Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2022/1534 E.  ,  2022/3019 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2022/1534
Karar No:2022/3019

TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) … Fonu
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVACI) …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi’nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından davacı adına düzenlenen 81.334.564,59-TL tutarlı … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi’nce verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; … A.Ş. kaynaklı … Elektrik ve …’in borçları ile ilgili olarak imzalanan 08/08/2001 tarihli protokolün bir borç üstlenme protokolü olduğu gerekçesiyle 14/03/2019 tarihi itibariyle 20.649.380,50-TL ana para, 60.685.184,09-TL gecikme zammı olmak üzere 81.334.564,59-TL’nin tahsili için protokol borçlularına takip başlatılmasına yönelik … tarih ve … sayılı Fon Kurulu kararının alındığı ve davacı adına … tarih ve … sayılı ödemeye çağrı mektubunun düzenlendiği, ödemeye çağrı mektubuna konu Fon alacağının vadesinde ödenmediği gerekçesiyle 81.334.564,59-TL tutarlı … tarih ve … sayılı dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği, 08/08/2001 tarihinde … , … , … ve davacı adına ağabeyi … tarafından davalı Fona devredilen … A.Ş ile borç üstlenme protokolü imzalandığı, protokolün konusunu anılan Bankanın kredili müşterilerden … Elektrik firması ile …’in bankaya olan borçlarının borçlular tarafından üstlenilerek ödenmesi ve bunun karşılığında banka tarafından mülkiyetlerine geçmiş olan taşınmazın satış vaadi düzenlenmek sureti ile borçlulara satışı veya yapılmış olan ihaleye karşı açılan ihalenin feshi davasında ihalenin feshine karar verilmesi halinde bankanın tüm alacak ve takip dosyalarının borçlulara kesin ve def’aten temlik edilmesinin oluşturduğu, borcun miktarı olarak 1.600.000,00-TL ile 15.000,00-TL vekalet ücretinin belirlendiği, borçluların 515.000,000-TL’yi ödediği, geriye 1.100,000,00-TL borç kaldığı ve bu borcun 10 eşit taksit halinde ödeneceği, ayrıca arsanın satış bedelinin kalan tutarı olan 1.023.070,00-TL’nin nakden ihale kesinleştiğinde ödeneceğinin belirtildiği, protokolün 3/c maddesinde ise; “Banka, icra takip dosyalarının toplam alacağı ihale kesinleştiğinde sıra cetveline girsin veya girmesin bu 5 dosyanın toplam para miktar bedeli, taraflar arasında anlaşılan 1.600.000,000-TL olarak belirlenen bankanın alacağı olan bedelden düşülecek ve bankanın aleyhine arada herhangi bir fark kalırsa borçlular, tapu takriri anında bu farkı nakden ve def’aten ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt ederler, eğer yasa değişikliği olur da ihale toplam bedeline artı faiz geliri tahakkuk ettirilirse bu gelir borçlular lehine yansıtılacaktır.” denildiği, temlik edilecek dosyaların da … İcra Müdürlüğü’nün … esas sayılı dosyası, … İcra Müdürlüğü’nün E:… Esas sayılı dosyası, … İcra Müdürlüğü’nün … Esas sayılı dosyası, … İcra Müdürlüğü’nün … Esas sayılı dosyası ve … İcra Müdürlüğü’nün … esas sayılı dosyası olduğu, dosyada banka tarafından, bankanın Kartal’da bulunan taşınmazının 2.623.070,000-TL bedelle davacılara satış vaadinde bulunulduğu, bu meblağın 1.600.000,00-TL’lik kısmının taksitlerle, 1.023.000,000 TL’lik kısmının ise teminat senedi ile ödeneceğine karar verildiği, icra müdürlüğü dosyalarında bahsi geçen borçların ise … Elektriğin borçları olduğu ve söz konusu taşınmazın 26/07/2006 tarihinde davacı ve kardeşlerine tapuda devrinin olduğu, uyuşmazlık konusu ödeme emrinin söz konusu protokolün 3/c maddesi uyarınca temlik edilecek icra dosyalarının kapak hesapları alınmak suretiyle ortaya çıkan meblağdan sözleşmede müşterek-müteselsil borçlu sıfatıyla yer alan davacının sorumlu tutulması ve davacıdan tahsili yoluna gidilmesinden kaynaklandığı ancak borcun dayanağı protokol hükümleri incelendiğinde, borçluların sorumlu olduğu miktarın 1.600.000,00-TL ve 15.000,00-TL vekalet ücreti denilmek suretiyle sınırlandırıldığı, söz konusu miktarın taksitlere bölünerek tahsil edileceğinin belirtildiği, yukarıda yer verilen 3/c maddesinin 1.600.000,00-TL borç miktarını aşacak nitelikte ek yükümlülük arz etmediği, hatta toplam para miktarının bu bedelden düşüleceği, banka aleyhine durum olursa aradaki farkın tapu takriri esnasında borçlular tarafından ödeneceği yönünde borcun sınırlarını belirleyici hükümler içerdiği, … tarih ve … sayılı Fon Kurulu Kararında ise söz konusu madde yanlış yorumlanarak icra takip dosyalarında belirlenen 22.249.380,46-TL bedelden 1.600.000,00-TL bedelin mahsubu sonucu 20.649.380,50-TL borcun tespit edildiği ve gecikme zammı olarak 60.685.184,09-TL hesaplandığı dolayısıyla protokol maddesinin yanlış tatbik edilmek suretiyle işlem tesis edildiği, nitekim taşınmazın tapuda devrinin gerçekleşmesinin de davacı ve diğer protokol borçluları tarafından söz konusu borcun tamamının ödendiğine karine teşkil edeceği açık olduğundan, aksi düşünülüyorsa da, alacak ve takip tutarının hukuken itibar edilebilir şekilde dayanaklarıyla ortaya konulması gerektiği nitekim ödeme emrinin dayanağı işlemlerin de Mahkemeleri’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla iptallerine karar verildiği belirtilerek tesis olunan dava konusu ödeme emrinin hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:… Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi’nce; istinaf başvurularına konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, davacı ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, protokollerin hukuki nitelikleri itibarıyla bir borç üstlenme niteliğinde olduğu, protokolün 3/c maddesinde yer alan alacağın tahsil edilemediği, Mahkeme kararı nedeniyle taşınmazın tapu devrinin yapılmak zorunda kalındığı, Fon’un bankalardan temlik aldığı alacaklarını 6183 sayılı Kanun uyarınca takip ve tahsile yetkili olduğu, protokol hükümleri gereğince ortaya çıkan farkın ilgililerce ödenmemesi nedeniyle Fon’un zarara uğradığı ileri sürülmektedir.
Davacı tarafından, protokolde davacının imzasının bulunmadığı, reşit olmaması nedeniyle ağabeyi tarafından vekaleten imza atıldığı, ağabeyinin ise yasal temsilcisi olmadığı, bu nedenle dava konusu protokol ile bağlı olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
Davalı idare tarafından, dava konusu protokol ile borç üstlenildiğinden, borcun … Elektrik firması ve … açısından sona erdiği, borcu üstlenen davacı ve kardeşleri açısından ilave bir borç bulunduğu, taşınmazın devrinin mahkeme kararı nedeniyle yapılmak zorunda kalındığı, tahsil edilemeyen alacak nedeniyle protokol borçlularının takip edilmesinin hukuka uygun olduğu, Fon’un Bankalardan temlik aldığı alacakları 6183 sayılı Kanun uyarınca takip ve tahsile yetkili olduğu, protokol hükümleri gereğince ortaya çıkan farkın ilgililerce ödenmemesi nedeniyle Fon’un zarara uğradığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … ‘İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi’nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler ile 26/05/2022 tarihli ara kararı cevabı incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının ve davalının temyiz istemlerinin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi’nin … tarih ve E:… , K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya ve davalıya iadesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi’ne gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesi’ne gönderilmesine, 07/09/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.