Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2020/748 E. , 2022/5572 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2020/748
Karar No : 2022/5572
TEMYİZ EDENLER :1-(DAVALI) … Başkanlığı – ANKARA
VEKİLİ : Av….
2-(DAVACI) … Ltd.
VEKİLLERİ : Av….
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, 2012-2016 yılları arasında Kuzey Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığı’nca ihaleleri yapılan ve uhdesinde kalan ihtiyaç malzemeleri temini işlerinden dolayı Kıbrıs Türk Askeri Birliği Saymanlık Müdürlüğünce sözleşme, ihale kararı ve hak edişe ilişkin ödeme belgeleri üzerinden tahsil edilen toplam 1.100.000-TL damga vergisinin iadesi istemiyle yaptığı başvuru sonucu 552.071-TL tutarında eksik ödemede bulunulduğu ve ayrıca faiz de ödenmediği belirtilerek, eksik ödemenin ve toplam kesintiye dair yasal faizin ödenmesi talebiyle 22/01/2018 tarihinde davalı idareye yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile yasal faizi ile birlikte iadesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; 15/11/2018 tarihli ara kararı üzerine dava dosyasına sunulan Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığı’nın … tarih ve … sayılı yazı ve eki belgeleri incelendiğinde, davacıdan 01/01/2012-31/12/2016 tarihleri arasında ihalesini aldığı muhtelif işlere ilişkin olarak ilgili yıllar için uygulanan hak edişleri üzerinden kesilen damga vergisi, sözleşme damga vergisi, ve ihale damga vergisi oranları ile hesaplanmak suretiyle toplam 690.821,82-TL tutarında damga vergisinin belirli tarihlerde tahsil edildiği, Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü’nün … tarih ve … sayılı yazısına istinaden, tahsil edilen damga vergisinin binde 5 oranını aşan kısmına isabet eden 400.804,95-TL’sinin 04/12/2017 tarihinde Kıbrıs Türk Askeri Birliği Saymanlık Müdürlüğü’nce faiz eklenmeksizin davacıya iade edildiği, 500 sayılı Kıbrıs’a Gönderilecek Türk Askeri Birliği Mensuplarının Aylık ve Ücretleriyle Çeşitli İstihkakları ve Birliğin Başka Giderleri Hakkında Kanuna istinaden çıkarılan ve 20/07/1981 tarih ve 17406 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kıbrıs’a Gönderilecek Türk Askeri Birliğinin Yiyecek, Giyecek, Yakacak, Donatım, Tedavi ve Sair Her Türlü Giderlerinin Tutarı ve Satın Alma İşlerinin Şekli ve Ödeme Biçimlerini Gösterir Yönetmeliğin 15. maddesinin 5. fıkrasına dayanılarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde uygulanan binde 5 oranındaki damga vergisi olarak tahsil edildiği, 500 sayılı Kanunda, Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığı’nca düzenlenecek belgelerden damga vergisi tahsil edileceğine dair herhangi bir hükme yer verilmediğinden, kanuni bir dayanağı olmaksızın tahsil edilen binde 5 oranına isabet eden damga vergilerinin de davacıya iadesi gerekmekte olduğu, bu tutar Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığının … tarih ve … sayılı yazısına göre 690.821,82-TL-400.804,95-TL=290.016,87-TL olduğundan, davacının talebinin bu tutara ilişkin kısmının kabulü, aşan kısmının ise reddi gerektiği sonucuna varıldığı, haksız alınan damga vergisinin, tecil faizi uygulanarak davacıya iadesi gerekmekteyse de; dava dilekçesinde “yasal faiz” talebinde bulunulduğundan, taleple bağlılık ilkesi gereği, iadesi talep edilen damga vergisinin, tahsil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizle davacıya iadesinin gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, eksik iade edilen 290.016,87-TL damga vergisi ile tahsil edilen toplam 690.821,82-TL damga vergisinin tahsil tarihlerinden itibaren hesaplanacak yasal faizle davacıya iadesine, dava konusu talebin 262.821,82-TL’lik kısmının reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesi kararının dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesinin, aynı gerekçe ve nedenlerle uygun görüldüğü, dilekçede ileri sürülen iddiaların anılan kararın kaldırılmasını sağlayacak durumda bulunmadığı gerekçesiyle davalının istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVALININ İDDİALARI: Davalı idarece davacı şirkete verilmiş bir ret cevabı olmadığı, davacının dilekçesinin Muhasebat Genel Müdürlüğüne gönderildiğine ilişkin bilgi verme yazısı yazıldığı, kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem bulunmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI: Faiz oranının gecikme zammı oranında hesaplanması gerektiği, devletin kendi alacaklarına uyguladığı gecikme faizi oranının esas alınması suretiyle devlet birey arasındaki adil dengenin kurulması imkanın doğacağı iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’IN DÜŞÜNCESİ : Mahkeme kararı uyarınca iade edilen kısım gözetilmeksizin iade edilecek tutara hükmedildiğinden davalının temyiz isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi; istinaf başvurusunda bulunmayan davacının temyiz isteminin ise incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesi’nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Davacı tarafından, 2012-2016 yılları arasında Kuzey Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığı’nca ihaleleri yapılan ve uhdesinde kalan ihtiyaç malzemeleri temini işlerinden dolayı Kıbrıs Türk Askeri Birliği Saymanlık Müdürlüğünce sözleşme, ihale kararı ve hak edişe ilişkin ödeme belgeleri üzerinden tahsil edilen toplam 1.100.000-TL damga vergisinin iadesi istemiyle yaptığı başvuru sonucu 552.071-TL tutarında eksik ödemede bulunulduğu ve ayrıca faiz de ödenmediği belirtilerek, eksik ödemenin ve toplam kesintiye dair yasal faizin ödenmesi talebiyle 22/01/2018 tarihinde davalı idareye yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile yasal faizi ile birlikte iadesi istenilmektedir.
MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “Temyiz” başlıklı 46. maddesinde, Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin sayılan davalar hakkında verdikleri kararlarının, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği belirtilmiş, konusu yüz bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalara ilişkin Bölge İdare Mahkemesince verilen kararların temyiz edilebilecek kararlar arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İstinaf başvurusu üzerine verilen kararlar için temyiz başvurusunda bulunulabileceğinden, istinaf başvurusunda bulunmayan davacı açısından Vergi Mahkemesi kararı kesinleştiğinden ve Bölge İdare Mahkemesi kararıyla da davacı yönünden yeni ve aleyhe sonuç doğuran bir durum meydana gelmediği anlaşıldığından, davacının temyiz isteminin incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, eksik ödenen (690.821,82-TL – 400.804,95-TL – 147.124,58-TL=) 142.892,29-TL damga vergisinin iadesine ilişkin hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, davalı idare tarafından dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, 147.124,58-TL’lik damga vergisini iadesine yönelik davalının temyiz istemine gelince;
Dosyanın incelenmesinden; dava dilekçesinde, davacı tarafından 1.100.000-TL damga vergisi ödendiği ileri sürülerek, mahkeme kararı uyarınca iade edilen 147.124,58-TL ile Muhasebat Genel Müdürlüğü’nün … tarih ve … sayılı yazısına istinaden iade edilen 400.804,95-TL tutarlar düşüldükten sonra (1.100.000-TL – 147.124,58-TL – 400.804,95-TL) kalan 552.071-TL’nin eksik iade yapıldığı belirtilerek bu tutarın faizle birlikte iadesi istemiyle davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Her ne kadar Vergi Mahkemesince “kanuni bir dayanağı olmaksızın tahsil edilen binde 5 oranına isabet eden damga vergisinin davacıya iadesi gerekmekte olduğu, bu tutar Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığının 18/12/2018 tarih ve 73118851 sayılı yazısına göre 690.821,82-TL-400.804,95-TL=290.016,87-TL olduğundan, davacının talebinin bu tutara ilişkin kısmının kabulü ile söz konusu tutarın tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizle davacıya iadesine” hükmedilmiş ve Bölge İdare Mahkemesince bu kısma yönelik davalının istinaf başvurusu reddedilmiş ise de; olayda, Vergi Mahkemesinin ara kararına istinaden Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığınca verilen 18/12/2018 tarih ve 73118851 sayılı yazı ekindeki tablonun incelenmesinden, işbu davadan önce açılan başka bir davada verilen Mahkeme kararı uyarınca 147.124,58-TL’nin davacıya iade edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, anılan Mahkeme kararı uyarınca iade edilen bu tutar gözetilerek 142.892,29-TL’nin iadesine karar verilmesi gerekirken, bu tutar dikkate alınmaksızın 290.016,87-TL’nin yasal faizle birlikte iadesine hükmedilmesinde ve davalının istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında bu kısım yönünden hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davacının temyiz isteminin incelenmeksizin reddine, davalının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
… Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının; fazladan iadesine hükmedilen …-TL’ye ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA, diğer kısmının ONANMASINA,
Temyiz isteminde bulunan davacıdan, …-TL maktu harç alınmasına,
Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 09/11/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.