Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2022/542 E. , 2022/421 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/542
Karar No : 2022/421
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
… Kışla Komutanlığında kışla komutanı olarak görev yapan davacı … tarafından, … Kışla Komutanlığı ve bağlısı … Karakol Komutanlığının bulunduğu …Mahallesinin garnizon derecesinin 1’den 3’e düşürülmesi talebinin reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle … Bakanlığına karşı açılan davada; Ankara 15. İdare Mahkemesince, kamu görevlisi olan davacının İstanbul ilinde görev yaptığı ve davanın özlük haklarına ilişkin olduğu gerekçesiyle davanın görüm ve çözümünde, davacının hâlen görevli bulunduğu yer mahkemesi olan İstanbul İdare Mahkemesinin yetkili olduğu yolunda verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararı ile İstanbul 6. İdare Mahkemesince, Milli Savunma Bakanlığı Deniz Kuvvetleri Komutanlığı tarafından tesis edilen dava konusu işlemin, kamu görevlisi olan davacının ilerleme ve yükselmesine ilişkin özlük hakları kapsamında değerlendirilemeyecek işlemden kaynaklandığı gerekçesiyle uyuşmazlığın görüm ve çözümünün genel yetki kuralını düzenleyen 2577 sayılı Kanunun 32/1.maddesi gereğince işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer olan Ankara ilinin bağlı olduğu Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğu yolunda verilen … günlü, E:…, K:… sayılı karar üzerine adı geçen Mahkemeler arasında çıkan yetki uyuşmazlığı, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 43. maddenin (b) bendi uyarınca incelenerek gereği düşünüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 32/1. maddesinde, “Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel Kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir.” şeklinde hükme bağlanmıştır.
… Kışla Komutanlığında kışla komutanı olarak görev yapan davacı tarafından, … Kışla Komutanlığı ve bağlı olduğu …Karakol Komutanlığının bulunduğu …Mahallesinin garnizon derecesinin 1’den 3’e düşürülmesi talebinin reddine ilişkin işlemin iptalinin istenildiği ve dava konusu işlemin kamu görevlisi olan davacının görevde yükselme gibi özlük hakları kapsamında olmaması nedeniyle, bu davada, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 32/1. maddesinde düzenlenen genel yetki kuralı uyarınca, dava konusu edilen işlemleri tesis eden … Bakanlığının bulunduğu Ankara ilinin yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu Ankara İdare Mahkemesi yetkili bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle; dava dosyasının, davanın görüm ve çözümünde yetkili olduğu belirlenen Ankara 15. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın İstanbul 6. İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 15/02/2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
2576 sayılı Yasa’nın 1. maddesinde, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin bu Kanun’la verilen görevleri yerine getirmek üzere kurulmuş “genel görevli” mahkemeler olduğu hükmüne yer verildikten sonra; aynı Yasa’nın 3410 sayılı Yasa’nın 1. maddesi ile değişik 5 . maddesinde; idare mahkemelerinin vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla, ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki davalara bakacağı açıklanmıştır.
2575 sayılı Danıştay Kanunu’nun “İlk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülecek davalar” başlıklı değişik 24. maddesinin 1/C bendinde; Bakanlıkların düzenleyici işlemleri ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı açılacak iptal ve tam yargı davalarında, Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak görevli bulunduğu kuralı yer almaktadır.
Diğer taraftan, yine İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, dava dilekçeleri üzerine yapılan ilk inceleme sonunda; “…… İdari yargının görevli olduğu konularda ise, görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev ve yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine ……” karar verilmesi öngörülmüştür.
Düzenli hale koymak, düzen vermek olarak tanımlanabilecek olan düzenleme, kamu hukukunda kural koyma ile eşanlamlıdır. Kural ise, hukukta sürekli, soyut ve objektif, genel durumları belirleyen norm olarak tanımlanır. Yasama organının yasama tasarrufları dışında idare, Anayasa ve yasal düzenlemelerden aldığı yetki ile kural koyma, düzenleme yapma yetkisine sahiptir. Düzenleme yetkisini kullanarak tüzük, yönetmelik, genelge gibi düzenleyici işlemleri yapan idarenin bir işleminin düzenleyici nitelik taşıdığının kabul edilebilmesi için, söz konusu işlemin sürekli, soyut, objektif, genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içermesi, başka bir ifadeyle belirtilen nitelikte kurallar koymuş olması gerekir.
Dava dosyasının incelenmesinden; … Kışla Komutanlığında kışla komutanı olarak görev yapan davacının, … Kışla Komutanlığı ve bağlısı … Karakol Komutanlığının bulunduğu … Mahallesinin garnizon derecesinin 1’den 3’e düşürülmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Milli Savunma Bakanlığı Deniz Kuvvetleri Komutanlığının … günlü, … sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, davacının görev yaptığı … Kışla Komutanlığı ve bağlısı… Karakol Komutanlığının bulunduğu …Mahallesinin garnizon derecesinin düşürülmesinin 18/12/2005 günlü, 26027 Resmi Gazete’de yayımlanan Subay ve Astsubay Atama Yönetmeliği’nde yapılacak değişiklikle mümkün olduğu dikkate alındığında ülke çapında uygulanacak Yönetmeliğe ilişkin davanın görüm ve çözümünün 2575 sayılı Danıştay Kanunu’nun 24. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülmesi gerekmektedir.
Bu durumda, idare mahkemesince, uyuşmazlığın ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda çözümlenmek üzere görev yönünden reddi yolunda karar verilmesi gerekirken, yetki yönünden ret kararı verilerek yetkili mahkemenin belirlenmesi için dosyanın Danıştaya gönderilmesi usule aykırı olup, açıklanan nedenlerle, 2575 sayılı Yasa’nın 24. maddesi ve 2577 sayılı Yasa’nın 15/1-a maddesi uyarınca yeniden karar verilmek üzere dosyanın Ankara 15. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın İstanbul 6. İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesi gerektiği karşı oyuyla Daire kararına katılmıyorum.