Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2021/7651 E.  ,  2021/7086 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/7651
Karar No : 2021/7086

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı /ANKARA
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem : … Ana Jet Üs Komutanlığı emrinde Destek Grup Komutanlığı Güvenlik Tabur Komutanlığı Güvenlik Bölük Komutanı olarak görev yapan davacı tarafından, 4678 sayılı Kanun uyarınca sözleşmesinin yenilenmeyerek ilişiğinin kesilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı ve “2018 Yılı Sözleşmeli Subay ve Astsubayların Sözleşme Yenileme İşlemleri” konulu işlemin iptali ile özlük ve parasal haklarının hakediş tarihinden ödeme tarihine kadar işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; sözleşmesinin yenilenmesi için aranılan genel ve özel şartları taşıdığı konusunda ihtilaf bulunmayan, güvenlik soruşturması açısından şahsi bir olumsuz durumu veya açılmış bir kamu davası sonucunda tespit edilmiş bir suçu ortaya konulmayan davacı hakkında, yalnızca kardeşinin “FETÖ/PDY’ye müzahir bir dershanede bir dönem sigortalı olarak çalışmış olması” gerekçesine dayanılarak tesis edilen işlemin suç ve cezaların şahsiliği ilkesine uygun olmadığı, davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin başkaca somut bilgi ve belgenin dosyaya sunulamadığı, davacının başarısız ve verimsizliğine ilişkin bir tespitin yapılmadığı anlaşıldığından, davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, davacının hukuka aykırılığı tespit edilen sözleşmenin yenilenmemesi işlemi nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesi ile parasal haklarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece tazmini gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının özlük ve parasal hak isteminin kabulüne, işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal haklarının dava tarihinden (26/11/2018) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; ülkemizde 15 Temmuz 2016 tarihinde yapılmaya çalışılan darbe girişimi sonrasında darbe girişiminde bulunan FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütü mensupları ve darbe girişimi ile ilgili başlatılan soruşturma kapsamında davacı hakkında “Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs Etme ve Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma” suçlarından soruşturma başlatıldığı ve … Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan değerlendirme neticesinde hakkında, … tarih ve … karar sayılı kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, 01/04/2021 tarihli ara kararla … Cumhuriyet Başsavcılığından, davacı hakkında Sor.No:…, K:… sayılı soruşturma dosyasının istenilmesi üzerine yapılan incelemede, davacı hakkında verilen 10/04/2018 tarihli kovuşturmaya yer olmadığına dair karar akabinde davacının kullandığı tespit edilen gsm hattının İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülmekte olan FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütünün askeri yapılanmasında mahrem imamların kullandığı sabit hatlardan 2014 ve 2015 yıllarında 3 defa arandığı, yine davacının kullandığı tespit edilen gsm hattının Adana Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülmekte olan FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütünün askeri yapılanmasında mahrem imamların kullandığı sabit hatlardan 06/04/2013 tarihinde 3 defa ard arda arandığı, … Cumhuriyet Başsavcılığının … soruşturma numaralı dosyasında ise; davacının FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütünün askeri mahrem yapılanmasında öğrenci konumunda bulunduğuna dair kamu davasının açılmasının gerektirecek mahiyette yeterli delil elde edildiği, … Sulh Ceza Hakimliğinin … tarih ve D.İş.No:… sayılı kararıyla davacı hakkında verilen … tarih, … karar sayılı kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kaldırılarak kamu davası açılmasına hükmedildiği, bunların yanında davacının kardeşinin FETÖ/PD’ye müzahir bir dershanede bir dönem sigortalı olarak çalıştığı hususunun da tespit edildiğinin görüldüğü, yapılan açıklamalar ile davacı hakkında elde edilen bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, yürütülen askeri hizmetin mahiyeti ve yürütülen kamu görevinin doğrudan ülkenin güvenliği ve asayişin sağlanmasına yönelik niteliği ve önemi göz önünde bulundurulduğunda, davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması kapsamında elde edilen ve olumsuz olarak değerlendirilen bilgi ve belgeler uyarınca, idareye tanınan takdir yetkisi hukuka ve kamu yararına uygun biçimde kullanıldığından, takdir yetkisi çerçevesinde tesis edilen davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :… Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturmalar neticesinde hakkında kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, davalı idarece takdir hakkının kamu yararı ve bireysel yarar dengesi gözetilerek ve objektif kriterlere bağlı kalınarak kullanılmadığı belirtilerek temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
… Ana Jet Üs Komutanlığı emrinde Destek Grup Komutanlığı Güvenlik Tabur Komutanlığı Güvenlik Bölük Komutanı olarak görev yapan davacının, kendisi ve yakın aile bireyleri hakkında FETÖ ile iltisaklı olduğu şüphesi doğuran bilgi notu ve hakkındaki adli soruşturma nedeniyle, 4678 sayılı Kanun uyarınca sözleşmesinin yenilenmeyerek ilişiğinin kesilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile özlük ve parasal haklarının hakediş tarihinden ödeme tarihine kadar işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun’un 3. maddesinde; sözleşmeli subay, bu Kanunda öngörülen esaslara göre, kendileri ile sözleşme yapılarak subay nasbedilen teğmen, üsteğmen ve yüzbaşı rütbelerini haiz subaylar olarak tanımlanmıştır. Aynı Kanun’un 4. maddesinde; sözleşmeli subaylık için genel olarak aranan nitelikler arasında güvenlik soruşturması olumlu sonuçlanmış olmak şartına yer verilmiştir. Yine aynı Kanun’un 6. maddesinde; sözleşmeli subay adaylarının ön sözleşme yapılarak askerî eğitime alınacağı, bu eğitimi başarı ile tamamlayanlardan yönetmelikte belirtilen şartları taşıyanlarla sözleşme yapılacağı ve bu kişilerin teğmen rütbesine nasbedileceği, sözleşme süreleri üç yıldan az ve dokuz yıldan fazla olmamak şartıyla, hizmet gerekleri ve yetiştirme maliyetlerine bağlı olarak kuvvet, sınıf ve branşlara göre yönetmelikte belirleneceği, yönetmelikte belirlenen şartları taşıyanların talepleri halinde sözleşmelerinin yenilenebileceği, sözleşme sürelerinin, terörle mücadele sırasında veya bu görevlerden dolayı alıkonulma ya da kaybolma hâli ve sıkıyönetim, seferberlik, savaş veya silahlı çatışmayı gerektirecek hal ile savaş hallerinde Kuvvet Komutanları, Jandarma Genel Komutanı ve Sahil Güvenlik Komutanının göstereceği lüzum üzerine, durumun devamı müddetince ilgisine göre Milli Savunma Bakanlığı veya İçişleri Bakanlığının onayı ile talebe bakılmaksızın uzatılabileceği hükmü, 12. maddesinin ikinci fıkrasında ise; her sözleşme süresinin sona erme tarihinden en az üç ay önce taraflar sözleşmeyi yenileyeceklerine dair yazılı bildirimde bulunmadıkları takdirde, sözleşmenin kendiliğinden sona ereceği hükmü yer almaktadır.
4678 sayılı Kanun’a dayanılarak hazırlanan ve 27.04.2002 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Subay ve Astsubay Yönetmeliğinin sözleşmenin yenilenmesi ve uzatılması hakkındaki esas ve usullerin yer aldığı 14. maddesinde; sözleşmeli subay ve astsubaylardan, sözleşmesini yenilemek isteyenlerin sözleşme süresinin sona erme tarihinden 6 ay önceden başlamak suretiyle dilekçe ile ilk amirine müracaat edeceği, bu dilekçelerin, EK-C’de belirtilen nitelik belgesi ile beraber silsileler yolu ile Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına gönderileceği, sözleşmesi yenilenecek personelin, Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde kurulacak komisyonlar tarafından personelin nitelik belgesi, sicili, takdir/ceza durumu, amir kanaatleri, almış olduğu eğitimler gibi hususlar çerçevesinde mesleki safahatları dikkate alınarak ilgili komutanlığın personel ihtiyaçları doğrultusunda belirleneceği, Değerlendirme Komisyonunun kimlerden oluşacağının, görev, yetki ve sorumlulukları Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca çıkarılacak yönergeler ile tespit edileceği, sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi konusundaki nihai kararın Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından verileceği, uygun görülenlerin sözleşmesinin yenileneceğinin, sözleşmenin bitiminden önce bildirileceği, sözleşmenin, ilgili sözleşmeli subay veya astsubayın talebinin İdarece kabul edildiğinin bildirilmesi ile yenileneceği hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu olayda, dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler incelendiğinde; … tarih ve … sayılı ve “2018 Yılı Sözleşmeli Subay ve Astsubayların Sözleşme Yenileme İşlemleri” konulu dava konusu işlemin dosyada yer almadığı, Bölge İdare Mahkemesinin temyize konu kararında her ne kadar … Sulh Ceza Hakimliğinin … tarih ve D.İş.No:… sayılı kararıyla davacı hakkında verilen … tarih, … karar sayılı kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kaldırılarak kamu davası açılmasına hükmedildiği hususu belirtilmişse de; UYAP ortamında yapılan incelemede davacı adına kamu davası açıldığına ilişkin bir bilgiye ulaşılamadığı, Bölge İdare Mahkemesince de bu konuda bir araştırma yapılmaksızın eksik inceleme ile karar verildiği görülmektedir.
Bu durumda, dava dosyasında yeterli bilgi ve belge bulunmaksızın ve davacı hakkında … Sulh Ceza Hakimliği’nin … tarih ve D.İş.No:… sayılı kararının ardından kamu davasının açılıp açılmadığı, açıldı ise verilen kararın ne olduğu ve bu kararın kesinleşip kesinleşmediği hususları açığa kavuşturulmaksızın, eksik inceleme ve değerlendirme sonucu verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali ile işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal haklarının dava tarihinden (26/11/2018) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin … İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan … TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi’ne gönderilmesine, kesin olarak, 27/12/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.