DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2022/1286 E.  ,  2022/2261 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/1286
Karar No : 2022/2261

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : I- … Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
II- … Valiliği
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : … Sendikası
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : Danıştay İkinci Dairesinin 29/11/2021 tarih ve E:2019/3045, K:2021/4532 sayılı kararının iptale ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: …’nın Muğla Halk Eğitim Merkezi ve Akşam Sanat Okulunda 2009-2010 öğretim yılında kadrosuz usta öğretici olarak görevlendirilmesine ilişkin 06/01/2010 tarihli İş Sözleşmesi’nin 3. ve 4. maddeleri ile bu maddelerin tip sözleşmede karşılığı olan maddelerin, anılan maddelerin dayanağı olan ve Temmuz 2006 sayılı Tebliğler Dergisi’nde yayımlanarak yürürlüğe giren Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğüne Bağlı Halk Eğitim Merkezlerindeki Yöneticiler Dışında Görevli Diğer Personelin Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Belge ve Değerlendirmelere İlişkin Yönerge’nin (Yönerge) “Uzman ve usta öğreticilerin görev ve sorumlulukları” başlıklı 12. maddesinin 1. fıkrasında yer alan “eğitim-öğretim hizmetlerindeki öğretmenlerin görev, yetki ve sorumlulukları içinde” ibaresinin, 21/05/1977 tarih ve 15943 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Kurumlarında Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi ile Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Hakkında Yönetmeliğin 12. maddesinin ikinci tümcesinde yer alan “okutulmasında” ibaresinin ve 03/07/2002 tarih ve 24804 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği’nin 271. maddesinin 2. fıkrasında yer alan “bağımsız olarak” ibaresi ile 3. fıkrasında yer alan “eğitim-öğretim …hizmetlerinde” ve “öğretmenlik sorumluluğu” ibarelerinin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesinin, tip sözleşmenin iptali isteminin incelenmeksizin reddi, diğer talepler yönünden davanın reddi yolunda verdiği 24/06/2014 tarih ve E:2010/4856, K:2014/6374 sayılı kararın, Yönerge’nin “Uzman ve usta öğreticilerin görev ve sorumlulukları” başlıklı 12. maddesinin 1. fıkrasında yer alan “eğitim-öğretim hizmetlerindeki öğretmenlerin görev, yetki ve sorumlulukları içinde” ibaresinin, Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği’nin 271. maddesinin 2. fıkrasında yer alan “bağımsız olarak” ibaresinin ve 3. fıkrasında yer alan “öğretmenlik sorumluluğu” ibarelerinin iptali isteminin reddine ilişkin kısmı ile herhangi bir değerlendirme ve hüküm içermediği gerekçesiyle aynı maddenin 3. fıkrasında yer alan “eğitim-öğretim …hizmetlerinde” ibaresi ile ilgili kısmının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 29/11/2016 tarih ve E:2014/5347, K:2016/3163 sayılı kararı ile bozulması üzerine, Danıştay İkinci Dairesinin 29/11/2021 tarih ve E:2019/3045, K:2021/4532 sayılı kararıyla anılan bozma kararına uyularak;
1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu’nun 18, 43, 45 ve 47.; işlem tarihinde yürürlükte olan 3797 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 8.; 07/07/2009 tarih ve 80 sayılı Talim ve Terbiye Kurul Kararı’nın 3 ve 7.; 21/05/1977 tarih ve 15943 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Kurumlarında Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi ile Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Hakkında Yönetmeliğin 4/(b) ve 3/(b). madde hükümlerine yer verildikten sonra,
Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği’nin 271. maddesinin 2. fıkrasında yer alan “bağımsız olarak” ibaresi ile 3. fıkrasında yer alan “öğretmenlik sorumluluğu” ibareleri ile Yönerge’nin “Uzman ve usta öğreticilerin görev ve sorumlulukları” başlıklı 12. maddesinin 1. fıkrasında yer alan “eğitim-öğretim hizmetlerindeki öğretmenlerin görev, yetki ve sorumlulukları içinde” ibaresi yönünden;
Bir kariyer meslek olarak öğretmenlerin seçimi ve atanmalarının, yasalarla çok sıkı kurallara bağlandığı ve bu kurallarla Türk Millî Eğitimi’nin düzenlenmesinde esas olan amaç ve ilkelere ulaşmanın hedeflendiği, usta öğreticilerle kariyer meslek olan öğretmenlerin seçimi, atanmaları ve görevlerinin birbirinden farklı olarak düzenlendiği,
Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği’nin “Uzman ve usta öğreticilerin görev ve sorumlulukları” başlıklı 271. maddesinde; kurumlarda, öğretmen ihtiyacı karşılanamayan alanlarda kadrolu usta öğretici, ücretli uzman ve usta öğretici ile gönüllü/sözleşmeli eğitici ve öğretici görevlendirilebileceği, mevzuatına göre atanan kadrolu usta öğreticilerin, bir öğretmenin gözetiminde derse girdiklerinde aynı branştaki öğretmenlerin aylık karşılığı okutmakla yükümlü oldukları ders saati kadar ders okutacağı, bunlara, öğretmen gereksinimi karşılanamadığından bağımsız olarak ders okuttuklarında, aynı branştaki öğretmenlerin aylık ve ek ders karşılığı okutmakla yükümlü oldukları ders saati kadar ders görevi verilebileceği, branşında kurs açılamayanların, yakın branşta açılan kursta görevlendirilebileceği, branşında veya yakın branşta da kurs açılamaması durumunda kurumun uygun hizmetlerinde çalıştırılacağı, başka bir ile atanmaları durumunda aynı esaslar doğrultusunda çalıştırılacağı, Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi ile Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Yönetmeliği hükümlerine göre eğitim-öğretim ve üretim hizmetlerinde uzman ve usta öğretici görevlendirilebileceği, görevlendirmede, resmî görevi bulunanlar, emekliler ile özel kurum ve kuruluşlarda çalışıp herhangi bir sosyal güvenlik kurum/kuruluşuna kayıtlı kişilere öncelik verileceği, uzman ve usta öğreticilerin, görevlerini öğretmenlik sorumluluğu içinde müdürün belirleyeceği esaslara uygun olarak yürüteceğinin düzenlendiği, Yönerge’nin “Uzman ve usta öğreticilerin görev ve sorumlulukları” başlıklı 12. maddesinin 1. fıkrasında ise; Merkezlerde görevlendirilen uzman ve usta öğreticilerin, eğitim-öğretim hizmetlerindeki öğretmenlerin görev, yetki ve sorumlulukları içinde müdür tarafından düzenlenecek esaslara uygun olarak görev yapacağı, ancak uzman ve usta öğreticilerin görevlerini aksatmamak şartı ile başka kurumlarda veya serbest olarak da çalışabileceğinin düzenlendiği,
Dava konusu düzenlemelerle, öğretmen olma niteliklerini taşımayan usta öğreticilere de bağımsız sınıf verilmek suretiyle, bu kişilere öğretmenlik görevi yaptırılacağı anlaşılmakta olup, öğretmen olmayan kişilere öğretmenlik görev ve sorumluluğu verilemeyeceği gibi, öğretmen olarak görevlendirilme koşullarını taşımayan kişilerin bağımsız sınıflarda öğretmenlik görevi yapmasının da yasal olarak mümkün olmadığı, usta öğreticilerin, öğretmen görev ve sorumluluğu içinde bağımsız sınıf verilerek değil, ancak bir öğretmen yanında ve onun gözetiminde sınıflarda görevlendirilebilecekleri sonucuna varıldığı,
Bu durumda, anılan düzenlemelerde mevzuata ve hukuka uyarlık bulunmadığı,
Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği’nin 271. maddesinin 3. fıkrasında yer alan “eğitim-öğretim … hizmetlerinde” ibaresi yönünden;
1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu’nun 47. maddesinde, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ve hizmetiçi yetiştirme kurs, seminer ve konferanslarında uzman ve usta öğreticilerin geçici veya sürekli olarak görevlendirilebileceği hüküm altına alındığı; 21/05/1977 tarih ve 15943 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Kurumlarında Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi ile Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Hakkında Yönetmelik’te de, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ve hizmetiçi yetiştirme kurs ve seminerlerinde görevlendirilecek uzman ve usta öğreticilerde aranacak şartlar, görevlendirme şekilleri, görev ve sorumluluklar gibi hususların belirlendiği,
Anılan yasal düzenleme uyarınca, usta öğreticilerin, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görevlendirilebileceklerine imkân tanındığı, buna ilişkin usul ve esasların da Yönetmelik’te belirlendiği,
Usta öğreticilerin sınıflarda, bir öğretmen yanında ve onun gözetiminde görevlendirilebilecekleri sonucuna varıldığından, söz konusu kişilerin eğitim-öğretim hizmetlerinde görevlendirilmelerine yönelik dava konusu düzenlemede, üst hukuk normlarına aykırılık görülmediği gerekçeleriyle,
Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği’nin 271. maddesinin 2. fıkrasında yer alan “bağımsız olarak” ve 3. fıkrasında yer alan “öğretmenlik sorumluluğu” ibareleri ile Yönerge’nin “Uzman ve usta öğreticilerin görev ve sorumlulukları” başlıklı 12. maddesinin 1. fıkrasında yer alan “eğitim-öğretim hizmetlerindeki öğretmenlerin görev, yetki ve sorumlulukları içinde” ibaresinin iptaline; Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği’nin 271. maddesinin 3. fıkrasında yer alan “eğitim-öğretim … hizmetlerinde” ibaresinin iptali istemi yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Millî Eğitim Bakanlığı tarafından, Millî Eğitim Bakanlığı Yaygın Eğitim Kurumları Yönetmeliği ve Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğüne Bağlı Halk Eğitim Merkezlerindeki Yöneticiler Dışında Görevli Diğer Personelin Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Belge ve Değerlendirmelere İlişkin Yönerge mülga durumda olduğundan, davada karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğinden, Daire kararının iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği,
Muğla Valiliği tarafından, dava konusu Yönerge ve Yönetmeliklerin 657 sayılı Kanun’un 89. maddesine dayanılarak hazırlandığı; yaygın eğitimin, kendine özgü yapısı ile çeşitli süre ve düzeyde hayat boyu sürdüğü ve hedef kitlesini toplumun tamamının oluşturduğu, yaygın eğitimde her çesit genel mesleki teknik kurs bulunduğu, bu nedenle yeterli sayıda kadrolu öğretmen ve kadrolu usta öğretici istihdam edilmesinin bütçe açısından olanaklı olmadığı, bunun yerine ek ders ücreti karşılığında uzman ve usta öğreticilerden yararlanmanın daha ekonomik ve verimli olduğunun kabul edilmesi gerektiğinden, Daire kararının iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinin 2. fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulmasının;
“a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması” sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkün olduğu belirtilmiş; 4. fıkrasında, “Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümleri kıyasen uygulanır.” denilmiş; 50. maddesinin 4. fıkrasında ise, Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı hükme bağlanmıştır.
Danıştay İkinci Dairesi kararının temyize konu iptale ilişkin kısmı; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 29/11/2016 tarih ve E:2014/5347, K:2016/3163 sayılı bozma kararında belirtilen gerekçeler göz önüne alınarak verilmiş bir karar olduğundan, usul ve hukuka uygun bulunmakta ve kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek bir hukuka aykırılık taşımamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalıların temyiz istemlerinin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen iptale, kısmen davanın reddine yönelik Danıştay İkinci Dairesinin 29/11/2021 tarih ve E:2019/3045, K:2021/4532 sayılı kararının temyize konu iptale ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 20/06/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.