Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2020/3472 E.  ,  2022/4662 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2020/3472
Karar No : 2022/4662

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) :… İnşaat Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İstanbul İli, Beykoz İlçesi … Mah. … pafta … parselde (yeni:…-… parsel) inşai faaliyette bulunmak üzere alınan 11/03/2009 tarihli yapı ruhsatı için ödenen 566.899,48-TL’nin yasal faiziyle iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine yönelik … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile ödenen tutarın iadesi (tazmini) istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davalı belediye tarafından her ne kadar, davacıya 2009 yılında verilen yapı ruhsatının yenilenmediği ve 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 29. maddesinde belirtilen 5 yılın geçmesiyle 11/03/2014 tarihinde hükümsüz kaldığı, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 13. maddesinde belirtilen 1 ve 5 yıllık süreler geçirildikten sonra talepte bulunulduğu ve davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği ileri sürülmüş ise de, davacının haklı beklenti içerisinde inşai faaliyete başlayabilmesi için beklediği, 2014 yılında yapılan imar planı ve uygulaması ile 2018 yılında yeniden yapı ruhsatı alabildiği, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun Ek 5. maddesi gereği hükümsüz kalan ruhsata ilişkin harcın iade edilmesi gerektiğinin tekrar ödenen harç sırasında öğrenildiğinin kabulü gerektiği ve bu nedenle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 12. maddesi uyarınca idareye yapılan başvuru üzerine açılan davanın süresinde olduğu anlaşıldığından işin esasına geçildiği, dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından, İstanbul İli, Beykoz İlçesi, … Mahallesi … pafta, … parselde (yeni …-…parsel) kayıtlı taşınmaz için … tarih ve … sayılı ruhsat alındığı, ruhsat harcının ise 06/03/2009 tarihinde ödendiği, … tarih ve … sayılı yazı ile İl Tarım Müdürlüğü’nün tarımsal nitelikli yapının inşasına uygun görüş yazısı verilinceye kadar inşaata başlanılmamasının davacıya bildirildiği, davacı tarafından … tarih ve … başvuru numaralı dilekçe ile ruhsat süre uzatım talebinde bulunulduğu, … tarih ve … sayılı yazı ile İl Tarım Müdürlüğü’nün uygun görüşünün alınmasının gerekliliğinin davacıya bildirildiği, ilerleyen süreçte … tarih ve … sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Olur’u ile onaylanan ve askı ve itiraz süreçleri sonunda … tarih ve … sayılı Bakanlık Olur’u ile kesinleşen Beykoz 1. Bölge Koruma Amaçlı Revizyon Uygulama İmar Planına göre yapılan uygulama işlemleri sonucunda taşınmazda … ve … sayılı parsellerin oluştuğu, davacının talebi üzerine 03/04/2018 ve 20/04/2018 tarihinde ruhsatlar düzenlendiği ve davacı tarafından tekrar ruhsat harçları ödendiği, … tarih ve … başvuru numaralı dilekçe ile 2009 yılında ödenen harcın iadesi istemiyle yapılan başvurusunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ve ödenen 566.899,48-TL’nin, ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte iadesi istemiyle de bakılmakta olan davanın açıldığının anlaşıldığı, idareden kaynaklı nedenlerle ruhsatın hükümsüz kaldığı, dolayısıyla harç alınmasını gerektiren durumun da ortadan kalktığı, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun Ek 5. maddesi gereğince harcın düzeltilmesi ve davacıya iadesi gerektiğinden davanın kabulüne, işlemin iptaline, ödenen tutarın yasal faiziyle iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu olayda inşaat ruhsatının tamamen ya da kısmen iptalinin söz konusu olmadığı, 11/03/2009 tarihli yapı ruhsatının 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 29. maddesi uyarınca hükümsüz hale geldiği, davacıya ruhsat harcının iade edilmesi için gerekli yasal şartların oluşmadığı, kaldı ki davacı tarafından hükümsüz hale gelen ruhsata konu inşaat faaliyetlerine bu süreçte de devam edildiğinin 2011 ve 2013 yıllarında çekilen ve dosyaya sunulan uydu fotoğraflarından anlaşıldığı, dokuz yıl önce ödenen tutarın iadesi istemiyle yapılan başvurunun hukuka aykırı olduğu iddialarıyla kararın bozulması isteilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
İstanbul ili Beykoz ilçesi … Mah. … pafta … parselde (yeni:…-… parsel) inşai faaliyette bulunmak üzere alınan 11/03/2009 tarihli yapı ruhsatı için ödenen 566.899,48-TL’nin yasal faiziyle iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine yönelik … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile ödenen tutarın iadesi (tazmini) istemiyle dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket tarafından, İstanbul ili Beykoz ilçesi … Mah. … pafta … parselde (yeni:… -… parsel) inşai faaliyette bulunmak üzere 06/03/2009 tarihinde davalı belediyeye 566.899,48-TL ödenmek suretiyle 11/03/2009 tarihli yapı ruhsatının alındığı ancak, söz konusu inşaat alanı için İl Tarım Müdürlüğü’nden tarımsal nitelikli yapının inşaasına uygun olduğuna yönelik görüş yazısı (Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılmasına Dair Yönetmelik’in 12. maddesi uyarınca) getirilmeden inşaata başlanılamayacağının bildirilmesi üzerine inşaata başlanılamadığı, 03/03/2011 tarihinde yapı ruhsatının süresinin uzatılmasına yönelik talebin de İl Tarım Müdürlüğü’nden belirtilen hususa ilişkin görüş yazısı getirilmesi gerektiği yolunda cevaplandığı, ilerleyen süreçte uyuşmazlığa konu taşınmazın ifraz edilip … ve … sayılı iki parsele ayrıldığı ve davacı tarafından 2018 yılında yeniden ödeme yapılıp 03/04/2018 ve 20/04/2018 tarihli yapı ruhsatlarının alındığı, 11/03/2009 tarihli yapı ruhsatı için ödenen 566.899,48-TL’nin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine yönelik işlemin iptali ve 566.899,48-TL’nin tazmini istemiyle işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, her ne kadar iadesi istenilen tutarın içindeki borç kalemleri net olmasa da, uyuşmazlığın çözümünün, davacılar tarafından talep edilen ruhsatın 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 29. maddesi kapsamında olup olmadığına ilişkin yapılacak bir değerlendirmeye bağlı olduğu, yani uyuşmazlığın özünün esas itibarıyla ödenen bedellerin 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 29. maddesi uyarınca yerinde olup olmadığına ilişkin olduğu, bu nedenle de davanın görüm ve çözüm yerinin idare mahkemesi olduğu anlaşıldığından, davanın görev yönünden reddi gerekirken, uyuşmazlığın esası incelenip verilen Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 11/10/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.