Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2022/1658 E.  ,  2022/9096 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/1658
Karar No : 2022/9096

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Turizm Otelcilik Ticaret Anonim Şirketi … Şubesi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … Bakanlığı
VEKİLİ : Av….
DAVALILAR YANINDA MÜDAHİL : … Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Dış Ticaret Ltd.Şt.
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:Antalya ili, …ilçesi, …Mahallesi …ada …parsel sayılı taşınmaza ilişkin verilen …tarihli, …sayılı yapı ruhsatının (…tarih …sayılı isim değişikliği içeren yapı ruhsatı) ve dayanağı 24.05.2014 tarihli belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli Çenger Turizm Merkezi revizyon uygulama imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının, önceki imar planında belirlenen karayoluna yapı yaklaşma mesafesi (18 m), yapılaşma koşulu (E:0.50) ve turizm tesis alanı kullanım kararlarına göre bir değişiklik getirmediği, planlama alanı bütününe ilişkin alınan kullanım kararlarında bir tutarsızlık olmadığı, dava konusu taşınmaz ile bulunduğu bölge açısından bir olumsuzluk içermediği, özellikle sahile ve hizmetlere erişimi olumsuz yönde etkilemediği, taşınmaza yakın konumdaki kavşağın yol kesitinin genişlemesi ve devamında daralması dikkate alınarak, komşu parsellerin 10 m’lik yapı yaklaşma mesafelerine uygun biçimde taşınmazın yapı yaklaşma mesafesinin 18 m olarak belirlendiği, bu bakımdan da imar durumuna göre düzenlenen yapı ruhsatında bir olumsuzluk bulunmadığı, 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonları ile üst ölçekli çevre düzeni planı ana ilkeleri ve kararları arasında da bir uyumsuzluk olmadığı, 1/1000 ölçekli planın hazırlanması ve onaylanmasında gerekli prosedürlere uyulduğu anlaşıldığından dava konusu taşınmaza ilişkin verilen yapı ruhsatının ve dayanağı olan 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının imar mevzuatına, planlama tekniğine, şehircilik ilkelerine, kamu yararına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hüküm kurmaya elverişli olmayan bilirkişi raporu ile eksik inceleme sonucu verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :
Davalı Kültür ve Turizm Bakanlığı vekili tarafından, İdare Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …’IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Davacı şirket tarafından, Antalya ili, … ilçesi, …Mahallesi …ada …parsel sayılı taşınmaza ilişkin verilen ve yapı sahibi müdahil …Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi olan …tarih …sayılı yapı ruhsatının (…tarih …sayılı isim değişikliği içeren yapı ruhsatı) ve dayanağı olan 24.05.2014 tarihli belediye meclisi kararı ile kabul edilen 22 adet paftadan ibaret 1/1000 ölçekli Çenger Turizm Merkezi revizyon uygulama imar planının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanunu’nun 5. maddesinin işlem tarihi itibariyle yürürlükte olan halinde; “nazım imar planı” varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak, hali hazır haritalar üzerine yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme, yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasında esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
3194 sayılı İmar Kanununun 21. maddesinde, “Bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26. maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir.” hükmüne yer verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 31. maddesinin atıf yaptığı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu yerine çıkarılan ve 01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun “Bilirkişinin oy ve görüşünün değerlendirilmesi” başlıklı 282. maddesinde ise, “Hâkim, bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir.” hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlık komşu parsel maliki olan davacının uyuşmazlık konusu taşınmazda yapılan otel için verilen yapı ruhsatı ve dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planından kaynaklanmaktadır.
Davacı tarafından karayolu yapı yaklaşma mesafesinin komşu parselerde 10 metre iken davaya konu taşınmazda 18 metre olarak belirlendiği ve otelin yola yakın şekilde inşaa edildiği, bu nedenle taşınmazda daha fazla inşaat alanı kullanılmış olacağı, kendi taşınmazında bulunan otelin mülkiyet haklarının zedelendiği, otel işletmelerinin önemli bir fonksiyonu olan görselliğin yitirildiği ve siluetin bozulduğu, uyuşmazlık konusu taşınmazdaki inşaatın onaylı projeye aykırı olarak yapıldığı, iptali istenen yapı ruhsatında belirtilen emsalin çok üzerinde inşaat-yapı alanı kullanıldığı, inşaatı tamamlanan bina içerisinde emsal dışında sayılan galeri boşlukları ve kat aralarındaki kat bahçesi gibi resmi proje dâhilinde oda olmaması gereken yerlerin oda gibi dizayn edildiği, emsalin dışında sayılan lobi katı üzerindeki asma kat ve tesisat katının da boş olarak kalması gerekirken, iskan alındıktan sonra odaya dönüştürülecek şekilde yapıldığı, dava konusu yapının taban alanında, kullanılan toplan inşaat alanında ve kat sayısında, KAKS ve TAKS oranlarına aykırı hareket edilerek, daha fazla inşaat alanının ve kat sayısının kullanıldığı, TAKS oranı hilafına ada parseli belirtilen taşınmazın her noktasında betorname işlem yapıldığı, KAKS oranı hilafına ise yapının 9-10 kat boyutlarına ulaştığı, imar planı revizyonu ile uyuşmazlık konusu taşınmaza avantaj sağlayacak şekilde düzenlemeye gidildiği iddiaları ileri sürülerek bakılan dava açılmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 282. maddesi uyarınca, hakimin bilirkişi raporu doğrultusunda karar verme zorunluluğu bulunmadığından, sunulan bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek yeterlikte olmaması veya taraflarca yapılan itirazları karşılamaması halinde bilirkişilerden ek rapor istenilebileceği veya yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılabileceği açıktır.
Dosyanın incelenmesinden, İdare Mahkemesince yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda davacının yukarıda anılan iddialarının karşılanmadığı, dava konusu taşınmazda karayolu yapı yaklaşma mesafesinin komşu taşınmazlardan farklı olarak neden 18 metre olarak belirlendiğinin açıkça ortaya konulamadığı, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığı görülmüştür.
Bu durumda bilirkişilerden ek rapor alınarak ya da yerinde yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle davacının yukarıda anılan iddialarının karşılanarak ve uyuşmazlık konusu taşınmazda karayolu yaklaşma mesafesinin komşu taşınmazlardan farklı belirlenmesini gerektiren teknik ya da hukuki zorunluluk bulunup bulunmadığı incelenmesi suretiyle düzenlenecek rapor sonucu değerlendirilerek uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddine ilişkin karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 01/11/2022 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.