DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2022/2804 E.  ,  2022/3195 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/2804
Karar No : 2022/3195

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onikinci ve İkinci Daireleri Müşterek Kurulunun 07/10/2021 tarih ve E:2017/2802, K:2021/4699 sayılı kararının iptale ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Resim İş Öğretmenliği mezunu olan davacının, 17/08/2016 tarihinde yapılan sözleşmeli öğretmen adayları mülakat sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile 03/08/2016 tarih ve 29790 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin; 4. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde yer alan “sözlü sınava çağrılıp başarılı olanlar arasından süreli olarak”, 4. maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinde yer alan “Sözlü sınav: Milli Eğitim Bakanlığınca sözleşmeli öğretmen adaylarına yönelik yapılan merkezi sınavı”, 7. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “sözlü sınav, sınav sonuçlarının açıklanmasına yönelik süreler, itiraz süreleri”, 14. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Sözlü sınav sonrasında … atanmak üzere tercih hakkı kazananların … sözlü sınav sonuçlarının kesinleştiği tarihten itibaren”, 15. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Sözlü sınavda 60 ve üzerinde puan alanlardan … sözlü sınav puanı üstünlüğüne göre”, 15. maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “sözlü sınav sonuçlarının kesinleştiği tarihten itibaren”, 18. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Sözleşmeli öğretmenlerin sözleşmeleri, görev yaptıkları il içinde alanında ihtiyaç olmaması ya da öğretmenlerin bu fıkraya göre yapılması öngörülen görev yeri değişikliğini kabul etmemeleri hâlinde sona erer.”, 19. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Öğretmen kadrolarına atananlar, aynı yerde en az iki yıl daha görev yapar”, 22. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğine göre her yıl yapılacak performans değerlendirmesinde başarılı olamayanların”, 25. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Bu süre dört yılı geçemez.” ibarelerinin ve aynı Yönetmelik’in 9., 10., 11., 12. ve 13. maddelerinin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci ve İkinci Daireleri Müşterek Kurulunun 07/10/2021 tarih ve E:2017/2802, K:2021/4699 sayılı kararıyla;
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/B maddesi ile, 652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’ye 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile eklenen ve 6755 sayılı Kanun’un 4. maddesiyle değiştirilerek kabul edilen Ek 4. maddesine ve 06/06/1978 tarih ve 78/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların “Sözleşmenin feshi” başlıklı Ek 6. maddesinin dava konusu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihteki düzenlemesine yer verilerek,
Dava konusu Yönetmeliğin, 18. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Sözleşmeli öğretmenlerin sözleşmeleri, görev yaptıkları il içinde alanında ihtiyaç olmaması ya da öğretmenlerin bu fıkraya göre yapılması öngörülen görev yeri değişikliğini kabul etmemeleri hâlinde sona erer.”; 19. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Öğretmen kadrolarına atananlar, aynı yerde en az iki yıl daha görev yapar”; 22. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğine göre her yıl yapılacak performans değerlendirmesinde başarılı olamayanların”; 25. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Bu süre dört yılı geçemez.” ibareleri yönünden;
Davacının 17/08/2016 tarihinde yapılan sözleşmeli öğretmen adayları mülakat sınavında başarısız sayıldığı ve bu nedenle sözleşmeli öğretmen olarak ataması yapılmadığı, sözleşmeli öğretmen olarak atananların hukuki durumlarını düzenleyen Yönetmeliğin 18. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan; “Sözleşmeli öğretmenlerin sözleşmeleri, görev yaptıkları il içinde alanında ihtiyaç olmaması ya da öğretmenlerin bu fıkraya göre yapılması öngörülen görev yeri değişikliğini kabul etmemeleri hâlinde sona erer.”, 19. maddesinin birinci fıkrasında yer alan; “Öğretmen kadrolarına atananlar, aynı yerde en az iki yıl daha görev yapar,”, 22. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan; “Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğine göre her yıl yapılacak performans değerlendirmesinde başarılı olamayanların”, 25. maddesinin birinci fıkrasında yer alan; “Bu süre dört yılı geçemez.” ibarelerinin iptalinin istenilmesinde, davacının menfaatinin (subjektif ehliyetinin) bulunmadığı,
Dava konusu Yönetmeliğin, “Sözlü sınav komisyonunun oluşumu” başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasının ve “Sözlü sınav konuları ve ağırlıkları” başlıklı 11. maddesi yönünden;
Danıştay Onikinci ve İkinci Daireleri Müşterek Kurulunun 11/06/2019 tarih ve E:2016/7345, K:2019/4301 sayılı kararının, “03/08/2016 tarih ve 29790 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin 9. maddesinin birinci fıkrasının ve 11. maddesinin iptaline” ilişkin kısmının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 08/10/2020 tarih ve E:2019/3043, K:2020/1764 sayılı kararı ile kesin olarak onandığından, bu maddelerin iptaline ilişkin kararın kesinleştiği, anılan maddelerin iptaline ilişkin istem hakkında yeniden karar verilmesine yer bulunmadığı,
Davacının 17/08/2016 tarihinde yapılan sözlü sınav sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlem yönünden;
Davacının başarısız sayıldığı sözlü sınavın dayanağı olan Yönetmeliğin 9. maddesinin birinci fıkrası ile 11. maddesinin yukarıda belirtilen Danıştay kararları ile hukuka aykırılığı tespit edilerek iptaline ilişkin karar kesinleştiğinden, söz konusu hukuka aykırı düzenlemelere dayanılarak yapılan sözlü sınav sonucunda davacının başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı,
Dava konusu Yönetmeliğin, “Tanımlar” başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde yer alan; “sözlü sınava çağrılıp başarılı olanlar arasından süreli olarak”; (ğ) bendinde yer alan; “Sözlü sınav: Milli Eğitim Bakanlığınca sözleşmeli öğretmen adaylarına yönelik yapılan merkezi sınavı”; 7. maddesinin birinci fıkrasında yer alan; “sözlü sınav, sınav sonuçlarının açıklanmasına yönelik süreler, itiraz süreleri”; 14. maddesinin birinci fıkrasında yer alan; “Sözlü sınav sonrasında … atanmak üzere tercih hakkı kazananların … sözlü sınav sonuçlarının kesinleştiği tarihten itibaren”; 15. maddesinin birinci fıkrasında yer alan; “Sözlü sınavda 60 ve üzerinde puan alanlardan … sözlü sınav puanı üstünlüğüne göre”; 15. maddesinin beşinci fıkrasında yer alan; “sözlü sınav sonuçlarının kesinleştiği tarihten itibaren” ibareleri; 9. maddesinin 2.,3.,4.,5., ve 6. fıkraları ve 10., 12. ve 13. maddeleri yönünden;
652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’ye 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile eklenen ve 6755 sayılı Kanun’un 4. maddesiyle değiştirilerek kabul edilen Ek 4. maddesinin 7. fıkrasında, sözleşmeli öğretmenliğe atanacakların başvurularının, sözlü sınava alınacakların belirlenmesinin, sözlü sınav konularının, sözlü sınavın usul ve esaslarının, atanmalarının ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer hususların Millî Eğitim Bakanlığınca yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenleneceğinin hükme bağlandığı,
Anılan düzenlemelerde, sözleşmeli öğretmenin ve sözleşmeli öğretmen istihdamı için yapılacak sözlü sınavın tanımlarının yapıldığı, sözleşmeli öğretmen istihdamına yönelik yapılacak sözlü sınavın gerçekleştirilmesi usulleri ile sözlü sınav komisyonunun oluşumu ile görevlerinin neler olduğunun belirlendiği, sınav sonuçlarının açıklanması ve buna karşı yapılacak itirazlar ile sözlü sınav sonuçlarına göre yapılacak atama başvuruları ve atamaların yapılmasına yönelik düzenlemelerin yer aldığı; sözlü sınav, yazılı sınavı tamamlayıcı nitelikte, bilgi ve liyakatı ölçmek, adayın mesleğe uygun yeteneğe ve kültürel birikime sahip olup olmadığını belirlemek amacıyla yapıldığı; bu çerçevede, sözlü sınavın temel amacının, yazılı sınav yapılmak suretiyle nesnel bir biçimde tespit edilenler arasından en başarılı adaydan başlayarak en uygun olanların seçilmesi olduğu,
Bu itibarla, sözleşmeli öğretmen pozisyonlarına atanacakların, mesleğin gerektirdiği bilginin ölçülmesi amacıyla yapılacak yazılı sınav yanında, mesleki ehliyete yönelik diğer özel niteliklere de sahip olup olmadıklarının tespiti açısından tamamlayıcı nitelik taşıyan sözlü sınav yapılmasında ve sözlü sınavın yapılma usullerine ilişkin olarak getirilen düzenlemelerde, yürütülen hizmetin niteliği göz önünde bulundurulduğunda; hizmet gereklerine, üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle,
Dava konusu Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğinin 18. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Sözleşmeli öğretmenlerin sözleşmeleri, görev yaptıkları il içinde alanında ihtiyaç olmaması ya da öğretmenlerin bu fıkraya göre yapılması öngörülen görev yeri değişikliğini kabul etmemeleri hâlinde sona erer.”, 19. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Öğretmen kadrolarına atananlar, aynı yerde en az iki yıl daha görev yapar”, 22. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğine göre her yıl yapılacak performans değerlendirmesinde başarılı olamayanların”, 25. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Bu süre dört yılı geçemez.” ibareleri hakkında davanın ehliyet yönünden reddine; Yönetmeliğin 9. maddesinin 1. fıkrası ile 11. maddesinin iptali istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına; davacının 17/08/2016 tarihinde yapılan sözlü sınav sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptaline ve dava konusu Yönetmeliğin 4. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde yer alan “sözlü sınava çağrılıp başarılı olanlar arasından süreli olarak”; (ğ) bendinde yer alan “Sözlü sınav: Milli Eğitim Bakanlığınca sözleşmeli öğretmen adaylarına yönelik yapılan merkezi sınavı”; 7. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “sözlü sınav, sınav sonuçlarının açıklanmasına yönelik süreler, itiraz süreleri”; 14. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Sözlü sınav sonrasında … atanmak üzere tercih hakkı kazananların … sözlü sınav sonuçlarının kesinleştiği tarihten itibaren”; 15. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Sözlü sınavda 60 ve üzerinde puan alanlardan … sözlü sınav puanı üstünlüğüne göre”; 15. maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “sözlü sınav sonuçlarının kesinleştiği tarihten itibaren” ibareleri ile 9. maddesinin 2.,3.,4.,5., ve 6. fıkraları; 10., 12. ve 13. maddelerinin iptali istemi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin, mevzuatta öngörülen usul ve esaslar doğrultusunda, hukuka uyarlı bir şekilde tesis edildiği halde, farklı bir yorum ve değerlendirme yapılarak oluşturulan gerekçe ve kararda hukuki isabet bulunmadığı belirtilerek anılan kararın iptal kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Müşterek Kurul kararının iptale ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan;
“a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması” sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın iptale ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın temyize konu bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Öte yandan, bireysel işlemin hukuka aykırı kabul edilerek iptaline karar verilmesinin, davacıya doğrudan atanma hakkı tanımadığı, davacının 27/10/2017 tarih ve 30223 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmeliğin 9/1. maddesi uyarınca oluşturulacak yeni sözlü sınav komisyonu tarafından yeniden sözlü sınava tâbi tutulacağı da açıktır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2.Yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen davanın ehliyet yönünden reddine, kısmen dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına; kısmen davanın reddine, kısmen dava konusu işlemin iptaline yönelik Danıştay Onikinci ve İkinci Daireleri Müşterek Kurulunun 07/10/2021 tarih ve E:2017/2802, K:2021/4699 sayılı kararının temyize konu iptale ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Kesin olarak, 10/11/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.