Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2021/242 E.  ,  2021/987 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2021/242
Karar No:2021/987

TEMYİZ EDENLER : 1. (DAVALI) …Kurumu
VEKİLİ : Av. …

2. (DAVALI YANINDA MÜDAHİL)
…İnşaat Enerji ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN_KONUSU : …. İdare Mahkemesi’nin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Karayolları Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğü’nce 04/12/2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Eskişehir-Sarıcakaya) Ayr. Sakarıılıca-Mihalgazi İl Yolu Km:0+000-24+500 Arası Yol Yapımı Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprüler ve Üstyapı Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin 10/06/2020 tarih ve 2020/UY.II-1051 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının aleyhlerine olan kısımlarının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesi’nce verilen kararda; dava konusu ihalede aralarında davacı şirketin de bulunduğu 24 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, idare tarafından davacı şirketten aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, davacı şirket tarafından üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile birlikte aşırı düşük teklif açıklamasının idareye sunulduğu, davalı idare tarafından 18/03/2020 tarihinde EKAP üzerinden davacıya gönderilen yazı ile “ekskavatör ve dragline tipi makineler, 210 HP makinesi ve paletli delgi makinesi (112 kW-152HP-2500 rpm), bu makinelerin özellik ve kapasitelerinin yer aldığı ruhsat, yevmiye defterleri, satış kayıtlarına ait faturalar vb. belgelerin iki iş günü içerisinde sunulmasının” istenildiği, yapılan inceleme sonucunda da 25/03/2020 tarihli ihale komisyonu kararıyla davacı şirketin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedildiği ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, davacı şirket tarafından yapılan şikâyet başvurusunun ise reddedildiği, davacı tarafından özetle; “(1) S4 ve S6 poz alt analizlerinde kullanılan “C 30/37 beton harcı, hazır beton harçları (TS EN 206-1)” pozu için Elazığ’da bulunan üçüncü kişiden alınan fiyat teklifinin mevzuata uygun olduğu, (2) T1 poz numaralı iş kaleminin “Paletli delgi makinesi (112 kW-152HP-2500 rpm) (ankraj zemin çivisi, bulon, barbakan deliği delinmesi için)” pozu için üçüncü kişiden alınan fiyat teklifi ile yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu, (3) S4 poz analizinde kullanılan “Çam kerestesi (II.sınıf) (TS 1265) (TSEN 1309-1,TS EN1310,TS EN1311, TS EN1313-1, 2) pozu için üçüncü kişiden fiyat teklifi alınarak yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu” iddialarıyla itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, Kamu İhale Kurulu’nun 10/06/2020 tarih ve 2020/UY.II-1051 sayılı kararıyla, birinci ve ikinci iddianın yerinde olmadığı, üçüncü iddianın ise yerinde olduğu değerlendirmesi yapılarak, itirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı,
1-S4 ve S6 poz alt analizlerinde kullanılan “C 30/37 beton harcı, hazır beton harçları (TS EN 206-1)” pozu için Elazığ’da bulunan üçüncü kişiden alınan fiyat teklifinin mevzuata uygun olduğu iddiası yönünden yapılan incelemede; davacı tarafından “C30/37 beton harcı” analiz girdisine ilişkin olarak 17/02/2020 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifi veren firmanın adresinin Kovancılar/Elazığ olduğu, ayrıca teklif edilen birim fiyatın teslim fiyatı olduğunun belirtildiği, meslek mensubu tarafından Tebliğ’de belirtilen ibarenin yazılarak iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenip imzalandığı, fiyat teklifinin mevzuatta aranan şekil şartlarına uygun olduğu, teslim edilecek beton harcının Kovancılar/Elazığ’da üretileceği yönünde bir kaydın proforma faturada yer almadığı, kaldı ki, proforma faturayı düzenleyen firma tarafından ihale konusu yapım işinin gerçekleştirileceği yere yakın bir başka üreticiden beton harcı temin edilerek alıcılara teslim edilmesinin önünde hukukî bir engelin de bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu Kurul kararında hukuka uyarlık bulunmadığı
2-T1 poz numaralı iş kaleminin “Paletli delgi makinesi (112 kW-152HP-2500 rpm) (ankraj zemin çivisi, bulon, barbakan deliği delinmesi için)” pozu için üçüncü kişiden alınan fiyat teklifi ile yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu iddiası yönünden yapılan incelemede; isteklilerin, analizlerine ilişkin açıklamalarını Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtildiği şekilde üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine dayandırabileceği gibi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlara da dayandırılabileceği, açıklamaların üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine dayandırılması hâlinde bu fiyatın kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen rayiç bedelin altında olamayacağına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, kamu ihalelerinde isteklilerce fiyat teklifi sunulan makinelerin idare tarafından istenilen özellikleri karşılaması gerektiği, ancak bu özellikleri karşılamakla birlikte, söz konusu makinelerin motor gücü vb. özellikler bakımından daha üst seviyede olmasının ve bu yönde seçenekler sunulmasının, bu makinelerin idare tarafından istenilen özellikleri karşılamadığı anlamına gelmeyeceği, kaldı ki bu konuda herhangi bir tereddüt oluşması hâlinde idarece her zaman teknik görüş alınabileceği, idare tarafından, T1 poz numaralı iş kaleminin “Paletli delgi makinesi (112 kW-152HP-2500 rpm) (ankraj zemin çivisi, bulon, barbakan deliği delinmesi için)” pozu için davacı şirketten açıklama istenildiği, söz konusu açıklama isteminde amortismana ilişkin açıklama isteminin yer almadığı, davacı şirket tarafından da Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13. maddesi uyarınca fiyat teklifi ile açıklama yapıldığından kamu rayiç fiyatlarından farklı olarak fiyat teklifi alarak açıklama yapılmasının uygun olmadığı ve araca ilişkin sunulan belgelerde aracın farklı teknik özelliklere sahip olduğu gerekçesiyle itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında bu yönüyle de hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamalarına ilişkin açıklamalarının şeklen Kamu İhale Genel Tebliği’nin öngördüğü belgelerle sunulmuş olmasının, bu belgelerin ihale komisyonlarınca sorgulanamayacağı anlamına gelmediği, sunulan belgelerin mevzuatta öngörülen amaca, işin niteliği ile fen ve sanat kurallarına uygunluğunun da sorgulanması gerektiği, zira yüklenicilerin ihale konusu işi fen ve sanat kurallarına uygun olarak yerine getirmek zorunda oldukları, C 30/37 beton harcı için fiyat teklifi veren firmanın Elazığ’da bulunduğu, işin yapılacağı yerin ise Eskişehir olduğu, bu iki il arasındaki mesafe dikkate alındığında bahse konu ürünlerin tesliminin uzun sürede gerçekleştirilebileceği, beton harcının, betonların hazır beton tesislerinde üretimlerine ilişkin esasları düzenleyen TS EN 206 uyarınca niteliği gereği yaklaşık iki saat süreyle teknik vasıflarını koruyabilen bir malzeme türü olduğu, en geç bu süre içerisinde iş yerine teslimi gerektiği, her ne kadar ihale mevzuatı uyarınca fiyat tekliflerinin işin yapım yerinde alınma zorunluluğu bulunmamakta ve fiyat teklifinin teknik şartnameye uygun olarak verilip verilmediği sözleşmenin uygulanması aşamasında kontrol edilmesi gerekmekte ise de, beton harcının söz konusu zaman aralığı içerisinde fiyat teklifinin alındığı yerden işin yapım yerine teknik özellikleri bozulmadan naklinin yapılabilmesinin teknik olarak mümkün bulunmadığının ve beton harcının sınırsız mesafe ve sınırsız sürede teslim edilebilecek bir emtia cinsi olmadığının da aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında dikkate alınması gerektiği, temyize konu Mahkeme kararında, uyuşmazlık konusu C 30/37 beton harcının teknik özellikleri hususunda herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, tesisler ile şantiye arasının 90 km’den uzak olmaması ve taşınma süresinin iki saati aşmaması gerektiği, Kurum tarafından yapılan incelemelerin teknik yeterliliğe ve donanıma sahip uzmanlar tarafından yapıldığı, davacının sunmuş olduğu fiyat teklifinin ihale konusu işin gerçekleşmesine engel nitelikte olduğu, davacı tarafından paletli delgi makinesi (112 kW-152HP-2500 rpm) (ankraj zemin çivisi, bulon, barbakan deliği delinmesi için)” pozu için üçüncü kişiden alınan fiyat teklifi ile yapılan açıklamanın daha sonra sunulan belgelerle uyumlu olmadığı, anılan makinenin ihale dokümanına uygun olarak açıklanmadığı, bu nedenle dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı;
Davalı idare yanında müdahil tarafından; davacı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının idarenin talebiyle ve teklif aşamasında sunmuş olduğu bilgi ve belgelerle uyumlu olmadığı, davacı tarafından açıklama kapsamında sunulan makinenin teknik özelliklerinin dokümanda istenen makineyle uyumlu olmadığı, kendi malı olması istenen makineye ilişkin amortisman hesabı yapıldığı ancak bu makinenin kendi malı olduğunu tevsik edemediği, açıklamanın tebliğ edilen analiz formatına aykırı yapılmasının mümkün olmadığı, davacı tarafından analiz formatları değiştirilerek açıklamaların sunulduğu, yerleşik yargı kararları çerçevesinde dava konusu Kurul kararının hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma dilekçesi verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi’nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemleri hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY:
Karayolları Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğü’nce 04/12/2019 tarihinde gerçekleştirilen “(Eskişehir-Sarıcakaya) Ayr Sakarıılıca-Mihalgazi İl Yolu Km: 0+000-24+500 Arası Yol Yapımı Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprüler ve Üstyapı Yapılması İşi” ihalesine davacı ve davalı yanında müdahil şirket istekli olarak katılmışlardır.
İhalede, idare tarafından, aşırı düşük teklife esas sınır değerin altında teklif sunan ve aralarında davacının da bulunduğu isteklilerden açıklama istenmiş, açıklama istenen iş kalemleri arasında “T1 Poz nolu Her cins ve klastaki yarma ve yan ariyet kazısı yapılması, nakli ve kullanılması (sulama ve sıkıştırma dâhil) (herşey dâhil)” iş kalemi de bulunmakta olup, anılan iş kalemi içerisindeki analiz girdilerinden (pozlardan) biri de “Paletli delgi makinası (112kW-152HP-2500 rpm) (ankraj, zemin çivisi, bulon, barbakan deliği delinmesi için)” pozudur.
Davacı şirket tarafından “T1″ poz numaralı iş kaleminde yer alan “Paletli delgi makinası (112kW-152HP-2500 rpm) (ankraj, zemin çivisi, bulon, barbakan deliği delinmesi için” analiz girdisine ilişkin üçüncü kişiden alınmış 510.000 TL tutarlı fiyat teklifi sunulmuş, idare tarafından 18/03/2020 tarihli yazı ile “Aşırı düşük teklif kapsamında açıklama istenilen ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 HP (21/2yd3) pozu için kendi malı makineye ait amortisman hesabı yapılmış, ayrıca paletli delgi makinası (112kW-152HP-2500 rpm) (ankraj, zemin çivisi, bulon, barbakan deliği delinmesi için) pozu için teklif fiyatı alınarak aşırı düşük teklif açıklaması yapılmıştır. İhale komisyonumuzca gerekli değerlendirmelerin yapılabilmesi için amortisman hesabı yapılan ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 HP (21/2yd3) ve fiyat teklifi alınarak hesabı yapılan paletli delgi makinası (112kW-152HP-2500 rpm) (ankraj, zemin çivisi, bulon, barbakan deliği delinmesi için), bu makinelerin özellik ve kapasitelerinin yer aldığı ruhsat, yevmiye defterleri, satış kayıtlarına ait faturalar vb. belgelerinin tebliğ tarihinden itibaren 2 (İki) iş günü içerisinde idaremize gönderilmesi” ifadelerine yer verilerek dayanak bilgi ve belgelerin sunulması talep edilmiş, davacı tarafından “… model T35 tipi Min 52,2 KW 70 HP – Maks. 170 KW 228 HP motor gücündeki” araç için düzenlenmiş teknik belge ve satış faturası sunulmuştur.
İdare tarafından, davacının teklifi “T1” poz numaralı iş kaleminin “Paletli delgi makinası (112kW-152HP-2500 rpm) (ankraj, zemin çivisi, bulon, barbakan deliği delinmesi için)” pozu için istekli tarafından fiyat teklifi alınarak açıklama yapılmıştır. Aşırı düşük teklif açıklaması yapacak istekliler tarafından makine ve ekipman girdilerinin bileşenlerinden amortismana yönelik yapılacak açıklamalarda, kamu kurumu birim fiyatlarının kullanılabileceği, istekli tarafından ise “Paletli delgi makinası (112kW-152HP-2500 rpm) (ankraj, zemin çivisi, bulon, barbakan deliği delinmesi için)” pozu için istekli tarafından … İnş. ve Tic. A.Ş. firmasından fiyat teklifi alındığı, amortisman girdisinin fiyat teklifi alınarak açıklanabilmesine izin veren mevzuat hükmü bulunmadığından söz konusu makine için yapılan açıklamanın bu yönüyle uygun olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, Tl poz numaralı iş kaleminin “Paletli delgi makinası (112kW-152HP-2500 rpm) (ankraj, zemin çivisi, bulon, barbakan deliği delinmesi için)” pozu için istekli tarafından kendi malı olan … model T35 tipi Min 52,2 KW 70 HP – Maks. 170 KW 228 HP motor gücündeki makine ile teklif alınarak aşırı düşük teklif açıklaması yapılmıştır. Ancak “Paletli delgi makinası (112kW-152HP-2500 rpm) (ankraj, zemin çivisi, bulon, barbakan deliği delinmesi için)” pozundaki paletli delgi makinesi ile isteklinin sunmuş olduğu paletli delgi makinesinin aynı makine olmadığı, motor güçlerinin farklı olduğu ve istenilen teknik özelliklere uygun açıklama yapılmadığı tespit edilmiştir.” ifadelerine yer verilerek, değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Davacı tarafından bunun üzerine, özetle “T1” poz numaralı iş kaleminin “Paletli delgi makinesi (112 kW-152HP-2500 rpm) (ankraj zemin çivisi, bulon, barbakan deliği delinmesi için)” pozu için üçüncü kişiden alınan fiyat teklifi ile yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu” iddiasıyla itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Davacının başvurusu özetle “isteklinin ilk yaptığı açıklamada üçüncü kişilerden almış olduğu fiyat teklifinde yer alan aracın teknik özellik olarak “Paletli delgi makinası (112kW-152HP-2500 rpm) (ankraj, zemin çivisi, bulon, barbakan deliği delinmesi için)” olduğu, daha sonra idarenin talebi üzerine sunulan dayanak bilgi ve belgelerde yer alan aracın farklı teknik özelliklere sahip “… model T35 tipi Min 52,2 KW 70 HP – Maks. 170 KW 228 HP motor gücündeki” bir araç olduğu, bu çerçevede söz konusu analiz girdisi için başvuru sahibi tarafından, -kamu rayiç fiyatlarından daha düşük bedel içerir- üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak açıklama yapılması hususu ile daha sonra idarenin talebi üzerine sunulan belgelerde farklı güç ve teknik özelliklere sahip bir iş makinesi ile açıklama sunulması hususları birlikte değerlendirildiğinde (farklı teknik özelliklere sahip bir aracın harcayacağı yakıt miktarı ve makinenin 1 saatlik çalışma maliyeti hesabında kullanılan katsayıların -yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta vb.- değişeceği düşünüldüğünde) başvuru sahibi isteklinin (b) bölümünde yer alan iddiasının yerinde olmadığı” gerekçeleriyle reddedilmiştir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37. maddesinde, “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.
Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması hâlinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir.”;
Anılan Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde de “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” kuralına yer verilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde, “45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;
a) Yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.
…
45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;
a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,
b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,
c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,
ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,
d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,
e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,
f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.
İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.
45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 – 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1- Mahkeme kararının, “S4 ve S6 poz alt analizlerinde kullanılan “C 30/37 beton harcı, hazır beton harçları (TS EN 206-1)” pozu için Elazığ’da bulunan üçüncü kişiden alınan fiyat teklifinin mevzuata uygun olduğu” iddiası yönünden dava konusu Kurul kararının iptaline ilişkin kısmında hukukî isabetsizlik görülmemiştir.
2- Mahkeme kararının, “T1” poz numaralı iş kaleminin “Paletli delgi makinesi (112 kW-152HP-2500 rpm) (ankraj zemin çivisi, bulon, barbakan deliği delinmesi için)” pozu için üçüncü kişiden alınan fiyat teklifi ile yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu” iddiası yönünden dava konusu Kurul kararının iptaline ilişkin kısmının incelenmesi;
Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında paletli delgi makinesi (112 kW-152HP-2500 rpm) (ankraj zemin çivisi, bulon, barbakan deliği delinmesi için)” pozu için … İnş. ve Tic. A.Ş. firmasından alınan 510.000-TL tutarlı fiyat teklifi sunulduğu, idare tarafından 18/03/2020 tarihli yazı ile anılan makinenin özellik ve kapasitelerinin yer aldığı ruhsat, yevmiye defterleri, satış kayıtlarına ait faturalar vb. belgelerin istenmesi üzerine, davacı tarafından … model T35 tipi Min 52,2 KW 70 HP – Maks. 170 KW 228 HP motor gücündeki makineye ilişkin teknik belge ile anılan makineye ilişkin 19/06/2019 tarihli faturanın sunulduğu anlaşılmaktadır.
Öncelikle, her ne kadar İdare Mahkemesi kararında, “idare tarafından istenilen makinelerin özellikler bakımından daha üst seviyede olmasının ve bu yönde seçenekler sunulmasının, bu makinelerin idare tarafından istenilen özellikleri karşılamadığı anlamına gelmeyeceği” yönünde gerekçelere yer verilmişse de, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasında isteklilere gönderilen ve idarenin ihtiyaçları doğrultusunda belirlenmiş teknik özelliklerin de yer aldığı analizlerdeki miktarların ve belirlenen teknik özelliklerin isteklilerce değiştirilemeyeceği, aksi yaklaşımın aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılma amacına ve ihalelere hakim olan temel ilkelere uygun olmayacağı, bu itibarla, analiz formatında yer alan farklılaştırmanın kabul edilemeyeceği açık olduğundan, İdare Mahkemesi kararında yer verilen değerlendirmelerde hukukî isabet bulunmamaktadır.
Bu çerçevede dava konusu uyuşmazlık incelendiğinde, idare tarafından açıklanması istenen “T1” poz nolu iş kalemi girdileri arasında yer alan paletli delgi makinesi için teknik özelliğin 112 kW-152HP-2500 rpm olarak belirlendiği, davacının anılan iş kaleminin analizinde kullandığı ve daha sonra idarenin talebi üzerine teknik özelliklerine ilişkin belgeleri sunduğu makinenin Min 52,2 KW 70 HP – Maks. 170 KW 228 HP motor gücünde olduğu, bu durumda, idarenin talep ettiği paletli delgi makinesiyle davacının analizlerinde kullandığı makinenin aynı teknik özelliklere sahip olmadığı görülmektedir.
Her ne kadar Tebliğ’in 45.1.13. maddesine göre isteklilerin analizlerine dayanak olarak üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerini sunmaları mümkün ise de, anılan fiyat teklifinin idarenin özelliklerini belirlemiş olduğu iş kalemine uygun olması gerekmektedir. Bu nedenle, teknik özelliklerine, isteklilere verilen analiz formatında açıkça yer verilen iş makinesiyle aynı teknik özelliklere sahip olmayan iş makinesine dair alınan fiyat teklifinin ve buna dayanılarak yapılan açıklamanın geçerli olmadığı da açıktır.
Bu itibarla, davacının “T1” poz nolu iş kalemi girdileri arasında yer alan paletli delgi makinesi için belirlenen teknik özelliklerden faklı nitelikte iş makinesiyle açıklama yapmış olduğu sabit olduğundan, teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında ve buna karşı yapmış olduğu itirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kısmen reddine,
2. …. İdare Mahkemesi’nin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının, davacının “S4 ve S6 poz alt analizlerinde kullanılan “C 30/37 beton harcı, hazır beton harçları (TS EN 206-1)” pozu için Elazığ’da bulunan üçüncü kişiden alınan fiyat teklifinin mevzuata uygun olduğu” iddiası yönünden dava konusu Kurul kararının iptaline ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının bu kısmının ve davacı lehine vekâlet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Davalı yanında müdahilin ve davalının temyiz isteminin kısmen kabulüne;
4. … İdare Mahkemesi’nin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının, davacının “T1” poz numaralı iş kaleminin “Paletli delgi makinesi (112 kW-152HP-2500 rpm) (ankraj zemin çivisi, bulon, barbakan deliği delinmesi için)” pozu için üçüncü kişiden alınan fiyat teklifi ile yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu” iddiası yönünden dava konusu Kurul kararının iptaline ilişkin kısmının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
5. Anılan kısım yönünden DAVANIN REDDİNE,
6. Dava kısmen ret, kısmen iptal ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen …-TL ilk derece yargılama giderinin yarısı olan …-TL’nin davacı üzerinde bırakılmasına, kalan ….-TL’nin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
7. Davalı idare tarafından yapılan …-TL temyiz yargılama giderinin yarısı olan …-TL’nin üzerinde bırakılmasına, kalan …-TL ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ….-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
8. Müdahil tarafından, ilk derece aşamasında yapılan toplam …-TL yargılama giderinin müdahil üzerinde bırakılmasına, temyiz aşamasında yapılan toplam …-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak müdahile verilmesine,
9. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara, istemleri hâlinde kullanılmayan ….-TL yürütmeyi durdurma harcının davalı yanında müdahile, ….-TL’nin de davalıya iadesine,
10. Dosyanın anılan Mahkeme’ye gönderilmesine,
11. 2577 sayılı Kanun’un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 17/03/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.