Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2022/2755 E. , 2022/4424 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2022/2755
Karar No : 2022/4424
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLLERİ : Av. …, Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun geçici 7. maddesi gereğince ticaret sicilinden re’sen terkin edilerek tüzel kişiliği sona eren … Mad. Kuy. Tur. Hayv. İnş. Taah. Kırt. Dek. Teks. Gıda İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti’nin kanuni temsilcisi olduğundan bahisle davacı tarafından, anılan şirketin vergi borçlarının terkin edilmesi istemiyle yapılan 19/01/2022 tarihli başvurunun zımnen reddine yönelik işlemin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; terkin edilmesi talep edilen vergi ve cezaların şirkete ait olduğu, şirketin tüzel kişiliğinin, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun geçici 7. maddesi gereğince ticaret sicilinden re’sen terkin edilerek sona erdiği, tüzel kişiliği sona eren şirketin, medeni haklardan yararlanma ve bu hakları kullanabilme ehliyetinin son bulacağı dikkate alındığında, şirket adına tahakkuk etmiş vergi ve cezaların silinmesi talebiyle yapılan başvurunun ve söz konusu başvurunun reddine dair işlemin (her ne kadar bu başvuru davacı tarafından kendi adına yapılmış ise de) bu aşamada davacının herhangi bir menfaatini ihlâl ettiğinden söz edilemeyeceği gerekçesiyle başvurunun zımnen reddine dair işlemin iptali ve şirkete ait vergi ve cezaların silinmesi istemiyle açılan davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Şirketin müdür ve ortaklarının kamu alacaklarından müteselsil olarak sorumlu bulundukları, şirket borçları nedeniyle hiçbir işlem yapamadıkları, amme alacaklarının zamanaşımına uğradığı, ehliyet ret kararı verilerek hak arama hürriyetlerinin kısıtlandığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun geçici 7. maddesi gereğince ticaret sicilinden re’sen terkin edilerek tüzel kişiliği sona eren … Akaryakıt Mad. Kuy. Tur. Hayv. İnş. Taah. Kırt. Dek. Teks. Gıda İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti’nin kanuni temsilcisi olduğundan bahisle davacı tarafından, anılan şirketin vergi borçlarının terkin edilmesi istemiyle yapılan 19/01/2022 tarihli başvurunun zımnen reddine yönelik işlemin iptali istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanun’unun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; iptal davası, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer alan yasal düzenlemeye göre iptal davası açılabilmesi için davacının medenî hakları kullanma ehliyetine sahip olması yeterli değildir. Ayrıca, iptali istenilen idari işlemin, davacının güncel, meşru ve kişisel bir menfaatini ihlal ediyor olması da gereklidir. İdari yargılama hukukunda, davada taraf olma ehliyetinin bir koşulu olarak kabul edilen menfaat ihlali söz konusu olmaksızın iptal davası açılmasına olanak bulunmamaktadır. Menfaatin varlığı ve sınırlarının, her olayda yargı yerince uyuşmazlığın niteliğine göre belirlenmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından, kanuni temsilcisi olduğu ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun geçici 7. maddesi gereğince ticaret sicilinden 01/10/2014 tarihinde re’sen terkin edilerek tüzel kişiliği sona eren … Akaryakıt Mad. Kuy. Tur. Hayv. İnş. Taah. Kırt. Dek. Teks. Gıda İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti’ne ait vergi borçlarının zamanaşımına uğradığı iddiasıyla terkini istemiyle, kendi adına 19/01/2022 tarihinde idareye başvuruda bulunulduğu, bakılan davanın da bu başvuruya cevap verilmemek suretiyle zımnen reddedilmesine ilişkin işleme karşı açıldığının görülmesi karşısında, davacının, kendi adına tesis ettirdiği işleme karşı dava açma ehliyeti bulunduğu sonucuna varıldığından, Bölge İdare Mahkemesince, ilk incelemeye ilişkin hususlar da dikkate alınarak yeniden karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin kabulüne,
2…. Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 29/09/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.