9. Daire         2020/220 E.  ,  2022/4981 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2020/220
Karar No : 2022/4981

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av….
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av…

İSTEMİN KONUSU : … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E…, K… sayılı kararının, aleyhe olan kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacıdan fazladan tahsil edildiği iddia edilen 274.896,31-TL intifa hakkı terkin harcının iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptaline ve fazla ödenen harcın iadesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesi … tarih ve E… K… sayılı kararıyla; davacı ile … Gayrimenkul Yatırım Danışmanlığı Ticaret Ltd. Şti. arasında şirket lehine 07/07/2005 tarihli resmi senet ile davacının maliki olduğu … İli, … İlçesi, … Mahallesi, … Ada, … Parselde kayıtlı tarla vasfında olan taşınmazı üzerinde 28/12/2015 tarihine kadar geçerli olmak üzere toplam 550.000-TL bedelli intifa hakkı tesis edildiği, sürenin dolması üzerine davacı tarafından intifa hakkının terkini için tapu idaresine müracaatta bulunulduğu, idare tarafından 492 sayılı Harçlar Kanununa ekli (4) sayılı Tarifenin tapu işlemleri başlığı altında bulunan 4 nolu bendinde belirtilen binde 68.31 oranı uygulanmak suretiyle davacıdan 24/12/2018 tarihinde 285.896,31-TL tapu harcı tahsil edildiği, davacı tarafından intifanın bedelli olması sebebiyle harcın anılan tarifenin 20/e bendinde belirtilen binde 20 oranının uygulanarak tahsil edilmesi gerektiğinden bahisle aradaki farka ilişkin olarak fazladan ödendiği iddia edilen harcın iadesi istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun reddi üzerine anılan işlemin iptaline ve fazladan tahsil edilen 274.896,31 TL harcın iadesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı, davacının maliki olduğu taşınmaz üzerinde şirket lehine tesis edilen intifa hakkının 28/12/2015 tarihinde sona erdiği, davacı tarafından intifa hakkının terkini için başvurularak 24/12/2018 tarihinde ilgili harcın ödendiği, süreli intifa haklarında süre dolarak intifa hakkının sona ermesinde taşınmazın kayıtlı değeri üzerinden binde 68.31 oranında harç tahsil edileceğinin düzenlendiği, davalı idare tarafından da, terkin için başvuru yapılması üzerine emlak vergisi değeri üzerinden binde 68.31 oranında harç uygulandığı görüldüğünden, davacıdan tahsil edilen harçta ve bu harcın iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının maliki olduğu taşınmaz üzerinde şirket lehine tesis edilen intifa hakkının 28/12/2015 tarihinde sona erdiği, davacı tarafından intifa hakkının terkini için başvurularak 24/12/2018 tarihinde ilgili harcın ödendiği, süreli intifa haklarında süre dolarak intifa hakkının sona ermesinde taşınmazın kayıtlı değeri üzerinden binde 68,31 oranında harç tahsil edileceğinin düzenlendiği, davalı idare tarafından da, terkin için başvuru yapılması üzerine 2018 yılı emlak vergisi değeri üzerinden binde 68.31 oranında harç uygulandığı, harcın intifa hakkının sona erdiği 2015 yılı beyan değeri üzerinden ödenmesi gerektiğinden ve 21/10/2019 tarihli ara kararına tarafların ibraz ettiği belgelerden 2015 yılı beyan değerinin 4.205.546,10-₺ olduğu bildirildiğinden, tapu harcının bu değer üzerinden binde 68,31 oranı uygulanmak suretiyle bulunarak fazla kalan kısmın iadesi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, Mahkeme kararının 2015 yılı beyan değerine isabet eden tapu harcının reddine, fazlaya ilişkin kısmının kaldırılmasına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacının intifa hakkının tapudan terkinine ilişkin talebinin intifa hakkının sona erme tarihi olan 28/12/2015 tarihinden sonra 24/12/2018 tarihinde yapıldığı, bu nedenle 492 sayılı Kanuna bağlı 4 sayılı Tarifenin 4/c maddesi uyarınca taşınmazın emlak vergisi değeri üzerinden binde 68.31 oranında harç alındığı, intifa terkin talebinin hakkın sona erdiği tarihte veya öncesinde yapılması halinde binde 20 oranının uygulanabileceği, yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: Davacıdan fazladan tahsil edildiği iddia edilen 274.896,31-TL intifa hakkı terkin harcının iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptaline ve fazla ödenen harcın iadesi istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, davacının maliki olduğu taşınmazı üzerinde tesis edilen intifa hakkının terkini sırasında 24/12/2018 tarihinde 285.896,31-TL harç tahsil edildiği, davacı tarafından intifanın bedelli olması sebebiyle harcın 492 sayılı Harçlar Kanununa ekli (4) sayılı Tarifenin 20/e bendine göre binde 20 oranı uygulanarak 11.000-TL tahsil edilmesi gerektiğinden bahisle aradaki farka ilişkin olarak fazladan ödendiği iddia edilen 274.896,31-TL’nin iadesini talep ettiği, Bölge İdare Mahkemesi kararında “davalı idare tarafından terkin için başvuru yapılması üzerine 2018 yılı emlak vergisi değeri üzerinden binde 68.31 oranında harç uygulandığı, harcın intifa hakkının sona erdiği 2015 yılı beyan değeri üzerinden ödenmesi gerektiğinden” bahisle istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmişse de; 2015 yılı beyan değeri olan 4.205.546,10-TL’ye binde 68,31 oranı uygulanmak suretiyle bulunan değerin 287.280,85-TL olduğu, dolayısıyla Bölge İdare Mahkemesince davacı tarafından ödenen 285.896,31-TL harcın fazladan tahsil edildiği iddia olunan 274.896,31-TL’lik kısmının iadesi talebi ile dava açılmasına rağmen “Vergi Mahkemesi kararının 2015 yılı beyan değerine isabet eden harcın (4.205.546,10-TLxbinde 68,31=287.280,85-TL) reddine, fazlaya ilişkin kısmının kaldırılmasına” kararı verilerek, davacıya iade edilmesi gereken fazladan ödenen tutarın varlığı kabul edilmek suretiyle hatalı şekilde hüküm kurulduğu ve davalı idare aleyhine de buna göre yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedildiği, davacı temyiz başvurusunda bulunmadığından Bölge İdare Mahkemesi kararının “Vergi Mahkemesi kararının 2015 yılı beyan değerine isabet eden harcın (4.205.546,10-TLxbinde 68,31=287.280,85-TL) reddine” ilişkin kısmının kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; davacıdan tahsil edilen harcın iadesi isteminin reddine dair işlemin iptali istemiyle açılan davayı reddeden vergi mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi gerekirken; istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, Mahkeme kararının 2015 yılı beyan değerine isabet eden harcın fazlaya ilişkin kısmının kaldırılmasına karar veren Bölge İdare Mahkemesi kararının temyize konu kısmında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyize konu kısmının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 20/10/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.