Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2019/6663 E.  ,  2022/5238 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/6663
Karar No : 2022/5238

DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …

DAVALILAR : 1- … Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … Üniversitesi
VEKİLİ : Av. …

DAVANIN KONUSU :
1 – … Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Anabilim dalında araştırma görevlisi olan davacı tarafından, araştırma görevlisi kadrosu ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin … Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Müdürlüğü’nün … gün ve … sayılı yazısı ve … Üniversitesi Personel Başkanlığı’nın … sayılı işlemi ile;
2 – Bu işlemlere dayanak olan YÖK Yürütme Kurulu’nun 10/10/2017 günlü kararının “2547 sayılı Yasanın geçici 67. maddesinin halen ÖYP, 2547 sayılı Yasanın 50/d ve 35. maddeleri kapsamında araştırma görevlisi kadrosunda bulunanların azami kadro süresinin hesaplanmasında uygulanamayacağı” yolundaki bölümünün iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI :
Dava tarafından, 11/02/2013 tarihinde doktora eğitimine başladığı, 03/03/2016 tarihinde teze başlangıç aşamasında bulunduğu, Geçici 67. maddenin yürürlüğe girmesinden önce 20/03/2019 tarihinde azami süresi dolacakken yasal düzenleme uyarınca lisansüstü eğitim için azami süresinin 12/10/2022 tarihine kadar uzadığı, dolayısıyla kadroyla ilişiğinin de bu tarihe kadar devam etmesi gerektiği, dava konusu işlemler ile dayanağı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu’nun 10/10/2017 tarihli kararının hukuka aykırı olduğu ve iptal edilmesi gerektiği, Kanun ile verilen bir hakkın bir alt düzenleyici norm ile sınırlandırılamayacağı ileri sürülmektedir.

DAVALI İDARELELERİN SAVUNMALARI :
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının Savunma özeti: 26/11/2014 tarih ve 29187 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6569 sayılı Kanun’un 32. maddesi ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na eklenen Geçici 67. maddesinde yer alan “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim süreleri dikkate alınmaz.” hükmünün, halen ÖYP, 50/d ve 2547 sayılı Kanun’un 35. maddesi kapsamındaki araştırma görevlisi kadrolarında bulunanların lisansüstü eğitim sürelerinin hesaplanmasında uygulanmamasına ilişkin 29.07.2015 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu’na açılan davada; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 26/04/2017 gün ve Yd İtiraz No:2017/131 sayılı kararının yerine getirilmesi amacıyla Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 29/07/2015 günlü kararının değiştirilerek, 2547 sayılı Kanunun geçici 67. maddesinin, 2547 sayılı Kanunun 50. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi kapsamında atanan araştırma görevlileri ile ÖYP kapsamında araştırma görevlisi kadrosunda bulunanların araştırma görevlisi kadrolarında azami bulunma sürelerinin hesaplanmasında uygulanmamasına, bu kapsamda yer alan araştırma görevlilerinin lisansüstü eğitim öğrencilik statülerinin hesaplanmasında ise uygulanmasına karar verilmesine ilişkin dava konusu 10/10/2017 tarihli Yürütme Kurulu Kararının alındığı, 2547 sayılı Kanunun geçici 67. maddesinde, araştırma görevlilerinin kadroda bulunma sürelerine ilişkin bir düzenleme yapılmadığı, dava konusu düzenlemenin 2547 sayılı Kanunun amacına uygun olduğu, yargı kararının uygulanması amacıyla tesis edildiği, hukuka aykırılık taşımadığı öne sürülerek, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
… Üniversitesi Rektörlüğü’nün Savunma Özeti: Dava konusu düzenleyici işlem uyarınca davacının araştırma görevlisi kadrosundan ilişiğinin kesilmesi yolunda işlem tesis edildiği, davacının azami süre hesabı yönünden, öğrencilikte geçen süreler dikkate alınmadan yeniden hesaplandığı, buna göre davacının azami süresinin 12/10/2022 tarihinde dolacağı, ancak gerek Kanun’un açık hükmü gerekse dava konusu düzenleyici işlem uyarınca davacının araştırma görevlisi kadrosundaki azami süresi yönünden değişiklik bulunmadığı, davacının reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava; … Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Tıp Fakültesi, Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalında araştırma görevlisi olan davacı tarafından, araştırma görevlisi kadrosu ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin … Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Müdürlüğü’nün … gün ve … sayılı yazısı ile … Üniversitesi Personel Başkanlığı’nın … tarih ve … sayılı işlemi ve bu işlemlere dayanak olan YÖK Yürütme Kurulu’nun 10/10/2017 günlü kararının “2547 sayılı Yasanın geçici 67. maddesinin halen ÖYP, 2547 sayılı Yasanın 50/d ve 35. maddeleri kapsamında araştırma görevlisi kadrosunda bulunanların azami kadro süresinin hesaplanmasında uygulanamayacağı” yolundaki bölümünün iptali istemiyle açılmıştır.
26/11/2014 günlü, 29187 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6569 sayılı Kanunun 32. maddesi ile 2547 sayılı Kanun’a eklenen Geçici 67. maddede, “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim süreleri dikkate alınmaz.” hükmüne yer verilmiştir.
YÖK Yürütme Kurulunun dava konusu edilen bu kararından önceki 29/07/2015 tarihli kararında, 2547 sayılı Kanunun Geçici 67. maddesinin, halen ÖYP, 2547 sayılı Kanun’un 50/d ve 35. maddeleri kapsamında araştırma görevlisi kadrolarında bulunanların lisansüstü eğitim sürelerinin hesaplanmasında uygulanmayacağına karar verilmiş, bu karar karşı açılan davada; “2547 sayılı Kanun’un Geçici 67. maddesinde, düzenlemenin yürürlüğe girdiği 26/11/2014 tarihinde yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan tüm öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim sürelerinin dikkate alınmayacağı öngörülmüş olup, bu tarihte araştırma görevlisi olan ya da olmayan öğrenciler arasında herhangi bir ayrıma gidilmediği gibi söz konusu hükmün araştırma görevlilerine uygulanmamasına yönelik bir istisna da Kanunda yer almadığı” gerekçesiyle Danıştay Sekizinci Dairesinin 14/03/2019 gün ve E:2015/11995, K:2019/1879 sayılı kararıyla düzenlemenin iptaline karar verilmiş, davalı idarece bu kararın uygulanması amacıyla dava konusu iş bu düzenleme yürürlüğe konulmuştur. Yukarıda değinilen Geçici 67. maddede belirtilen “azami süreler” öğrencilik statüsüne bağlı süreleri ifade ettiğinden, azami kadro süresiyle ilişkilendirilmesine olanak bulunmamaktadır. Bu itibarla, “2547 sayılı Yasanın geçici 67. maddesinin halen ÖYP, 2547 sayılı Yasanın 50/d ve 35. maddeleri kapsamında araştırma görevlisi kadrosunda bulunanların azami kadro süresinin hesaplanmasında uygulanamayacağı” yolundaki düzenleme ile bu düzenleme uyarınca tesis edilen bireysel işlemlerde hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, yasal dayanaktan yoksun bulunan davanın reddine karar verilmesi gerektiği, düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ SÜREÇ :
26/11/2014 gün ve 29187 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6569 sayılı Kanun’un 32. maddesi ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na eklenen geçici 67. maddesinde yer alan “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim süreleri dikkate alınmaz.” hükmünün, halen ÖYP, 50/d, 2547 sayılı Kanun’un 35. maddesi kapsamındaki araştırma görevlisi kadrolarında bulunanların lisansüstü eğitim sürelerinin hesaplanmasında uygulanmamasına ilişkin 29/07/2015 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararının iptali istemiyle açılan davada Dairemizce verilen yürütmenin durdurulması isteminin reddine ilişkin karara karşı yapılan itiraz üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 26/04/2017 gün ve Yd İtiraz No:2017/231 sayılı kararıyla; 2547 sayılı geçici 67. maddesinde, düzenlemenin yürürlüğe girdiği 26/11/2014 tarihinde yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan tüm öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim sürelerinin dikkate alınmayacağının öngörüldüğü, bu tarihte araştırma görevlisi olan ya da olmayan öğrenciler arasında herhangi bir ayrıma gidilmediği gibi söz konusu hükmün araştırma görevlilerine uygulanmamasına yönelik bir istisnanın da Kanunda yer almaması nedeniyle, kararın üst norm olan 2547 sayılı Kanuna aykırı olduğu gerekçesiyle itirazın kabulü ile yürütmenin durdurulması isteminin kabulüne karar verilmiştir. Aynı gerekçelerle Dairemizin 14/03/2019 gün ve E:2015/11995, K:2019/1879 sayılı kararıyla Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararının iptaline karar verilmiştir.
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 26/04/2017 gün ve Yd İtiraz No:2017/231 sayılı kararının yerine getirilmesi amacıyla Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 29/07/2015 günlü kararının değiştirilerek, 2547 sayılı Kanunun geçici 67. maddesinin, 2547 sayılı Kanunun 50. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi kapsamında atanan araştırma görevlileri ile ÖYP kapsamında araştırma görevlisi kadrosunda bulunanların araştırma görevlisi kadrolarında azami bulunma sürelerinin hesaplanmasında uygulanmamasına, bu kapsamda yer alan araştırma görevlilerinin lisansüstü eğitim öğrencilik statülerinin hesaplanmasında ise uygulanmasına ilişkin olarak tesis edilen dava konusu Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 10/10/2017 günlü kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE:
İlgili Mevzuat:
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 131. maddesinde; Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim- öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu kurulacağı kurala bağlanmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Yükseköğretim Kurulu” başlığını taşıyan 6. maddesinde; “Yükseköğretim Kurulu, tüm yüksek öğretimi düzenleyen ve yükseköğretim kurumlarının faaliyetlerine yön veren, bu kanunla kendisine verilen görev ve yetkiler çerçevesinde özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, bir kuruluştur. Yükseköğretim Kuruluna; Yükseköğretim Denetleme Kurulu (…) (3) ile gerekli planlama, araştırma, geliştirme, değerlendirme, bütçe, yatırım ve koordinasyon faaliyetleri ile ilgili birimler bağlıdır.” kuralı yer almıştır. “Yükseköğretim Kurulunun görevleri” başlığını taşıyan 7. maddesinde; yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim – öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak, üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında bulundurmak, Yükseköğretim Kurulu’nun görevleri arasında sayılmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 44. maddesinin (c) fıkrasında 19/11/2014 tarih ve 6569 sayılı Kanun’un 28. maddesiyle yapılan değişiklik ile, ”Öğrenciler, bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programlarını azami dört yıl, öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl, öğrenim süresi beş yıl olan lisans programlarını azami sekiz yıl, öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorundadırlar. Hazırlık eğitim süresi azami iki yıldır. Azami süreler içinde katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilmez. Ancak üniversite yetkili kurullarının kararı ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile dört yıl üst üste katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilebilir. Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.” düzenlemesine, 6569 sayılı Kanun’un 32. maddesi ile 2547 sayılı Kanun’a eklenen geçici 67. madde ile; ”Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim süreleri dikkate alınmaz.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Aynı Kanun’un “Lisansüstü Öğretim” başlığını taşıyan 50. maddesinin d fıkrasında; lisans üstü öğretim yapan öğrencilerin, kendilerine tahsis edilebilecek burslardan yararlanabilecekleri gibi, her defasında bir yıl için olmak üzere araştırma görevlisi kadrosuna da atanabilecekleri kuralı; 65. maddesinde; öğretim elemanlarının yetiştirilme esaslarının Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak Yönetmelikle düzenleneceği kuralı; ek 30. maddesinde ise; Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı kapsamında 33. maddenin (a) fıkrası uyarınca araştırma görevlisi kadrosuna atanmış olup, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte araştırma görevlisi kadrosunda bulunanların statülerinin herhangi bir işleme gerek kalmaksızın 50. maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen statüye dönüştürülmüş sayılacağı ve bunlar hakkında söz konusu (d) bendi hükümlerinin uygulanacağı; bu şekilde statüleri değiştirilen araştırma görevlilerinden 33 üncü maddenin (a) fıkrasına göre yeniden ataması yapılmayanların mecburi hizmet yükümlülüklerinin kaldırılacağı; 35. madde uyarınca başka bir üniversitede ve yurtdışında eğitimde bulunanların, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üniversitelerinin talebi üzerine onbeş gün içinde kendi üniversitelerine dönmek zorunda oldukları, bu süre içerisinde dönmeyenlerin atamalarının iptal edileceği kuralı yer almıştır.
20/04/2016 gün ve 29690 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin 7. maddesinde, “Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır. Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içerisinde yükseköğretim kurumunun öngördüğü başarı koşullarını/ölçütlerini yerine getiremeyen; azami süreler içerisinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.”, 12. maddesinde, ”Tezsiz yüksek lisans programını tamamlama süresi, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın en az iki yarıyıl, en çok üç yarıyıldır. Bu sürenin sonunda başarısız olan veya programı tamamlayamayan öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.”, 17. maddesinde ise, “Doktora programı, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın sekiz yarıyıl olup azami tamamlama süresi on iki yarıyıl; lisans derecesi ile kabul edilenler için on yarıyıl olup azami tamamlama süresi on dört yarıyıldır. Doktora programı için gerekli kredili dersleri başarıyla tamamlamanın azami süresi tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için dört yarıyıl, lisans derecesi ile kabul edilenler için altı yarıyıldır. Bu süre içinde kredili derslerini başarıyla tamamlayamayan veya yükseköğretim kurumunun öngördüğü en az genel not ortalamasını sağlayamayan öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir. Kredili derslerini başarıyla bitiren, yeterlik sınavında başarılı bulunan ve tez önerisi kabul edilen, ancak tez çalışmasını birinci fıkrada belirtilen on iki veya on dört yarıyıl sonuna kadar tamamlayamayan öğrencinin ilişiği kesilir.” kuralı yer almıştır.
13/10/1984 gün ve 18544 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Lisansüstü Öğrenim Görenlerden Öğretim Yardımcısı Kadrolarına Atanacakların Hak ve Yükümlülükleri ile Tıpta Uzmanlık Öğrencileri Hakkında Yönetmelik’in “Amaç ve Kapsam” başlığını taşıyan 1. maddesinde; “2547 sayılı kanunun 50. ve 65. maddelerine göre Üniversitelerarası Kurul tarafından hazırlanan bu yönetmelik, lisans düzeyinde öğrenim gördükten sonra, yükseköğrenim kurumlarında yükseklisans, doktora, sanatta yeterlik veya tıpta uzmanlık öğrenimi yapmak isteyenlerden geçici olarak öğretim yardımcılığı kadrolarına atanacakların hak ve yükümlülükleri ile tıpta uzmanlık öğrencilerinin giriş sınavları hakkındaki usul ve esasları düzenler”; “Atama Süresi” başlığını taşıyan 5. maddesinde; “Atanma için bütün şartlar haiz yüksek lisans, sanatta yeterlik, doktora ve tıpta uzmanlık öğrencilerinin öğretim yardımcısı kadrolarına atanmaları her defasında en fazla bir yıl süre ile yapılır. Atanmalar her öğretim yılı başında aynı usulde ve yükseklisans, sanatta yeterlik ve doktora öğrencileri için Lisansüstü Öğretim Yönetmeliğinde, tıpta uzmanlık öğrencileri için ise, Tababet ve Uzmanlık Tüzüğü’nde öngörülen süreler ile 2547 sayılı Kanunun 44. maddesinde gösterilen ek sürelerle sınırlı olmak üzere, yeniden yapılabilir. Ancak, üniversitelerin özelliklerine göre tıpta uzmanlık eğitimi yapanlar için bu süreler anabilim dalı başkanı ve ilgili yönetim kurulunun görüşü alınarak rektörün onayı ile uzatılabilir”, “Kadroyu boşaltma” başlığını taşıyan 10. maddesinde ise, “2547 sayılı Kanunun 50. maddesine göre öğretim yardımcılığı kadrolarına geçici olarak atanıp, yükseklisans, doktora, sanatta yeterlik ve tıpta uzmanlık öğrenimlerini başarı ile tamamlayarak yükseklisans, doktora veya sanatta yeterlik diploması veya tıpta uzmanlık belgesi alanların kadro ile ilişkileri kendiliğinden kesilir. Hizmetlerine ihtiyaç görülenlerin 2547 sayılı Kanunun 2880 sayılı kanunla değişik 33. maddesine göre öğretim yardımcısı olarak yeniden atanmaları mümkündür.” kuralına yer verilmiştir.
Öğretim Üyesi Yetiştirme Programına İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Öğrenim süresi” başlığını taşıyan 10. maddesinin 1. fıkrasında; ÖYP araştırma görevlilerinin öğrenim sürelerinin, Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinde belirlenen azami öğrenim süreleri olduğu belirtilerek; aynı maddenin 2. fıkrasında; “Bu Usul ve Esaslar gereğince yabancı dil yeterliliği sağlamak için verilen süreler ile Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği gereğince azami süre içinde çalışmalarını tamamlayamayan, ÖYP’ye devam etmek istemeyen, kadrosunun bulunduğu yükseköğretim kurumunda görevine başlamayan veya görevine başlayıp mecburi hizmet yükümlülüğünü yerine getirmeyen ÖYP araştırma görevlilerinin ilişikleri kesilerek haklarında taahhütname ve kefaletname senedi uyarınca işlem yapılır.” kuralı yer almıştır.

20/04/2016 gün ve 29690 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin uygulanması ilişkin olarak, lisansüstü eğitim programına kayıtlı öğrencilerin azami öğrenim süreleri dikkate alınmaksızın, 2016- 2017 güz dönemi itibarıyla azami öğrenim sürelerinin yeniden başlaması Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Eğitim Öğretim Dairesi Başkanlığının 08/06/2016 günlü Yürütme Kurulu’nda uygun görülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Düzenleyici işlem yönünden:
Yukarıda aktarılan mevzuatın bir bütün olarak değerlendirilmesinden; 2547 sayılı Kanun’un 50/d maddesi kapsamında, Tıpta Uzmanlık Sınavını kazanan öğrencilerle, yüksek lisans, sanatta yeterlilik ve doktora öğrencilerinin, öğrenim süreleri ile sınırlı olmak üzere araştırma görevlisi kadrosuna atanabileceği açık olup; Lisansüstü Öğrenim Görenlerden Öğretim Yardımcısı Kadrolarına Atanacakların Hak ve Yükümlülükleri ile Tıpta Uzmanlık Öğrencileri Hakkında Yönetmeliğin 10. maddesi gereği, 2547 sayılı Kanunun 50. maddesine göre öğretim yardımcılığı kadrolarına geçici olarak atanıp, yüksek lisans, doktora, sanatta yeterlik ve tıpta uzmanlık öğrenimlerini başarı ile tamamlayarak yüksek lisans, doktora veya sanatta yeterlik diploması veya tıpta uzmanlık belgesi alanların kadro ile ilişkilerinin kendiliğinden kesilmesinde, kadronun ihdas amacının dikkate alındığı anlaşılmıştır.
2547 sayılı Kanunun 50/d maddesi kapsamında, yüksek lisans ve doktora yapan öğrencilerin kendilerine tahsis edilebilecek burslar dışında, mali yönden desteklenebilmeleri için öğrenimleri süresince, her defasında bir yıl için öğretim yardımcılığı kadrosuna atanabilme konusunda idareye takdir hakkı tanınmıştır.
Öğretim Üyesi Yetiştirme Programına İlişkin Usul ve Esaslar’ın 10. maddesinin 2. fıkrasında ise, Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği gereğince azami süre içinde çalışmalarını tamamlayamayan ÖYP araştırma görevlilerinin kadroları ile ilişiklerinin kesileceği açıkça ortaya konulmuştur.
Yükseköğretim kurumlarında lisansüstü eğitim yapmak isteyenlerin, 2547 sayılı Kanunun 50/d maddesi ve ÖYP kapsamında, araştırma görevlisi kadrosunda azami bulunma sürelerine ilişkin kurallar koyan anılan düzenlemelerin, araştırma görevlisi kadrolarının amacı dışında uzun sürelerle kullanılmasının engellenerek, kaynaklardan etkin ve verimli şekilde faydalanılması amacı taşıdığı anlaşılmakta olup, aksinin kabul edilmesi durumunun, bu kapsamdaki araştırma görevlilerinin, lisansüstü eğitimde başarısızlıklarının ödüllendirilmesine yol açacağı açıktır.
Öte yandan; 2547 sayılı Kanunun 44/c maddesine dayanılarak, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim sürelerinin belirlemesi amacıyla hazırlanan 20.04.2016 gün ve 29690 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin 7. maddesinde tezli yüksek lisans, 12. maddesinde tezsiz yüksek lisans, 17. maddesinde doktora programlarının tamamlanması gereken süreler kurala bağlanmış olup, belirtilen azami süreler sonunda başarısız olan veya programı tamamlayamayan öğrencilerin yükseköğretim kurumu ile ilişiğinin kesileceği anlaşılmıştır.

Bu bakımdan; araştırma görevlilerinin, kadrolarında azami bulunma süreleri ile lisansüstü eğitim nedeniyle öğrencilikte azami bulunma sürelerinin farklı şekilde değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmelidir.
Bu bağlamda; 2547 sayılı geçici 67. maddesinde, yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanması için öngörülen düzenlemenin, açık hüküm olmaması ve bu konuda başkaca lehe bir düzenlemenin bulunmaması nedeniyle araştırma görevlisi kadrolarında azami bulunma sürelerinin hesaplanmasında uygulanmasının mümkün olmadığı ancak, 2547 sayılı Kanunun 50/d maddesi ve ÖYP kapsamında atanan araştırma görevlilerinin, lisansüstü eğitim öğrencilik statülerinin hesaplanmasında geçici 67. maddeden yararlanmalarını engelleyen ya da sınırlandıran bir düzenleme bulunmaması nedeniyle bu kapsamda yer alan araştırma görevlilerinin, lisansüstü eğitim öğrencilik statülerinin hesaplanmasında geçici 67. maddenin uygulanması gerektiğinden, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun yukarıda aktarılan kararının yerine getirilmesi amacıyla üst hukuk normlarına ve akademik hizmet gereklerine uygun olarak tesis edildiği anlaşılan dava konusu işlemin hukuka aykırılık taşımadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Nitekim; benzer bir davada Dairemizin 10/02/2021 tarih ve E:2017/7164; K:2021/748 sayılı davanın reddi yolunda verilen karar Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 03/03/2022 tarih ve E:2021/1878; K: 2022/728 sayılı kararıyla onanmıştır.

Bireysel işlem yönünden:
Uyuşmazlıkta, … Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsünde Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Anabilim dalında araştırma görevlisi olan davacı tarafından, araştırma görevlisi kadrosu ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin … Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Müdürlüğü’nün … gün ve … sayılı yazısı ile … Üniversitesi Personel Başkanlığı’nın 52937 sayılı işleminin iptali istenilmektedir.
Dava tarafından, 11/02/2013 tarihinde doktora eğitimine başladığı, 03/03/2016 tarihinde teze başlangıç aşamasında bulunduğu, Geçici 67. maddenin yürürlüğe girmesinden önce 20/03/2019 tarihinde azami süresi dolacakken yasal düzenleme uyarınca lisansüstü eğitim için azami süresinin 12/10/2022 tarihine kadar uzadığı, dolayısıyla kadroyla ilişiğinin de bu tarihe kadar devam etmesi gerektiği iddia edilmekte ise de; yukarıda yer alan açıklamalar ışığında anılan düzenlemenin davacının öğrencilik statüsü yönünden sonuç doğurduğu, araştırma görevlisi kadrosundaki azami süre yönünden herhangi bir etkisinin bulunmadığı görülmektedir.
Bu itibarla; dava konusu bireysel işlemlerde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
29/09/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.