Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2021/1296 E.  ,  2022/4592 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2021/1296
Karar No : 2022/4592

TEMYİZ EDEN (DAVALI) :… Bakanlığı … Başkanlığı-…
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) :… İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 11/1-c maddesi kapsamında gerçekleştirdiği ihracat teslimlerinden kaynaklanan katma değer vergisi iadesinin haksız alındığından bahisle 2017/Mart ve Mayıs dönemleri için re’sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun reddine dair işlemin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı hakkında yapılan tarhiyatın, … Dış Ticaret İnşaat Madencilik Sanayi Limited Şirketinin katma değer vergisi ödeyerek satın aldığı boş şasi kamyonlara, davacı şirketten ihraç kaydıyla aldığı itfaiye aparatlarını monte ettirerek ihraç etmesi sebebiyle, asıl mal olan kamyonların alımında ihraç kaydı bulunmadığından, itfaiye aparatları tesliminde de tecil terkin uygulaması yapılamayacak olması nedeniyle salındığı ve dava konusu edilmeksizin kesinleştiği, davacının savlarının 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 11. maddesi ve bağlı mevzuat hükümleri dikkate alınarak incelenmesi ve davacı tarafından yapılan teslimin tecil terkin uygulaması kapsamında olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği ve bu savların ancak tarhiyat aşamasında açılacak davada ileri sürülebileceği, dava konusu şikayet başvurusunun reddi yönünden ise Yasa’da sayılan bir vergi hatası bulunmadığı görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi idaresinin, imalatçı davacının tecil terkin işlemini geçersiz sayıp iade edilen katma değer vergisini vergi ziyaı cezası ile birlikte tarh etmesinin sebebinin, asıl malın (…dan alınan kamyonların) tecil-terkin uygulanarak satın alınması olduğu, idareye göre davacının ihraç kaydıyla sattığı malın nihai mamul olduğu, ihracatçı tarafından yeniden işlenip üretilmediği, ihracatçı şirketin bu itfaiye kazanı ve sair aksamı, davacı imalatçının kendisine teslim ettiği şekilde ihraç ettiği, eklentiyi/parçayı dönüştürmediği, ihracatın 3 ay içerisinde yapılıp yapılmadığı noktasında da bir ihtilaf bulunmadığı, Yasa gereği tecil-terkin müessesesinin gereklerinin belli olduğu, davacının da bu gereklere uyduğunun açık olduğu, tebliğ ile davacının ihtiyarında olmayan bir nedenle bu müesseseden yararlandırılmamasında hukuka uygunluk bulunmadığı, bu durumda açıkça verginin konusuna girmeyen ihraç kayıtlı teslimler bakımından, idarenin vergi hatası ile işlem tesis ettiğinin kabul edilmesi gerektiği, Yasa’nın açıkça vergiden istisna ettiği bir işlemin sırf tebliğ ile vergiye tabi kılınmasının, verginin konusunda hata olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu bağlamda düzeltme şikayet başvurusunun reddine dair işlemde ve bu işlemin iptali istemiyle açılan davayı reddeden Vergi Mahkemesi kararında isabet görülmediği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: İlk savunma dilekçesinde belirtilen iddialarla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı şirket tarafından, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 11/1-c maddesi kapsamında gerçekleştirdiği ihracat teslimlerinden kaynaklanan katma değer vergisi iadesinin haksız alındığından bahisle 2017/Mart ve Mayıs dönemleri için re’sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun reddine dair işlemin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 122. maddesinde, mükelleflerin, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden isteyebilecekleri; 124. maddesinde de vergi mahkemesinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların, şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilecekleri açıklanmıştır. Bu maddeler uyarınca düzeltilmesi vergi dairelerinden istenebilecek vergi hatasının tanımı ise aynı Kanun’un 116. maddesinde, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olarak yapılmış, 117. maddesinde, hesap hataları olarak; matrah hataları, vergi miktarında hatalar ve verginin mükerrer olması; 118. maddesinde de vergilendirme hataları olarak; mükellefin şahsında hata, mükellefiyette hata, mevzuda hata ve vergilendirme veya muafiyet döneminde hatalar sayılmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 11. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde;, ihraç edilmek şartıyla imalatçılar tarafından kendilerine teslim edilen mallara ait katma değer vergisinin, ihracatçılar tarafından ödenmeyeceği, mükelleflerce tahsil edilmeyen ancak ilgili dönem beyannamesinde beyan edilecek olan bu verginin, vergi dairesince tarh ve tahakkuk ettirilerek tecil olunacağı, aynı Kanunun 29. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça, faaliyetlerine ilişkin olarak ithal olunan mal ve hizmetler dolayısıyla ödenen katma değer vergisinin indirilebileceği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Vergi Usul Kanunu’nun yukarıda yer verilen düzenlemelerine göre düzeltme yolu, vergiye ilişkin hesaplarda, matrah ve miktar hatası bulunması yahut mükerrer vergi istenmesi şeklinde, vergilendirmede ise mükellefin şahsında, mükellefiyette, verginin mevzuunda ve döneminde yapılmış hataların varlığı halinde izlenebilecek bir idari başvuru yolu olup vergi yükümlülerince, vergilendirmeye ilişkin bir olayın düzeltme yoluyla yargı önüne getirilebilmesi ve vergi hatasının varlığından söz edilebilmesi için, hukuksal sorun olarak çözümlenmesi gerekmeyen açık ve mutlak bir hata bulunduğunun belirlenebilmesi gerekir.
Dosyanın incelenmesinden; ihracatçı …Dış Ticaret İnşaat Madencilik Sanayi Limited Şirketi tarafından katma değer vergisi ödemeyerek satın alınan çıplak kamyon şasesi üzerine, davacı şirket tarafından kazan ve aparat eklenmek suretiyle itfaiye aracı üretildiği, üretilen bu mallara ilişkin düzenlenen faturalarda, ihraç kayıtlı teslim nedeniyle katma değer vergisi hesaplanmadığı ve katma değer vergisi yönünden tecil terkin uygulamasından faydalandığı, … Dış Ticaret tarafından ihracatın tamamlanmasından sonra, davacı şirketin davalı idareye başvurarak katma değer vergisi iadesi aldığı, ancak ihracatçı firma tarafından davacı şirkete teslim edilen çıplak kamyon şasesinin tecil-terkin uygulanarak satın alınmaması nedeniyle ihracatçı firmaya yapılan teslimin Katma Değer Vergisi Genel Tebliğ uyarınca tecil terkin uygulaması kapsamında değerlendirilemeyeceğinin saptanması üzerine, davacı tarafından tecil-terkin uygulamasından yararlanmak suretiyle haksız yere iade aldığından bahisle 2017/Mart ve Mayıs dönemlerine ilişkin re’sen tarh edilen vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun dava konusu işlemle reddedildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlığın çözümü, ihracatçı … Dış Ticaret İnşaat Madencilik Sanayi Limited Şirketine, davacı şirket tarafından 2017/Mart ve Mayıs dönemlerinde imal edilerek ihraç kaydıyla satılan itfaiye araçlarına ilişkin teslimin, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 11/1-c maddesi ve bağlı mevzuat hükümlerinde belirtilen şartları taşıyıp taşımadığının belirlenmesine bağlı bulunmaktadır. Bu belirleme ise anılan düzenlemelerin yorumlanmasını gerekli kıldığından; davacı tarafından iddia edilen hususların vergi hatası kapsamında olmayıp hukuki ihtilaf niteliğinde olduğu, dolayısıyla bu iddiaların gerçekliğinin hukuksal yorum ile sağlanabilecek nitelikte olduğu, söz konusu iddiaların katma değer vergisine ilişkin ihbarname veya ödeme emrinin tebliğinden itibaren süresi içinde açılacak davada incelenebileceği açıktır.
Bu durumda, hukuki ihtilaf niteliğindeki dava konusu uyuşmazlığın vergi hatası kapsamında incelenmesi mümkün olmadığından, aksi yönde verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın …Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 06/10/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.