Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2018/3663 E. , 2020/5502 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/3663
Karar No : 2020/5502
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Oto Kiralama Alt Yapı İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
İSTEMİN KONUSU: Danıştay Dokuzuncu Dairesinin bozma hükmü uyarınca davayı yeniden inceleyen … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, 2010 yılında alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirdiği, gider belgelerini incelemeye ibraz etmediği ve bir kısım hasılatını beyan dışı bıraktığı yolunda saptamalara yer verilen vergi inceleme raporu uyarınca katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre Mayıs, Haziran, Eylül ila Aralık 2010 dönemleri için adına re’sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Dokuzuncu Dairesince, kararın, tarhiyatın, … İnşaat Nakliye Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nden alınan faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının ve gider belgelerinin incelemeye ibraz edilmemesi ve kayıt dışı hasılattan kaynaklanan kısmı yönünden değerlendirme yapılarak hüküm kurulmak üzere bozulması sonucunda Mahkemelerince yapılan incelemede; davacının faturalarını kayıtlarına aldığı değinilen firma hakkında tanzim edilen vergi tekniği raporundaki saptamalardan, düzenlediği faturaların gerçeği yansıtmadığı sonucuna ulaşılamayacağı, davacı adına düzenlenen vergi inceleme raporunda, kayıt dışı hasılata konu araçların kaç gün kiraya verildiği, ne kadar gelir elde edildiği ve elde edilen gelirin ne kadarının kar olduğu konusunda somut tespitler ortaya konulamadığı, öte yandan 2010 yılının ilgili dönemlerinde … ve … İnşaat Nakliye Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nden alınarak katma değer vergisi indiriminde kullanılan faturaların sahte olduğu yolunda tespitte bulunulmuş olması ve bu tespit doğrultusunda davacı adına tarhiyat yapılmış olması karşısında, davacının defter ve belgelerinin incelemeye ibraz edilmediği yolundaki bu iddianın gerçeği yansıtmadığı gerekçesiyle dava konusu tarhiyatın, kayıt dışı hasılattan, gider belgelerinin ibraz edilmemesinden ve … İnşaat Nakliye Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nden alınan faturalardan kaynaklanan kısmı kaldırılmıştır.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacının ihtilaflı dönemde faturalarını kullandığı … İnşaat Nakliye Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda defter ve belgelerini inceleme elemanına ibraz etmediği, çok yüksek katma değer vergisi matrahı beyan edilmesine karşın ödenecek katma değer vergisi çıkmadığı veya çok az çıktığı, vergilerini ödemediği, alışlarının gerçeği yansıtmadığı, işyeri büyüklüğü ve kapasitelerinin beyan edilen hasılatı elde edecek büyüklükte olmadığı, yeterli teçhizat ve donanımlarının, personellerinin bulunmadığı, işçi beyanlarının ise gerçeği yansıtmadığı, mal alımında bulunduğu firmaların neredeyse tamamına yakını hakkında olumsuz tespit olduğu, uyuşmazlık konusu dönemlerdeki söz konusu alışlarının gerçek mal ve hizmet alımını yansıtmadığı bu nedenle sahte faturayla belgelendirilen alışlar için sahte fatura içeriği vergi indirimlerinin reddi suretiyle yapılan ve kayıt dışı hasılat nedeniyle yapılan tarhiyatların hukuka uygun olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı şirket adına, alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirdiği, 2010 yılına ilişkin gider belgelerini incelemeye ibraz etmediği ve bir kısım hasılatını beyan dışı bıraktığı yolunda saptamalara yer verilen vergi inceleme raporu uyarınca katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosu uyarınca dava konusu tarhiyatın yapıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 3. maddesinin (B) fıkrasında; vergilendirmede, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, gerçek mahiyetin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia edene ait olduğu düzenlenmiş, 30. maddesinde; re’sen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunma yan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması şeklinde tanımlanmış, maddenin vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitinin mümkün olmadığı halleri düzenleyen bentleri arasında sayılan defter kayıtları ve bunlarla ilgili vesikaların, vergi matrahının doğru ve kesin olarak tespitine imkan vermeyecek derecede noksan, usulsüz ve karışık olması dolayısıyla ihticaca salih bulunmaması ve de tutulması zorunlu olan defterlerin ve verilen beyannamelerin gerçek durumu yansıtmadığına dair delil bulunması halleri re’sen tarh sebebi olarak öngörülmüştür.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 29. maddesinde, mükelleflerin, vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak, düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri, 34. maddesinin 1. bendinde ise yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait katma değer vergisinin alış faturası veya benzeri vesikalar üzerinde ayrıca gösterilmek ve bu vesikalar kanuni defterlere kaydedilmek şartıyla indirilebileceği, 54. maddesinin 1. fıkrasında, katma değer vergisi mükelleflerinin, tutulması mecburi defter kayıtlarını bu verginin hesaplanmasına ve kontrolüne imkan verecek şekilde düzenleyecekleri hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Mahkeme kararlarının Danıştay tarafından bozulması halinde, mahkemelerce bozmaya ilişkin kararlar üzerine yeniden verilen kararlara karşı yapılan temyiz başvurularının, bozma kararındaki esaslara uyulup uyulmadığı yönünden incelenebileceği, temyiz istemine konu yapılan kararın, tarhiyatın, … İnşaat Nakliye Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nden alınan faturalardan kaynaklanan kısmının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasının Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 10/03/2016 tarih ve E:2014/830, K:2016/1285 sayılı kararındaki esaslar doğrultusunda verildiği anlaşıldığından temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebepler sözü edilen hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Dosyanın incelenmesinden, vergi inceleme raporunda re’sen tarh nedeni olarak 2010 yılına ilişkin gider belgelerinin ibraz edilmemesi ve bir kısım hasılatın kayıt ve beyan dışı bırakılması gösterilerek bu yıla ilişkin tüm dönemlere ait katma değer vergisi indirimlerinin reddi ve kayıt dışı hasılatın matraha eklenmesi suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre dava konusu tarhiyatın yapıldığı, aynı raporda … ve … İnşaat Nakliye Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nden alınan faturaların sahte olduğu hususlarının da belirtildiği anlaşılmıştır.
Mahkemece; tarhiyatın, gider belgelerinin ibraz edilmemesi sebebiyle indirimlerin reddinden doğan kısmını davacının defter ve belgelerinin incelemeye ibraz edilmediği yolundaki iddianın gerçeği yansıtmadığı gerekçesiyle kaldırmış ise de; inceleme raporunda yer alan davacı şirket yetkilisinin “Giderlerimize ilişkin belgeleri çok aramamıza rağmen bulamadık. Bu nedenle 2009-2010 yıllarına ait gider belgelerimizi size ibraz edemiyoruz.” yönündeki beyanından davacının gider belgelerinin ibrazının istendiği halde hiç bir mücbir sebep hali olmaksızın inceleme elemanına ibraz edilmediği ve 213 sayılı Kanunun 30. maddesinin 2. fıkrasının 4. bendi uyarınca re’sen tarh sebebinin gerçekleştiği sabittir.
3065 sayılı Kanun’un 29. maddesinde, mükelleflerin vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak, düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri kuralına yer verilmiş, 34. maddesinde de bu belgelerin, tutulması mecburi olan defterlere kaydedilmesi şartı aranmıştır.
Bu düzenlemeler uyarınca emtia veya hizmet alışını temsil eden fatura veya yerine geçen belgenin yasal defterlere usulüne uygun olarak kaydedilmesi ve bu belgelerde katma değer vergisinin ayrıca gösterilmesi, katma değer vergisi indirimi yapılabilmesinin ön koşullarıdır. Bu ön koşulların varlığının, sözü edilen defter ve belgelerin ibrazı ve incelenmesiyle saptanabileceği açıktır. Vergi idaresinin, vergiyi doğuran olayın gerçek mahiyetini ortaya çıkarabilmesi ise, defter ve belgelerin istenildiğinde vergi idaresinin denetim ve incelemesine sunulması ve gerektiğinde, şekline ve usulüne uygun belgelerle tevsik edilen hukuki muamelelerin karşı taraf nezdinde inceleme ve araştırma yapılması ile olanaklıdır.
Dolayısıyla incelenmek üzere istenmesine karşın, ihtilaflı döneme ilişkin gider belgelerini hukuken geçerli bir nedenin varlığını ileri sürmeden ibraz etmeyen davacı adına katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık görülmediğinden, Vergi Mahkemesi kararının; değinilen kısım yönünden davanın kabülüne ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.
Öte yandan, kayıt dışı hasılata konu araçların kime kiralandığı, çıkış ve dönüş tarihleri, günlük bedel tutarı, kiralama süresinin ne kadar olduğu hususlarının dört müşteri için somut olarak, tarihsiz bir sözleşme için ise şirket yetkilisinin beyanı ile tespit edildiği ve şirket yetkilisinin tespitlerle ilgili itirazının olmadığı anlaşılan olayda tarhiyatın kayıt dışı hasılattan kaynaklanan kısmının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasında da hukuka uyarlık bulunmamıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kısmen reddine,
2…. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın; tarhiyatın, … İnşaat Nakliye Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nden alınan faturalardan kaynaklanan kısmının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Temyiz isteminin kısmen kabulüne,
4. Kararın; tarhiyatın, kayıt dışı hasılattan kaynaklanan kısmı ile gider belgelerinin ibraz edilmemesine yönelik bölümünün … ve … İnşaat Nakliye Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nden alınan faturalar haricindeki faturalardan kaynaklanan kısmının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA,
5. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
6. 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine,
7. 2577 sayılı Kanun’un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 14/12/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.