Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2019/725 E. , 2022/4247 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/725
Karar No : 2022/4247
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … İnşaat ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı adına
… Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: … tarih ve … sayılı transit refakat belgesi muhteviyatı 15.975-kg siyah çay cinsi eşyayı taşıyan dorsenin yol üzerinde durdurularak yaklaşık 8.000 kg çayın başka araca aktarıldığı daha sonra kaçakçılık olayının anlaşılmaması için römorkun kasten yakıldığı ve transit rejim şartlarının ihlal edildiğinden bahisle eşyaya isabet eden gümrük ve katma değer vergilerinin asıl sorumlu sıfatıyla davacıdan tahsili amacıyla 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 37. maddesi uyarınca tesis edilen işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; transit refakat belgesi muhteviyatı 15.975-kg siyah çay cinsi eşyanın Mersin Gümrük Müdürlüğünden Rize Gümrük Müdürlüğüne sevki esnasında, Yozgat- Alacakara yolu Yenice Köyü yol ayrımında aracın ve eşyanın büyük bölümünün yandığı, 805 kg siyah çay cinsi eşyanın ise hasar görmediği olayda, … Merkez Jandarma Komutanlığı’nın 04/06/2017 tarihli yazısıyla, römork sahibi ve sürücü … tarafından yol üzerinde durdurularak römork çadırı kesilmek suretiyle araç içerisinden yaklaşık 8000 kg çayın başka araca aktarıldığı, daha sonra ise kaçakçılık olayının anlaşılmaması için römorkun kasten yakıldığı ve rejim şartlarının ihlal edildiğinin anlaşıldığı, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 86. maddesinde, asıl sorumlunun; eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan önlemlere uymak suretiyle, varış gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmak ve transit rejim hükümlerine uymakla yükümlü olduğu düzenlemesine yer verildiği öte yandan, sorumluluğunu kaldıracak biçimde beklenmeyen hal veya mücbir sebep halinin de bulunmadığı göz önünde bulundurulduğunda, davacı şirketin asıl sorumlu sıfatıyla transit rejim hükümlerinin ihlali nedeniyle sorumluluğunun bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının transit rejim kapsamında teminat verdiği, olayla ilgili … Cumhuriyet Başsavcılığının … nolu dosyası ile soruşturma başlatıldığı ve halen derdest olduğu, aracın araç söförü ve maliki tarafından yakılması fiilinde davacının iştirakinin bulunmadığı bu nedenle iradesi ve bilgisi dışında gerçekleşen olaydan sorumlu tutulamayacağı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … ‘İN DÜŞÜNCESİ : Eşyanın ( 2500USD/ton) gözetim kıymeti cif kıymet hesabına dahil edilmiş olması sebebiyle, gümrük kıymetinin 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 24. ve devamı maddelerine göre hukuka uygunluğunun değerlendirilmesi suretiyle yeniden bir karar verilmek üzere bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Olayda, transit rejim şartlarının açıkça ihlal edildiğinin anlaşılması karşısında, tahakkukun siyah çay cinsi eşyanın satış bedeli üzerinden hesaplanan gümrük ve katma değer vergisi kısmına ilişkin hüküm fıkrası usul ve yasaya uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri anılan hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Mahkemelerince verilen 04/01/2018 tarihli ara kararı ile davalı idareden tahakkuk hesabına ilişkin bilgi ve belge istenilmiş olup, ara kararına cevaben sunulan hesaplama tablosundan tahakkukun kalan kısmının ( 2500 USD/ton) gözetim kıymeti üzerinden hesaplanarak vergilerin tahakkuk ettirildiği anlaşılmıştır. Gözetim kıymetinin, eşyanın 4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmaması nedeniyle, işlemin gözetim kıymeti üzerinden hesaplanan kısmının iptali gerektiğinden, işlemin gözetim kıymetine isabet eden kısmına ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen de kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının, eşyanın fatura kıymeti üzerinden hesaplanan gümrük ve katma değer vergisine isabet eden kısmının reddine ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Kararın, tahakkukun gözetim kıymetine isabet eden kısmı yönünden davanın reddine dair hüküm fıkrasının ise BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
5. 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 02/11/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.