Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2022/1909 E.  ,  2022/6215 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2022/1909
Karar No : 2022/6215

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : … T.A.Ş.
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına; Zonguldak İli Ereğli İlçesi, Ereğli Demir Çelik Fabrikası adıyla anılan sahada bulunan muhtelif taşınmazları nedeniyle, 2014 yılına ilişkin re’sen tarh edilen emlak vergisi ve taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payı ile kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava konusu tarhiyatın davalı idarece yapı ölçüm ve tespit tutanaklarına istinaden gerçekleştirildiği, davalı idare tarafından, yapı ölçüm ve tespit tutanaklarının yoklama fişi olmadığı ileri sürülmüşse de, söz konusu tutanakların 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 127. maddesine göre yoklama fişi niteliğinde olduğu, kaldı ki inşaat sınıfı tespiti ile vergi değeri belirleme işleminin bir başka deyişle vergi matrahlarının tespiti işleminin de yoklama fişi düzenlenerek yapılacağı mevzuat gereği olduğundan, davalı idarenin bu iddiası yerinde görülmediği, vergilendirmede vergiyi doğuran olayın gerçek mahiyetinin esas olması gerektiği yönündeki vergilendirme prensibi de nazara alındığında anılan düzenlemelerden; asıl olanın, kimlik ibraz edilmek suretiyle mükellefin veya yetkili adamının nezdinde yoklama yapılarak imzası da alınmak suretiyle onun yoklamaya konu olaylarla ilgili beyan ve ifadelerinin de yoklama fişine geçirmek ve yoklama fişinin bir örneğini kendisine bırakmak olduğu, mükellef veya yetkili adamının bulunmaması veya imzadan imtina etmesi halinde ise bu durumun yoklama fişine şerh verildikten sonra yoklamanın kanunda yazılı kimselere imzalattırılmak suretiyle tamamlanacağı sonucuna varıldığı, bu durumda cezalı tarhiyatlara dayanak olan “yapı ölçüm ve tespit tutanaklarında” davacının veya yetkili adamının yoklama anında olmadığına veya imzadan imtina ettiğine dair hiçbir şerhe yer verilmediği görüldüğünden, Vergi Usul Kanunu’nun 131. maddesindeki usule aykırı şekilde tanzim edilen ve vergilemeye esas alınabilecek nitelikte bulunmayan yapı ölçüm ve tespit tutanakları esas alınarak yapılan cezalı tarhiyatta ve kesilen ziyaı cezalarında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, cezalı tarhiyatın iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davaya konu cezalı tarhiyata esas alınan, “Yapı Ölçüm ve Tespit Tutanağı” ismiyle düzenlenmiş tutanakların yoklama fişi mahiyetinde olduğunun kabulü gerektiği, ancak dava konusu vergilere ilişkin ihbarnamelerin ekinde gönderildiği tartışmasız olan davacıya ait taşınmazların bulunduğu yerde yapılmış yoklamalara ait yoklama fişi mahiyetindeki “Yapı Ölçüm ve Tespit Tutanağı” olarak isimlendirilmiş tutanakların, davacının aksi yönde iddiada bulunmasına rağmen, davalı idare tarafından yoklamaların bittiği tarihten itibaren 7 gün içerisinde davacının adresine tebliğe çıkartıldığını gösteren herhangi bir iddiada bulunmadığı gibi bu yönde bilgi ve belgenin dava dosyasına sunulmadığı, bu durumda, belediyenin kendi arşivinden ve haricen elde ettiği bilgilerin yanı sıra, muhatabının veya yetkili adamının imzasını taşımamakla birlikte yoklama yerinde ve muhatabının bilgisi dahilinde yapıldığı hususunda kuşku gerektirmeyen yoklamalardaki tespitlerden faydalanılarak hazırlanmış ancak, yoklamanın bittiği tarihten itibaren süresi içerisinde tebligatı yapılarak içerdiği tespitlerin aksi yönünde iddialarda bulunma imkanı tanınmayan yoklama fişi mahiyetindeki “Yapı Ölçüm ve Tespit Tutanağı” isimli tutanaklar esas alınarak yapılan emlak vergisi ve kültür varlıkları katkı payı ile kesilen vergi ziyaı cezalarında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle Vergi Mahkemesi kararı sonucu itibarıyla yerinde görülerek, ileri sürülen iddialar anılan kararın kaldırılmasını sağlayacak durumda bulunmadığından istinaf isteminin belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Bölge İdare Mahkemesi kararındaki karşı oyu temyiz sebebi olarak tekrarladıklarını, vergiyi doğuran olayın gerçek mahiyetinin ortaya konulabilmesi için mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak karar verilmesi icap ettiği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının, Daire kararında belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeyerek işin esasına geçildi.

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:Davacı şirket adına; Zonguldak İli Ereğli İlçesi, Ereğli Demir Çelik Fabrikası adıyla anılan sahada bulunan muhtelif taşınmazları nedeniyle, 2014 yılına ilişkin re’sen tarh edilen emlak vergisi ve taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payı ile kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İLGİLİ MEVZUAT
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 37. maddesinde; bu Kanun hükümleri saklı kalmak şartıyla, bu Kanuna göre alınacak vergiler hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerinin uygulanacağı,
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun;
127. maddesinde; yoklamadan maksadın, mükellefleri ve mükellefiyetle ilgili maddi olayları, kayıtları ve mevzuları araştırmak ve tespit etmek olduğu,
129. maddesinde; yoklama yapanların elinde yoklama yetkilerini gösteren fotoğraflı resmi bir vesika bulunacağı, yoklama yapanların bu vesikayı, kendilerinden sorulmasa bile, nezdinde yoklama yapılan kimseye gösterecekleri,
131. maddesinde; yoklama neticelerinin tutanak mahiyetinde olan “yoklama fişine” geçirileceği, bu fişlerin yoklama yerinde iki nüsha tanzim olunarak tarihleneceği, bulunursa nezdinde yoklama yapılan veya yetkili adamına imza ettirileceği bunlar bulunmaz veya imzadan çekinirlerse keyfiyetin fişe yazılarak ve yoklama fişi polis, jandarma, muhtar veya ihtiyar meclisi üyelerinden birine imzalattırılacağı… kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu cezalı tarhiyatın dayanağı olarak gösterilen ve yoklama mahiyetinde olduğu anlaşılan “yapı ölçüm ve tespit tutanakları”nda yukarda hükümlerine yer verilen düzenlemeler göre; davacı veya yetkili adamının imzasının bulunmadığı ihtilafsız olup, bu durumda tutanağın polis, jandarma, muhtar ve ihtiyar meclisi üyelerinden birine imzalatılması gerekirken davalı idarece bu yönde bir işlem tesis edilmemesi nedeniyle usul ve hukuka aykırı yoklama tutanağı esas alınarak gerçekleştirilen cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalının temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarda yazılı gerekçeyle ONANMASINA,
3.Temyiz isteminde bulunandan 492 sayılı Harçlar Kanunu’na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca hesaplanacak nispi harcın alınmasına,
4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 06/12/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.