Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2018/3043 E. , 2022/6286 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/3043
Karar No : 2022/6286
DAVACI : … Sendikası
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU: 01/09/2016 günlü, 29818 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Ugulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği’nin;
1- “Öğretmen atama” başlıklı 13. maddesine -06/07/2018 günlü, 30470 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Ugulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin 8. maddesiyle- eklenen üçüncü fıkrasında duyuruya yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin,
2- “Yöneticiliğe görevlendirme” başlıklı 14. maddesine -06/07/2018 günlü Yönetmeliğin 9. maddesiyle- eklenen üçüncü fıkrasında duyuruya yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin,
3- “Yöneticilik ve öğretmenlik görevinden ayrılma” başlıklı 15. maddesine -06/07/2018 günlü Yönetmeliğin 10. maddesiyle- eklenen üçüncü fıkranın,
4- -06/07/2018 günlü Yönetmeliğin 13. maddesiyle- eklenen “Mevcut öğretmenlerin görev süresi” başlıklı Geçici 3. maddesinde, aynı Yönetmeliğin “Geçiş hükmü” başlıklı Geçici 1. maddesi uyarınca proje okulları kapsamı dışına çıkan öğretmenlere yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Davacı sendika tarafından;
Yönetmeliğin 13. ve 14. maddeleri yönünden; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 18/10/2017 günlü, YD İtiraz No:2017/840 sayılı kararı ile, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği’nin 8. ve 10. maddelerinde öğretmen atamalarında duyuruya yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin, 9. ve 10. maddelerinde yönetici olarak görevlendirilecekler için duyuruya yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin, yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği; özel program ve proje uygulayan eğitim kurumlarına anılan Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yapılan öğretmen atama ve yönetici görevlendirme işlemlerinin iptal edilmesi gerektiği; proje okullarına öğretmen atamalarında ve yönetici görevlendirmelerinde duyuruya yer verilmeyerek kariyer ve liyakat açısından, proje okullarına atanabilecek öğretmenler ile görevlendirilecek yönetici adayları arasından en uygun, öğretmen atama ve yönetici görevlendirme olanağının ortadan kalktığı, böylece aynı zamanda yargı kararının uygulanmadığı;
Yönetmeliğin 15. maddesinin üçüncü fıkrası yönünden; dava konusu Yönetmelik hükmüyle, Yönetmeliğin 20. maddesi kapsamında yapılacak izleme ve değerlendirme sonuçlarına göre ilgili genel müdürlüğün teklifi üzerine kapsam dışındaki eğitim kurumlarına bu okulda görev yapan öğretmenlerin atanması ve yöneticilerin görevlendirmesinin mümkün olacağı; anılan 20. maddede öngörülen izleme ve değerlendirme bu okullarda uygulanan projelerin etkinliğine ve verimliliğine yönelik bir değerlendirme iken, öğretmenlerin mevzuat ve eğitim bilim gereklerine göre değil okul müdürlerine göre görev yapmaya zorlanacağı; Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik’te, Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nde öğretmenlerin hizmetin gereği yer değiştirmesine ancak soruşturma sonucu karar verilebileceği kurala bağlanmışken, dava konusu Yönetmelikle bu yöntemin yanısıra izleme/değerlendirme sonuçlarının getirildiği, objektif, somut ve denetlenebilir kriterler olmaksızın getirilen düzenlemenin açıkça hukuka aykırı olduğu ve üst hukuk normlarında dayanağının bulunmadığı;
Yönetmeliğin Geçici 3. maddesi yönünden; dava konusu düzenleme ile mevcut öğretmenlere tanınan hakkın, daha önce Geçici 1. madde gereğince proje okulları kapsamı dışına çıkmak zorunda kalan öğretmenlere tanınmadığı, bu durumun, eşitlik kuralına, hakkaniyet ilkesine aykırı olduğu, öğretmenler arasında farklılık ortaya çıktığı ve haklı bir nedene dayanmadığı ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : Davalı idare tarafından;
Yönetmeliğin 13. ve 14. maddeleri yönünden; somut ve objektif düzenlemeler getirilerek, politika, program ve proje ile uyumlu okul ve çalışan seçimi yapıldığı, Yönetmelik kapsamında bulunan eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin atanmaları ve yöneticilerin görevlendirilmelerinin bir takım objektif kriterlere bağlandığı; Milli Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenen bu eğitim kurumlarına, eğitim kurumunun bağlı bulunduğu genel müdürlüğün inhası, İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünün teklifi ve Bakan Onayı ile dört yıllığına öğretmenlerin atanacağı / yöneticilerin görevlendirileceği; söz konusu okulların niteliği gereği mesleğinde başarılı olan personelin (belirtilen usulle) atanmalarının doğal bir durum olduğu; proje okullarında çalışan yönetici ve öğretmenler ile kapsam dışındaki eğitim kurumlarında çalışanlar arasında ekonomik ve sosyal haklar bakımından bir fark bulunmadığı; kapsam dahilindeki eğitim kurumlarına öğretmen olarak atanabilmek ve yönetici olarak görevlendirilebilmek için idarenin duyuruya çıkmasını zorlamak, başvuranlar arasından tercih yapılmasını gerektirecek bir takım puanlama sistemini gerektireceği, bu şekilde yapılacak atama veya görevlendirme işlemleriyle idarenin 652 sayılı KHK ile kendisine tanınan takdir yetkisini kullanamayacağı;
Yönetmeliğin 15. maddesinin üçüncü fıkrası yönünden; kapsam dahilinde eğitim-öğretim faaliyetleri yapan eğitim kurumlarına öğretmen atama, yönetici görevlendirme ve eğitim-öğretim faaliyetleri açısından kapsam dışındaki eğitim kurumlarına nazaran farklılıklar bulunduğu; bu eğitim kurumlarında, gerçekleştirilen faaliyetlerin, özgün uygulamaların okul müdürlüğünce yıl sonunda bir raporla ilgili genel müdürlüğe gönderileceği, ilgili genel müdürlükçe ve proje yürütücü genel müdürlükçe raporların analiz edileceği; eğitimin temel ayaklarından biri de ölçme ve değerlendirme olup, yapılan değerlendirme sonucunda eğitim kurumlarındaki eğitim faaliyetlerine ayak uyduramayan, katkı sağlayamayan yönetici ve öğretmenlerin atamalarındaki aynı usulle kapsam dışındaki eğitim kurumlarına atanmalarının hizmetin gereğine uygun bir durum olduğu; kaldı ki öğretmenler ile yöneticilerin 4 yıllığına atandığı ve görevlendirildiği, bu sürenin yine Bakan Onayı ile en fazla 4 yıl daha uzatılabildiği;
Yönetmeliğin Geçici 3. maddesi yönünden; 06/07/2018 günlü Yönetmelik ile, “Geçiş hükmü” başlıklı 1. madde yürürlükten kaldırılmış ve Yönetmeliğe eklenen Geçici 3. madde ile, bir bakıma Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 06/07/2018 tarihi itibariyle kapsam dahilindeki eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin görev süresinin sıfırlandığı; ancak düzenleyici işlemlerde yapılan her değişiklikle, o dönem yürürlükte olan Geçici 1. madde gereğince tesis edilen ve sonuçlandırılan işlemlerin geri alınmasına olanak bulunmadığı; zira, düzenleyici işlemlerde yapılan değişikliklerin geçmişe değil, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yapılan işlemleri kapsadığı yolunda savunma yapılmıştır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Ugulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği’nin/ne; 13. maddesine -06/07/2018 günlü Yönetmeliğin 8. maddesiyle- üçüncü fıkra eklenmesi suretiyle oluşan değişik maddede duyuruya yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin iptaline, 14. maddesine -06/07/2018 günlü Yönetmeliğin 9. maddesiyle- üçüncü fıkra eklenmesi suretiyle oluşan değişik maddede duyuruya yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin iptaline; 15. maddesine -06/07/2018 günlü Yönetmeliğin 10. maddesiyle- eklenen üçüncü fıkra yönünden davanın reddine, -06/07/2018 günlü Yönetmeliğin 13. maddesiyle- eklenen Geçici 3. maddesinde, aynı Yönetmeliğin “Geçiş hükmü” başlıklı Geçici 1. maddesi uyarınca proje okulları kapsamı dışına çıkan öğretmenlere yer verilmemesine ilişkin eksik düzenleme yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmüştür.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Davacı Sendika tarafından, 01/09/2016 günlü, 29818 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Ugulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği’nin; “Öğretmen atama” başlıklı 13. maddesine -06/07/2018 günlü, 30470 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Ugulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin 8. maddesiyle- üçüncü fıkra eklenmesi suretiyle oluşan değişik maddede duyuruya yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin, “Yöneticiliğe görevlendirme” başlıklı 14. maddesine -06/07/2018 günlü Yönetmeliğin 9. maddesiyle- üçüncü fıkra eklenmesi suretiyle oluşan değişik maddede duyuruya yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin, “Yöneticilik ve öğretmenlik görevinden ayrılma” başlıklı 15. maddesine -06/07/2018 günlü Yönetmeliğin 10. maddesiyle- eklenen üçüncü fıkranın, -06/07/2018 günlü Yönetmeliğin 13. maddesiyle- eklenen “Mevcut öğretmenlerin görev süresi” başlıklı Geçici 3. maddesinde aynı Yönetmeliğin “Geçiş hükmü” başlıklı Geçici 1. maddesi uyarınca proje okulları kapsamı dışına çıkan öğretmenlere yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin iptali istenilmektedir.
Dava konusu olan Yönetmeliğin Resmi Gazete’de yayımlandığı 06/07/2018 tarihi itibarıyla dayanağı olan mevzuat hükümlerinin yürürlükte bulunduğu haliyle;
652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 37. maddesinin 9. fıkrasında, “Ek: 1/3/2014-6528/22 md.) Yurt içi veya yurt dışında, yerli veya yabancı kurum ve kuruluşlarla veya başka ülkelerle işbirliği anlaşması çerçevesinde kurulan ve ulusal veya uluslararası proje yürüten okul ve kurumlar, Bakan onayı ile proje okulu olarak seçilen ve belirli eğitim reformu ve programları uygulanan okul ve kurumlar ile Bakan onayıyla doğrudan Bakanlık merkez teşkilatına bağlanan kurumlara yapılacak öğretmen atamaları ve yönetici görevlendirmeleri Bakan tarafından yapılır. (Ek cümle: 2/12/2016-6764/8 md.) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 38 inci maddesi kapsamında üniversitelerde görev yapan öğretim elemanlarına bu okullarda okul müdürlüğü görevi verilebilir.” hükmüne yer verilmiştir.
652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 37. maddesinin dokuzuncu fıkrasına dayanılarak, yurt içinde ve yurt dışında yerli veya yabancı kurum ve kuruluşlarla veya başka ülkelerle işbirliği anlaşmaları çerçevesinde kurulan ve ulusal veya uluslararası proje yürüten okul ve kurumlar ile belirli eğitim reformu ve programları uygulayan okulların proje okulu olarak belirlenmesi ve Bakan tarafından onaylanması, bu okul ve kurumlara yapılacak öğretmen atamaları, yönetici görevlendirmeleri ile bu kapsamda tanımlanan proje okullarının bünyesindeki ortaokullara öğrenci seçilmesine ilişkin usul ve esasları belirlenmek üzere, 01/09/2016 günlü, 29818 sayılı Resmi Gazete’de Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği yayımlanmış olup; 06/07/2018 günlü, 30470 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Ugulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelik ile de dava konusu olan değişiklikler yapılmıştır.
01/09/2016 günlü, 29818 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Ugulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği’nin; “Öğretmen atama” başlıklı 13. maddesine -06/07/2018 günlü Yönetmeliğin 8. maddesiyle- üçüncü fıkra eklenmesi suretiyle oluşan değişik maddede duyuruya yer verilmemesine ilişkin eksik düzenleme ile “Yöneticiliğe görevlendirme” başlıklı 14. maddesine -06/07/2018 günlü Yönetmeliğin 9. maddesiyle- üçüncü fıkra eklenmesi suretiyle oluşan değişik maddede duyuruya yer verilmemesine ilişkin eksik düzenleme yönünden;
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Ugulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği’nin; “Öğretmen atama” başlıklı 13. maddesinde; “(1) Bu Yönetmelikte aranan şartları taşıyan öğretmenler arasından eğitim kurumunun bağlı bulunduğu genel müdürlüğün inhası, İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünün teklifi ve Bakanın onayı ile dört yıllığına atama yapılır. Eğitim kurumunun bağlı bulunduğu genel müdürlükçe belirlenen kriterlere göre görevinde başarı gösteren öğretmenlerin görev süresi ilk atamadaki usulle dört yıl daha uzatılabilir.
(2) Proje okullarına 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 38 inci maddesine göre öğretim elemanları ders vermek üzere görevlendirilebilir. Görevlendirilecek öğretim elemanlarında bu Yönetmelikte belirtilen şartlar aranmaz.
(3) (Ek:RG-6/7/2018-30470) Öğretmen atamalarına yönelik inhalar 01-31 Mayıs tarihleri arasında İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğüne bildirilir. Öğretmen atamalarına ilişkin iş ve işlemler, ders yılının başlama tarihinden önce sonuçlandırılır.” hükmüne;
“Yöneticiliğe görevlendirme” başlıklı 14. maddesinde ise; “(1) Bu Yönetmelikte aranan şartları taşıyan yöneticiler arasından eğitim kurumunun bağlı bulunduğu genel müdürlüğün inhası, İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünün teklifi ve Bakanın onayı ile dört yıllığına görevlendirme yapılır. Eğitim kurumunun bağlı bulunduğu genel müdürlükçe belirlenen kriterlere göre görevinde başarı gösterenlerin görev süresi ilk görevlendirmedeki usulle dört yıl daha uzatılabilir.
(2) Proje okullarına en az doktora düzeyine sahip olmak kaydıyla 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 38 inci maddesine göre öğretim üyeleri yönetici olarak görevlendirilebilir. Görevlendirilecek öğretim üyelerinde bu Yönetmelikte belirtilen şartlar aranmaz.
(3) (Ek:RG-6/7/2018-30470) Yönetici görevlendirmelerine yönelik inhalar; 01-31 Mayıs tarihleri arasında İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğüne bildirilir. Yönetici görevlendirmelerine ilişkin iş ve işlemler, ders yılının başlama tarihinden önce sonuçlandırılır.” hükmüne yer verilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 3. maddesinde belirtilen “Kariyer” ve “Liyakat” ilkeleri, bu Kanun’un temel ilkeleri arasında sayılmış; “Kariyer İlkesi”, Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanı sağlamak; “Liyakat İlkesi” ise, Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak olarak tanımlanmıştır.
652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin “Atama” başlıklı 37. maddesine 6528 sayılı Yasa’nın 22. maddesi ile eklenen 9. fıkrasında, Bakan onayı ile proje okulu olarak seçilen ve belirli eğitim reformu ve programları uygulanan okul ve kurumlara yapılacak öğretmen atamalarının ve yönetici görevlendirmelerinin Bakan tarafından yapılacağı düzenlenmiş bulunmaktadır.
Anılan maddeler içeriğinin, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumlarında öğretmenlik ve yöneticilik görevine aday olmak isteyecekleri haberdar edecek bir içeriğe sahip olmadığı için fırsat eşitliğini ortadan kaldırıp geniş katılımı engellediği, bu haliyle görevin gerektirdiği niteliklere en uygun personelin seçimini ve dolayısıyla kamu hizmetinin iyi işlemesini zorlaştırıcı bir etkiye sahip olduğu anlaşıldığından, bu maddelerde duyuruya yer verilmemesi şeklindeki eksik düzenlemenin hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
01/09/2016 günlü, 29818 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Ugulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği’nin; “Yöneticilik ve öğretmenlik görevinden ayrılma” başlıklı 15. maddesine -06/07/2018 günlü Yönetmeliğin 10. maddesiyle- eklenen üçüncü fıkrası ile 06/07/2018 günlü Yönetmeliğin 13. maddesiyle- eklenen “Mevcut öğretmenlerin görev süresi” başlıklı Geçici 3. maddesinde aynı Yönetmeliğin “Geçiş hükmü” başlıklı Geçici 1. maddesi uyarınca proje okulları kapsamı dışına çıkan öğretmenlere yer verilmemesine ilişkin eksik düzenleme yönünden ise;
İdareler, normlar hiyerarşisine aykırı olmayacak şekilde, hizmette etkinliğin sağlanması için gerekli önlemleri alma, bu kapsamda mevzuat değişikliği yapma hususunda takdir yetkisine sahiptirler. Kamu hizmetlerinin hangi koşullar altında ve nasıl yürütüleceğini önceden saptamak her zaman mümkün olmadığı için, ortaya çıkan ihtiyaçları karşılayabilmek amacıyla düzenleyici işlemler üzerinde gerekli değişiklikleri yapma hususunda idarelerin takdir yetkisi bulunmaktadır.
Dava konusu yönetmelik değişikliği ile eğitim sisteminde meydana gelen gelişmeler, eğitim kurumlarının özellikleri dikkate alınarak eğitim ve öğretim hizmetlerinin daha etkin yürütülmesinin amaçladığı anlaşılmakla iptali istenilen maddelerde kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle; 01/09/2016 günlü, 29818 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Ugulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği’nin “Öğretmen atama” başlıklı 13. maddesine -06/07/2018 günlü Yönetmeliğin 8. maddesiyle- üçüncü fıkra eklenmesi suretiyle oluşan değişik maddede duyuruya yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin ve “Yöneticiliğe görevlendirme” başlıklı 14. maddesine -06/07/2018 günlü Yönetmeliğin 9. maddesiyle- üçüncü fıkra eklenmesi suretiyle oluşan değişik maddede duyuruya yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin iptaline, “Yöneticilik ve öğretmenlik görevinden ayrılma” başlıklı 15. maddesine -06/07/2018 günlü Yönetmeliğin 10. maddesiyle- eklenen üçüncü fıkra yönünden ve -06/07/2018 günlü Yönetmeliğin 13. maddesiyle- eklenen “Mevcut öğretmenlerin görev süresi” başlıklı Geçici 3. maddesinde aynı Yönetmeliğin “Geçiş hükmü” başlıklı Geçici 1. maddesi uyarınca proje okulları kapsamı dışına çıkan öğretmenlere yer verilmemesine ilişkin eksik düzenleme yönünden ise davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT :
Dava konusu olan Yönetmelik değişikliğinin Resmi Gazete’de yayımlandığı 06/07/2018 tarihi itibarıyla dayanağı olan mevzuat hükümlerinin yürürlükte bulunduğu haliyle;
652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 37. maddesinin 9. fıkrasında, “Ek: 1/3/2014-6528/22 md.) Yurt içi veya yurt dışında, yerli veya yabancı kurum ve kuruluşlarla veya başka ülkelerle işbirliği anlaşması çerçevesinde kurulan ve ulusal veya uluslararası proje yürüten okul ve kurumlar, Bakan onayı ile proje okulu olarak seçilen ve belirli eğitim reformu ve programları uygulanan okul ve kurumlar ile Bakan onayıyla doğrudan Bakanlık merkez teşkilatına bağlanan kurumlara yapılacak öğretmen atamaları ve yönetici görevlendirmeleri Bakan tarafından yapılır. (Ek cümle: 2/12/2016-6764/8 md.) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 38 inci maddesi kapsamında üniversitelerde görev yapan öğretim elemanlarına bu okullarda okul müdürlüğü görevi verilebilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Aynı maddenin 10. fıkrasında ise, “(Ek: 1/3/2014-6528/22 md.) Öğretim üyeleri ile Bakanlıkta görev yapmakta olan öğretmenlerin dokuzuncu fıkra kapsamındaki kurumlara atanma ve görevlendirilmelerinde bu Kanun Hükmünde Kararname, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve diğer mevzuatın sınavlar ve atanmaya ilişkin hükümleri uygulanmaz. Dokuzuncu fıkra kapsamındaki kurumlara yönetici görevlendirmeleri özlük hakları, atanma ve terfi yönünden kazanılmış hak doğurmaz.” hükmüne yer verilmiştir.
652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 37. maddesinin dokuzuncu fıkrasına dayanılarak, yurt içinde ve yurt dışında yerli veya yabancı kurum ve kuruluşlarla veya başka ülkelerle işbirliği anlaşmaları çerçevesinde kurulan ve ulusal veya uluslararası proje yürüten okul ve kurumlar ile belirli eğitim reformu ve programları uygulayan okulların proje okulu olarak belirlenmesi ve Bakan tarafından onaylanması, bu okul ve kurumlara yapılacak öğretmen atamaları, yönetici görevlendirmeleri ile bu kapsamda tanımlanan proje okullarının bünyesindeki ortaokullara öğrenci seçilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemek üzere, 01/09/2016 günlü, 29818 sayılı Resmi Gazete’de Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği yayımlanmış olup; 06/07/2018 günlü, 30470 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Ugulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelik ile de dava konusu olan değişiklikler yapılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
1- Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Ugulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği’nin; “Öğretmen atama” başlıklı 13. maddesine -06/07/2018 günlü Yönetmeliğin 8. maddesiyle- eklenen üçüncü fıkrasında duyuruya yer verilmemesine ilişkin eksik düzenleme ile, “Yöneticiliğe görevlendirme” başlıklı 14. maddesine -06/07/2018 günlü Yönetmeliğin 9. maddesiyle- eklenen üçüncü fıkrasında duyuruya yer verilmemesine ilişkin eksik düzenleme yönünden;
Yönetmeliğin; “Öğretmen atama” başlıklı 13. maddesinde; “(1) Bu Yönetmelikte aranan şartları taşıyan öğretmenler arasından eğitim kurumunun bağlı bulunduğu genel müdürlüğün inhası, İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünün teklifi ve Bakanın onayı ile dört yıllığına atama yapılır. Eğitim kurumunun bağlı bulunduğu genel müdürlükçe belirlenen kriterlere göre görevinde başarı gösteren öğretmenlerin görev süresi ilk atamadaki usulle dört yıl daha uzatılabilir.
(2) Proje okullarına 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 38 inci maddesine göre öğretim elemanları ders vermek üzere görevlendirilebilir. Görevlendirilecek öğretim elemanlarında bu Yönetmelikte belirtilen şartlar aranmaz.
(3) (Ek:RG-6/7/2018-30470) Öğretmen atamalarına yönelik inhalar 01-31 Mayıs tarihleri arasında İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğüne bildirilir. Öğretmen atamalarına ilişkin iş ve işlemler, ders yılının başlama tarihinden önce sonuçlandırılır.” hükmüne;
“Yöneticiliğe görevlendirme” başlıklı 14. maddesinde ise; “(1) Bu Yönetmelikte aranan şartları taşıyan yöneticiler arasından eğitim kurumunun bağlı bulunduğu genel müdürlüğün inhası, İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünün teklifi ve Bakanın onayı ile dört yıllığına görevlendirme yapılır. Eğitim kurumunun bağlı bulunduğu genel müdürlükçe belirlenen kriterlere göre görevinde başarı gösterenlerin görev süresi ilk görevlendirmedeki usulle dört yıl daha uzatılabilir.
(2) Proje okullarına en az doktora düzeyine sahip olmak kaydıyla 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 38 inci maddesine göre öğretim üyeleri yönetici olarak görevlendirilebilir. Görevlendirilecek öğretim üyelerinde bu Yönetmelikte belirtilen şartlar aranmaz.
(3) (Ek:RG-6/7/2018-30470) Yönetici görevlendirmelerine yönelik inhalar; 01-31 Mayıs tarihleri arasında İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğüne bildirilir. Yönetici görevlendirmelerine ilişkin iş ve işlemler, ders yılının başlama tarihinden önce sonuçlandırılır.” hükmüne yer verilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 3. maddesinde belirtilen “Kariyer” ve “Liyakat” ilkeleri, bu Kanun’un temel ilkeleri arasında sayılmış; “Kariyer İlkesi”, Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanı sağlamak; “Liyakat İlkesi” ise, Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak olarak tanımlanmıştır.
652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin “Atama” başlıklı 37. maddesine 6528 sayılı Yasa’nın 22. maddesi ile eklenen 9. fıkrasında, Bakan onayı ile proje okulu olarak seçilen ve belirli eğitim reformu ve programları uygulanan okul ve kurumlara yapılacak öğretmen atamalarının ve yönetici görevlendirmelerinin Bakan tarafından yapılacağı düzenlenmiş bulunmaktadır.
Anılan maddeler içeriğinin, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumlarında öğretmenlik ve yöneticilik görevine aday olmak isteyecekleri haberdar edecek bir içeriğe sahip olmadığı için fırsat eşitliğini ortadan kaldırıp geniş katılımı engellediği, bu haliyle görevin gerektirdiği niteliklere en uygun personelin seçimini ve dolayısıyla kamu hizmetinin iyi işlemesini zorlaştırıcı bir etkiye sahip olduğu anlaşıldığından, bu maddelerde duyuruya yer verilmemesi şeklindeki eksik düzenlemenin hukuka uygun bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Nitekim; Danıştay İkinci Dairesinin 24/12/2019 günlü, E:2017/467, K:2019/7437 sayılı kararıyla; 01/09/2016 günlü, 29818 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği’nin; “Öğretmen olarak atanacaklarda aranacak genel şartlar” başlıklı 8. maddesi ile “Yönetici olarak görevlendirileceklerde ve öğretmen olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 10. maddesinde, öğretmen atamalarında duyuruya yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin iptaline; “Yönetici olarak görevlendirileceklerde aranacak genel şartlar” başlıklı 9. maddesi ile “Yönetici olarak görevlendirileceklerde ve öğretmen olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 10. maddesinde, yönetici olarak görevlendirilecekler için duyuruya yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin iptaline karar verilmiş olup; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 27/05/2021 günlü, E:2020/1058, K:2021/1059 sayılı kararı ile de, anılan iptal kararı onanmıştır.
2- Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Ugulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği’nin “Yöneticilik ve öğretmenlik görevinden ayrılma” başlıklı 15. maddesine -06/07/2018 günlü Yönetmeliğin 10. maddesiyle- eklenen üçüncü fıkra yönünden;
Yönetmeliğin “Yöneticilik ve öğretmenlik görevinden ayrılma” başlıklı 15. maddesinde; “(1) Yönetici ve öğretmenler istemeleri hâlinde ya da görev sürelerini tamamladıklarında diğer okullara ilgili mevzuat hükümlerine göre öğretmen olarak atanabilirler.
(2) Bu eğitim kurumlarında görev yapan öğretmen ve yöneticilerden yurt içinde veya yurt dışında başka bir göreve altı ay veya daha fazla süreyle geçici veya sürekli olarak görevlendirilenler, altı ay veya daha fazla aylıksız izin alanlar, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun 18 inci maddesine göre aylıksız izne ayrılanlar, ilgili yönetmelik hükümlerine göre proje okulları dışındaki diğer okullara öğretmen ya da yönetici olarak atanırlar/görevlendirilirler.
(3) (Ek:RG-6/7/2018-30470) Yöneticiler ve öğretmenler, haklarında yapılan inceleme, soruşturma veya 20 nci madde kapsamında yapılacak izleme ve değerlendirme sonuçlarına göre, ilgili genel müdürlüğün teklifi üzerine kapsam dışındaki eğitim kurumlarına görevlendirilir/atanır.” hükmüne;
“İzleme ve değerlendirme” başlıklı 20. maddesinde de; “(1) Eğitim kurumu müdürlüğü, projelerin izlenmesi ve değerlendirilmesi amacıyla gerekli bilgileri toplar; her ders yılı sonunda bu bilgiler ile eğitim-öğretim hizmetlerine yönelik yıl boyunca yapılan faaliyetlerin, özgün uygulamaların, elde edilen kazanımların, yeni uygulamalara ait önerilerin yer aldığı bir raporu hazırlayarak bağlı bulunduğu genel müdürlüğe gönderir. Eğitim kurumunun bağlı bulunduğu genel müdürlük ile proje yürütücü genel müdürlükçe raporlar analiz edilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Yönetmeliğin 20. maddesinde yer verildiği üzere, proje okullarında gerçekleştirilen projelerin izlenmesi ve değerlendirilmesi amacıyla, eğitim-öğretim hizmetlerine yönelik yıl boyunca yapılan faaliyetlerin, özgün uygulamaların, elde edilen kazanımların, yeni uygulamalara ait önerilerin okul müdürlüğünce yıl sonunda bir raporla ilgili genel müdürlüğe gönderileceği, ilgili genel müdürlükçe ve proje yürütücü genel müdürlükçe raporların analiz edileceği öngörülmüş olup; proje okullarında gerçekleştirilen proje ve uygulamalarda başarı sağlanabilmesi için, izleme ve değerlendirme sonuçlarına göre, yeterli seviyede katkıda bulunamayan yönetici ve öğretmenlerin atamalarındaki aynı usulle kapsam dışındaki eğitim kurumlarına atanmalarının hizmetin gereğine uygun olduğu açıktır.
Diğer taraftan, Yönetmelikte, proje okullarının niteliklerinin farklı olması nedeniyle, bu okul ve kurumlara öğretmen atamaları ile yönetici görevlendirmelerinin Bakan onayı ile yapılacağının belirtildiği, atama ve görevlendirme usulünün özel olarak düzenlediği, bu bağlamda, öğretmen olarak atanacaklarda aranacak genel şartlara ve görev sürelerine, yine yönetici olarak görevlendirileceklerde aranacak genel ve özel şartlar ile görev sürelerine yer verildiği görülmektedir.
Bu durumda; proje okulunda görev yapan yöneticiler ile öğretmenlerin, haklarında yapılan inceleme ve soruşturma sonucuna göre kapsam dışındaki eğitim kurumlarına görevlendirilmesine ve atanmasına; yine proje okullarının niteliklerinin farklı olması nedeniyle bu okullarda yürütülen projelerin izlenmesi ve değerlendirilmesi sonucuna göre, proje okulunda görev yapan yöneticiler ile öğretmenler hakkında atama ve görevlendirme işlemlerinin yapılmasına yönelik dava konusu düzenlemede; kamu yararına, hizmet gereklerine ve üst hukuk normlarına aykırılık görülmemiştir.
3- Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Ugulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği’ne -06/07/2018 günlü Yönetmeliğin 13. maddesiyle- eklenen “Mevcut öğretmenlerin görev süresi” başlıklı Geçici 3. maddesinde, aynı Yönetmeliğin “Geçiş hükmü” başlıklı Geçici 1. maddesi uyarınca proje okulları kapsamı dışına çıkan öğretmenlere yer verilmemesine ilişkin eksik düzenleme yönünden;
Yönetmeliğin ”Geçiş hükmü” başlıklı Geçici 1. maddesinde; bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte valiliklerce ataması yapılmış olan öğretmenler ile görevlendirilmesi yapılmış yöneticilerden dört veya sekiz yıllık görev süresini tamamlayanların görevlerinin sona ereceği; bunlardan sekiz yıldan az, dört yıldan fazla çalışanlar bu okullarda sekiz yıllık görev süresi tamamlamak üzere atanabileceği / görevlendirilebileceği, görev sürelerini dolduran yönetici ve öğretmenler istekleri de dikkate alınarak ilgili mevzuatı uyarınca durumlarına uygun okullara öğretmen olarak atanacakları ve bu öğretmenlerden herhangi bir okul/kuruma atanmak üzere başvuruda bulunmayanların veya tercihlerinden birine atanamayanların görev yerlerinin il içerisinde valiliklerce resen belirleneceği hükme bağlanmış olup; 06/07/2018 günlü Yönetmeliğin 12. maddesi ile, söz konusu Geçici 1. madde yürürlükten kaldırılmıştır.
Aynı Yönetmeliğe -06/07/2018 günlü Yönetmeliğin 13. maddesiyle- eklenen “Mevcut öğretmenlerin görev süresi” başlıklı Geçici 3. maddesinde ise; “(Ek:RG-6/7/2018-30470) (1) Proje okullarında görev yapmakta olan öğretmenlerin görev süreleri, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle başlar.” hükmüne yer verilmiştir.
İdare tarafından, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Ugulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği’nin 13. ve 14. maddeleriyle, bu eğitim kurumlarında görev yapacak öğretmen ve yöneticilerin görev sürelerinin sınırlandırıldığı, bunun bir sonucu olarak, Geçici 1. madde ile de, görev süresini dolduran tüm yönetici ve öğretmenlerin görevlerinin sona ereceği ifade edilmekle, Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte, anılan eğitim kurumuna belirli bir süre ile atanmamış öğretmenler yönünden Yönetmelikte öngörülen dört veya sekiz yıllık görev süresini dolduran öğretmenlerin görevlerinin sona ermesi sonucunun doğacağı açıktır.
Bu çerçevede, 06/07/2018 günlü Yönetmelik ile, proje okullarında görev yapmakta olan öğretmenlerin görev sürelerinin, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle başlayacağı yolunda dava konusu düzenlemenin yapılmış olduğu görülmektedir.
Diğer yandan, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Ugulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği’nin Geçici 1. maddesinin yürürlükte kaldığı süre zarfında tesis edilen bireysel nitelikteki atama ve yer değiştirme işlemleri, anılan Geçici 1. maddeye dayanılarak tesis edilmiş olmakla beraber, herbirinin hukuka uygunluk karinesinden yararlanmaları ve kişiler yönünden haklar doğurmaları ve idari kesinlik kazanmaları nedeniyle, ayrıca dava konusu olmadıkları ve yargı kararıyla iptal edilmedikleri sürece, bu konuda düzenleme yapılmak suretiyle geri alınmaları zorunluluğundan söz edilemez.
Bu durumda; Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Ugulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği’ne -06/07/2018 günlü Yönetmeliğin 13. maddesiyle- eklenen “Mevcut öğretmenlerin görev süresi” başlıklı Geçici 3. maddesinde, aynı Yönetmeliğin “Geçiş hükmü” başlıklı Geçici 1. maddesi uyarınca proje okulları kapsamı dışına çıkan öğretmenlere yer verilmemesi eksik düzenleme olarak görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 01/09/2016 günlü, 29818 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Ugulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği’nin “Öğretmen atama” başlıklı 13. maddesine -06/07/2018 günlü Yönetmeliğin 8. maddesiyle- eklenen üçüncü fıkrasında duyuruya yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin İPTALİNE;
2. Yönetmeliğin “Yöneticiliğe görevlendirme” başlıklı 14. maddesine -06/07/2018 günlü Yönetmeliğin 9. maddesiyle- eklenen üçüncü fıkrasında duyuruya yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin İPTALİNE;
3. Yönetmeliğin “Yöneticilik ve öğretmenlik görevinden ayrılma” başlıklı 15. maddesine -06/07/2018 günlü Yönetmeliğin 10. maddesiyle- eklenen üçüncü fıkra yönünden DAVANIN REDDİNE;
4. Yönetmeliğe -06/07/2018 günlü Yönetmeliğin 13. maddesiyle- eklenen “Mevcut öğretmenlerin görev süresi” başlıklı Geçici 3. maddesinde, aynı Yönetmeliğin “Geçiş hükmü” başlıklı Geçici 1. maddesi uyarınca proje okulları kapsamı dışına çıkan öğretmenlere yer verilmemesine ilişkin eksik düzenleme yönünden DAVANIN REDDİNE;
5. Aşağıda dökümü yapılan …-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre yarısı olan …-TL’lik kısmının davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, diğer yarısı olan …-TL’nin davacı üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin kararın kesinleşmesinden sonra aidiyetine göre taraflara iadesine;
6. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen …-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, …-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine;
7. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 07/12/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.