Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/8671 E. , 2022/4423 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/8671
Karar No : 2022/4423
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …. Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; … Emniyet Müdürlüğü emrinde emniyet amiri olarak görev yapan davacının, hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunduğundan bahisle 4 günlük maaş kesim cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … günlü ve … sayılı Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.
… İdare Mahkemesinin, Danıştay Onikinci Dairesinin 08/05/2014 günlü, E:2010/2924, K:2014/3444 sayılı bozma kararına uyularak verilen 03/03/2015 günlü, E:2014/2447, K:2015/873415 sayılı kararıyla davanın reddine hükmedilmiş olup; anılan karar, Danıştay Beşinci Dairesinin 18/09/2017 günlü, E:2016/20996, K:2017/20145 sayılı kararıyla bozulmuştur.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: … İdare Mahkemesinin bozma kararına uyularak verilen temyize konu kararıyla; idarece, davacının kaçakçılık yaptığı iddia edilen şahıslar ile resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak nitelikte bir ilişki içerisinde olduğuna ilişkin somut bir tespit ortaya konulamadığı gibi, davacının telefon görüşmeleri sırasındaki ifadelerinin de meslek etiğine aykırı ve disiplin cezasını gerektirir bir fiil niteliğinde olmadığı, kendisinin gıyabında gerçekleşen konuşmalardan da bu sonuca varılmasının mümkün olmadığı sonuç ve kanaatine varıldığından, dava konusu disiplin cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; dosya içeriğindeki iletişim tespit tutanaklarını bir bütün olarak değerlendirildiğinde, konuşma içeriklerinden ve ayrıca alınan ifadelerden açık ve net bir şekilde davacının disiplin cezasına dayanak olan disiplin suçunu işlediğinin sabit olduğu, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlem ile davacıya verilen ceza “6 Ay Kısa Süreli Durdurma” cezasıdır. 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanununun işlem tarihinde yürürlükte olan EK 5. maddesi uyarınca; davacıya nihai olarak verilen ceza ve davacının meslek derecesi göz önüne alındığında, ceza verme yetkisinin Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunun yetkisinde olduğu düşünülse de, davacıya isnat edilen ilk suç “Kaçakçılık yapmak veya kaçakçılarla ilişki kurmak”tır. Disiplin soruşturma raporu bu isnada dayalı olarak hazırlanmıştır. Bu suçun cezası da, işlem tarihinde yürürlükte olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 8/22. maddesinde meslekten çıkarma olarak düzenlenmiştir. 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu’nun Ek 5. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 1 fıkrasının (D) bendi gereği isnat edilen suç göz önüne alındığında; ceza vermeye yetkili kurul, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kuruludur.
Bu itibarla; disiplin cezasının esası incelenerek verilen Mahkeme kararının, aynı gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının “Ortak Hükümler” kısmının 6. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada,Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden, davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY : …Emniyet Müdürlüğünde emniyet amiri olarak görev yapan davacı hakkında “kaçakçılık yapmak veya kaçakçılarla ilişki kurmak” suçuna istinaden yapılan soruşturma sonucunda, “hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunduğu” gerekçesiyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 6/B-5. maddesi uyarınca ve anılan Tüzüğün 15. maddesinin uygulanması suretiyle 4 günlük maaş kesim cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … günlü ve … sayılı Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu’nun Ek 5. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan halinde;
“Disiplin kurullarının disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları cezalar aşağıda gösterilmiştir…………..”
C) Genel müdürlük merkez disiplin kurulu, emniyet hizmetleri sınıfı mensuplarından;
1. Genel müdürlük, il, öğretim ve eğitim kurumları kadrolarındaki (8) inci meslek
derecesinden (5) inci meslek derecesine (Bu derece dahil) kadar olan personele
meslekten çıkarma cezası dışında kalan öteki disiplin cezalarını,
2. İl emniyet kadrolarındaki komiser muavini, komiser ve başkomiserler hakkında meslekten çıkarma cezasını,
3. Genel müdürlük merkez kuruluşu ve öğretim ve eğitim kurumları kadrolarındaki komiser muavini, komiser, başkomiserler ile genel müdürlük merkez kuruluşunda görevli polis memurları hakkında bütün disiplin cezalarını,
D) Genel müdürlük yüksek disiplin kurulu, emniyet hizmetleri sınıfında bulunanlardan;
1. Genel müdürlük, il, öğretim ve eğitim kurumları kadrolarındaki 8 inci meslek derecesinden (5) inci meslek derecesine (Bu derece dahil) kadar olan personel hakkında meslekten çıkarma cezası,
2. Genel müdürlük, il, öğretim ve eğitim kurumları kadrolarındaki 4 üncü ve 3 üncü meslek derecelerinde bulunan personel hakkında meslekten çıkarma dışında kalan öteki disiplin cezalarını,
Verebilir………………….” hükmü yer almaktadır.
Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 6/B-5. maddesinde;
“B) 6 ay süreli durdurma;
…………………….
5 – Hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak”
15. maddesinde de;
“Kararın verildiği güne kadar geçmiş hizmetleri olumlu olan, iyi veya çok iyi derecede performans değerlendirme puanı ile ödül veya başarı belgesi alan memurlara, işledikleri fiilin özelliği, biçimi, işlendiği yer ve zaman göz önünde bulundurularak bu Tüzükte gösterilen cezanın bir derece aşağısı uygulanabilir.
” hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.
Bu bakımdan disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntem, ceza verilecek fiiller ve ceza vermeye yetkili makam ve kurullar açıkça belirlenmiştir. Her idari işlemde olduğu gibi disiplin cezasının tesisinde de işlemin yetkili makam tarafından yapılması, yetkilerin Kanunun çizdiği sınırlar içinde şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarına uygun olarak kullanılması İdare hukukunun bilinen ilkelerindendir. Yetkili makamlar, Kanunla belirlenmiş yetki sınırları içinde kaldıkları sürece tesis edilen işlemler yetki yönünden hukuka uygun sayılır.
Dava dosyasının incelenmesinden; emniyet amiri olarak görev yapan davacı hakkında “Hizmet dışında resmi sıfatın gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak” suçunu işlediğinden bahisle, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 6/B-5 maddesi ve aynı Tüzüğün 15. maddesi uyarınca “4 günlük aylık kesimi” cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
Dava konusu disiplin cezasına dayanak olan soruşturma raporunda, davacıya isnat edilen “kaçakçılık yapmak veya kaçakçılarla ilişki kurmak” iddiasına ilişkin olarak, davacının disiplin yönünden sorumlu tutulmasını gerektirecek kayıt, bilgi ve belge bulunmadığı ve suçun sübuta ermediği değerlendirilmesi yapılarak, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü’ne göre ceza tayinine mahal olmadığı tespit edilmiştir.
Her ne kadar disiplin kurul ve amirleri soruşturmacı tarafından getirilen teklif ile bağlı değiller ise de, verecekleri cezanın Kanunla düzenlenen yetkileri dahilinde olması gerekir.
Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu tarafından, davacı hakkında “Kaçakçılık yapmak veya kaçakçılarla ilişki kurmak” fiilini işlediği iddiası ile düzenlenen soruşturma raporu incelenerek, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü’nün 8/22 maddesinde tanımlanan ve meslekten çıkarma cezasını gerektiren “Kaçakçılık yapmak veya kaçakçılarla ilişki kurmak” fiilinden değil, adı geçen tüzüğün 6/B-5 maddesinde düzenlenen “Hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak” fiilinden dolayı ceza verilmiş ise de; bu cezayı verebilecek olan kurul Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu olup, söz konusu cezayı vermeye yetkili disiplin kurulu dışında herhangi bir kurulun re’sen ceza verme yetkisi de bulunmamaktadır.
Buna göre 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanununun 13. maddesi uyarınca, meslek derecesi 6 olan davacıya dava konusu cezanın, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre; il kadrolarındaki (8) inci meslek derecesinden (5) inci meslek derecesine (bu derece dahil) kadar olan personele meslekten çıkarma cezası dışında kalan disiplin cezalarını vermeye yetkili olan Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunca verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla; davacıya verilen ceza ve davacının rütbesi göz önüne alındığında, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca re’sen gündeme alınarak, yetkisi dışında ceza tayinine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Şu halde; belirtilen gerekçeyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerekmekte olup, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E: …, K:… sayılı kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…., K:… sayılı kararın yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun’un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (15) onbeş gün içinde Danıştay’da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 22/09/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.