Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2019/1522 E.  ,  2022/5922 K.
T.C.

D A N I Ş T A Y

İKİNCİ DAİRE

Esas No : 2019/1522

Karar No : 2022/5922

DAVACI : …

DAVALI : … Bakanlığı

VEKİLİ : Av. …

DAVANIN KONUSU : Milli Savunma Bakanlığı SATEM Müdürlüğünde “…” olarak görev yapan davacı tarafından;

1. Milli Savunma Uzmanlığı İçerden Geçiş Sınavına yapılan başvurunun reddine ilişkin işlem ile bu işleme yönelik itirazın reddine dair işlemin,

2. Milli Savunma Bakanlığının …günlü, …sayılı “Sınav Uygulama Emri” ile …günlü, …sayılı “Sınav Uygulama Emri”nin,

3. 27/09/2013 günlü, 28778 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Savunma Uzmanlığı Yönetmeliği’nin 6/1-c maddesinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : 01/12/2006 tarihinde eğitim uzmanı yardımcısı olarak göreve başladığı ve 18/05/2015 tarihinde …kadrosuna atandığı; mezun olduğu lisans ve lisansüstü bölümlerin, eğitim durumunun, bugüne kadar yapmış olduğu görevler, liyakat ve tecrübe durumunun Milli Savunma Bakanlığı İçerden Geçiş Sınavına katılmasına uygun olduğu, aksi durumun usul ve yasaya, eşitlik ilkesine, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olacağı; Milli Savunma Uzmanlığı Yönetmeliği’nin 6/1-c maddesinde, sadece tahdidi şekilde sayılan bölümlerden mezun olanlara başvuru hakkı verilmesinin kabul edilebilir bir durum olmadığı, görev yaptığı bölüm ile mezun olduğu lisans eğitiminin birebir örtüştüğü, mezuniyet alanlarına yönelik kısıtlayıcı bir düzenleme yapılmasının, ne açılan sınavın amacına ne de hukuka uygun olmayacağı; açıköğretim fakültelerinden mezun olan veya eğitim, bilgi, iş tecrübesi, kurum hafızası ve diğer liyakat niteliklere sahip olmayan aşçı, güvenlik görevlisi, yardımcı hizmetler sınıfı gibi kadrolarda görev yapan personelin dahi söz konusu sınava başvuru yapabildiği; başvurusu kabul edilmeyen bazı kişilerin, daha sonradan yapılan duyuruyla sınava alındığı ve bu durumunda araştırılması gerektiği; dava konusu işlemlerin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALI İDARENİN SAVUNMASI : Yasayla verilen yetkiye dayalı olarak Bakanlığın yeniden teşkilatlanması kapsamında Milli Savunma Uzmanlığı İçerden Geçiş Sınavının yapılacağı, sınava yönelik usul ve esasların mevzuat gereği idarece belirlendiği; kurumsal aidiyetin geliştirilmesi, iş motivasyonunun güçlendirilmesi ve verimin arttırılması, ihtiyaç duyulan nitelikli ve tecrübeli personelin temini amacıyla, bir defaya mahsus olmak üzere kurum içinden atama yapılacağı; hem Yönetmelikte, hem de Sınav Uygulama Emrinde belli mezuniyet alanlarına yer verilmesinde hukuka aykırı bir durumun bulunmadığı, davacının Eğitim İletişimi ve Planlaması bölümünden mezun olması nedeniyle, sınav başvuru şartlarındaki mezuniyet kriterini sağlamadığı; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek 41. maddesinde de, uzmanlığa atanmak için belli mezuniyet şartlarının arandığı; idareye tanınan takdir yetkisi çerçevesinde tesis edilen dava konusu işlemlerde üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ : Yasal dayanaktan yoksun bulunan davanın reddi gerektiği düşünülmüştür.

DANIŞTAY SAVCISI : …

DÜŞÜNCESİ : Dava; davacının, “Milli Savunma Uzmanı” kadrosuna atanmak amacıyla “Milli Savunma Uzmanlığı İçerden Geçiş Sınavı”na yaptığı başvurusunun reddine ilişkin işlem ile Milli Savunma Bakanlığının …günlü, …sayılı “Sınav Uygulama Emri” ile …günlü, …sayılı “Sınav Uygulama Emri”nin ve bu işlemlerin dayanağı olan ve 27/09/2013 günlü, 28778 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Savunma Uzmanlığı Yönetmeliği’nin 6/c maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Uzman istihdamı” başlıklı Ek 41. maddesinin 1. fıkrasında; Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilatlanmalarına ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde öngörülmesi kaydıyla kurumun görev alanına giren konularda çalıştırılmak üzere merkez teşkilatlarında, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığında, Genelkurmay Başkanlığı ve kuvvet komutanlıklarının merkez karargâhlarında uzman ve uzman yardımcısı istihdam edilebeceği, 2. fıkrasında, uzman yardımcılığına atanabilmek için; 48 inci maddede sayılan şartlara ek olarak, yapılacak yarışma sınavında başarılı olma ve en az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakültelerinden veya bu bakanlıklar ve kurumlarca yürütülen kurumsal hizmet gerekleri çerçevesinde en az dört yıllık lisans eğitimi veren ve yönetmelikle belirlenen yükseköğretim kurumlarından ya da bunlara denkliği Yüksek öğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurtiçindeki veya yurtdışındaki öğretim kurumlarından mezun olma şartının aranacağı öngörülmüştür.

Olay tarihinde yürürlükte olan 1325 sayılı Askeri Okullar, Askeri Fabrikalar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’un Geçici 5. maddesinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek 41. maddedeki şartları taşıyanların, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle bir yıl içerisinde ve bir defaya mahsus olmak üzere Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslar kapsamında yapılacak sınavda başarılı olanlardan Milli Savunma Uzmanı toplam kadro sayısının %20’si kadarı tespit edilecek başarı sırasına Bakanlıkça belirlenecek Milli Savunma Uzmanı kadrolarına atanabilir hükmü yer almaktadır.

27/09/2013 günlü, 28778 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Savunma Uzmanlığı Yönetmeliği’nin 2. maddesinde, Yönetmeliğin yasal dayanağı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek 41 inci maddesi olduğu öngörülmüş olup “Giriş sınavına katılma şartlarını” düzenleyen 6. maddesinde, giriş sınavına katılabilmek için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48 inci maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinde yer alan genel şartlara ek olarak aranacak şartlar sayılmış olup, 1. fıkranın (c) bendinde, en az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadî ve idarî bilimler fakültelerinden veya mühendislik, mimarlık, eczacılık ile fen ve edebiyat fakülteleri ile bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurt içindeki veya yurt dışındaki öğretim kurumlarından mezun olmak koşuluna yer verilmiştir.

Uzmanların yürüttükleri görevin önem ve özelliği ile bu görevin kariyer bir görev olduğu hususu göz önünde bulundurulduğunda; idarelerin bu göreve atanacaklarda aranılacak koşulları belirleme konusunda takdir yetkisi bulunmakta olup davalı idarenin, normlar hiyerarşisine aykırılık taşımamak kaydıyla, kamu hizmetinin gerektirdiği düzenlemeleri yapma konusunda takdir yetkisine sahip olduğu noktasında duraksama bulunmadığı; somut uyuşmazlıkta, davacı tarafından iptali talep edilen Yönetmeliğin 6/c maddesinin, idarenin sahip olduğu takdir yetkisi kapsamında, kariyer ve liyakat ilkelerine, hukuka ve üst hukuk normlarına uygun şekilde düzenlendiği sonucuna varılmıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden, davacının Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesinin dört yıl süreli Eğitim İletişimi ve Planlaması Bölümünden mezun olduğu, Milli Savunma Uzmanı kadrosuna atama koşulları arasında sayılan lisans öğrenim şartını taşımadığı anlaşılmakla sınav başvurusunun reddine dair işlemde de hukuka aykırılık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmüştür.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ:

676 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’yle, 1325 sayılı Milli Savunma Bakanlığı Görev ve Teşkilatı Hakkında Kanun’a (02/07/2018 günlü, 703 sayılı KHK’nın 23. maddesiyle bu Kanun’un adı “Askeri Okullar, Askeri Öğrenciler, Askeri Fabrikalar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun” şeklinde değiştirilmiştir.) eklenen Geçici 5. maddeyle, Milli Savunma Bakanlığının merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi olarak görevli bulunanlardan, “Milli Savunma Uzmanlığı”na geçişe yönelik düzenlemelere yer verilmiştir.

Davalı idarede görev yapan Devlet memurlarının, bir defaya mahsus kurum içinden Milli Savunma Uzmanlığına geçişlerinin yapılabilmesi için, anılan Kanun’un Geçici 5. maddesi kapsamında sınav faaliyetlerine başlanmış, sınava ilişkin usul ve esaslarda, Milli Savunma Bakanlığının … günlü, …sayılı ve …günlü, … sayılı Sınav Uygulama Emirleriyle belirlenmiştir.

Eğitim Memuru olarak görev yapan davacının, Milli Savunma Uzmanlığı İçerden Geçiş Sınavına yaptığı 29/05/2017 tarihli başvurusu, mezuniyet alanının uygun olmaması nedeniyle reddedilmiş, 22/06/2017 tarihli itirazının da aynı gerekçe ile reddedilmesi üzerine, bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :

Dava konusu işlemlerin tesis edildikleri tarihteki şekliyle yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinden;

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Uzman istihdamı” başlıklı Ek 41. maddesinde, “Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Millî Savunma Bakanlıklarının, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının ve Bakanlar Kurulunca belirlenen bakanlık bağlı kuruluşlarının merkez teşkilatları ile Genelkurmay Başkanlığı ve kuvvet komutanlıklarının merkez karargâhlarında uzman ve uzman yardımcısı istihdam edilebilir. Bakanlık bağlı kuruluşlarının merkez teşkilatlarında istihdam edilecek uzman ve uzman yardımcısı kadro unvanlarını tespit etmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.

Uzman yardımcılığına atanabilmek için; 48 inci maddede sayılan şartlara ek olarak, yapılacak yarışma sınavında başarılı olma ve en az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakültelerinden veya bu bakanlıklar ve kurumlarca yürütülen kurumsal hizmet gerekleri çerçevesinde en az dört yıllık lisans eğitimi veren ve yönetmelikle belirlenen yükseköğretim kurumlarından ya da bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurtiçindeki veya yurtdışındaki öğretim kurumlarından mezun olma şartı aranır.

…

Uzman ve uzman yardımcılarının mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavı ile uzman ve uzman yardımcılarıyla ilgili diğer hususlar, Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınarak kurumlarınca hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir. …” hükümlerine yer verilmiştir.

29/10/2016 günlü, 29872 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 676 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 61. maddesiyle, 1325 sayılı Milli Savunma Bakanlığı Görev ve Teşkilatı Hakkında Kanun (Askeri Okullar, Askeri Öğrenciler, Askeri Fabrikalar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun)’a eklenen Geçici 5. maddede, “Yapılacak sınav tarihi itibarıyla en az üç yıl görev yapmış ve halen Kuvvet Komutanlıkları hariç Millî Savunma Bakanlığının merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak görevli bulunanlardan; yaş, KPSS ve yabancı dil şartı aranmaksızın, 657 sayılı Kanunun ek 41 inci maddesinde belirtilen şartları taşıyanlar; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bir yıl içerisinde ve bir defaya mahsus olmak üzere Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslar kapsamında yapılacak veya yaptırılacak yazılı ve sözlü veya yalnızca sözlü sınavda başarılı olanlardan Millî Savunma Uzmanı toplam kadro sayısının %20’si kadarı, tespit edilecek başarı sırasına göre Bakanlıkça belirlenen Millî Savunma Uzmanı kadrolarına atanabilir.” düzenlemesi getirilmiştir.

27/09/2013 günlü, 28778 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Savunma Uzmanlığı Yönetmeliği’nin 3/1-(c) maddesinde, giriş sınavının; milli savunma uzman yardımcılığı için yapılan yazılı ve sözlü sınavını veya yalnızca sözlü sınavını ifade edeceği tanımlanmış, 6. maddesinde yer verilen, “(1) Giriş sınavına katılabilmek için 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinde yer alan genel şartlara ek olarak aşağıdaki şartlar aranır:

a) Son başvuru tarihi itibarıyla geçerlilik süresi dolmamış (A) grubu kadrolar için yapılan KPSS den, giriş sınav duyurusunda belirtilen puan türlerine göre taban puan ve üzeri puan alarak, ilanda belirlenen sayıda aday arasına girmiş olmak.

b) Sınavın yapıldığı yılın ocak ayının birinci günü itibarıyla otuz beş yaşını doldurmamış olmak.

c) En az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadî ve idarî bilimler fakültelerinden veya mühendislik, mimarlık, eczacılık ile fen ve edebiyat fakülteleri ile bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurt içindeki veya yurt dışındaki öğretim kurumlarından mezun olmak.

ç) Giriş sınavını kazanan adaylardan, Türk Silahlı Kuvvetleri sağlık mevzuatında öngörülen nitelikleri taşımaları istenecektir.” şeklindeki hükümlerle, giriş sınavına katılma şartları belirlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

676 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile, terör örgütleri veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplardan kaynaklanan tehditlere karşı demokrasiyi, temel hak ve hürriyetleri ve kamu düzenini korumak amacıyla olağanüstü hal kapsamında gerekli görülen bazı konularda düzenlemeler yapılmıştır.

Bu kapsamda, Milli Savunma Bakanlığının sivilleştirilerek yeniden yapılandırılması ve kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi bağlamında üst yönetici tanımlarının diğer bakanlıklar ile uyumlu hale getirilmesi, Bakanlık denetim biriminin yetki alanının Bakanlığa bağlı tüm hususlara teşmil edilmesi, Bakanlığın denetim elemanı ve uzman teminine ilişkin geçici uygulama yapılması gibi konularda düzenlemeler öngörülmüştür.

Dava konusu uyuşmazlığın esası; söz konusu uzman teminine yönelik Milli Savunma Uzmanlığı İçerden Geçiş Sınavına katılmak isteyen personelde aranan mezuniyet alanları arasında, davacının mezuniyet branşı olan “Eğitim İletişimi ve Planlaması Bölümü”ne yer verilmemesi, bir başka ifadeyle, bu alana da yer verilmesinin gerekip gerekmediğine ilişkindir.

I. Milli Savunma Uzmanlığı Yönetmeliği’nin (Yönetmelik) 6/1-c maddesinin iptali istemi yönünden:

Yönetmeliğin dava konusu 6. maddesinde, milli savunma uzman yardımcılığı için yapılacak giriş sınavına katılma şartları belirlenmiş; maddenin 1. fıkrasının (c) bendinde de, sınava başvuru yapmak isteyenlerden aranan mezuniyet alanları sayılmış, ancak davacının mezuniyet alanına yer verilmemiştir.

Yukarıda anılan 1325 sayılı Kanun’un Geçici 5. maddesinin yollamada bulunduğu 657 sayılı Kanun’un Ek 41. maddesinde, uzman yardımcılığına atanabilmek için belli mezuniyet alanları sayılmakla birlikte, bunların dışında, yürütülen kurumsal hizmet gerekleri gözetilerek ve yönetmelikte belirlenmek kaydıyla, farklı yükseköğretim kurumlarından mezun olma şartı getirme konusunda idarelere takdir hakkı tanındığı görülmektedir.

Aynı zamanda, anılan Geçici 5. maddede, yaş, KPSS ve yabancı dil şartı aranmaksızın belli bir dönem için ve bir defaya mahsus olmak üzere milli savunma uzmanlığı için yapılacak sınav(lar)da uygulanacak usul ve esasları belirleme konusunda da idare yetkili kılınmıştır.

Bu durumda; takdir yetkisi çerçevesinde belirlenen branşlara belli mezuniyet alanlarının da eklenmesi gerektiği konusunda idarenin yargı kararıyla zorlanmasına hukuken olanak bulunmadığından, anılan yasal mevzuat esas alınmak suretiyle düzenlenen dava konusu Yönetmeliğin 6/1-c maddesinde, üst hukuk normlarına aykırılık görülmediği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Öte yandan; her ne kadar işbu davada yargılama devam ederken Yönetmelikte yapılan değişiklikle, sınava giriş şartları yeniden belirlenerek davacının mezuniyet alanına da yer verilmiş ise de; daha sonra davacı lehine düzenleme yapılmış olmasının, iptali istenilen önceki düzenlemeyi doğrudan hukuka aykırı kılmayacağı, diğer bir deyişle, uygulamanın neticesine göre idarenin, kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde Yönetmeliğe yeni mezuniyet alanları ekleyebileceği gibi var olan mezuniyet alanlarında sınırlamaya gidebileceği de açıktır.

II. Milli Savunma Bakanlığının … günlü, …sayılı ve …günlü, …sayılı Sınav Uygulama Emirleri ile davacının, Milli Savunma Uzmanlığı İçerden Geçiş Sınavına yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlem ve bu işleme yönelik itirazının reddine dair işlemin iptali istemi yönünden:

Milli Savunma Bakanlığında görev yapan, kurum hafızasına sahip yetişmiş personelin iş tecrübesinden istifade edilmesi, kurumsal aidiyetinin geliştirilmesi, iş motivasyonunun güçlendirilmesi ve verimin arttırılması; ihtiyaç duyulan nitelikli ve tecrübeli personelin temini amacıyla bir defaya mahsus, kurum içinden, Milli Savunma Uzmanlığına geçişin yapılabilmesi ve Bakanlığın yeniden teşkilatlanması kapsamında, Milli Savunma Uzmanlığı İçerden Geçiş Sınavına ilişkin usul ve esaslar, 1325 sayılı Kanun’un Geçici 5. maddesine istinaden, dava konusu Sınav Uygulama Emirleri ile ortaya konmuştur.

1325 sayılı Kanun ve Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan Milli Savunma Bakanlığının …günlü, …sayılı Sınav Uygulama Emriyle; kapsama dahil personel, görev süresi, mezuniyet alanları, başvuru tarihleri, başarılı sayılmak için aranan puanlar gibi, sınava yönelik başvurularda izlenecek yol ve yöntemler belirtilmiş; …günlü, …sayılı Sınav Uygulama Emri ile de, başvurusu kabul edilmediği için sınava giremeyecek olanların itiraz usulleri, sınav yeri, saati ve ücreti belirlenmiştir.

Davacının; Yönetmeliğin 6/1-c maddesi gereği kurum içinden geçiş sınavında aranan katılma şartını sağlamadığından, mezun olduğu alan itibarıyla sınava giremeyecek olması karşısında, yapılacak sınav(lar)a ilişkin usul ve esasları belirleyen Sınav Uygulama Emirlerinin tamamının iptalini istemekte menfaati bulunmakla birlikte; uyuşmazlığın esasına yönelik talebi de gözetildiğinde, 1325 sayılı Kanun’un Geçici 5. maddesi ve Yönetmelik hükümleri doğrultusunda üst hukuk normlarının uygulanmasına yönelik dava konusu Sınav Uygulama Emirlerinde kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmamaktadır.

Ayrıca; yukarıda hukuka uygun bulunan düzenleyici işlemler nedeniyle davacının, Milli Savunma Uzmanı kadrosuna atanmak amacıyla Milli Savunma Uzmanlığı İçerden Geçiş Sınavına yaptığı başvurusunun, mezuniyet alanının uygun olmamasına bağlı olarak reddine ilişkin tesis edilen bireysel işlemlerde de hukuka aykırılık görülmemiştir.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle;

1. DAVANIN REDDİNE,

2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına, artan posta ücretinin kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,

3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen …-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Milli Savunma Bakanlığına verilmesine,

4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 24/11/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.