Danıştay Kararı 2. Daire 2019/661 E. 2022/6180 K. 01.12.2022 T.

Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2019/661 E. , 2022/6180 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/661
Karar No : 2022/6180

DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …

DAVALI : … Bakanlığı
VEKİLİ : Hazine Avukatı …

DAVANIN KONUSU : Vergi müfettiş yardımcısı olarak görev yapan davacı tarafından;
1. Performans değerlendirmesi sonucunda başarısız olması nedeniyle, 14-17 Ocak 2019 tarihlerinde yapılacak yeterlik sınavına alınmamasına ilişkin … günlü, … sayılı işlemin;
2. 31/10/2011 günlü, 28101 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği’nin 29. maddesinin 3. fıkrası ile 11/01/2016 günlü, 29590 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği’nin 22. maddesinin 16. fıkrasının iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği’nin 29/3. maddesi ve Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği’nin 22/16. maddesinde, ikinci yetki sınavında başarısız olan vergi müfettiş yardımcılarının, bir vergi müfettişinin gözetiminde görevlerine devam edeceklerinin birer cümle ile düzenlenmiş olduğu, ancak, gözetim görevinin nasıl uygulanacağı, gözetim altındaki vergi müfettiş yardımcılarının nasıl performans puanı toplayacağına dair düzenleme yapılmadığı, bu yönüyle eksik ve belirsiz düzenlemeler olduğu, gözetim görevine ilişkin eksikliklerin Vergi Denetim Kurulunun … günlü, … sayılı “Gözetim Görevi” konulu Genel Yazısı ile giderilmeye çalışıldığı, ancak bunun, “… performans değerlendirme sisteminin oluşturulması ve yönetimi yönetmelikle düzenlenir.” yolundaki 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 29. maddesine aykırılık teşkil ettiği, dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI : Vergi müfettiş yardımcılarının performans değerlendirmesindeki en önemli kriterin, sınavlardaki başarı dereceleri olduğu, davacının, sınav puanlarının düşük olması sebebiyle başarısız olduğu;
Davacının, yetki sınavında başarısız olduğu için, sorumlu vergi müfettişinin gözetiminde çalışmalarına devam ettiği, iş emirlerinin sorumlu vergi müfettişine tevdi edildiği, davacıya ilişkin iş emri çalışma puanlarının, sorumlu vergi müfettişi tarafından sisteme girildiği, dava konusu işlemlerde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği’nin 29. maddesinin 3. fıkrası ile Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği’nin 22. maddesinin 16. fıkrasının iptali istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına; davacının performans değerlendirmesi sonucunda başarısız olması nedeniyle 14-17 Ocak 2019 tarihlerinde yapılacak yeterlik sınavına alınmamasına ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Davacının Vergi müfettiş yardımcısı olarak görev yaptığı, katıldığı birinci yetki sınavında “49,38” puan, ikinci yetki sınavında da 42,69 puan aldığı,yetki sınavlarında başarısız olduğu için bir vergi müfettişinin gözetiminde çalışmaya devam ederek yardımcılık süresini tamamladığı, davalı idarenin … tarih ve … sayılı işlemi ile, yardımcılık süresinin sonunda hesaplanan genel performans puanı 63,85 (70 puanın altında) olması ve buna bağlı olarak Performans değerlendirmesi sonucunda başarısız olması nedeniyle, 14-17 Ocak 2019 tarihlerinde yapılacak vergi müfettişliği yeterlik sınavına katılmasının mümkün olmadığının bildirildiği, davacı tarafından, Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği’nin 29/3. maddesi ve Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği’nin 22/16. maddesinde, ikinci yetki sınavında başarısız olan vergi müfettiş yardımcılarının, bir vergi müfettişinin gözetiminde görevlerine devam edeceklerinin düzenlenmiş olduğu, ancak, gözetim görevinin nasıl uygulanacağı, gözetim altındaki vergi müfettiş yardımcılarının nasıl performans puanı toplayacağına dair düzenleme yapılmadığı, bu yönüyle eksik ve belirsiz düzenlemeler olduğu, gözetim görevine ilişkin eksikliklerin Vergi Denetim Kurulunun …günlü, … sayılı “Gözetim Görevi” konulu Genel Yazısı ile giderilmeye çalışıldığı, ancak bunun, “… performans değerlendirme sisteminin oluşturulması ve yönetimi yönetmelikle düzenlenir.” yolundaki 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 29. maddesine aykırılık teşkil ettiği; ileri sürülerek 14-17 Ocak 2019 tarihlerinde yapılacak yeterlik sınavına alınmamasına ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile, Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği’nin 22. maddesinin 16. fıkrası ve Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği’nin 29. maddesinin 3. fıkrasının (eksik düzenleme nedeniyle) , iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Dava konusu Yönetmelikler, 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (KHK)’nin Ek 29. maddesine dayalı olarak, bu maddenin uygulanmasını sağlamak üzere çıkarılmıştır.
Her ne kadar 178 sayılı KHK; 09/07/2018 günlü, 30473 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 703 sayılı, Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 13. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış ise de; aynı Kanun Hükmünde Kararname’nin 179. maddesi ile 375 sayılı KHK’ya eklenen Geçici 27. maddenin ikinci fıkrası uyarınca somut uyuşmazlığın çözümünde, 178 sayılı KHK’nın Ek 29. maddesinin uygulanacağı açıktır.
178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin “Vergi Denetim Kurulu Başkanlığında atama, yükselme ve yer değişikliği” başlıklı Ek 29. maddesinin altıncı fıkrasında; “Vergi Müfettiş Yardımcıları, fiilen üç yıl çalışmak ve yardımcılık döneminde performans değerlendirmesine göre başarılı olmak şartıyla yapılacak yeterlik sınavına girmeye hak kazanırlar. Yeterlik sınavında her bir grup başkanlığı itibarıyla yer alacak sınav konuları ile ortak sınav konuları ve sınava ilişkin diğer usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir. … Yeterlik sınavına girmeye hak kazanamayanlar ile yeterlik sınavında başarılı olamayanlar ise Bakanlıkta derecelerine uygun memur kadrolarına atanırlar.” hükmü, dokuzuncu fıkrasında; “Performans değerlendirme sistemi, Vergi Müfettişlerinin mesleki yeterlik ve yetkinliklerinin objektif, nesnel ve mukayeseli bir şekilde değerlendirilmesi için görev yaptıkları süre içindeki sınavlarda elde ettikleri başarı derecesi, grup başkanlarının Vergi Müfettişlerinin iş performansına ilişkin değerlendirmeleri, düzenledikleri vergi inceleme raporları hakkında rapor değerlendirme komisyonları tarafından yapılan değerlendirmeler, düzenledikleri diğer inceleme, araştırma, görüş, denetim ve soruşturma raporları hakkında yapılan değerlendirmeler, lisansüstü eğitim düzeyleri ve benzeri kriterler esas alınarak oluşturulur. Vergi Müfettişlerinin performans değerlendirmesi takvim yılı itibarıyla yapılır.” hükmü, onuncu fıkrasında ise; “Başkanlığın görev, yetki ve sorumlulukları, grup başkanlıklarının görev alanları, performans değerlendirme sisteminin oluşturulması ve yönetimi ile Vergi Müfettişlerinin görev, yetki ve sorumlulukları, mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yeterlikleri, yükselmeleri, grup başkanlıklarında görevlendirilmeleri ve yer değiştirmelerine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.” hükmü yer almaktadır.
11/01/2016 günlü, 29590 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği’nin “Çalışmaların puanlandırılması” başlıklı 22. maddesinin 16. fıkrasında ; “(Ek:RG-24/3/2017-30017)(1) Girdikleri ikinci yetki sınavında da başarısız olan veya özürsüz olarak sınava girmeyen Vergi Müfettiş Yardımcıları, Vergi Müfettişleri gözetiminde yaptıkları çalışmalardan bu maddeye göre belirlenen puanları alırlar.” kuralı düzenlenmiştir.
31/10/2011 günlü, 28101 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği’nin “Vergi Müfettiş Yardımcılarına yetki verilmesi” başlıklı 29. maddesinin 3. fıkrasında; “Yetki sınavı, Başkanlıkça belirlenen esaslar çerçevesinde ve yazılı olarak yapılır. Yetki sınavında başarılı olmak için, sınav oturumlarının her birinden 100 tam puan üzerinden en az 50 puan alınması ve bütün sınav oturumlarından alınacak puanların ortalamasının 65’ten aşağı olmaması şarttır. Yetki sınavında başarılı olamayanlar, en az üç ay süresince bir Vergi Müfettişinin refakatinde çalıştıktan sonra, Başkanlıkça belirlenen bir tarihte yeniden yetki sınavına girerler. Bu sınavda da başarılı olamayan veya özürsüz olarak sınava girmeyen Vergi Müfettiş Yardımcıları, Vergi Müfettişlerinin gözetiminde çalışmalarına devam ederler.” kuralı yer almıştır.
Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği’nin, vergi müfettiş yardımcılarının performanslarının değerlendirilmesine yönelik hükümleri incelendiğinde; performans değerlendirmesinde esas alınan beş ana ölçüt bulunduğu, bunların; 1-Sınavlarda elde edilen başarı derecesi, 2- Grup Başkanının değerlendirmesi, 3- Rapor değerlendirme komisyonları tarafından yapılan değerlendirmeler, 4- Refakat çalışmalarının değerlendirilmesi, 5- Çalışmalarına ilişkin değerlendirmeler olduğu görülmektedir.
Bu beş değişkenin her birinin nasıl hesaplanacağına, hangi oranlar ile genel performans puanına dahil edileceğine dair hükümler Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği’nde ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir. Buna göre; sınavlarda elde edilen başarı derecesinin %40’ı; grup başkanı değerlendirmesinin %10’u; rapor değerlendirme komisyonları tarafından yapılan değerlendirmelerin %10’u; refakat çalışmalarının değerlendirilmesi notunun %10’u ve çalışmalarına ilişkin değerlendirmelerin %30’unun toplamı sonucunda genel performans puanı elde edilmektedir.
Sözü edilen değişkenlerin genel performans puanı içindeki ağırlık oranları dikkate alındığında, sınavlarda elde edilen puanlar ile çalışmalardan elde edilen puanların ağırlığının diğer değişkenlere göre yüksek olduğu anlaşılmaktadır.
Bu açıklamalar ışığında, dava konusu işlemlerin incelenmesinde:
Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği’nin 29. maddesinin 3. fıkrası ile Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği’nin 22. maddesinin 16. fıkrasının eksik düzenlendiği iddiasına yönelik olarak;
Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği’nin 29. maddesinin ilk halinde, ikinci yetki sınavına özürsüz olarak katılmayan veya sınava katılıp başarısız olan vergi müfettiş yardımcılarının, performans değerlendirmesine göre başarısız sayılarak yeterlik sınavına girmeye hak kazanamayacağı ve Bakanlık teşkilatında derecelerine uygun memur kadrolarına atanacakları düzenlemesi yer almakta iken, Danıştay 2. Dairesinin 16/11/2016 günlü, E:2016/8679 sayılı kararıyla; Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliğinin 29. maddesinin yürütülmesinin durdurulması üzerine, davalı idarece söz konusu kuralda değişiklik yapılarak, ikinci yetki sınavında başarısız olan vergi müfettiş yardımcılarının, üç yıllık yardımcılık süresinin sonuna kadar vergi müfettişlerinin gözetiminde çalışmaya devam edecekleri düzenlenmiştir.
Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği’nin 22. maddesinin 16. fıkrası ile de; vergi müfettişi gözetiminde çalışmaya devam eden vergi müfettiş yardımcılarının, çalışmalardan elde edecekleri puanların; vergi müfettişleri ve yetki sınavında başarılı olan diğer vergi müfettiş yardımcılarının çalışmalarından elde edecekleri puanları kurala bağlayan düzenleme kapsamında hesaplanacağı kurala bağlanmıştır.
Davacı tarafından, gözetim görevi müessesesinin ayrıntılarına yönetmelikte yer verilmediği, gözetim görevine ilişkin eksikliklerin “Genel Yazı” isimli düzenlemeler ile giderilmeye çalışıldığı ileri sürülmekte ise de; davaya konu düzenleyici işlemler ile ikinci yetki sınavında başarısız olan vergi müfettiş yardımcılarının çalışma koşullarına ve çalışmalarından elde edecekleri performans puanlarına ilişkin kuralların yönetmelik ile düzenlendiği, görev ve faaliyet alanıyla ilgili olarak, normlar hiyerarşisine aykırılık taşımamak kaydıyla, kamu hizmetinin gerektirdiği her türlü düzenlemeyi yapabilme yetkisi bulunan davalı idarece, yönetmelik hükümlerini açıklayıcı ve bu hükümlerin uygulanmasını kolaylaştırıcı nitelikte alt düzenleyici işlemler yapabileceği de dikkate alındığında, uygulamaya yönelik kuralların tümünün yönetmelik ile düzenlenmesinin zorunlu olmadığı gibi buna imkanda bulunmadığı, bu itibarla, dava konusu düzenlemelerde eksiklik veya hukuka aykırı bir yön bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Davacının, performans değerlendirmesi sonucunda başarısız olması nedeniyle yeterlik sınavına alınmamasına ilişkin işlem yönünden;
Kariyer bir meslek olan vergi müfettişliğinin yetiştirme aşamasına ilişkin olan vergi müfettiş yardımcılığı sürecinde, yardımcıların performanslarının ölçülmesindeki en temel ölçüt sınavlarda elde edecekleri başarı derecesidir. Zira, yukarıda söz edildiği gibi sınavlardaki başarı derecesinin genel performans puanındaki oranı %40’tır. Sınavlarda elde edilen başarı derecesi ise; temel eğitim notunun %15’i, hizmet içi eğitim notunun %15’i, birinci yetki sınavı notunun %70’i, ikinci yetki sınav notunun %50’si alınmak suretiyle belirlenmektedir. Bu oranlara bakıldığında, performans değerlendirme sisteminin en yüksek ağırlık oranı birinci yetki sınavına ait olup; bunu, ikinci yetki sınavının oranı takip etmektedir.
Somut uyuşmazlıkta; davacı, birinci yetki sınavına girip 49,38 puan alarak başarısız olmasının ardından, katıldığı ikinci yetki sınavında da 42,69 puan alarak başarısız olmuştur. Davacının temel eğitim sınav notu(59,70) hizmet içi eğitim sınav notu(52),çalışmalarından elde ettiği grup başkanı notu (76,86),refakat çalışmaları notu (83,97), rapor değerlendirme komisyonu notu (89,70),çalışmalar notu(78,50) olduğu görülmektedir.
Bir an için Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 05.12.2019 tarih ve YD İtiraz No.:2019/1197 sayılı kararıyla 11/01/2016 tarih ve 29590 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği’nin 24/03/2017 günlü Yönetmelik ile değişik “Yetki sınav notunun değerlendirilmesi” başlıklı 13. maddesinde yer verilen ; “İlk yetki sınavında başarılı olunması halinde alınan notun %70’i, ikinci yetki sınavında ise alınan notun %50’si, Ek-2C formunda dikkate alınır.” hükmü yönünden, ikinci yetki sınavına katılanların sınav notunun değerlendirme oranı açısından farklı muameleye tabi tutulmasının eşitlik ilkesine ve hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiş olduğu gözetilerek davacının ikinci yetki sınav notunun %70’inin dikkate alınacağı düşünülse bile,bu halde davacının genel performans değerlendirmesine esas sınav notunun 15,24 yerine 18,65 olacağı, bu durumda dahi davacının yeterlik sınavına girebilmek için gerekli 70 puanı alamadığı, ancak davacının performans değerlendirmesinden başarısız olmasının temel nedeninin ikinci yetki sınavında 42,69 gibi düşük bir puan almış olması yanında, davacının çalışmalarından aldığı performans puanlarının düşük olmasından kaynaklandığı, şayet davacı çalışmalarından almış olduğu performans puanlarını artırmış olsaydı genel performans değerlendirmesinden başarılı olabilmesinin mümkün olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durum karşısında, mesleğin gerektirdiği niteliklerin kazanılıp kazanılmadığını ölçen ve performans değerlendirme sisteminin en etkili değişkeni olan yetki sınavında 42,69 puan alan davacının performans değerlendirmesi sonucunda başarısız olmasına ve bunun sonucu olarak yeterlik sınavına alınmamasına ilişkin işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle;
11/01/2016 tarih ve 29590 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği’nin 22. maddesinin 16. fıkrası ve 31/10/2011 tarih ve 28101 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği’nin 29. maddesinin 3. fıkrasının iptali ile performans değerlendirmesi sonucunda başarısız olması nedeniyle 14-17 Ocak 2019 tarihlerinde yapılacak yeterlik sınavına alınmamasına ilişkin işlemin iptali istemine ilişkin davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY :
Vergi müfettiş yardımcısı olarak görev yapan davacı, katıldığı birinci yetki sınavında “49,38” puanla; ikinci yetki sınavında da “42,69 puanla başarısız olmuş ve bir vergi müfettişinin gözetiminde çalışmaya devam ederek yardımcılık süresini tamamlamıştır.
Yardımcılık süresinin sonunda hesaplanan genel performans puanı 63,85 (70’in altında) olduğundan, performans değerlendirmesinden başarısız sayılmış ve yeterlik sınavına çağrılmamıştır.
Davacıya, performans değerlendirmesi sonucunda başarısız olduğu ve yeterlik sınavına girmeye hak kazanamadığı hususu 10/01/2019 günlü, 694 sayılı işlem ile bildirilmiş, bu işlem üzerine, bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Yönetmelikler” başlıklı 124. maddesinde; “Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler.” hükmü yer almaktadır.
Dava konusu Yönetmelikler, 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (KHK)’nin Ek 29. maddesine dayalı olarak, bu maddenin uygulanmasını sağlamak üzere çıkarılmıştır.
Her ne kadar 178 sayılı KHK; 09/07/2018 günlü, 30473 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 703 sayılı, Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 13. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış ise de; aynı Kanun Hükmünde Kararname’nin 179. maddesi ile 375 sayılı KHK’ye eklenen Geçici 27. maddenin ikinci fıkrasında yer alan, “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte kamu kurum ve kuruluşlarında 10/5/2018 tarihli ve 7142 sayılı 6771 sayılı Kanunla Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Çeşitli Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Konusunda Yetki Kanununa göre çıkarılan kanun hükmünde kararnamelerle yürürlükten kaldırılan hükümlere dayanarak müfettiş yardımcısı, denetmen yardımcısı, denetçi yardımcısı, aktüer yardımcısı ve stajyer kontrolör olarak istihdam olunanların müfettiş, denetmen, denetçi, kontrolör, aktüerler kadro veya pozisyonlarına atanmaları, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tabi oldukları mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.” hükmü karşısında, somut uyuşmazlığın çözümünde, 178 sayılı KHK’nin Ek 29. maddesinin uygulanacağı açıktır.
Öte yandan, 703 sayılı KHK’nin 178. maddesi ile 375 sayılı KHK’ye eklenen Ek 32. maddede, yürürlükten kaldırılan 178 sayılı KHK’nin Ek 29. maddesinde yer alan düzenlemelere benzer hükümlerin getirildiği görülmektedir.
178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin “Vergi Denetim Kurulu Başkanlığında atama, yükselme ve yer değişikliği” başlıklı Ek 29. maddesinin altıncı fıkrasında; “Vergi Müfettiş Yardımcıları, fiilen üç yıl çalışmak ve yardımcılık döneminde performans değerlendirmesine göre başarılı olmak şartıyla yapılacak yeterlik sınavına girmeye hak kazanırlar. Yeterlik sınavında her bir grup başkanlığı itibarıyla yer alacak sınav konuları ile ortak sınav konuları ve sınava ilişkin diğer usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir. … Yeterlik sınavına girmeye hak kazanamayanlar ile yeterlik sınavında başarılı olamayanlar ise Bakanlıkta derecelerine uygun memur kadrolarına atanırlar.” hükmü, dokuzuncu fıkrasında; “Performans değerlendirme sistemi, Vergi Müfettişlerinin mesleki yeterlik ve yetkinliklerinin objektif, nesnel ve mukayeseli bir şekilde değerlendirilmesi için görev yaptıkları süre içindeki sınavlarda elde ettikleri başarı derecesi, grup başkanlarının Vergi Müfettişlerinin iş performansına ilişkin değerlendirmeleri, düzenledikleri vergi inceleme raporları hakkında rapor değerlendirme komisyonları tarafından yapılan değerlendirmeler, düzenledikleri diğer inceleme, araştırma, görüş, denetim ve soruşturma raporları hakkında yapılan değerlendirmeler, lisansüstü eğitim düzeyleri ve benzeri kriterler esas alınarak oluşturulur. Vergi Müfettişlerinin performans değerlendirmesi takvim yılı itibarıyla yapılır.” hükmü, onuncu fıkrasında ise; “Başkanlığın görev, yetki ve sorumlulukları, grup başkanlıklarının görev alanları, performans değerlendirme sisteminin oluşturulması ve yönetimi ile Vergi Müfettişlerinin görev, yetki ve sorumlulukları, mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yeterlikleri, yükselmeleri, grup başkanlıklarında görevlendirilmeleri ve yer değiştirmelerine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.” hükmü yer almaktadır.
31/10/2011 günlü, 28101 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve dava tarihinde yürürlükte bulunan Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği’nin “Vergi Müfettiş Yardımcılarına yetki verilmesi” başlıklı, 24/03/2017 günlü Yönetmelik ile değişik 29. maddesinin 3. fıkrasında; “Yetki sınavı, Başkanlıkça belirlenen esaslar çerçevesinde ve yazılı olarak yapılır. Yetki sınavında başarılı olmak için, sınav oturumlarının her birinden 100 tam puan üzerinden en az 50 puan alınması ve bütün sınav oturumlarından alınacak puanların ortalamasının 65’ten aşağı olmaması şarttır. Yetki sınavında başarılı olamayanlar, en az üç ay süresince bir Vergi Müfettişinin refakatinde çalıştıktan sonra, Başkanlıkça belirlenen bir tarihte yeniden yetki sınavına girerler. Bu sınavda da başarılı olamayan veya özürsüz olarak sınava girmeyen Vergi Müfettiş Yardımcıları, Vergi Müfettişlerinin gözetiminde çalışmalarına devam ederler.” kuralı; Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği’nin “Çalışmaların puanlandırılması” başlıklı 22. maddesinin 16. fıkrasında ise; “(Ek:RG-24/3/2017-30017)(1) Girdikleri ikinci yetki sınavında da başarısız olan veya özürsüz olarak sınava girmeyen Vergi Müfettiş Yardımcıları, Vergi Müfettişleri gözetiminde yaptıkları çalışmalardan bu maddeye göre belirlenen puanları alırlar.” kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği’nin, vergi müfettiş yardımcılarının performanslarının değerlendirilmesine yönelik hükümleri incelendiğinde; performans değerlendirmesinde esas alınan beş ana kriter bulunduğu, bunların; 1- Sınavlarda elde edilen başarı derecesi, 2- Grup Başkanının değerlendirmesi, 3- Rapor değerlendirme komisyonları tarafından yapılan değerlendirmeler, 4- Refakat çalışmalarının değerlendirilmesi, 5- Çalışmalarına ilişkin değerlendirmeler olduğu görülmektedir.
Bu beş parametrenin her birinin nasıl hesaplanacağına, hangi oranlar ile genel performans puanına dahil edileceğine dair hükümler, Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği’nde ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir. Buna göre; sınavlarda elde edilen başarı derecesinin %40’ı; grup başkanı değerlendirmesinin %10’u; rapor değerlendirme komisyonları tarafından yapılan değerlendirmelerin %10’u; refakat çalışmalarının değerlendirilmesi notunun %10’u ve çalışmalarına ilişkin değerlendirmelerin %30’unun toplamı sonucunda genel performans puanı elde edilmektedir.
Davacının, performans değerlendirmesi sonucunda başarısız olması nedeniyle yeterlik sınavına alınmamasına ilişkin işleme yönelik olarak;
178 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 29. maddesinin dokuzuncu fıkrasında yer alan hüküm uyarınca, vergi müfettiş yardımcılarının görev yaptıkları süre içinde, mesleki yeterlik ve yetkinliklerinin objektif, nesnel ve mukayeseli bir şekilde değerlendirilmesi için sınavlara tabi tutulabileceği açıktır. Yetki sınavı da; yardımcılıkta fiilen geçen on sekiz aydan sonra girilen ve vergi müfettiş yardımcılarının görev ve yetki alanlarına giren yürürlükteki mevzuat ve bunun uygulamasına ilişkin mesleğin gerektirdiği niteliklerin kazanılıp kazanılmadığını ölçen bir sınavdır. Yetki sınavı sonucunda başarılı olan vergi müfettiş yardımcılarına re’sen inceleme, teftiş ve soruşturma yetkisi verilmektedir. Yetki sınavında başarısız olanlara ise, en az üç ay bir vergi müfettişinin refakatinde çalıştıktan sonra yeniden yetki sınavına girme hakkı verilmekte, ikinci sınavda da başarısız olunması halinde bir vergi müfettişinin gözetiminde görevlerine devam etmeleri sağlanmaktadır.
Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği’nin 13. maddesinin dava tarihindeki halinde yer alan düzenleme uyarınca; ilk yetki sınavında başarılı olan vergi müfettiş yardımcılarının aldığı notun %70’i, ikinci yetki sınavına katılan vergi müfettiş yardımcılarının ise aldığı notun %50’si performans notunun hesabında dikkate alınmakta iken, anılan hüküm; Anayasa’da düzenlenen eşitlik ilkesine ve hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle Danıştay İkinci Dairesinin 01/12/2022 günlü, E:2019/683, K:2022/6176 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.
Davacının performans puanının hesabında dikkate alınmış olan Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği’nin 13. maddesinin hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verildiği göz önüne alındığında, davalı idarece anılan iptal kararı sonucunda getirilecek yeni düzenleme uyarınca davacının puanının yeniden hesaplanması gerekeceği açık olduğundan, davaya konu bireysel işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Nitekim, Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği’nin 13. maddesinde, 07/04/2021 günlü, 31447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik ile yapılan değişiklik ve aynı Yönetmelik ile getirilen Geçici 6. madde ile yetki sınavında başarılı olamamış vergi müfettiş yardımcıları yönünden yeni bir performans puanı hesaplama yöntemi getirildiği görülmektedir.
Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği’nin 29. maddesinin 3. fıkrası ile Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği’nin 22. maddesinin 16. fıkrasına yönelik olarak ise;
31/10/2011 günlü, 28101 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği’nin, 07/04/2021 günlü, 31447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği’nin 75. maddesi ile yürürlükten kaldırıldığı; Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği’nin 22. maddesinin 16. fıkrasının ise, 07/04/2021 günlü, 31447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik ile ilga edildiği dikkate alındığında, söz konusu düzenlemeler yönünden davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 31/10/2011 günlü, 28101 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği’nin 29. maddesinin 3. fıkrası ile 11/01/2016 günlü, 29590 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği’nin 22. maddesinin 16. fıkrasının iptali istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA;
2. Davacının performans değerlendirmesi sonucunda başarısız olması nedeniyle yeterlik sınavına alınmamasına ilişkin … günlü, … sayılı işlemin İPTALİNE;
3. Aşağıda dökümü yapılan …-TL yargılama giderinin ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen …-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine; kararın kesinleşmesinden sonra posta ücretinden artan …-TL’nin davacıya iadesine;
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 01/12/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.