Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2022/3151 E. , 2022/3373 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2022/3151
Karar No:2022/3373
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kurumu
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesi’nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü’nce 05/07/2021 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı “Aydın-Denizli Devlet Yolu (Aydın Çevre Yolu Ayr.-Denizli Çevre Yolu Ayr. Km:0+000-104+700 Arası) Muhtelif Kesimlerde Altyapı İyileştirmesi ve BSK Kaplama Onarımı Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair 09/02/2022 tarih ve 2022/UY.II-225 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi’nce verilen kararda; davacı şirket tarafından öne sürülen iddiaların birbirinden bağımsız olması nedeniyle ayrı ayrı incelenmesi gerektiği, bu kapsamda yapılan incelemede;
Davacı şirketin 1. ve 2. iddiaları yönünden;
… Yapı Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin (… Yapı) aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin yapılan incelemede, anılan isteklinin açıklamaları kapsamında Açıklama-1: Aşırı düşük teklif savunmasında kullanılan kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanan birim fiyatlar, Açıklama-2: Açıklama istenmeyen analiz girdileri, Açıklama-3: İşçilik girdi maliyetleri, Açıklama-4: Mazot (motorin) girdi maliyeti, Açıklama-5: Üçüncü kişilerden alınan teklifler şeklinde açıklamaya yer verdiğinin görüldüğü, Danış Yapı’nın açıklama istenmeyen analiz girdileri için (motopomp ve arazöz girdisi için) 0,01-TL, işçilik girdileri için 2021 yılı saatlik asgari ücret olan 15,90-TL/saat (-3.577,50/7,5×30) bedelini kullandığı, Mazot girdisi için; ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında yer alan 05/06/2021 tarihli EPDK tarafından yayımlanan İstanbul ili Avrupa yakasında bulunan bayiler adına beyan edilen fiyatların ortalamasını yansıtan en yüksek iştem hacimli 8 firmanın akaryakıt fiyatlarına ilişkin raporda yer alan fiyatların esas alındığı (7,20128-TL), bu fiyatın %18 KDV hariç rakamının hesaplandığı (7,20128/1,18=6,10277966102-TL), It fiyatının 0,845 kg.’a dönüşüm katsayısı kullanılarak 6,10277966102/0,845- 7,22222445091TL/kg, 7,22222445091TL x 0,90=6,50000200582 TL/kg, söz konusu rakamın analizlerde 6,500003 TL/kg olarak kullanıldığı, söz konusu rakamın işlemlerin tersten litreye dönüştürülerek hesaplanması sonucunda 7,2012811014-TL rakamına ulaşıldığı (6,500003 x 0,845 -5,492502535, 5,492502535 x 1,18=6,4811529913, 6,4811529913/0,90=7,2012811014), bu tutarın da EPDK tarafından yayınlanan 7,20128-TL bedelin üzerinde olduğu, malzemenin depoya nakli girdisi için idarece analiz formatında belirtilen mesafe olan 20 km’nin ve formülün kullanılarak (F=427 x(0,0007 x 20+ 0,01)= 10,248 TL) hesaplandığı;
Asfalt kazıma makinası (400 HP gücünde max.2.05m freze genişliğinde, 0.15m freze derinliğinde, konveyörlü) analiz girdisi için; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 10.120.1128 poz no.lu 2021 yılı rayici olan 2.550.000,00-TL’nin kullanıldığının belirlendiği, Danış Yapı’nın KGM/03.570/2/P: Asfalt kazıma makinası ile her cins bitümlü sıcak karışım kaplamaların kazılması ve depoya taşınması iş kalemine ilişkin sunduğu analizde birim fiyat ile miktarların çarpımı sonucunda ulaşılan tutar sütununda herhangi bir yuvarlama yapılmadan rakamların yazıldığı, tüm çarpımların yapılması neticesinde tutar sütununun yuvarlama yapılmadan hesaplandığı, daha sonra tüm sütunun toplanarak toplam rakamın hesaplandığı ve bu aşamada yuvarlama işleminin yapıldığının görüldüğü, yapılan hesaplamaların excel üzerinden yeniden yapılarak kontrol edildiği, yapılan inceleme neticesinde isteklinin analizinde herhangi bir aritmetik hata yapılmadığı, çarpımlar yapılırken tüm girdilerde hesaplanan tutarların yuvarlama yapılmadan ilgili sütuna yazıldığı, en son ulaşılan toplam birim fiyatın uygun şekilde yuvarlama işlemine tabi tutulduğunun belirlendiği, birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar, analizlerde de her bir girdi miktarı ile rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutarın, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabileceği, toplam teklif tutarının, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacağı, yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerlerin bir kuruşa tamamlanacağı, yarım kuruşun altındaki değerlerin ise dikkate alınmayacağının düzenlendiği; bu durumda, yapılan inceleme ve tespitler neticesinde ihale üzerinde bırakılan … Yapı’nın KGM/03.570/2/P iş kalemi için aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunduğu analizde aritmetik hata bulunmadığı, analiz girdilerinin doğru şekilde açıklandığı, analizler içerisinde miktar ve tutar çarpılırken herhangi bir yuvarlama yapılmadan ilgili sütunun hesaplandığı görüldüğünden davacı şirketin bahse konu iddialarının reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadğı;
Davacı şirketin 3. iddiası yönünden;
… Yapı’nın yeterlik bilgileri tablosunda Bursa … Noterliği tarafından düzenlenen … tarihli ve … yevmiye numaralı imza sirkülerinin, ortaklara ve yöneticilere ilişkin bilgilerin ve ilgili Ticaret Sicili Gazetesi bilgilerinin, ayrıca pay defterine ilişkin bilgilerin beyan edildiği, adı geçen istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarıyla birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen imza sirkülerinin, ortaklık bilgileri ve yönetimdeki görevlileri gösteren standart formun, pay defterinin sunulduğunun anlaşıldığı, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen Ticaret Sicil Gazetelerine internet üzerinden ulaşıldığında, 21/09/2020 tarih ve 10164 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi’nde anılan şirkete ilişkin son hisse durumunun, 01/03/2021 tarih ve 10277 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi’nde temsil ve ilzama ilişkin son durumun yer aldığı; bu durumda, … Yapı’nın İdari Şartname’nin 7.1. maddesi kapsamında istenilen belgeleri uygun şekilde sunduğu görüldüğünden, davacı şirketin bu yöndeki iddiasının reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı;
Davacı şirketin 4. iddiası yönünden;
İhale üzerinde bırakılan Danış Yapı tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan analizlerin excel dosyaları üzerinden aritmetik hata kontrolünün yapıldığı, söz konusu tablolarda isteklinin analizlerinde aritmetik hata bulunmadığının belirlendiği, bu durumda Danış Yapı’nın aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olmadığı anlaşıldığından, davacı şirketin bu iddiasının reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ihale üzerinde bırakılan … Yapı’nın “Asfalt kazıma makinası ile her cins bitümlü sıcak karışım kaplamaların kazılması ve depoya taşınması” iş kalemi için aşırı düşük teklif açıklamasının hukuka aykırı olduğu, anılan istekli tarafından birim fiyatlara virgülden sonra 2 haneden daha fazla hane kullanılarak çarpımlarda kendi lehlerine fiyat avantajı sağlandığı, … poz numaralı iş kaleminin aşırı düşük teklif açıklamasında Kâr ve Genel Masraf olarak belirlenen tutarın 0,001 olduğu, ancak yürürlükte olan en küçük para birimi olan 1 kuruşun onda biri kadar bir bedelin kâr olarak belirlenmesinin kâr öngörülmediği anlamına geldiği, birim fiyatlarda 1 kuruştan daha düşük bedel içeren fiyatların kullanılmasının hayatın doğal akışına aykırı olduğu ve 0 yazmakla eşdeğer sonuç doğuracağı, isteklinin bazı girdilerin çarpımında yuvarlamadan, bazılarında yukarı yuvarlama yaparak avantaj sağladığı, motopomp, makinist yardımcısı, arazöz, yağcı, erbab işçi, operatör makinist çarpımlarını 2 basamağa yuvarladığı, diğerlerini de yuvarlamadan çarptığı, virgülden sonraki 3. hanede yuvarlamamadan ve yukarı yuvarlamalardan kaynaklı miktarlar birleştiğinde 2 kuruşluk fiyat avantajı sağlandığı, çarpımlarda tüm girdi kalemleri için ya yuvarlama yapılarak ya da tüm girdiler için yuvarlama yapılmadan açıklama yapılması gerektiği, KGM ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı analizlerinde girdilerin çarpımlarının genel toplam aşamasında yuvarlama yapılmasının esas olduğu, litre kilogram dönüşümünde 0,845’in üzerinde katsayı kullanıldığı ve motorin birim fiyatı için 1 kuruştan daha küçük olacak şekilde virgülden sonra 3 hane veya daha fazla olarak gösterildiği, bu hususun tebliğ ve yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu, nakliye birim fiyatı hesaplaması sonucu F= 10,248 olarak kullanıldığı, birim fiyat kullanılırken yuvarlama yapılarak F= 10,25 kullanılması gerektiği, motorin girdisine ilişkin teklif açıklamasının da hukuka aykırı olduğu, Danış Yapı’nın tüzel kişiliğine ait bilgi ve belgelerin de usulüne uygun sunulmadığı, aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan analizlerde aritmetik hata yapıldığı, yuvarlamadan ve aritmetik hatadan kaynaklı hesaplama hatalarının düzeltilmesi durumunda kâr oranı sabit tutulduğunda düzeltilmiş analiz fiyatının teklif edilen birim fiyatın üzerinde kalacağı, dava konusu işlemin ve Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin ve Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … ‘IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi’nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki … İdare Mahkemesi’nin … tarih ve E:… , K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. Kullanılmayan … -TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkeme’ye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun’un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 28/09/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.