DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2022/2819 E.  ,  2022/3220 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/2819
Karar No : 2022/3220

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1-…
VEKİLİ : Av. …
2-… Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 29/06/2022 tarih ve E:2022/1811, K:2022/7599 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Malatya ili, Battalgazi ilçesi, … Mahallesi, … ve … (Yeni: … , …, … ve … ) parsel sayılı taşınmazların, inşa edilmekte olan afet konutlarına ulaşım sağlayacak bağlantı yolunun yapımı amacıyla Malatya Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 22/10/2020 tarih ve 31282 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 21/10/2020 tarih ve 3110 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 29/06/2022 tarih ve E:2022/1811, K:2022/7599 sayılı kararıyla;
Anayasa’nın 40. maddesi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “Dava açma süresi” başlıklı 7. maddesine yer verilerek,
Anayasa’nın 40. maddesi hükmü uyarınca, özel dava açma süresine tabi olmasına rağmen bu hususun idari işlemde açıkça belirtilmemesi halinde dava konusu idari işlemin tebliği tarihinden itibaren özel dava açma süresinin değil, 2577 sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen 60 günlük genel dava açma süresinin uygulanması gerektiği,
Öte yandan; acele kamulaştırmaya ilişkin Cumhurbaşkanı Kararlarının Resmi Gazete’de yayımlanmasının ilgililere tebliğ hükmünde olduğuna dair bir düzenlemeye mevzuatta yer verilmediği, ayrıca, anılan kararın Anayasa’da yer alan bir temel hak olan mülkiyet hakkını kısıtlayıcı nitelikte olması nedeniyle, Resmi Gazete’de yayımlanmasının dışında ayrıca yazılı bildirim yapılmasının, Anayasa’da güvence altına alınmış olan hak arama özgürlüğünün de gereği olduğu,
Bu çerçevede; muhatapları açısından subjektif ve kişisel nitelikte olan acele kamulaştırma kararlarının; uygulanma süresi içerisinde, yazılı bildirim veya öğrenme üzerine yasal dava açma süresi içinde dava konusu edilebileceklerinin açık olduğu,
Uyuşmazlıkta; dava konusu Cumhurbaşkanı Kararı davacıya tebliğ edilmediğinden, bu işleme karşı öğrenme tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içerisinde dava açılabileceğinin kabulü gerektiği,
Dosyanın ve UYAP kayıtlarının birlikte incelenmesinden; davacı vekilleri Av. … tarafından, … İdare Mahkemesinin E:… esasına kayden Malatya ili, Battalgazi İlçesi, … Mahallesi, … ve … eski parsel numaraları), … , …, …, … ve … (yeni parsel numaraları) nolu parsellerin, 22/10/2020 tarih ve 31282 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 3110 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Malatya Büyükşehir Belediye Başkanlığına verilen acele kamulaştırma yetkisi ile acele kamulaştırılmasına ilişkin yapılan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerinin iptali istemiyle Malatya Büyükşehir Belediye Başkanlığına karşı 02/08/2021 tarihinde açılan davada, dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun’un 3. ve 5. maddelerine uygun bulunmadığı gerekçesiyle … İdare Mahkemesince dilekçe ret kararı verildiği, bunun üzerine … ve … parseller yönünden dilekçeler ayrılmak suretiyle parselasyon işlemi ile dayanak plan değişikliklerinin iptali istemiyle verilen yenileme dilekçeleri ile davaya devam edildiği, davacı vekili tarafından verilen feragat dilekçeleri ile davadan feragat edilmesi üzerine feragat nedeniyle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolunda karar verildiğinin görüldüğü, 22/10/2020 tarih ve 31282 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, 21/10/2020 tarih ve 3110 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın iptali istemiyle bakılan davanın ise 09/03/2022 tarihinde açıldığının anlaşıldığı,
Bu durumda, dava konusu acele kamulaştırmaya ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı’nın, davacı tarafından … İdare Mahkemesinin E:… esasına kayden açılan davada, en geç 02/08/2021 (dava tarihi) itibarıyla davacı tarafından öğrenildiğinin kabulü gerektiğinden, bu tarihten itibaren 60 günlük genel dava açma süresi içerisinde, en son 01/10/2021 tarihinde açılması gerekirken, bu süre geçtikten çok sonra 09/03/2022 tarihinde açılan davanın esasının incelenmesine imkan bulunmadığı gerekçesiyle, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, acele el koyma kararlarının tebliği üzerine 30 günlük yasal süre içerisinde açılan davada süre aşımı bulunmadığı, Danıştay içtihatları ile de kabul edildiği üzere acele kamulaştırma kararlarına karşı taşınmazın bedel tespiti ve idare adına tescili davasının dava dilekçesinin tebliğinden itibaren 30 gün içerisinde acele kamulaştırma kararına karşı iptal davası açılabileceği, açık bir şekilde hukuka aykırı olan kararın bozulması ve dava dilekçesinde yer verilen itirazlar doğrultusunda davanın esasına girilerek Cumhurbaşkanlığı Kararı’nın iptali gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idareler tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin 2577 sayılı Kanunun 20/A maddesi uyarınca gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan;
“a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması” sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin Danıştay Altıncı Dairesinin temyize konu 29/06/2022 tarih ve E:2022/1811, K:2022/7599 sayılı kararının ONANMASINA,
3.Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4.Kesin olarak, 10/11/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.