Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2021/634 E. , 2021/14241 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/634
Karar No : 2021/14241
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
DAVALI YANINDA MÜDAHİL: … Emlak Otelcilik İnşaat Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya ili, Serik ilçesi, …mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Serik Belediye Encümeni’nin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen parselasyona yapılan itirazın kısmen kabulü, kısmen reddi yolunda Serik Belediye Encümeni’nce alınan … tarih ve … sayılı kararın iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:…, sayılı kararda; Boğazkent Belediye Encümeni’nin … tarih ve …sayılı kararı ile yapılan parselasyon neticesinde uyuşmazlık konusu … ada, … sayılı parselin tamamının … Turizm Paz. ve Tic. A.Ş.’ye tahsis edildiği, daha sonra Boğazkent Belediye tarafından taşınmazda otel yapımına yönelik … tarih ve … sayılı yapı ruhsatının, inşaatın verilen ruhsata uygun olarak tamamlanması üzerine de … tarih ve … sayılı yapı kullanma izin belgesinin düzenlendiği, davacı tarafından Boğazkent Belediye Encümeni’nin … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada, … İdare Mahkemesi’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile; “önceki parselin bulunduğu yerde oluşturulan … ada … parselden hisse tahsisinin yapılmasını engeller bir durum bulunmamasına rağmen başka bir adadan hisse tahsisi suretiyle yapılan imar uygulamasında ilgili mevzuat hükümlerine uyarlık bulunmadığı” gerekçesiyle iptaline karar verilmesi üzerine Boğazkent Belediye Encümeni’nin … tarih ve … sayılı kararı ile bölgede yeniden parselasyon yapıldığı, bu parselasyon ile de davacıya kadastral parselinin isabet ettiği … ada, … sayılı parselin bulunduğu yerde oluşturulan imar parselinden hisse verilmeyerek davacının hissesinin başka ada ve parsellere taşındığı, böylelikle mahkemece iptaline karar verilen eski parselasyonun aynısının yapıldığı, bunun üzerine davacı tarafından Boğazkent Belediye Encümeni’nin … tarih ve … sayılı kararının da iptali istemiyle açılan davada; … İdare Mahkemesi’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile; “bölgede kadastro mülkiyete dönüş sağlanmış olduğundan kararın uygulanmasını teminen düzenleme sınırı içinde yeniden kadastro durumuna dönülerek, bulunuyor ise bölgenin gereksinimi olan umumi hizmetlere yönelik alanların hesaplanması ve öncelikle kadastro … ada … parselin bulunduğu yerde oluşturulacak imar parselinden hisse tahsis etmek suretiyle parselasyon planı hazırlanması gerekirken, bu esasa aykırı olarak mahkeme kararıyla iptal edilen ve ortadan kalkan imar uygulaması sonucu oluşan imar parsellerini dayanak almak suretiyle yapılan imar uygulamasında hukuka uyarlık bulmadığı” gerekçesiyle iptaline karar verildiği, mahkemece mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan 08.04.2019 tarihli bilirkişi raporunda; “…davacının eski kadastral parseli olan … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde hisselendirilmesi gerekirken, bitişiğindeki … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazlarda hisselendirilmesinin teknik, hukuki ve fiili zorunluluktan kaynaklandığı ve uygun olduğu” belirtilmiş ise de davacının söz konusu otelin inşa edilmemesi için 13.01.2004 tarihinde … Turizm Ticaret İnşaat Kol. Şti. aleyhine ihtiyati tedbir talepli dava açtığı (… Asliye Hukuk Hakimliği’nin E:…), anılan şirkete 10.01.2004 tarihinde noter kanalıyla ihtarname keşide ettiği görüldüğünden, parselasyon işlemine karşı açılan davada verilecek karara kadar inşaatın tamamlanmasının mahkeme kararının uygulanmasına engel teknik ve hukuki zorunluluk nedeni olarak kabul edilemeyeceği, aksi halde bu durumun kötü niyetli kullanıma yol açabileceği, fırsata dönüştürülebileceği, keyfi parselasyon işlemleri yapılarak mülkiyet hakkının özüne dokunabileceği, uyuşmazlık konusu parsele ilişkin İdare Mahkemelerince verilen iptal kararları doğrultusunda davacının … ada … sayılı parsele hisselendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İmar Kanununun 18 inci Maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlenmesi ile İlgili Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 10/a maddesinde yer alan; “imar parsellerinin oluşturulması ve dağıtımında (…) düzenlemeyle oluşacak imar parsellerinin mümkün mertebe aynı yerdeki veya yakınındaki eski parsellere tahsisi sağlanır” hükmüne göre kök parsele aynı yerden veya yakın yerden tahsisin “mümkün mertebe” yapılması gerektiği, olayda kök parsel üzerinde bulunan yapılar nedeniyle aynı yerden tahsis yapılamadığı, ancak Yönetmelikte aynı yerden tahsis yapılamıyorsa mümkün mertebe yakından tahsis yapılır hükmü kapsamında davacıya kök parsel üzerinde oluşturulan parselin sınır komşusu olan parsellerden tahsis yapıldığı anlaşıldığından, tahsislerin ve dağıtımın 1/1000 ölçekli uygulama imar plânına, parselleme, dağıtım ve tahsis kurallarına uygun olduğu, dava konusu parselasyonda mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : … sayılı kadastral parsellerini kapsayan alanda … tarih ve … sayılı belediye encümeni kararı ile yapılan parselasyonda; düzenleme ortaklık payı (DOP) düşüldükten ve imar terkleri yapıldıktan sonra 1.1505 m2 hissesine karşılık kendisine kadastral parselleri üzerinde oluşturulan … ada, … sayılı parselde 1.939 m2 hisse verildiği, bu taşınmazı 1989 yılından itibaren kullandığı, daha sonra mülga Boğazkent Belediye Encümeni’nin … tarih ve … sayılı kararı ile taşınmazını kapsayan bölgede yeni bir parselasyon yapıldığı ve … ada, …sayılı parseldeki hissesinin başka ada ve parsellere (…ada, … ve … ada, …sayılı parsellere) taşındığı, tanımadığı birçok kişi ile hisselendirildiği, bu parselasyonun; … İdare Mahkemesi’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile iptaline karar verildiği, bunun üzerine Boğazkent Belediye Encümeni’nin … tarih ve … sayılı kararı ile bölgede yeniden parselasyon yapıldığı, ancak bu parselasyonda da mahkemenin iptal kararına uyulmadığı ve hissesinin … ada, … sayılı parsel üzerinde verilmeyerek başka ada ve parsellere taşındığı, böylelikle mahkemece iptal edilen parselasyonun yine aynısının yapıldığı, bu parselasyonun da iptali istemiyle açtığı davada; … İdare Mahkemesi’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile iptaline karar verildiği, bunun üzerine son olarak dava konusu parselasyonun yapıldığı, bu parselasyon ile de iptal edilen uygulamanın aynısının yapılması ve hissesinin eski yerine iade edilmeyerek başka ada ve parsellere taşınması suretiyle mahkeme kararlarının uygulanmadığı, mülkiyet hakkının ihlal edildiği ve mağduriyetine sebebiyet verildiği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARENİN SAVUNMASI : Dava konusu parselasyona askı süresi içinde davacı tarafından yapılan itiraz hakkında herhangi bir işlem tesis edilmesi beklenmeksizin bakılan davanın açıldığı anlaşıldığından, davanın bu aşamada incelenmesinin mümkün olmadığı ve reddine karar verilmesi gerektiği, davacının hissedarı olduğu kadastral parselin bulunduğu yerde korunması gereken yapı bulunduğundan teknik ve hukuki zorunluluk nedeniyle davacıya buradan hisse tahsis edilemediği ve eski parseli olan … ada, … sayılı parselin bulunduğu yerin doğu tarafındaki bitişik parselden hisse verildiği, davacının hisselendirildiği bu parselin eski parselinden daha değerli olduğu, dava konusu işlemin usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DAVALI YANINDA MÜDAHİLİN SAVUNMASI : Davacının hissedarı olduğu … ada … sayılı parselin mülga Boğazkent Belediye Encümeni’nin … tarih ve … sayılı kararı yapılan parselasyonda, ilk olarak … ada, …sayılı parsel sayısı ile 10.10.2003 tarihinde tam hisse ile … Paz. ve Tic. A.Ş adına tescil edildiği ve anılan şirket tarafından mülga Boğazkent Belediye Başkanlığı’ndan alınan … tarih ve … sayılı yapı ruhsatı ile burada otel yapımına başlandığı, daha sonra yapımı tamamlanan otele ilişkin … tarih ve … sayılı yapı kullanma izin belgesinin düzenlendiği, ruhsata bağlı olarak inşa edilen ve genel iskan belgesine sahip olan yapının korunması gerektiğinden burasının tam ve hissesiz müstakil bir imar parselinde bırakılmasının zorunlu olduğu, davacıya tahsis edilen yeni parselin belediye hizmetlerinden yararlanma şekli ile sosyal olanaklarının eski parsel ile aynı olduğu, yine eski parsele kıyasen denize daha yakın olduğu ve daha avantajlı konumda olduğu, davacının mağdur edilmediği, dava konusu işlemin usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…’NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Serik Belediye Encümeni’nin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen parselasyon ile davacının maliki olduğu Antalya ili, Serik ilçesi, … mahallesi, … ve … sayılı kadastral parsellerin bulunduğu yerde oluşturulan 11.505 m2 büyüklüğündeki … ada, … parsel sayılı taşınmazda davacıya 1.939 m2 hisse tahsis edilmiştir. Söz konusu taşınmaz 25.02.1994 tarihinde onaylanan imar planlarında kısmen günübirlik tesis alanı, kısmen turistik tesis alanı olarak planlanmıştır. Daha sonra taşınmazı kapsayan alanda Belediye Meclisi’nin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ve 1/5000 nazım imar planı değişikliği ile uyuşmazlık konusu taşınmazın fonksiyonunda değişiklik yapılmamış ancak bulunduğu yapı adası yeniden konumlandırılmıştır. Bu imar planı değişikliklerine dayalı olarak Boğazkent Belediye Encümeni’nin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen parselasyon ile … ada, … parsel sayılı taşınmazın da bulunduğu yerde 31.525 m2 büyüklüğünde oluşturulan yeni bir yapı adasına … ada, … parsel (3.883 m2), …ada, … parsel (9.401 m2), … ada, … parsel (8.625 m2) ve … ada, …parsel (9.616 m2) sayılı taşınmazlardaki …Turizm A.Ş’ye ait hisseler toplanmış, davacı hissesi ise … ada, … ve … ada, … sayılı parsellere taşınmıştır.
Davacı tarafından Boğazkent Belediye Encümeni’nin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen parselasyon ile dayanağı Belediye Meclisi’nin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve 1/5000 nazım imar planı değişikliklerinin iptali istemiyle açılan davada; … İdare Mahkemesi’nin … tarih ve E:… sayılı kararı ile parselasyona ilişkin işlemin yürütülmesinin durdurulmasına karar verilmiş, bu karar 25.04.2005 tarihinde tapuya şerh edilmiş, devamında … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ile; imar planı değişikliklerinin bölgede yoğun olarak bulunan turistik tesislerin yapımına ve günlük kullanım bakımından da toplumun yararlanmasına elverişli parsel teşekkülü suretiyle yapıldığı anlaşıldığından şehircilik esaslarına ve planlama ilkelerine uygun olduğu, zeminde 2981 sayılı Kanun’un Ek-1. maddesinin uygulanmasını gerektirir özel parselasyona dayalı bir yapılaşma bulunmadığı, parsellerin parselasyon sonucu oluşturulduğu anlaşıldığından, 3194 sayılı Kanun hükmü ile 2981 sayılı Kanun’un Ek-1. maddesinin birlikte uygulanması ve önceki parselin bulunduğu yerde oluşturulan … ada, … sayılı parselden hisse tahsisinin yapılmasını engeller bir durum bulunmamasına rağmen başka bir adadan hisse tahsisi suretiyle yapılan parselasyonda ilgili mevzuat hükümlerine uyarlık bulunmadığı gerekçeleriyle parselasyona ilişkin işlemin iptali, imar planı değişikliklerine ilişkin kısım yönünden davanın reddine karar verilmiş, kararın iptale ilişkin kısmına yönelik davalı idare tarafından yapılan temyiz istemi, Danıştay Altıncı Dairesi’nin 26.11.2007 tarih ve E:2006/1473, K:2007/6866 sayılı kararı ile reddedilerek kararın bu kısmı onanmış, karar düzeltme istemi 15.12.2009 tarih ve E:2008/5000, K:2009/12048 sayılı kararıyla reddedilmiştir.
Bu sırada, 12.06.2003 tarihli parselasyon ve dayanağı imar planları uyarınca … ada, … parsel sayılı taşınmazın da bulunduğu yerde oluşturulan … ada, … parsel sayılı taşınmazın maliki olan şirket tarafından alınan … tarih ve …sayılı yapı ruhsatı doğrultusunda otel inşaatına başlanmıştır. Bunun üzerine davacı tarafından 25.04.2005 tarihinde Serik Tapu Müdürlüğü’ne yapılan başvuru ile; … İdare Mahkemesi’nin E:… sayılı dosyasında 12.06.2003 tarihli parselasyon işleminin yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği belirtilerek, bu kararın … ada, … sayılı parseli devralacak kişilere hatırlatılması, iyiniyet karinelerinin bertaraf edilmesi, 14.04.2005 tarihinde Boğazkent Belediye Başkanlığı’na yapılan başvuru ile; … İdare Mahkemesi’nin E:… sayılı dosyasında 12.06.2003 tarihli parselasyon işleminin yürütülmesinin durdurulmasına karar verildiğinden otel inşaatının durdurulması, yapı ruhsatının iptal edilmesi, yapıya yapı kullanma izni verilmemesi, 12.01.2004 tarihinde … Tur. Tic. İnş. Koll. Şti.’ye keşide edilen ihtarname ile de; parsele ilişkin açılan davalardan bahsedilerek, tapu kaydının ve parselasyonun iptali neticesinde taşınmaz üzerinde yapılan yapılar ana yapının ayrılmaz bir parçası olduğundan bu yapının da kendisine ait olacağı ve bunun karşılığında herhangi bir tazminat ödemeyeceği belirtilerek inşaatın derhal durdurulması istenmiştir. Ancak bu süreçte şirket tarafından otel inşaatı yapı ruhsatına bağlı olarak tamamlanmış ve Boğazkent Belediye Başkanlığı tarafından 24.02.2005 tarihli yapı kullanma izin belgesi düzenlenmiştir.
… İdare Mahkemesi’nin … tarih ve E:… sayılı kararı ile parselasyona ilişkin işlemin yürütülmesinin durdurulmasına karar verilmesi üzerine aynı bölgede Boğazkent Belediye Encümeni’nin … tarih ve …sayılı kararı ile kabul edilen parselasyonda; davacının … ada, … sayılı parseldeki hissesi yine bulunduğu yerden verilmeyerek başka ada ve parsellere taşınmıştır.
Bunun üzerine davacı tarafından Boğazkent Belediye Encümeni’nin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen parselasyon ile bu karara yaptığı itirazın reddine ilişkin … tarih ve … sayılı kararın iptali istemiyle açılan davada; … İdare Mahkemesi’nin … tarih ve … Esas, … sayılı kararı ile; …ada, … parsel ve …ada … parsel sayılı taşınmazların düzenlemeye alınarak bu parseller üzerinden dağıtım yapıldığı, ancak 12.06.2003 tarihli parselasyonun iptali ile kadastro mülkiyetine dönüş sağlanmış olduğundan kararın uygulanmasını teminen düzenleme sınırı içinde yeniden kadastro durumuna dönülerek bulunuyor ise bölgenin gereksinimi olan umumi hizmetlere yönelik alanların hesaplanması ve öncelikle … ada, …sayılı kadastro parselin bulunduğu yerde oluşturulacak imar parselinden hisse tahsis etmek suretiyle parselasyon planı hazırlanması gerekirken, bu esasa aykırı olarak mahkeme kararıyla iptaline karar verilen ve ortadan kalkan parselasyon sonucu oluşan imar parsellerini dayanak almak suretiyle yapılan dava konusu parselasyonda hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiş; bu karar Danıştay Altıncı Dairesi’nin 02.06.2008 tarih ve E:2006/5244, K:2008/3543 sayılı kararı ile onanmış, karar düzeltme istemi 19.01.2010 tarih ve E:2008/12973, K:2010/308 sayılı kararıyla reddedilmiştir.
Söz konusu iptal kararı üzerine aynı bölgede Serik Belediye Encümeni’nin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen parselasyon ile … ada, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu bölgede … ada, … ve … sayılı parseller oluşturulmuş, bu parsellere başka ada ve parsellerdeki hisseler ( … ada … parsel, … ada … parsel, … ada … parsel, …ada … parsel, … ada …parsel, … ada …parsel,… ada … parsel) toplanmış, ancak davacının hissesi yine bu ada ve parsellerden verilmeyerek … ada, … sayılı parsel ile … ada, … sayılı parsele taşınmıştır.
Bunun üzerine davacı tarafından Serik Belediye Encümeni’nin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen parselasyonun iptali istemiyle açılan davada; … İdare Mahkemesi’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile; … ada, … sayılı kadastro parselinin bulunduğu yerde oluşturulacak imar parselinden hisse verilmek suretiyle parselasyonun hazırlanması gerekirken bu esasa aykırı olarak söz konusu imar ada ve parsellerine uzak konumda bulunan … ada, … sayılı kadastro parseli ve … ada, … sayılı kadastro parselinden dağıtım yapılmasına yönelik dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiş, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı karar ile kabul edilerek; dava konusu … tarih ve … sayılı belediye encümen kararının itirazen kaldırıldığı ve hükümsüz bırakıldığı, davacının söz konusu parselasyona karşı da … İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında dava açtığı görüldüğünden, dava konusu işlem hakkında bir karar verilmesine gerek kalmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, bu karar Danıştay Altıncı Dairesi’nin 08.02.2021 tarih ve E:2020/1941, K:2021/1455 sayılı kararıyla onanmıştır.
Davacı tarafından Serik Belediye Encümeni’nin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen parselasyona yapılan itiraz üzerine Serik Belediye Encümeni’nin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen dava konusu parselasyon ile; … ada, … parsel sayılı taşınmazın da bulunduğu imar adası içinde dört adet imar parseli (… ada, … ve … sayılı parseller) oluşturulmuş, … ada, … sayılı parselin isabet ettiği yerde oluşturulan ve üzerinde otel yapısı ve müştemilatı bulunan … ada, … sayılı parselin tamamı … İnş. Emlak.Tur.Tic. AŞ’ye, davacının hissesi ise … ada, … sayılı parsel (937,23 m2) ile …ada, …sayılı parsele (1001,77 m2) hisseli olarak tahsis edilmiştir. Bunun üzerine davacı tarafından; kesinleşmiş yargı kararlarına aykırı olarak yapılan parselasyon ile hissesinin kadastral parselinin bulunduğu yerde oluşturulan imar parselinden verilmeyerek başka ada ve parsellere taşındığı, bu durumun mülkiyet hakkına ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek parselasyonun iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa’nın 138. maddesinin son fıkrasında, “Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.” hükmü yer almaktadır.
İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28. maddesinde, “Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez.” hükmü yer almaktadır.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun 18. maddesinin 1. fıkrasında, imar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re’sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyelerin yetkili olduğu kurala bağlanmıştır.
İşlem tarihinde yürürlükte olan İmar Kanununun 18 inci Maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlenmesi ile İlgili Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İmar parsellerinin oluşturulması ve dağıtımındaki esaslar” başlıklı 10. maddesinde, ”İmar parsellerinin oluşturulması ve dağıtımında aşağıdaki esaslar dikkate alınır: a) Düzenlemeyle oluşacak imar parsellerinin mümkün mertebe aynı yerdeki veya yakınındaki eski parsellere tahsisi sağlanır, b) Plân ve mevzuata göre korunması mümkün olan yapıların tam ve hissesiz bir imar parseline intibak ettirilmesi sağlanır, c) Mal sahibine tahsis edilen miktarın bir imar parselinden küçük olması veya diğer teknik ve hukuki nedenlerle müstakil imar parseli verilmemesi halinde, imar parselasyon plânları ve imar durumu belirlenmiş düzenleme alanlarında yapılacak binaların toplam inşaat alanı veya bağımsız bölüm adetleri belirtilen imar adaları veya parselleri, kat mülkiyetine esas olmak üzere hisselendirilebilir.” hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bakılan uyuşmazlıkta, davacı tarafından taşınmazını kapsayan alanda yapılan parselasyon işlemlerinin iptali istemiyle açılan davalarda İdare Mahkemelerince; davacıya kadastral parselinin isabet ettiği yerde oluşturulan imar parselinden hisse tahsis edilmesi gerektiği gerekçesiyle iptal kararları verilmiş ise de davalı idarece iptal kararları uyarınca aynı bölgede yeniden yapılan parselasyonlarda davacının kadastral parselinin isabet ettiği yerde ”otel yapısı” bulunduğundan bahisle hissesinin buradan tahsis edilmeyerek başka ada ve parsellere taşındığı, son olarak dava konusu parselasyonda da aynı işlemin tekrar edildiği, dosyada düzenlenen ve temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararına esas alınan bilirkişi raporunda da; uygulamaya giren … ada, … sayılı parselin bulunduğu alanda otel vasfında ruhsatlı, iskanlı, fiilen kullanılan ve faal durumda olan bir yapı bulunduğundan, davacıya hissedar olduğu 103 ada, 1 sayılı parselin bulunduğu alanda oluşturulan imar parselinden hisse verilmemesinin teknik ve hukuki zorunluluktan kaynaklandığı yolunda tespit ve değerlendirmelere yer verildiği görülmüştür.
Parselasyonda, kök parsellerin bulunduğu yerde oluşturulan imar adalarına öncelikle kendi altlıklarından tahsis yapılması dağıtım ilkelerinin bir gereği olup şayet uygulama imar planında imar parseli oluşturulması mümkün olmayan alanlarda kalan (örneğin; umumi hizmet veya umumi tesis alanı) taşınmaz malikleri bulunuyorsa bu hisselerin parselasyon işlemi ile mümkün olduğunca taşınmazların yakınında oluşturulan, eşdeğer nitelikteki imar parsellerinden tahsis edilmesi gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta; davacının kök parselinin isabet ettiği alanda oluşturulan imar parselinin meri 1/1000 ölçekli uygulama imar planında kısmen turizm tesis alanı, kısmen günübirlik tesis alanı olarak planlandığı ve davacıya eski konumuna karşılık gelecek yerden alan tahsisi yapılmasını engelleyecek bir durumun bulunmadığı görüldüğünden, uyuşmazlık konusu parselde ”otel binasının” bulunması nedeniyle bu yerden tahsis yapılmasının mümkün olmadığı gerekçesinin hukuki bir dayanağının bulunmadığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, Anayasa’nın 138. ve 2577 sayılı Yasa’nın 28. maddesi uyarınca idarenin yargı kararının gereğini yerine getirmesi bir zorunluluk olup, davalı idarece yukarıda özetlenen yargı kararlarının gerekçeleri göz önünde bulundurulmadan, bu kararları bertaraf edecek şekilde, dava konusu parselasyon ile davacıya kadastral parselinin isabet ettiği yerde oluşturulan imar parseli yerine başka ada ve parsellerden hisse tahsis edildiği, böylelikle kesinleşmiş yargı kararlarının tam anlamıyla uygulanmadığı, mahkemelerin iptal kararlarında belirtilen hukuka aykırılıkların giderilmediği ve yargı kararlarının gereklerinin yerine getirilmediği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu parselasyonun tahsis yeri açısından dağıtım ilkelerine, parselasyon tekniğine ve imar mevzuatına aykırı olduğu sonucuna ulaşıldığından iptaline karar verilmesi gerektiğinden, davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 22/12/2021 tarihinde, kesin olarak, oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY (X) :
Parselasyon işlemiyle amaçlanan; imar planı, plan raporu ve ilgili yönetmeliğe göre imar adasının tüm biçim ve boyutu, yapı düzeni, inşaat yaklaşma sınırı ve bahçe mesafeleri, yapı yüksekliği ve derinliği, yerleşme yoğunluğu, taban alanı ve kat alanı katsayısı, arazinin kullanma şekli, mülk sınırları, mevcut yapıların durumu göz önüne alınmak suretiyle üzerinde yapı yapmaya elverişli, sorunsuz ve düzgün imar parselleri oluşturmak ve düzenleme nedeniyle taşınmazların değerlerinde meydana gelen artışlar karşılığında bu taşınmazlardan belli oranlarda düzenleme ortaklık payı kesmek suretiyle düzenleme sahasındaki umumi hizmet alanlarının bedelsiz olarak oluşturulmasıdır.
İşlem tarihinde yürürlükte olan İmar Kanununun 18 inci Maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlenmesi ile İlgili Esaslar Hakkında Yönetmelik hükmüne göre de parselasyon işlemi yapılırken düzenlemeye tabi tutulan taşınmazların maliklerine mümkün mertebe, yani hukuki ya da fiili bir engel söz konusu değilse bu taşınmazların bulundukları yerde veya yakınında oluşturulan imar parsellerinden imar tahsisi yapılması; plan ve mevzuata göre korunmasında herhangi bir sakınca bulunmayan yapıların ise yapı sahibine tahsis edilen imar parseli sınırları içerisinde bırakılması gerekmektedir.
Diğer yandan, parselasyon işlemi ile imar parsellerinin yapılaşmaya uygun, düzgün ve olabildiğince taşınmaz malikleri arasında sorunlara yol açmayacak şekilde oluşturulmasına özen gösterilmesi gerekmektedir.
İdare Mahkemesince mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda; uygulamaya giren … ada, … sayılı parselin bulunduğu alanda otel vasfında ruhsatlı, iskanlı, fiilen kullanılan ve faal durumda olan bir yapı bulunduğu, dolayısıyla teknik ve hukuki zorunluluk nedeniyle davacıya hissedar olduğu … ada, … sayılı parselin bulunduğu alandan hisse verilmeyerek eski parselinin yakınından tahsis yapıldığı, tahsis edilen yerin İmar Kanunu’nun 18. maddesi uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlemesi ile ilgili Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine, dağıtım ve tahsis işlemlerinin ise imar mevzuatı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planındaki kullanım kararlarına uygun olduğu, davacının mağduriyete neden olunmadığı yolunda tespit ve değerlendirmelere yer verildiği görülmüştür.
Bakılan uyuşmazlıkta, dava konusu parselasyon ile davacının kadastral parselinin isabet ettiği yerde oluşturulan … ada, … parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda … ada, … sayılı imar parselinin oluşturulduğu, bu parselde otel yapımı için … tarih ve … sayılı yapı ruhsatının ve bu ruhsata uygun olarak tamamlanan otel yapısına ilişkin 24.02.2004 tarihli yapı kullanma izin belgesinin düzenlendiği, davacı tarafından bu yapı ruhsatının dayanağı 12.06.2003 tarihli parselasyonun iptali istemiyle açılan davada; … İdare Mahkemesi’nin … tarih ve E… sayılı kararı ile; parselasyon işleminin yürütülmesinin durdurulmasına karar verildiği, bu kararın davalı Boğazkent Belediye Başkanlığı’na 15.04.2005 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür.
Bu durumda, her ne kadar İdare Mahkemesince yapı ruhsatının dayanağı parselasyonun öncelikle yürütülmesinin durdurulmasına ve neticede iptaline karar verilmiş ise de, yürütmenin durdurulmasına ilişkin karar Boğazkent Belediye Başkanlığı’na tebliğ edilinceye kadar taşınmaz üzerindeki otel inşaatının tamamlandığı bu yapıya ilişkin düzenlenen yapı kullanma izin belgesi tarihinden anlaşıldığından, otel yapısının yapıldığı tarihte yürürlükte olan imar planlarına, verildiği anda hukuka uygun olan yapı ruhsatına uygun olarak inşa edildiği, ruhsatlı ve iskanlı bu yapının mümkün mertebe korunması gerektiği, davalı idare tarafından mahkemelerce verilen iptal kararlarının fiili ve hukuki imkansızlık nedeniyle uygulanamadığı, bu nedenle davacıya kadastral parseli üzerinde oluşturulan parselin sınır komşusu olan parsellerde yapılan tahsislerde dağıtım ilkeleri yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yolunda … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen kararın onanması gerektiği gerektiği oyuyla Dairemizin bozma kararına katılmıyorum.