Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2016/18 E. , 2022/4124 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2016/18
Karar No:2022/4124
TEMYİZ EDENLER : 1. (DAVACI) … Elektrik Dağıtım A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
2. (DAVALI) … Elektrik İletim A.Ş. (…)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesi’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Sistem Kullanım Anlaşması ve İletim Sistemi, Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama Yöntem Bildirimi’nde yer alan, “iletim sistemine doğrudan bağlı tüketiciler ve dağıtım lisansına sahip tüzel kişilerin iletim sisteminin her bir ölçüm noktasında çekecekleri endüktif reaktif enerjinin/verecekleri kapasitif reaktif enerjinin, aktif enerjiye oranının ilgili mevzuata uygun olmaması” kuralının ihlâl edildiğinden bahisle Aralık 2009-Aralık 2012 dönemleri için … Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenerek tahakkuk ettirilen 37 adet ceza faturası işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi’nce verilen kararda; uyuşmazlık konusu olay “İletim Sistemi, Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama Yöntem Bildirimi” açısından değerlendirildiğinde; … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararının 2 numaralı ekinde yer alan ve dava konusu işleme dayanak alınan İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama Yöntem Bildiriminin 1.5. maddesinin Danıştay Onüçüncü Dairesi’nin 11/09/2014 tarih ve E:2014/2302 sayılı kararı ile yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, buna göre Danıştay’ın anılan kararı uyarınca dava konusu olayda, İletim Sistemi, Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama Yöntem Bildirimine aykırılıktan dolayı ceza faturası düzenlenemeyeceği anlaşılmış olmakla birlikte, davacı ile davalı arasında imzalanan Sistem Kullanım Anlaşması açısından ayrıca irdeleme yapmak gerektiği,
Davacı ile davalı arasında imzalanan Sistem Kullanım Anlaşmasında tarafların hak ve yükümlülüklerinin yanı sıra sistemi kullanan müşterinin anlaşmaya aykırı davranması durumunda ödemesi gereken cezai şartında düzenlendiği, nitekim, Sistem Kullanım Anlaşması’nın “Cezai Şartlar” başlıklı 10. maddesinde, kullanıcının ilgili mevzuat, taraflar arasında imzalanan bağlantı anlaşması ve bu anlaşma hükümlerinin herhangi birini ihlâl etmesi, söz konusu ihlâli TEİAŞ’ın uyarısına rağmen uyarıda belirtilen süre içinde sona erdirmemesi durumunda TEİAŞ’ın maddede belirtilen cezaları uygulayacağının belirtildiği; maddede iletim sistemine doğrudan bağlı tüketiciler ve dağıtım lisansına sahip tüzel kişilerin iletim sisteminin her bir ölçüm noktasında çekecekleri endüktif reaktif enerjinin/verecekleri kapasitif reaktif enerjinin aktif enerjiye oranının ilgili mevzuata uygun olmaması” hükmü ihlâl olarak tanımlanarak, bu ihlâl için “Kullanıcının o ayki Sistem Kullanım fiyatına göre hesaplanan bedelin %50’si oranında ceza uygulanır. Ceza 00:00-24:00 saatleri arasında bir defadan fazla uygulanmayacaktır.” cezai şartının öngörüldüğü,
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’nun 15/03/2012 tarihli toplantısında alınan 3735/a) sayılı karar ile, yeni bir İletim Sistemi Sistem Kullanım Anlaşması’nın onaylanmasına, TEİAŞ ve kullanıcılara hâlihazırda geçerli olan anlaşmaları yenilemeleri için yeni anlaşmanın yürürlüğe girmesinden itibaren 90 (doksan) gün süre verilmesine karar verildiği, 29/03/2012 tarih ve 28248 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan sistem kullanım anlaşmasının bazı hükümlerinde, özellikle de cezai şart konusunda önemli değişiklikler yapıldığı, yeni Anlaşma metninin “Cezai Şartlar” başlıklı 9. maddesinin, “Kullanıcının ilgili mevzuat, taraflar arasında imzalanan bağlantı anlaşması ve bu anlaşma hükümlerinin herhangi birini ihlâl etmesi durumunda, TEİAŞ, aşağıda belirlenen cezai şartları uygular. TEİAŞ’ın uğradığı zararlar ayrıca tazmin edilir. Aşağıdaki ihlâllerin tespitine ilişkin olarak TEİAŞ’a ait trafo merkezlerinde; fider açma sayıları, reaktif enerji ve maksimum enerji alış/veriş miktarının tespitine yönelik dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından kurulması talep edilecek izleme sistemlerine TEİAŞ tarafından gerekli izin verilir.” hükmünü içerdiği, Sistem Kullanım Anlaşması’nın ilk hâlinde, cezai şartın istenebilir hâle gelmesi için söz konusu ihlâlin TEİAŞ’ın uyarısına rağmen uyarıda belirtilen süre içinde sona erdirilmemesi durumunun gerçekleşmesi gerekirken, 29/03/2012 tarih ve 28248 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan sistem kullanım anlaşması uyarınca cezai şart hükmünün işletilebilmesi için uyarıda bulunma yükümlülüğünün kaldırılarak, maddede sayma yoluyla belirtilen durumların geçekleşmesinin yeterli olacağının kurala bağlandığı,
Bu durumda, dava konusu ceza faturası işlemlerinin 29/03/2012 tarihinden önceki dönemine ilişkin kısmında, söz konusu dönemde geçerli olan İletim Sistemi Sistem Kullanım Anlaşması’nın 10. maddesi uyarınca uyarı şartının bulunduğu, ancak davalı TEİAŞ tarafından davacı şirkete yönelik ihlâle ilişkin herhangi bir uyarıda bulunulmadığı açık olduğundan, hukuka uygunluk bulunmadığı; 29/03/2012 tarihinden sonraki döneme ilişkin ceza faturası işlemlerinin ise, iletim sistemine doğrudan bağlı tüketiciler ve dağıtım lisansına sahip tüzel kişilerin iletim sisteminin her bir ölçüm noktasında çekecekleri endüktif reaktif enerjinin/verecekleri kapasitif reaktif enerjinin aktif enerjiye oranının ilgili mevzuata uygun olmaması durumunun sabit olması nedeniyle, Sistem Kullanım Anlaşması’nın 9. maddesi uyarınca tesis olunduğu anlaşıldığından, hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu 37 adet ceza faturası işleminin 29/03/2012 tarihinden önceki döneme ilişkin kısmının iptaline, bu dönemden sonraki kısmı bakımından ise davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, anlaşma metninde değişiklik talep etme imkânının bulunmadığı, anlaşmayı imzalamak zorunda bırakıldığı, davalı tarafından düzenlenen 2009-2012 dönemi reaktif güç aşım ceza faturalarına esas ölçümlerin taraflar nezaretinde okunmadığı, tüketim değerlerinin davalı idare tarafından tek taraflı işlem ile belirlendiği; davalı idare tarafından, usul yönünden; davanın yasal süresi içerisinde açılmadığı, davanın adli yargının görev alanına girdiğinden görev yönünden de reddi gerektiği, esas yönünden; davacı şirket tarafından kapasite aşımı yapıldığının tereddüte yer bırakmayacak şekilde ortaya konulduğu, aralarında dava konusu ihlâlin de yer aldığı diğer 11 ihlâlde uyarı şartının bulunmadığı ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi’nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin reddine,
2. Davanın kısmen reddi, kısmen dava konusu işlemin iptali yolundaki … İdare Mahkemesi’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan Mahkeme’ye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun’un Geçici 8. maddesi uyarınca, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 10/11/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.