Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/3712 E.  ,  2022/6994 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/3712
Karar No : 2022/6994

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : 1- … Bakanlığı … Genel Müdürlüğü
2- … Defterdarlığı Anadolu Yakası …Dairesi Başkanlığı
VEKİL : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av…

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, … İli, … İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parselde kayıtlı taşınmazın 6292 sayılı Kanun’un 6. maddesi çerçevesinde tarafına devredilmesi yolundaki başvurusunun reddine yönelik … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ….. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; 6292 sayılı Yasa’nın 6. maddesi ile anılan maddede belirlenen hak sahiplerine söz konusu taşınmazları satın alma hakkı tanınmış ise de anılan Yasa’nın 7. maddesi ile de taşınmazların tapuda kayıtlı eski maliklerine, taşınmazın bedelsiz olarak iade edilmesi talebinde bulunma hakkı tanındığı, anılan maddenin 1. fıkrasının (c) bendinde de; eski maliklerin bedelsiz iade talebinde bulunduğu taşınmazların kullanıcılarının kayıt maliklerinden farklı kişiler olmaları ve kayıt maliklerinin bu fıkradan yararlanmak istemeleri hâlinde, “kullanıcılar bu Kanunda belirtilen şartları taşısalar dahi doğrudan satış hakkından yararlanamazlar” hükmüne yer verilerek, kayıt malikleri yönünden bir öncelik hakkı tanındığı, bu durumda, 6292 sayılı Yasa’nın 7/1-c maddesi ile taşınmazın fiili kullanıcıları karşısında eski maliklere öncelik hakkı tanınmış olması, olayda da eski malikin Yasa’dan kaynaklanan bedelsiz iade hakkını kullanarak idareden talepte bulunmuş olması ve idarece de bu talebin yerinde görülmesi karşısında, tapu kaydının beyanlar hanesinde taşınmazın fiili kullanıcısı olduğu belirtilen şahsın halefi olan davacının 6292 sayılı Yasa’da belirtilen şartları taşısa dahi doğrudan satış hakkından yararlanamayacağı, dolayısıyla talebin reddi yolunda tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesince … tarih ve E:…, K:… sayılı istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararın Dairemizin 05/11/2020 tarih ve E:2018/6969, K:2020/4880 sayılı kararı ile bozulması üzerine bozma kararına uyularak; taşınmazın 4785 sayılı Yasa ile devletleştirilmesinden sonra tapu kayıtlarının hukuki değerini yitirmiş, malik hanesinin açık bırakılmasına neden olan dava takip edilmeyerek müracaatta bırakılmış ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi sonucu malik hanesi boş bırakılan taşınmazların malik hanesinin kapatılması işlemi kadastro müdürlüğünce yapılmış ise de; Kadastro müdürlüğünün görevi dışına çıktığı, tapu kayıtlarının malik hanesinin ancak mahkemeye açılacak bir dava ile kapatmak ve ilgilisi adına tescil etmek mümkün olduğundan, … ve … no lu parsellerin yetkisiz kadastro müdürlüğünün başkanlığında kurulan bir ekiple yapılan tescilin usulsüz ve yolsuz olduğu, bu durumda, yukarıda açıklanan şekilde tapusu oluşturulan dava konusu taşınmazı satış vaadi sözleşmesiyle satın alarak adına tescil ettiren …’ dan taşınmazı satın alan … Konut Yapı Kooperatifinin, mülkiyet hakkını hiçbir zaman elde edemediği, adına oluşturulan tapu kaydının usulüne uygun olarak oluşturulmuş ve hukuken geçerli bir kayıt olmadığı, … Konut Yapı Kooperatifi adına yapılan tescilin, kadastro çalışmaları sonrası … ve … nolu parsellerin orman sınırları içine alınması işlemine karşı yapılan itiraz üzerine açılan davada … Kadastro Mahkemesi’nce … Konut Yapı Kooperatifi adına yapılan tescilin yolsuz tescil niteliğinde olduğu gerekçesiyle verilen davanın reddine yönelik kararın kesinleşmesi ile hukuki bir değeri kalmadığından, … ada … parsel numaralı taşınmaz 6292 sayılı Yasanın 7. maddesi kapsamında iade edilebilecek taşınmazlar kapsamında bulunmadığı, öte yandan, Danıştay 8. Dairesinin 2018/2857 esas sayılı dava dosyasında, … ada … parsel sayılı taşınmazın ifrazından oluşan … İli, … İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parselde (eski … ada, … parsel) kayıtlı taşınmazın, 6292 sayılı Kanun’un 6. maddesi çerçevesinde taraflarına doğrudan satılması yolundaki başvurularının reddine ilişkin 07/03/2017 tarih ve 31841 sayılı işlem ile söz konusu taşınmazın 6292 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında … Konut Yapı Kooperatifine iadesine ilişkin 11/02/2015 tarihli Bakanlık Oluru’ nun iptali istemiyle açılan davada Dairenin 05/11/2020 tarih ve 2020/4891 sayılı kararı ile “dava konusu taşınmazı satış vaadi sözleşmesiyle satın alarak adına tescil ettiren Osman J.’ dan taşınmazı satın alan … Konut Yapı Kooperatifinin, mülkiyet hakkını hiçbir zaman elde edemediği, adına oluşturulan tapu kaydının usulüne uygun olarak oluşturulmuş ve hukuken geçerli bir kayıt olmadığı, … Konut Yapı Kooperatifi adına yapılan tescilin, kadastro çalışmaları sonrası … ve … nolu parsellerin orman sınırları içine alınması işlemine karşı yapılan itiraz üzerine açılan davada … Kadastro Mahkemesi’nce … Konut Yapı Kooperatifi adına yapılan tescilin yolsuz tescil niteliğinde olduğu gerekçesiyle verilen davanın reddine yönelik kararın kesinleşmesi ile hukuki bir değeri kalmadığından, 6292 sayılı Yasanın 7. maddesi kapsamında iade edilebilecek taşınmazlar kapsamında bulunmayan 1038 ada 1 parsel
numaralı taşınmazın iade edilmesini uygun gören dava konusu 11/02/2015 tarih ve 3246 sayılı Bakanlık Oluru işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı” gerekçesine yer verilerek taşınmazın iade 6292 sayılı Yasa uyarınca iade kapsamında olmadığı açıkça ortaya konulduğundan 6292 sayılı Yasa uyarınca bedelsiz iade kapsamında olmayan çekişmeli taşınmazın kendi adına satılması talebiyle yapılan başvurunun değerlendirilmesi gerekirken reddine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık, aksi yönde verilen idare mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, iade işlemleri gerçekleşerek taşınmazın hazinenin mülkiyetinden çıktığı, tapu siciline güven ilkesinin ihlal edilmesinin kişilerin mağduriyetine yol açacağı, önceki kayıt maliklerinin iade talebinde bulunması durumunda satış talebinin değerlendirilemeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. Kesin olarak, 30/11/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.