Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2019/858 E. , 2022/7733 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2019/858
Karar No : 2022/7733
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Elektrik Enerji İnşaat Hırdavat İmalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, defter ve belgelerini yasal süre içerisinde incelemeye ibraz etmediğinden bahisle düzenlenen …. tarih ve … sayılı vergi inceleme raporuna istinaden 2013/2,3,4,6,8,12 dönemlerine ilişkin ilişkin re’sen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin, sahte fatura kullandığından bahisle … tarih ve … sayılı vergi inceleme raporuna istinaden 2013/3,4 dönemlerine ilişkin ve … tarih ve … sayılı vergi inceleme raporuna istinaden 2013/1,6,7,9 dönemlerine ilişkin olarak re’sen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin kaldırılması istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı adına düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi inceleme raporu ile … tarih ve … sayılı vergi inceleme raporuna istinaden re’sen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerine ilişkin olarak, dosyada mevcut tebliğ alındılarının incelenmesinden, tarh nedeninin, matrahın bulunuş yönteminin ve tarhiyatın dayanağına ilişkin bilgi ve belgelerin gösterildiği davacı hakkında düzenlenen söz konusu raporların davacıya tebliğ edilmediğinin anlaşıldığı, bu durumda, davacının savunma hakkını engellendiği, sadece ihbarnamlerin tebliğ edilmesi suretiyle bildirilen üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatlarında hukuka uyarlık bulunmadığı; davacı adına… tarih ve … sayılı vergi inceleme raporuna istinaden re’sen tarh edilen 2013/3,4 dönemi üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri açısından da, tarhiyatlara ilişkin 2015/19,20 sayılı vergi ceza ihbarnamelerinde, tarhiyatların dayanağının … tarih ve … sayılı vergi inceleme raporunun olduğunun belirtildiği, davacının 2012 dönemi hesaplarının sahte fatura kullanımı yönünden incelenmesi neticesinde düzenlenen söz konusu raporda, davacının hakkında sahte fatura düzenlemekten rapor bulunan mükelleflerden 2012 hesap döneminde aldığı faturaları sahte olduğunu bilerek yasal defter ve kayıtlarına geçirdiği ve haksız yere katma değer vergisi indiriminde bulunduğundan bahisle faturalarda yazılı katma değer vergisi indirimlerinin reddi ile ilgili dönem beyanlarının yeniden düzenlenmesi neticesinde cezalı katma değer vergisi tarhiyatlarının önerildiği, rapora istinaden yapılan bu cezalı tarhiyatların da Mahkemelerinin E:… sayılı dosyasında dava konusu edildiği, davacının 2012 yılına ilişkin gerek kendi verdiği beyannamelerinde gerekse katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yeniden düzenlenen katma değer vergisi beyan tablosunda 2012/Aralık döneminden 2013/Ocak dönemine devreden katma değer vergisinin “0” olduğu, rapora istinaden 2013 yılına devreden katma değer vergisi miktarında farklılık oluşmadığı, dolayısıyla, 2013/3,4 dönemleri için re’sen tarh edilmesi gereken herhangi bir katma değer vergisinin çıkmadığı anlaşıldığından, … sayılı vergi inceleme raporuna istinaden yapılan tarhiyatlarda da hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, yapılan işlemlerin yasal ve yerinde olduğu belirtilerek temyiz isteminin kabulü ile … Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davalı idarenin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar temyize konu mahkeme kararının, … tarih ve … sayılı vergi inceleme raporuna istinaden 2013/3,4 dönemi üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatlarına ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır.
… tarih ve … sayılı vergi inceleme raporu ile … tarih ve … sayılı vergi inceleme raporu nazara alınarak dava konusu tarhiyatlara yansıtılan kısımlardan kaynaklanan tarhiyata ilişkin temyiz istemine gelince;
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun, 34. maddesinde yeralan hükme göre, vergi ihbarnamesi, idarenin tarh ettiği vergiyi, ceza ihbarnamesi ise, 366. maddesinin birinci fıkrasında yer verildiği gibi, 365. madde uyarınca kesilen cezayı ilgililere duyuran bildirimlerdir. Tarh edilmiş olan vergi veya kesilmiş cezaya ilişkin ihbarnamelerde yer alması gereken hususlar adı geçen Kanunun 35. maddesinin birinci fıkrasında oniki bentte ve takdir komisyonunun kararı üzerine tarh edilen vergilerde kararın ve re’sen takdiri gerektiren inceleme raporunun birer suretinin ihbarnameye ekleneceği maddenin son fıkrasında belirtilmiş olup, bu unsurlardan herhangi birinin eksik veya yanlış yazılmasının ihbarnamenin hukuksal değerini yitirmesine yol açmayacağı; “Hatalı Tebliğler” başlıklı 108. maddesinde düzenlenmiş ve ihbarnamelerde sadece mükellefin adının, verginin nev’inin veya miktarının ve vergi mahkemesinde dava açma süresinin hiç yazılmamış olmasının veya ihbarnamenin görevli bir makam tarafından düzenlenmemiş olmasının ihbarnameyi hükümsüz kılacağı kurala bağlanmıştır.
31/10/2011 tarih ve 28101 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliğinin 56. maddesine göre vergi müfettişlerinin çalışmalarının sonuçlarını, işlerin özelliğine göre vergi inceleme raporu ile tespit edecekleri kurala bağlanmış, 57. maddesinde vergi inceleme raporları ise Vergi Usul Kanunu ile gelir kanunları uyarınca yapılan vergi incelemeleri sonrasında saptanan hususların ifade edildiği raporlar olarak tanımlanmıştır.
Bu durumda, 213 sayılı Kanunun 35. maddesi uyarınca takdir komisyonu kararı üzerine tarh edilen vergiler hariç olmak üzere ihbarnameye eklenecek unsurlar arasında da sayılmayan vergi inceleme raporlarının, incelemeler sırasında saptanan hususlarda ilgili makamları bilgilendirmek, takdir komisyonlarına veri teşkil etmek amacıyla düzenlenmekte olduğu anlaşılmaktadır. Kaldı ki, tarh edilmiş olan verginin veya kesilmiş cezanın bildirim aracı olan ihbarnamelerde yer alması aranan 35. maddedeki unsurlardan herhangi birinin eksik veya yanlış yazılmasının ihbarnamelerin hukuksal değerini yitirmesine yol açmayacağı, 213 sayılı Kanunun “Hatalı tebliğler” başlıklı 108. maddesinde ise ihbarnamede sadece mükellefin adının, verginin nev’inin veya miktarının ve vergi mahkemesinde dava açma süresinin hiç yazılmamış olmasının veya ihbarnamenin görevli bir makam tarafından düzenlenmemiş olmasının, ihbarnameyi hükümsüz kılacağı hükme bağlanmıştır. Dolayısıyla verginin tarhı ve cezanın kesilmesi hususunu, bunları duyuran ihbarnamelerden ve tebliğinden ayrı düşünmek gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, davacı adına tarh edilen dava konusu cezalı vergilere ilişkin ihbarnamelerle birlikte tarhiyatların dayanağı vergi inceleme raporlarının tebliğ edilmediği, Vergi Mahkemesince bu durumun hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle tarhiyatın kaldırılmasına dayanak alındığı anlaşılmaktadır. Mahkemece her ne kadar vergi inceleme raporlarının ihbarnameye eklenerek davacıya tebliğ edilmediği belirtilmiş ise de; dava konusu cezalı vergilere ilişkin ihbarnamelerin tebellüğünden itibaren dava açma süresi içinde Vergi Mahkemesinde vergilendirme işlemlerine karşı itiraz etme imkanının elde edildiği, davalı idarece gönderilen savunma dilekçesi ekinde tarhiyatın dayanağı olarak gösterilen vergi inceleme raporlarının dava dosyasına sunulduğu görülmektedir.
Bu durumda, idarece re’sen dava dosyasına sunulan vergi inceleme raporları davacıya tebliğ edilip, davacının haklılığını ortaya koymaya yönelik delillerini ileri sürmesine imkan verilmek ve uyuşmazlığın esası incelenmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken cezalı tarhiyatların kaldırılmasına hükmeden kararın bu kısmında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen kabul, kısmen reddine,
2. …Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, … tarih ve … sayılı vergi inceleme raporuna istinaden yapılan tarhiyatlara ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Anılan Vergi Dava Dairesi kararının, … tarih ve … sayılı vergi inceleme raporu ile … tarih ve … sayılı vergi inceleme raporu esas alınarak yapılan tarhiyatlara ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 08/12/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.