Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2018/3816 E. , 2022/4140 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/3816
Karar No : 2022/4140
DAVACI : … Fındık Gıda Kuyumculuk İnşaat Taahhüt Nakliye Turizm
Mühendislik İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Kurumu (Kurum)
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin Geçici 17. maddesi kapsamında 24-30 Nisan 2015 tarihleri arasında yapılan rüzgar enerjisine dayalı ön lisans başvuruları ile kesişen ve/veya çakışan 23 Aralık 2015 tarihi sonrasında yapılmış lisanssız elektrik üretimi başvurularının Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin 14. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca yetkili mercilerince iade edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Başvuru tarihi itibarıyla aranan şartların eksiksiz olarak yerine getirilerek usulüne uygun başvuru yaptıkları, yapılan başvurularının Kurum tarafından usulüne uygun görüldüğünden başvuru sonucunun yarışma sonucuna göre belirlenmesine karar verildiği, ancak davalı idare tarafından … tarih ve … sayılı Kurul kararı alınarak 23/12/2015 tarihi sonrasında yapılan lisanssız elektrik üretimi başvurularının Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin 14. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca yetkili mercilerince iade edilmesine karar verildiği, yapılan başvurular hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın mercilerince iadesine karar verilmesinin hatalı bir değerlendirme olduğu, başvuru şartlarını yerine getirmek için gerçekleştirdikleri bir takım çalışmalar nedeniyle masraf yaptıkları, ayrıca yapmış oldukları üretim tesisi alanının, lisans ve önlisans başvurularının yapıldığı üretim tesisi alanı dışında kalan bir alan olduğu, bu nedenle de çakışma bulunduğundan söz edilemeyeceği ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin Geçici 17. maddesi uyarınca … Elektrik Üretim A.Ş. tarafından toplam 3000 MW olarak yayınlanan kapasite için toplam 42.423,15 MW’lık 1099 adet başvurunun 24-30 Nisan 2015 tarihleri arasında alındığı, söz konusu önlisans başvurularının Lisans Yönetmeliği’nin 13. maddesi uyarınca Kurum internet sayfasından ilan edildiği, Kurumlarına iletilen rüzgar enerjisine dayalı önlisans başvurularının Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü’ne iletildiği, rüzgar enerjisine dayalı lisanssız elektrik üretim başvurularının da mevzuat hükmü uyarınca teknik değerlendirme yapılması maksadıyla Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü’ne gönderildiği, lisanssız elektrik üretimi başvuruları ile önlisans/lisans başvurularının kesişmesi hâlinde nasıl bir yol izleneceği hususunda Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü tarafından Kurumlarından görüş talep edildiği, bu hususun mevzuat çalışmalarında değerlendirileceğinin Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü’ne bildirildiği, bu kapsamda yapılan çalışmalar sonucunda söz konusu değişikliğin 23/12/2015 tarih ve 29571 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, önlisans veya üretim lisansı başvurusuna konu üretim tesisi sahası için lisanssız üretim başvurusunun yapılamayacağı ve yapılması hâlinde ilgili başvuruların iade edileceği düzenlemesi uyarınca 23/12/2015 tarihinden sonra yapılan lisanssız elektrik üretim başvurularının ilgili şebeke işletmecilerince ve/veya Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü’nce iade edilmesi gerektiğinin açık olduğu, davacının başvurusunun 23/12/2015 tarihinde sonra 29/02/2016 tarihinden yapılmış olması nedeniyle Kurul kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’IN DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI …’UN DÜŞÜNCESİ : Dava; Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin Geçici 17. maddesi kapsamında, 24-30 Nisan 2015 tarihleri arasında yapılan rüzgar enerjisine dayalı önlisans başvuruları ile kesişen ve/veya çakışan ve 23 Aralık 2015 tarihi sonrasında yapılmış lisanssız elektrik üretimi başvurularına ilişkin olarak; 23 Aralık 2015 tarihi sonrasında yapılmış lisanssız elektrik üretimi başvurularının Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin 14. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca yetkili merciilerince iade edilmesine ilişkin 09/02/2017 günlü, 6906-3 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istemiyle açılmıştır.
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, üretim faaliyetinin, lisans almak koşuluyla yürütülebilecek elektrik piyasası faaliyetlerinden biri olduğu; 14. maddesinin1. fıkrasının (b) bendinde, kurulu gücü azami bir megavatlık yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisinin lisans alma ve şirket kurma yükümlülüğünden muaf faaliyet kapsamında olduğu; 14. maddesinin 3. fıkrasında, lisans alma yükümlülüğünden muaf olan yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üreten kişilerin ihtiyacının üzerinde ürettiği elektrik enerjisinin sisteme verilmesi hâlinde elektrik enerjisinin son kaynak tedarik şirketince, 10/5/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun’da kaynak türü bazında belirlenen fiyatlardan alınacağı; aynı maddenin 4. fıkrasında, bu kişilerin sisteme bağlanmasına ilişkin teknik usul ve esaslar ile satışa, başvuru yapılmasına ve denetim yapılmasına ilişkin usul ve esasların Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenleneceği kurala bağlanmıştır.
6446 sayılı Yasanın yukarıda alıntısına yer verilen 14. maddesi uyarınca hazırlanan ve 02/10/2013 günlü, 28783 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, kurulu gücü bir megavat veya Kanun’un 14. maddesi çerçevesinde Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenmiş kurulu güç üst sınırına kadar olan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesislerinin önlisans ve lisans alma ile şirket kurma yükümlülüğünden muaf oldukları belirtilmiş, 7. maddesinin 12. fıkrasında, “Lisanssız üretim başvurusuna konu üretim tesisi sahası için; a) Rüzgar ve/veya güneş enerjisine dayalı önlisans başvurusunda bulunulması halinde, her bir başvuru için YEGM tarafından yapılan Teknik Değerlendirmenin olumlu olması durumunda söz konusu başvurular ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde sonuçlandırılır. YEGM tarafından yapılan Teknik Değerlendirme sonucu ilgili başvuruların birbirlerini olumsuz etkilemesi halinde lisanssız üretime ilişkin başvurular, bağlantı anlaşması çağrı mektubu almış olanlar hariç reddedilir. Lisanssız üretime ilişkin başvurunun Bağlantı Anlaşması Çağrı Mektubu almaya hak kazanmış olması durumunda; önlisans ve lisans başvurusu revize edilme imkanı yoksa reddedilir, b) Rüzgar ve güneş enerjisi dışında diğer kaynaklara dayalı önlisans ve lisans başvurusunda bulunulması ve lisanssız üretime ilişkin başvurunun Bağlantı Anlaşması Çağrı Mektubu almaya hak kazanmamış olması hallerinde ilgili lisanssız üretime ilişkin başvuru reddedilir, c) Rüzgar ve güneş enerjisi dışında diğer kaynaklara dayalı önlisans ve lisans başvurusunda bulunulması ve lisanssız üretime ilişkin başvurunun Bağlantı Anlaşması Çağrı Mektubu almaya hak kazanmış olması hallerinde ilgili önlisans ve lisans başvurusu reddedilir ve lisanssız üretime ilişkin başvurular ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde sonuçlandırılır. Ancak, aynı günde ilgili üretim tesisi sahasında üretim tesisi kurulması için yapılan lisanssız üretim başvurusunun Bağlantı Anlaşması Çağrı Mektubu almaya hak kazanması ve önlisans ve lisans başvurusunda bulunulması hallerinde lisanssız üretime ilişkin başvuru reddedilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Öte yandan, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin 12. maddesinin yedinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde rüzgar enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak amacıyla yapılacak önlisans başvurularının usulüne ilişkin düzenlemeler yer almış, Geçici 17. maddesinde ise, 2014 yılı rüzgar ve güneş enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak amacıyla yapılacak önlisans başvurularının usulü belirlenmiştir.
Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin 14. maddesine 23/12/2015 günlü, 29571 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmelik ile eklenen üçüncü fıkrasında ise, “Önlisans veya üretim lisansı başvurusuna konu üretim tesisi sahası için lisanssız üretim buşvurusu yapılamaz ve yapılması halinde ilgili başvurular iade edilir.”düzenlemesi yer almıştır.
Dosyanın incelenmesinden; Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin Geçici 17. maddesi uyarınca … Elektrik İletim A.Ş. tarafından 3000 MW olarak yayımlanan kapasite için 42.423,15 MW’lık 1099 adet başvurunun davalı idarece 24-30 Nisan 2015 tarihleri arasında alındığı, bu başvuruların davalı idarenin internet sayfasında duyurularak kamuoyuna ilan edildiği ve söz konusu Yönetmeliğin 15. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi hükmü uyarınca Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü’ne iletildiği, ancak, 24-30 Nisan 2015 tarihleri arasında rüzgar enerjisine dayalı önlisans başvuruları ile kesişen çok sayıda lisanssız elektrik üretim başvurusu bulunduğunun davalı idarece tespit edilmesi üzerine; Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin 14. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan, “Önlisans veya üretim lisansı başvurusuna konu üretim tesisi sahası için lisanssız üretim buşvurusu yapılamaz ve yapılması halinde ilgili başvurular iade edilir.” hükmü uyarınca her bir proje için ayrı ayrı karar vermek yerine ilgili mevzuat kapsamında tesis edilecek iş ve işlemler ile ilgili prensip kararı alınıp, işlemlerin buna göre sonuçlandırılması amacıyla dava konusu Kurul kararının alındığı anlaşılmakta olup, söz konusu Kurul kararında dayanak mevzuat hükünlerine ve kamu hizmetinin gereklerine aykırılık bulunmamaktadır.
Davacı tarafından yapılan 29/02/2016 tarihli RES lisanssız elektrik üretim başvurusunun, 2015 yılı içerisinde alınan rüzgar enerjisine dayalı önlisans başvurularıyla çakıştığının saptanmış olması nedeniyle, anılan Yönetmeliğin 14. maddesinin üçüncü fıkrası hükmü uyarınca reddedilmesi gereken bir başvuru olması karşısında, davacı şirketin kazanılmış bir hakkının varlığından söz edilemeyeceğinden, bu yöndeki davacı iddiasında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesi gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin Geçici 17. maddesi kapsamında 24-30 Nisan 2015 tarihleri arasında yapılan rüzgar enerjisine dayalı ön lisans başvuruları ile kesişen ve/veya çakışan ve 23 Aralık 2015 tarihi sonrasında yapılmış lisanssız elektrik üretimi başvurularına ilişkin olarak; 23 Aralık 2015 tarihi sonrasında yapılmış lisanssız elektrik üretimi başvurularının Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin 14. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca yetkili mercilerince iade edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
İLGİLİ MEVZUAT:
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 1. maddesinde, “Bu Kanunun amacı; elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için, rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösteren, mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin yapılmasının sağlanmasıdır” kuralı ile Kanun’un amacı ortaya konulmuş; “Elektrik piyasası faaliyetleri” başlıklı 4. maddesinde, üretim faaliyetinin, piyasada bu Kanun hükümleri uyarınca lisans almak koşuluyla yürütülebilecek faaliyetler kapsamında olduğu ifade edilmiş; “Lisanssız yürütülebilecek faaliyetler” başlıklı 14. maddesinin 1. fıkrasında, lisans alma ve şirket kurma yükümlülüğünden muaf faaliyetler sayılmış; 1. fıkranın (b) bendinde, “Kurulu gücü azami bir megavatlık yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi
” lisans alma ve şirket kurma yükümlülüğünden muaf faaliyet olarak belirlenmiş; anılan maddenin 4. fıkrasında ise, “Bu kişilerin sisteme bağlanmasına ilişkin teknik usul ve esaslar ile satışa, başvuru yapılmasına ve denetim yapılmasına ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.” kuralı yer almıştır.
Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin “Aynı yere birden fazla başvurunun yapılması hâlinde öncelik hakkı” başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasında, “Önlisans veya üretim lisansı başvurusuna konu üretim tesisi sahası için lisanssız üretim başvurusu yapılamaz ve yapılması halinde ilgili başvurular iade edilir.” kuralına yer verilmiştir.
Dava konusu Kurul kararının tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğin “Bağlantı başvurusu” başlıklı 7. maddesinin 11. fıkrasında, “Önlisans veya üretim lisansı başvurusuna konu üretim tesisi sahası için ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla lisanssız üretim başvurusu yapılamaz, yapılması halinde ilgili başvurular iade edilir.”; 12. fıkrasında, “Lisanssız üretim başvurusuna konu üretim tesisi sahası için; a)Rüzgar ve/veya güneş enerjisine dayalı önlisans başvurusunda bulunulması hâlinde, her bir başvuru için YEGM tarafından yapılan Teknik Değerlendirmenin olumlu olması durumunda söz konusu başvurular ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde sonuçlandırılır. YEGM tarafından yapılan Teknik Değerlendirme sonucu ilgili başvuruların birbirlerini olumsuz etkilemesi hâlinde lisanssız üretime ilişkin başvurular, bağlantı anlaşması çağrı mektubu almış olanlar hariç reddedilir. Lisanssız üretime ilişkin başvurunun Bağlantı Anlaşması Çağrı Mektubu almaya hak kazanmış olması durumunda; önlisans ve lisans başvurusu revize edilme imkanı yoksa reddedilir; b)Rüzgar ve güneş enerjisi dışında diğer kaynaklara dayalı önlisans ve lisans başvurusunda bulunulması ve lisanssız üretime ilişkin başvurunun Bağlantı Anlaşması Çağrı Mektubu almaya hak kazanmamış olması hallerinde ilgili lisanssız üretime ilişkin başvuru reddedilir; c)Rüzgar ve güneş enerjisi dışında diğer kaynaklara dayalı önlisans ve lisans başvurusunda bulunulması ve lisanssız üretime ilişkin başvurunun Bağlantı Anlaşması Çağrı Mektubu almaya hak kazanmış olması hâllerinde ilgili önlisans ve lisans başvurusu reddedilir ve lisanssız üretime ilişkin başvurular ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde sonuçlandırılır. Ancak, aynı günde ilgili üretim tesisi sahasında üretim tesisi kurulması için yapılan lisanssız üretim başvurusunun Bağlantı Anlaşması Çağrı Mektubu almaya hak kazanması ve önlisans ve lisans başvurusunda bulunulması hâllerinde lisanssız üretime ilişkin başvuru reddedilir.”; “Diğer hükümler” başlıklı 31. maddesinin 4. fıkrasında ise, “Kurum; lisanssız üretim tesislerinin sisteme bağlantısı, sistem kullanımı, lisanssız elektrik üretimi yapmaktan kaynaklanan hak ve yükümlülükleri ile Şebekenin ilgili mevzuatta öngörülen güvenlik, teknik ve kalite esaslarına göre işletilmesine dair bu Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin alt düzenleyici işlemler yapmaya yetkilidir.” kuralı yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Düzenleyici ve denetleyici kurumlar, ilgili bulundukları sektörde düzenleme ve denetleme görevi üstlenmekte olup, bu kuruluşların temel işlevi, toplumsal ve ekonomik hayatın temel hak ve özgürlükler ile yakından ilişkili alanlardaki kamusal ve özel kesim etkinliklerini bir takım kurallar koyarak düzenlemek, konulan kurallara uyulup uyulmadığını izlemek ve denetlemektir.
6446 sayılı Kanun’un 14. maddesiyle, lisanssız yürütülebilecek faaliyetler kapsamında kişilerin sisteme bağlanmasına ilişkin teknik usul ve esaslar ile satışa, başvuru yapılmasına ve denetim yapılmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi yetkisi Kurum’a verilmiştir.
Bu bağlamda elektrik piyasası ile ilgili düzenleme yapma yetkisine sahip olan davalı idarece, 6446 sayılı Kanun’la kendisine tanınan bu yetki çerçevesinde Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği’nde 23/12/2015 tarihinde, Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik’te ise 23/03/2016 tarihinde değişiklikler yapılmıştır.
Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin 14. maddesinin 3. fıkrasında da, önlisans veya üretim lisansı başvurusuna konu üretim tesisi sahası için lisanssız üretim başvurusu yapılamayacağı ve yapılması hâlinde ilgili başvuruların Kurum tarafından iade edileceği şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Bu kapsamda, dava konusu Kurul kararı ile, her bir proje için ayrı ayrı karar vermek yerine prensip kararı alınarak Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin Geçici 17. maddesi uyarınca Kuruma 24-30 Nisan 2015 tarihleri arasında yapılan rüzgar enerjisine dayalı önlisans başvuruları ile kesişen ve/veya çakışan ve 23/12/2015 tarihi sonrasında yapılmış lisanssız elektrik üretim başvurularının Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin 14. maddesinin 3. fıkrası kapsamında yetkili mercilerince iadesine karar verilmiştir.
Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin 14. maddesine 23/12/2015 tarihinde eklenen 3. fıkrada yer alan düzenleme ile yeknesaklığın sağlanması amacıyla dava konusu Kurul kararının tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğin 7. maddesine 23/03/2016 tarihinde eklenen 11. fıkrada da, “Önlisans veya üretim lisansı başvurusuna konu üretim tesisi sahası için ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla lisanssız üretim başvurusu yapılamaz, yapılması halinde ilgili başvurular iade edilir.” kuralına yer verilmiştir.
Her iki düzenlemeden de önlisans veya üretim lisansı başvurusuna konu üretim tesisi sahası için sonradan yapılan lisanssız elektrik üretim başvurularının iade edileceği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, 23/12/2015 tarihinde yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin Geçici 17. maddesi uyarınca 24-30 Nisan 2015 tarihleri arasında yapılan rüzgar enerjisine dayalı önlisans başvuruları ile kesişen ve/veya çakışan 23/12/2015 tarihinden sonra yapılmış lisanssız elektrik üretim başvurularının mercilerince iade edilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’na temyiz yolu açık olmak üzere, 10/11/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.