazgeçtiği, davacı ve …’nin 30/07/2018 tarihinde Dubai’ye gittikleri konusunda birbirlerinden haberlerinin olmadığını belirttikleri anlaşılmıştır.
Bu duruma; davacının, üzerine atılı bulunan ve soruşturma konusu olan fiil ve davranışları incelendiğinde, eşinin şikayeti üzerine soruşturma başlatıldığı, daha sonra eşinin bu şikayetinden vazgeçtiği, adı geçen tarafların ifadelerinden başka tanık ifadesinin bulunmadığı, söz konusu arama ve mesaj kayıtlarının içeriğine yönelik dosyada bilgi ve belgeninde bulunmadığı, yurt dışına çıkış kayıtlarının da tek başına davacının gayri ahlaki ilişkisini kanıtlamayacağı sonucuna varıldığından, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde düzenlenen “…itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslam törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak” şartını kaybettiğinden bahisle görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddine dair Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan, Dairemiz kararı üzerine verilecek kararda davacının parasal haklara ilişkin istemi yönünden yeniden bir değerlendirme yapılacağı da açıktır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 06/12/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.