Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2022/4126 E. , 2022/4414 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/4126
Karar No : 2022/4414
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ
Davacı … Madencilik İnş. Nak. Tur. Tar. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. vekili Av. … tarafından, Diyarbakır ili, Hani ilçesinde bulunan ve … adına kayıtlı olan … sicil numaralı ruhsat sahasına istinaden şirketleri ile … arasında 08/11/2021 tarihinde imzalanan rödovans sözleşmesinin sicil kayıtlarına şerh edilmesine yönelik talebinin reddine ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü Maden Ruhsat Sicil Dairesi Başkanlığı’nın … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle … Genel Müdürlüğü’ne karşı açılan dava sonucunda; 2577 sayılı Kanun’un 32. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, dava konusu işlemi tesis eden davalı idarenin bulunduğu yer idare mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin Diyarbakır 1. İdare Mahkemesinin 27/04/2022 gün ve E:2022/646, K:2022/774 sayılı yetki ret kararı ile özel yetki kuralını düzenleyen 2577 sayılı Kanun’un 34. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, taşınmazın (madenin) bulunduğu yerin idari yargı yetkisi bakımından bağlı bulunduğu yer mahkemesi olan Diyarbakır İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin Ankara 15. İdare Mahkemesinin 26/05/2022 gün ve E:2022/1174, K:2022/1168 sayılı kararı üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığında, 2577 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 32. maddesinde, “Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir.” hükmü; 34/1. maddesinde ise ”İmar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskan gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara veya kamu mallarına ilişkin idari davalarda yetkili mahkeme taşınmaz malların bulunduğu yer idare mahkemesidir.” hükmü yer almaktadır.
Türk Medeni Kanunu’nun taşınmaz mülkiyetinin kapsamı başlıklı 718. maddesinde, arazi üzerindeki mülkiyetin, altındaki arz katmanını ve kaynakları da kapsadığı belirtilmiş olup, madenlerin önemine binaen Maden Kanunu’nun 4. maddesinde; madenlerin devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu ve içinde bulunduğu arazi mülkiyetine tabi olmadığı düzenlenmiştir.
Bu durumda, madenlerin taşınmaz olarak nitelendirilmesi konusunda duraksama bulunmayıp, özel yetki kuralını düzenleyen 2577 sayılı Kanun’un 34. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, taşınmaz mallara ve bu taşınmazlarla ilgili haklara ilişkin olduğu anlaşılan uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi olan Diyarbakır İdare Mahkemesi yetkili bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle; dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Diyarbakır İdare Mahkemesinin yetkili olduğunun belirlenmesine, dava dosyasının Diyarbakır 1. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın birer örneğinin Ankara 15. İdare Mahkemesi’ne ve taraflara bildirilmesine, 24/06/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.