DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2019/3303 E. , 2020/2715 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2019/3303
Karar No : 2020/2715
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) : … Sürücü Kursu adına …
2- (DAVALI) : … Bakanlığı – …
VEKİLİ: …
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onbeşinci Dairesinin 05/02/2019 tarih ve E:2017/902, K:2019/387 sayılı kararının aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması taraflarca karşılıklı olarak istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 07/03/2017 tarih ve 30000 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin; 3. maddesi ile, asıl Yönetmeliğin 7.maddesine eklenen 8. fıkranın, 10. maddesi ile, asıl Yönetmeliğin 17. maddesinin 2. fıkrasının değiştirilen (e) bendinin, 11. maddesi ile, asıl Yönetmeliğin 19. maddesinin 6. fıkrasına eklenen son paragrafının, 14. maddesi ile, asıl Yönetmeliğin 26. maddesinin 1. fıkrasının değiştirilen (b) bendinin, 18. maddesi ile, asıl Yönetmeliğin 30. maddesine eklenen 3. fıkranın, 25. maddesi ile, asıl Yönetmeliğin 43. maddesine eklenen 4. fıkranın, 27. maddesi ile, asıl Yönetmeliğin 46. maddesinin değiştirilen 1. fıkrasında yer alan “başka personel” ibaresinin, 29. maddesi ile, asıl Yönetmeliğin değiştirilen EK-3 ve EK-4 sayılı eklerinin, 15/03/2017 tarihinde yayımlanan Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Derslerini İnceleme ve Kontrol ile Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Yönergesi’nin; 6/C maddesinin 3. fıkrasının ve 11. maddesinin 8. fıkrasının iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onbeşinci Dairesinin 05/02/2019 tarih ve E:2017/902, K:2019/387 sayılı kararıyla;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 42. maddesinde; sürücülerin eğitimleri ve sınavları, eğitimlerin ve sınavların süresi, içeriği ve yapılacağı yerlerin özellikleri, sınav yapıcıların nitelikleri ve eğitimi ile diğer usul ve esaslar İçişleri Bakanlığının uygun görüşü alınarak Millî Eğitim Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği, 123. maddesinin; 1. fıkrasında; motorlu taşıt sürücüsü yetiştirmek, yetişmiş olanlara sınav sonucu sertifika vermek, trafik ile ilgili öğretim ve eğitim yaptırmak üzere kamu kurumları ile diğer hakiki ve hükmi şahıslara Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığınca ilgili mevzuatına göre sürücü kursları açma izni verileceği, 2. fıkrasında; sürücü kurslarının sürücü belgesi cinslerine göre sınıflandırılması, hangi sınıf kursun kimler tarafından açılabileceği, öğretim ve eğitim konuları ile metodu, kurs süreleri, kurslar için eğitim ve öğretimde kullanılacak bina, araç, gereç ve teçhizatın nitelik ve niceliği, teminat miktarları, sertifika sınavlarının esas ve usulleri, sertifika aranmayacak sürücü belgesi sınıfları ve bunların sınavları İçişleri Bakanlığının uygun görüşü üzerine Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığınca çıkartılan yönetmelikle belirleneceği hükmüne yer verildiği,
Dava konusu 07/03/2017 tarih ve 30000 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin;
3. maddesi yönünden;
Dava konusu düzenleme ile direksiyon eğitimi dersi sınavında kursiyerlerin başarısız olması hâlinde kayıtlı olunan kurslara yaptırım öngörüldüğü, ancak mevzuat kapsamında sınavı değerlendirilen kursiyerin, Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formunda (EK-4) belirlenen kriterlere uygun araç kullanamaması durumunda zaten başarısız sayılacağı, ayrıca kurs tarafından kursiyere mevzuata uygun eğitim verilip verilmediği hususunun da davalı idarece denetlenebileceği, nitekim anılan Yönetmeliğin 7. maddesinin 6. fıkrası uyarınca, öngörülen eğitimi vermeyen kurslar için yaptırım uygulanabileceği, kaldı ki özel öğretim kurumu niteliğinde olan motorlu taşıt sürücüleri kursları hakkında 5580 sayılı Kanun, Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği ve sair mevzuat kapsamında, belirlenen kurallara aykırılık hâlinde yaptırım uygulanabileceği,
Motorlu taşıt sürücü kursuna kayıtlı kursiyerlerin direksiyon eğitimi dersi sınavındaki başarı durumunun kursun başarı değerlendirilmesinde bir ölçüt olarak kabul edilebilir ise de, kursun mevzuatta aranan tüm koşulları yerine getirmesine ve gerekli eğitimi vermesine rağmen, kursiyerlerin direksiyon eğitimi dersi sınavında gereken dikkat, özen ve çabayı sarf etmemesinin veya heyecan, stres gibi nedenlerle başarısız olmasının sorumluluğunun, kursiyerle herhangi organik bir bağı bulunmayan eğitim kuruluşuna yüklenmesi yolundaki dava konusu düzenlemede hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile de bağdaşmadığı,
10. maddesinin (e) bendi yönünden;
Dava konusu değişiklik ile, kurslar karşısında dezavantajlı durumda olan kursiyerlerin, kursların ihmali davranışlarına karşı korunmasının amaçlandığı, nitekim sınavda kullanılacak araçların kurslara ait araçlar olduğu ve bu araçların sınav öncesinde arızalanmasını önlemenin kursların sorumluluğunda olduğu, kurslarda kullanılan araçların daha çabuk yıpranmaları ve arıza yapmalarının normal olduğu, bu husus dikkate alınarak kurslar tarafından araçların gerekli bakımlarının yapılması gerektiği,
Sonuç olarak, dava konusu düzenlemede kamu yararı, hizmet gerekleri ve hukuka aykırılık bulunmadığı,
11. maddesinin son paragrafı yönünden;
Dava konusu düzenleme ile, kursiyere 6. fıkrada belirtildiği şekilde araç kullandırmayan usta öğreticiye, yapılan inceleme ve soruşturma sonucuna göre millî eğitim müdürlüğünce yapılacak, kursun katıldığı ilk beş sınavda, aynı işlemin ikinci kez tekrarlanması halinde bu kişilere, on sınavda; üçüncü kez tekrarlanması halinde ise bir yıl görev verilmeyeceği, ayrıca bu kişiler hakkında gerekli işlemin yapılacağı ve görev verilmeme işleminin, inceleme ve soruşturma sonucuna göre alınacak onay tarihinden itibaren ilk uygulama sınavında uygulanacağının kurala bağlandığı,
Sürücü adaylarının ve onlarla birlikte trafikte araç kullananların güvenliği ile oluşabilecek kazaların en aza indirilmesi bakımından, usta öğretilerin görevlerinin ve sürücü adaylarının girecekleri sınavın öneminin tartışmasız olduğu,
Dava konusu düzenlemeyle, mevzuata uygun ve etkin bir şekilde direksiyon eğitimi verilerek kursiyerlerin sınava daha iyi hazırlanmalarını sağlamak amacıyla, mevzuata aykırı biçimde araç kullandıran usta öğreticilere öngörülen kadameli yaptırımlar ile ulaşılmak istenen amaç arasında makul bir dengenin sağlanarak hakkaniyetin korunduğu, düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı,
14. maddesi yönünden;
Dava konusu değişiklik ile, kursta görevli eğitim personelinin etkin ve verimli bir şekilde kullanılarak kaliteli bir eğitim verilmesi, usta öğretici tarafından yeterli görülmeyen ya da kendini yeterli görmeyip ilave direksiyon eğitimi dersi alan veya sınavda başarısız olup tekrar sınava girebilmek için ders alan kursiyerlerin başka bir eğitim görevlisinden ders alabilme imkanının sağlanmasının amaçlandığı,
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği’nin 7. maddesinde, kurslarca verilmesi gereken en az direksiyon eğitimi ders saati sayısının belirlendiği, anılan maddede belirtilen sürede direksiyon eğitimi verilebilmesi için ise, kursa kayıtlı kursiyer sayısı ile kursta görev yapan eğitim personeli sayısının uyumlu olması gerektiği,
Buna göre, dava konusu düzenlemede kamu yararı, hizmet gerekleri ve hukuka aykırılık bulunmadığı,
18. maddesi ile eklenen 3. fıkrası yönünden;
Dava konusu düzenleme ile, motorlu taşıt sürücü kurslarında sürekli aynı araçların kullanılmasının ve sürekli aynı usta öğreticilerin görevlendirilmesinin önüne geçilerek kurslarda bulunan farklı araçların ve usta öğreticilerin görev almalarının sağlanması suretiyle, etkin ve verimli çalışmanın sağlanmasının amaçlandığı, dava konusu düzenlemede üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığı,
25. maddesi ile eklenen 4. fıkrası yönünden;
Dava konusu düzenleme ile, mevzuat gereğince vermesi gereken eğitimleri veren özel motorlu taşıt sürücüleri kursları tarafından kursiyerlerden talep edilecek olan taban fiyatın komisyonca belirlenmesi suretiyle sürücü kursları arasındaki haksız rekabetin önlenmesinin ve kursiyerlerden alınacak ücretlerde belirliliğin sağlanılmasının amaçlandığı, belirlenen ücretlerin altında kursiyer kabul etmek suretiyle yönetmelik hükmüne aykırı hareket ettiği tespit edilen kurslara, söz konusu amacı sağlamaya yönelik olarak müeyyide uygulanması yolunda getirilen dava konusu düzenlemede kamu yararı, hizmet gerekleri ve hukuka aykırılık bulunmadığı,
27. maddesinin 1. paragrafında yer alan “başka personel” ibaresi yönünden;
Dava konusu değişiklik ile, Bakanlık tarafından maarif müfettişleri ve diğer milli eğitim teşkilatı çalışanları kursları denetlemekle görevlendirilmekle birlikte il milli eğitim müdürlüğünce görevlendirilecek başka personellere de kursları denetleme yetkisi verildiği,
Motorlu taşıt sürücü kurslarının tâbi olduğu özel mevzuat ve düzenlemeler göz önünde bulundurulduğunda, bu kursların denetiminin uzmanlık gerektirdiği ve mevzuatta yer alan teknik hususların nitelikli personel tarafından tespit ve takdir edilmesi gerektiği,
Ancak dava konusu “başka personel” ibaresinin, genel olarak her personeli ifade edebilecek nitelikte olduğu ve bu durumun motorlu taşıt sürücü kurslarının yeterli bilgisi ve eğitimi olmayan personel tarafından denetlenerek, kurum açma izninin iptaline varan yaptırımlar ile karşı karşıya kalmaları sonucunu doğuracağı, bu nedenle “başka personel” ibaresinin uygulamada belirsizlik doğuracağı, motorlu taşıt sürücü kurslarının denetiminin, denetim yeterliliğini haiz olmayan personel tarafından yapılmasının kursların hukukî durumunu olumsuz etkileyeceği, bu yönüyle dava konusu ibarede kamu yararına ve hizmet gerekleri ile hukuka uyarlık bulunmadığı,
29. maddesinde yer alan EK-3 ve EK-4 yönünden;
Yönetmeliğin EK-3 sayılı ekinin; “M”, “A1”, “A2″1 “A”, veya “B1” sınıfları için; EK-4 sayılı ekinin ise; “B”, “BE”, “C1”, “C1E”, “C”1, “CE”, “D1”, “D1E”, “D”, “DE” veya “F” sınıfları için doldurulmak üzere “Direksiyon eğitimi dersi sınav değerlendirme formu” olarak düzenlendiği,
Yönetmeliğin 28. maddesinin dava tarihinde yürürlükte bulunan 2. fıkrasında, direksiyon eğitimi dersi sınavlarında (EK-3) ve (EK-4)’te yer alan değerlendirme formlarının kullanılacağı, 4. fıkrasında ise, teorik derslerin tamamı için bir sınav yapılarak tek notla 100 tam puan üzerinden değerlendirileceği, sınavda 70 ve üzeri puan alan kursiyerler ile başarılı sayılacağı, direksiyon eğitimi dersi sınavlarının 32, 33, 34, 35 ve 36. madde hükümlerine göre yapılarak, (EK-3) ve (EK-4) “Direksiyon Sınavını Değerlendirme Formu”na göre değerlendirileceği kurallarına yer verildiği,
(EK-3) ve (EK-4) sayılı formlar incelendiğinde, idare tarafından mavi, sarı ve kırmızı renkle işaretlenmiş bölümlerde kursiyerlerin yapabileceği hataların önem sıralamasına göre belirlendiği ve kırmızı renkle işaretlenen alanda tek hatanın, sarı renkle işaretlenmiş alanlarda iki hatanın, mavi renkle işaretlenmiş alanlarda beş hatanın, kursiyerin sınavda başarısız sayılmasına neden olacağının düzenlendiği,
Davalı idare tarafından dava konusu denetim formlarının, direksiyon sınavlarında sıklıkla yapılan hatalar göz önüne alınarak hazırlandığı, düzenlemede kamu yararı ve hizmet gerekleri ile hukuka aykırılık bulunmadığı,
15/03/2017 tarihinde yayımlanan Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Derslerini İnceleme ve Kontrol ile Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Yönergesi’nin 6/C maddesinin 3. fıkrası ile 11. maddesinin 8. fıkrası yönünden;
Dava konusu Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Derslerini İnceleme ve Kontrol ile Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Yönergesi’nin, Milli Eğitim Bakanlığının 29/10/2017 tarih ve 17915267 sayılı Makam Oluru ile yürürlüğe giren Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Derslerini İnceleme ve Kontrol İle Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Yönergesinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönerge ile yürürlükten kaldırıldığı, konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer bulunmadığı gerekçesiyle,
07/03/2017 tarih ve 30000 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin dava konusu;
3. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 7.maddesine eklenen 8. fıkrası ve 27. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 46. maddesinin değiştirilen 1. fıkrasında yer alan “başka personel” ibaresinin iptaline,
10. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 17. maddesinin 2. fıkrasının değiştirilen (e) bendi, 11. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 19. maddesinin 6. fıkrasına eklenen son paragrafı, 14. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 26. maddesinin 1. fıkrasının değiştirilen (b) bendi, 18. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 30. maddesine eklenen 3. fıkrası, 25. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 43. maddesine eklenen 4. fıkrası, 29. maddesi ile asıl Yönetmeliğin değiştirilen EK-3 ve EK-4 sayılı ekleri yönünden davanın reddine,
15/03/2017 tarihinde yayımlanan Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Derslerini İnceleme ve Kontrol ile Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Yönergesi’nin; 6/C maddesinin 3. fıkrası ile 11. maddesinin 8. fıkrası yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı tarafından, dava konusu 10. maddedeki düzenlemenin, sınav aracının yalnızca sürücü kursundan kaynaklanan nedenlerle arızalanacağı ön kabulü ile yapıldığı, eğitim ve sınavlarda kullanılan araçların fenni muayenelerinin sürücü kursları tarafından yaptırıldığı, ayrıca aracın sınava hazır olup olmadığının, sınav öncesinde denetim personeli tarafından kontrol edildiği ve bu konuda Form-12’nin doldurulduğu, bu formun doldurulmasıyla Bakanlığın sorumluluğu üzerine aldığı, düzenlemenin açık olmadığı ve hakkaniyet ilkesi ile bağdaşmadığı, dava konusu 11. maddede düzenlenen yaptırımların 5580 sayılı Kanun’un 9. maddesinde yer alan düzenlemeler ile çeliştiği, düzenleme uyarınca sınava giremeyecek olan usta öğreticilerin sürücü kursları ile irtibatının devam edeceği, usta öğretici açısından bunun ceza değil ödül olduğu, usta öğreticinin hatasından dolayı kurs ve kursiyerlerin cezalandırıldığı, dava konusu 14. maddede yer alan düzenlemenin kötü niyetli kullanılma açık bir düzenleme olduğu, sürücü kurslarında görevlendirilecek eğitim personeli sayısının ihtiyaca göre belirlenmesi gerektiği, Dairenin uyuşmazlığı Yönetmeliğin 17. maddesinde düzenlenen araç sayıları bakımından incelediği, halbuki kurslarda, eğitim aracı bulma konusunda sıkıntı yaşanmadığı, yaşanan sıkıntının, kurslarda görevli eğitim personelinin iş akdi süresi dolmadan istifa etmesi durumunda yaşandığı, böyle bir durumda bu personelin varlığına güvenerek kursiyer kaydı yapan kursun ve kayıt olan kursiyerlerin mağdur oldukları, dava konusu 18. madde ile, kursların sınavlarda kullanılacak araç ve sınava katılacak usta öğreticiyi tercih etme haklarının ellerinden alındığı, kursun tüm araçlarının sınavda görev almasının kursları zarara uğratacağı, Yönetmeliğin, 30. maddesinin (ç) bendinde yapılan değişiklikten sonra, dava konusu düzenlemenin uygulama alanının kalmadığı, dava konusu 25. madde ile 5580 sayılı Kanun’da yer almayan bir kısıtlamanın getirildiği, Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 54. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, “Kurumlar ilan ettikleri ücretlerin altında bir ücretle de kayıt yapabilirler ancak, ilan edilen ücretin üzerinde ücret talep edemezler.” şeklinde düzenleme bulunduğu, sürücü kurslarının MEBSİS sistemine ilan ettikleri ücretin taban ücret değil tavan ücret olduğu, Yönetmelik eki EK-3 ve EK-4 sayılı değerlendirme formlarının dava açıldıktan sonra yeniden değiştirildiği, Daire kararının, Yönetmeliğin 10. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 17. maddesinin 2. fıkrasının değiştirilen (e) bendi, 11. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 19. maddesinin 6. fıkrasına eklenen son paragrafı, 14. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 26. maddesinin 1. fıkrasının değiştirilen (b) bendi, 18. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 30. maddesine eklenen 3. fıkrası, 25. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 43. maddesine eklenen 4. fıkrası, 29. maddesi ile asıl Yönetmeliğin değiştirilen EK-3 ve EK-4 sayılı ekleri yönünden davanın reddine ilişkin kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, kursiyerin hangi gün ve saatte, hangi araçla ve usta öğretici ile sınava katılacağının sürücü kursları tarafından belirlendiği, sınav gözetmenlerince yapılan değerlendirmenin Yönetmelik ekinde yer alan (EK-3) ve (EK-4) sayılı formlarda belirtilen objektif kriterler gözetilerek yapıldığı, başarı oranının %55’in altında olmasının, o sürücü kursunun kurallara uygun, istikrarlı ve iyi bir eğitim veremediğini gösterdiği, düzenlemenin “B” sertifika sınıfı ile sınırlı tutulduğu, sürücü kurslarının denetimini yapacak personellerin sayıldığı düzenlemede yer alan “başka personel” ibaresinin 01/07/2018 tarihli değişiklik ile Yönetmelik’ten çıkarıldığı, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken anılan ibarenin iptali yolunda karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, Daire kararının, Yönetmeliğin dava konusu 3. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 7. maddesine eklenen 8. fıkrası ve 27. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 46. maddesinin değiştirilen 1. fıkrasında yer alan “başka personel” ibaresinin iptali yolundaki kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI :
Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
Davalı idare tarafından temyiz istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … ‘NİN DÜŞÜNCESİ : Davacı tarafın temyiz isteminin tamamen, davalı tarafın temyiz isteminin ise kısmen kabulü ile, Daire kararının 07/03/2017 tarih ve 30000 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin; 3. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 7.maddesine eklenen 8. fıkrasının iptaline ilişkin kısmı ile anılan Yönetmeliğin 10. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 17. maddesinin 2. fıkrasının değiştirilen (e) bendi, 11. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 19. maddesinin 6. fıkrasına eklenen son paragrafı, 14. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 26. maddesinin 1. fıkrasının değiştirilen (b) bendi, 18. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 30. maddesine eklenen 3. fıkrası, 25. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 43. maddesine eklenen 4. fıkrası, 29. maddesi ile asıl Yönetmeliğin değiştirilen EK-3 ve EK-4 sayılı ekleri yönünden davanın reddine ilişkin kısımlarının bozulması, davalı tarafın temyiz isteminin kısmen reddi ile, Daire kararının anılan Yönetmeliğin 27. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 46. maddesinin değiştirilen 1. fıkrasında yer alan “başka personel” ibaresinin iptaline ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
07/03/2017 tarih ve 30000 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin; 3. maddesi ile, asıl Yönetmeliğin 7.maddesine 8. fıkra eklenmiş, 10. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 17. maddesinin 2. Fıkrasının (e) bendi değiştirilmiş, 11. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 19. maddesinin 6. fıkrasına son paragraf eklenmiş, 14. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 26. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi değiştirilmiş, 18. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 30. maddesine 3. fıkra eklenmiş, 25. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 43. maddesine 4. fıkra eklenmiş, 27. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 46. maddesinin 1. fıkrasına “başka personel” ibaresi eklenmiş, 29. maddesi ile asıl Yönetmeliğin EK-3 ve EK-4 sayılı ekleri değiştirilmiş,
Bunun üzerine, yukarıda yer verilen düzenlemeler ile 15/03/2017 tarihinde yayımlanan Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Derslerini İnceleme ve Kontrol ile Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Yönergesi’nin 6/C maddesinin 3. fıkrasının ve 11. maddesinin 8. fıkrasının iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Sürücü adaylarının sınavları ile sürücü belgelerinin verilmesi esasları” başlıklı 42. maddesinin 3. fıkrasında, “Sürücülerin eğitimleri ve sınavları, eğitimlerin ve sınavların süresi, içeriği ve yapılacağı yerlerin özellikleri, sınav yapıcıların nitelikleri ve eğitimi ile diğer usul ve esaslar İçişleri Bakanlığının uygun görüşü alınarak Millî Eğitim Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” ;
Anılan Kanun’un “Sürücü kursları” başlıklı 123. maddesinin 2. fıkrasında ise, “Sürücü kurslarının sürücü belgesi cinslerine göre sınıflandırılması, hangi sınıf kursun kimler tarafından açılabileceği, öğretim ve eğitim konuları ile metodu, kurs süreleri, kurslar için eğitim ve öğretimde kullanılacak bina, araç, gereç ve teçhizatın nitelik ve niceliği, teminat miktarları, sertifika sınavlarının esas ve usulleri, sertifika aranmayacak sürücü belgesi sınıfları ve bunların sınavları İçişleri Bakanlığının uygun görüşü üzerine Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığınca çıkartılan yönetmelikle belirlenir.” hükümlerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan;
“a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması” sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan Danıştay Onbeşinci Dairesi kararının, 07/03/2017 tarih ve 30000 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 27. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 46. maddesinin değiştirilen 1. fıkrasında yer alan “başka personel” ibaresinin iptaline ilişkin kısmı, aynı gerekçe ile Kurulumuzca da uygun bulunmuş olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Daire kararının temyiz istemlerine konu diğer kısımlarına gelince;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 42. maddesinin 3. fıkrası ile 123. maddesinin 2. fıkrasında; sürücülerin eğitimleri ve sınavları, eğitimlerin ve sınavların süresi, içeriği ve yapılacağı yerlerin özellikleri, sınav yapıcıların nitelikleri ve eğitimi ile diğer usul ve esasların, sürücü kurslarının sürücü belgesi cinslerine göre sınıflandırılması, hangi sınıf kursun kimler tarafından açılabileceği, öğretim ve eğitim konuları ile metodu, kurs süreleri, kurslar için eğitim ve öğretimde kullanılacak bina, araç, gereç ve teçhizatın nitelik ve niceliği, teminat miktarları, sertifika sınavlarının esas ve usulleri, sertifika aranmayacak sürücü belgesi sınıfları ve bunların sınavlarının İçişleri Bakanlığının uygun görüşü üzerine davalı Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda aktarılan düzenlemeler uyarınca, davalı idarece 07/03/2017 tarih ve 30000 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin; 3. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 7.maddesine eklenen 8. fıkrası, 10. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 17. maddesinin 2. fıkrasının değiştirilen (e) bendi, 11. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 19. maddesinin 6. fıkrasına eklenen son paragrafı, 14. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 26. maddesinin 1. fıkrasının değiştirilen (b) bendi, 18. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 30. maddesine eklenen 3. fıkrası, 25. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 43. maddesine eklenen 4. fıkrası, 29. maddesi ile asıl Yönetmeliğin değiştirilen EK-3 ve EK-4 sayılı eklerine ilişkin düzenlemeler yapılırken İçişleri Bakanlığının uygun görüşünün aranmasının yasal bir zorunluluk olduğu görülmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, anılan düzenlemeler yapılırken İçişleri Bakanlığının uygun görüşünün dosyada yer almadığı, Danıştay Onbeşinci Dairesince de bu hususun araştırılmadığı anlaşıldığından, eksik inceleme üzerine verilen temyize konu Daire kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda Dairece, dava konusu düzenlemeler yapılırken İçişleri Bakanlığının uygun görüşünün alınıp alınmadığı hususu araştırıldıktan sonra yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, Daire kararının kısmen davanın reddine, kısmen dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu bu kısımlarında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne, davalı idarenin temyiz isteminin ise kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen reddine, kısmen karar verilmesine yer olmadığına, kısmen iptale yönelik Danıştay Onbeşinci Dairesinin temyize konu 05/02/2019 tarih ve E:2017/902, K:2019/387 sayılı kararının; 07/03/2017 tarih ve 30000 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin dava konusu 3. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 7.maddesine eklenen 8. fıkrasının iptaline ilişkin kısmı ile anılan Yönetmeliğin 10. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 17. maddesinin 2. fıkrasının değiştirilen (e) bendi, 11. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 19. maddesinin 6. fıkrasına eklenen son paragrafı, 14. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 26. maddesinin 1. fıkrasının değiştirilen (b) bendi, 18. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 30. maddesine eklenen 3. fıkrası, 25. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 43. maddesine eklenen 4. fıkrası, 29. maddesi ile asıl Yönetmeliğin değiştirilen EK-3 ve EK-4 sayılı ekleri yönünden davanın reddine ilişkin kısımlarının BOZULMASINA oyçokluğu ile,
3.Anılan kararın Yönetmeliğin dava konusu 27. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 46. maddesinin değiştirilen 1. fıkrasında yer alan “başka personel” ibaresinin iptaline ilişkin kısmının ONANMASINA oybirliği ile,
4. Bozulan kısımlar yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Danıştay Başkanlık Kurulunun 07/03/2019 tarih ve 2019/24 sayılı kararıyla kapatılan Danıştay Onbeşinci Dairesi yerine, aynı tarih ve 2019/25 sayılı Başkanlık Kurulu kararıyla yeniden belirlenen iş bölümü kararı doğrultusunda Danıştay Sekizinci Dairesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 25/11/2020 tarihinde karar verildi.
KARŞI OY
X- Çoğunluk kararıyla, dava konusu düzenleme yapılırken İçişleri Bakanlığının uygun görüşünün dosyada yer almadığı, Danıştay Onbeşinci Dairesince de bu hususun araştırılmadığı, Dairece, 07/03/2017 tarih ve 30000 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yönetmelikle Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde değişiklik öngören düzenleme yapılırken, İçişleri Bakanlığının uygun görüşünün alınıp alınmadığı hususu araştırıldıktan sonra yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Daire kararının anılan Yönetmeliğin 7 nci maddesinin sekizinci fıkrası, 17 nci maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi, 19 uncu maddesinin altıncı fıkrasının son paragrafı, 26 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 30 uncu maddesinin üçüncü fıkrası, 43 üncü maddesinin dördüncü fıkrası ile (3) ve (4) sayılı eklerine ilişkin kısımları hakkında bozma kararı verilmiştir.
Anayasanın 141 inci maddesinde yer alan “Davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması, yargının görevidir.” hükmü uyarınca dava konusu düzenleyici işlem hakkında taslak aşamasında İçişleri Bakanlığının uygun görüşünün alınıp alınmadığı hususunun bir ara kararla davalı idareden sorularak, verilen cevaba göre karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.