Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2022/3550 E. , 2022/3345 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2022/3550
Karar No:2022/3345
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bingöl Belediyesi tarafından 2015 yılı yer altı saha dolabı (menhol) yer kullanım bedelinin tahsili amacıyla davacı şirket adına düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan Bingöl Belediye Meclisi’nin … tarih ve … sayılı kararı ve bu karara dayanılarak hazırlanan … tarih ve … sayılı tahakkuk işleminin iptali istemiyle açılan davada … İdare Mahkemesi’nin … tarih ve E:… , K:… sayılı karar ile davanın reddine karar verildiği anlaşıldığından kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdarî Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, kesinleşmemiş amme alacağının tahsili için ödeme emri düzenlenmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı, dayanak tahakkuk işlemlerinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyize konu Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … ‘İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi’nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Bingöl Belediye Meclisi’nin … tarih ve … sayılı kararına dayanılarak hazırlanan Bingöl Belediye Başkanlığı’nın … tarih ve … sayılı tahakkuk işlemiyle davacı şirkete 2015 yılı için 2.233.544,86 TL yer altı saha dolabı (menhol) yer kullanım bedeli tahakkuk ettirilmiştir.
Söz konusu tutarın süresi içerisinde ödenmemesi sebebiyle … tarih ve … sayılı ödeme emrinin düzenlenerek davacı şirkete tebliğ edilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.
HUKUKÎ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan Bingöl Belediye Başkanlığı’nın … tarih ve … sayılı tahakkuk işlemi ile Bingöl Belediye Meclisi’nin … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada … İdare Mahkemesinin davanın reddine ilişkin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı Dairemizin 26/09/2022 tarih ve E:2022/2765, K:2022/3332 sayılı kararıyla, “Davalı idarece geçiş hakkı bedellerine ilişkin olarak üst hukuk kuralı olan 5809 sayılı Kanun ile Sabit ve Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmeliğe aykırı olmamak şartı ile tarife belirlenebilecek ise de, öngörülebilirlik ve hukukî güvenlik ilkeleri açısından söz konusu tarifenin hüküm ve sonuçlarının tesis edildiği andan itibaren geleceğe etkili olarak sonuç doğurması gerekmektedir. Zira, gerek 5809 sayılı Kanun’da gerekse anılan Yönetmelikte geçiş hakkı kapsamında ücret alınmasını zorunlu kılan bir kural bulunmamaktadır. Geçiş hakkı ücretlerine ilişkin belirsizliğin davalı idarece geçiş hakkı ücret tarifesinin belirlenmesi ile ortadan kalktığı görülmekte olup, söz konusu tarife ile belirlenen geçiş hakkı ücretlerinin geçmişe etkili olacak şekilde uygulanmasının idarî işlemlerin geçmişe yürümezliği ve hukukî güvenlik ilkelerin ihlâli niteliğinde olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
Bu itibarla, Bingöl Belediye Meclisi’nin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen geçiş hakkı ücret tarifesinin geçmişe etkili olacak şekilde uygulanmasında ve bu uygulamanın bir sonucu olarak 2015 yılına yönelik olarak tesis edilen dava konusu tahakkuk işlemlerinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.” gerekçesiyle bozulmuştur.
Dava konusu işlemin yargısal denetiminin anılan bozma kararı dikkate alınarak yeniden yapılması gerektiğinden, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi’nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan … -TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi’ne gönderilmesine, 26/09/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.