Görüntülediğiniz mahkeme kararı henüz kesinleşmemiştir. Yararlı olması amacıyla eklenmiştir.
T.C. ANKARA 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/389 Esas – 2022/90
T.C.
ANKARA
2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
KARAR TÜRK MİLLETİ ADINA
Esas No : 2020/389
Karar No : 2022/90
Hakim :….
…
Davacı/Karşı Davalı :…
Vekili : …
Davalı/Karşı Davacı : …
Asıl Dava : Patent ve Faydalı Model Belgesine Tecavüzün ve Haksız Rekabetin Tespiti,
Durdurulması, Önlenmesi, Kaldırılması, Maddi ve Manevi Tazminat, Bakım Geliri
Tazminatı
Karşı Dava : Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğü İle Sicilden Terkin
Asıl Dava Tarihi : 25/12/2020
Karşı Dava Tarihi : 08/02/2021
Karar Tarihi : 10/03/2022
Gerekçeli Kararın
Yazıldığı Tarih : 17/03/2022
Davacı/karşı davalı vekili tarafından davalı/karşı davacı aleyhine açılan Asıl Davada Patent ve Faydalı Model Belgesine Tecavüzün ve Haksız Rekabetin Tespiti, Durdurulması, Önlenmesi, Kaldırılması, Maddi ve Manevi Tazminat, Bakım Geliri Tazminatı; Karşı Davada Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğü İle Sicilden Terkin istemli davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :
Davacı/karşı davalı vekili dilekçelerinde özetle; müvekkilinin TR2015/04747 sayılı patent (Akış Hızı Kalibrasyonu ve Temizleme Sistemi), 2015/03588 sayılı faydalı model (Akış Hızı Ölçüm Sistemi) ve 2016/03360 sayılı patent (İdrar Numunesi Toplama Sistemi) sahibi olduğunu, anılan sınai hak balgelerinin taklit edilmek vasıtasıyla …’in “Uroscan Basic”, “Uroscan Advanced”, “Uroscan Plus” ya da muadili diğer ürünlerine aktarıldığını, bunlardan “Uroscan Basic” ürününün davalının kazandığı 2018/194708 numaralı ihale ile Kırşehir İl Sağlık Müdürlüğü … Devlet Hastanesi’ne tedarik edildiğinin fark edildiğini ve … Sulh Hukuk Mahkemesine delil tespiti amacıyla başvururlduğunu, … Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2020/3 D.İş dosyasıyla Kırşehir İl Sağlık Müdürlüğü … Devlet Hastanesinde bulunan davalı …’e ait “INOFLOW” markalı ürüne ilişkin resen seçilen uzman bilirkişilerce 02.10.2020 tarihinde mahallinde keşif ve delil tespiti yapıldığını, anılan tespit sonrası hazırlanan raporda davalı ürünlerinin 2015/04747 sayılı patent ve 2015/03588 sayılı faydalı model kapsamında kaldıklarının mütalaa edildiğini, bu durumun müvekkilinin patentten ve faydalı modelden doğan haklarının ihlal edildiğini ve haksız rekabetin oluştuğu anlamına geleceğini ifade ederek, ihtiyati tedbir taleplerinin kabulünü, patent ve faydalı model belgesine tecavüzün ve haksız rekabetin tespitini, durdurulmasını, önlenmesini, kaldırılmasını, tecavüz nedeniyle 1.000,00.-TL maddi 50.000,00.-TL manevi tazminatın, haksız rekabet nedeniyle 1.000,00.-TL maddi 50.000,00.-TL manevi tazminatın, bakım geliri olan 1.000,00.-TL’nin tahsili ile yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP ve KARŞI DAVA :
Davalı/karşı davacı vekili cevaplarında ve karşı dava dilekçelerinde özetle; müvekkili şirketin 1997 yılında İstanbul’da kurulmuş olan, medikal cihaz sektöründe faaliyet gösteren köklü firmalardan biri olduğunu, dava konusu İdrar Akış Hızı Ölçüm sistemleri Türkiye’de ilk olarak … tarafından üretilmeye başlandığını, 2010 Aralık tarihli röportajda http://cazibeulutas.blogspot.com/2010/12/girisimci-hikayeleri.html adresinde davalı- karşı davacı …’in “İşeme İşlev Bozukluğu Teşhis ve Tedavi Sistemleri” ile ilgili çalışmalarına 1998-2000 yılları arasında başladığının belirtildiğini, 2002 yılında KOSGEB, TEYDEB ve TTGV ARGE destek kredileriyle idrar kesesinin fonksiyonlarının analizini yapan Urodinami sistemi geliştirme projesinin başlatıldığını ve projenin 2005 yılında tamamlandığının da söz konusu yazıda belirtildiğini, 2018/194708 numaralı ihale sonucunda … tarafından dava dilekçesinde “Uroscan Basic” olarak adlandırılan ürün Kırşehir İl Sağlık Müdürlüğü … Devlet Hastanesi’’ne tedarik edildiğini, TR2015/04747 sayılı “Akış Hızı Ölçümleme ve Kalibrasyonlu Temizleme Sistemi” başlıklı patent başvurusu 17-04-2015 tarihinde gerçekleştirildiğini, dava dilekçesinde de Inoflow ürününün TR ‘747 sayılı patentin kapsamında olduğuna ilişkin herhangi bir teknik açıklama bulunmadığını, dava dilekçesinin ekinde sunulan K. Taylan Zeyrek tarafından hazırlanan “… Fikri Haklar Benzerlik Değerlendirmesi” başlık teknik mütalaadaki teknik değerlendirmeler 8 ve 9 numaralı sayfalarda bulunduğunu, teknik değerlendirmede, “yukarıda sıralanan 3 unsur …’in herhangi bir ürününde bulunuyor ise 2015/04747 sayılı patente tecavüz fiili oluşmaktadır” iddiasının yer aldığını, söz konusu iddianın patent hukuku bakımından doğru olmamakla birlikte hukuken de yanıltıcı olduğunu; bir ürünün bir patentin kapsamına girip girmediğinin değerlendirilmesinde, söz konusu ürünün bağımsız istemin bütün unsurlarını içerip içermediğine bakıldığını, mütalaada ifade edildiği gibi belirtilen 3 unsurun Inoflow ürününde yer alması durumunda patente tecavüz fiilinin oluşması söz konusu olmadığını, zira bağımsız istem 1’de bu 3 unsurdan daha fazla unsur bulunduğunu, patent tecavüzü ancak Inoflow ürününde bu özelliklerin hepsinin bulunması ile söz konusu olabileceğini, ancak Inoflow ticari isimli üründe istem 1’de belirtilen hastanın dokunmadan etkileşim kurabilmesi için bir yakınlaşma sensörü bulunmadığını, bu nedenle patent hukuku açısından Inoflow ticari isimli ürünün TR‘747 sayılı patente doğrudan tecavüz etmediğini, tarifnamede açıkça belirtildiği üzere “sistemin barkod ile çalıştırılması” unsuru ayrı bir özellik olarak belirtildiğini, ancak söz konusu özelliğe/unsura ilişkin bir koruma istemlerde talep edilmediğini, karşı yan tarafından tarifnamede belirtilen ancak istemlerde koruması talep edilmeyen Barkod ile başlatma özelliğine haiz Barkod Okuyucunun, istemlerde talep edilen Yakınlaşma Sensörü ile eşdeğer unsur olduğunun kabul edilmesinin patent hukuku açısından mümkün olmadığını, eşdeğer tecavüz değerlendirmesinde unsurların eşdeğer olup olmadığının belirlenmesinde SMK m. 89/5 hükmüne göre söz konusu unsurların aynı işlevi görüyor olması, bu işlevi aynı şekilde gerçekleştiriyor olması ve aynı sonucu ortaya çıkarıyor olması gerektiğini, Inoflow ürünündeki Barkod Okuyucu ile TR‘747 patentindeki Yakınlaşma Sensörünün işlevlerini aynı şekilde gerçekletirmediğini, esasen yapıları gereği de bunun mümkün olmadığını, zira bir Yakınlaşma Sensörünün bir Barkodu okuması mümkün olmadığını, Inoflow ürünündeki Barkod Okuyucu ile TR‘747 patentindeki Yakınlaşma Sensörü, işlevlerini aynı şekilde gerçekleştirmediğinden, söz konusu unsurların SMK m. 89/5 hükmü uyarınca eşdeğer unsur olmadığını ve bu nedenle eşdeğer tecavüzün söz konusu olmadığını, “Akış Hızı Ölçüm Sistemi” başlıklı TR2015/03588 sayılı faydalı modelin başvurusu 25-03-2015 tarihinde Mülga 551 sayılı KHK zamanında yapıldığını, başvuru sırasında yürürlükte olan KHK ve o zamanki uygulama uyarınca herhangi bir araştırma yapılmadan doğrudan faydalı model belgesi kararı verildiğini, TR‘588 faydalı modelinin 1 adet istemi bulunduğunu, Inoflow ticari isimli ürünün söz konusu faydalı modelin kapsamında sayılabilmesi için, istemlerdeki bütün unsurların üründe bulunması gerektiğini, dava dilekçesinde Inoflow ürününün TR‘588 sayılı faydalı modelin kapsamında olduğuna ilişkin herhangi bir teknik açıklama bulunmadığını, Oruba firmasına TR2016/03360 sayılı patent başvurusu 15-03-2016 tarihinde yapıldığını, başvuruya ilişkin 06-07-2017 tarihli Araştırma Raporu, 18-10-2017 tarihinde Oruba firmasına tebliğ edildiğini, söz konusu başvuru “bir idrar numunesi toplama sistemi” ile ilgili olduğunu, Inoflow ticari isimli ürün “bir idrar numunesi toplama sistemi” olmadığından söz konusu başvurunun kapsamında olmadığını, dava dilekçesinde, … firmasının eylemlerine ilişkin, TTK’nın haksız rekabete ilişkin iddialarının kanıtlanamadığını ve yerinde olmadığını, davacının tazminat taleplerinin yerinde olmadığını, … tarafından Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca herhangi bir ihlalin söz konusu olmadığını, … ürününün dava konusu TR2015/04747 sayılı incelemeli patentin, TR2015/03588 sayılı tescilli faydalı modelin veya işlemleri devam eden TR2016/03360 sayılı patent başvurusunun kapsamında olmadığını bu nedenle herhangi bir tecavüzün söz konusu olmadığını;
(KARŞI DAVA;) TR2015/03588 sayılı faydalı model 25-03-2015 tarihinde başvurulduğunu, söz konusu başvuruya ilişkin başvuru işlemleri, başvuru tarihinde yürürlükte olan mülga 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (mülga KHK) uyarınca yürütüldüğünü, 25-03-2015 tarihinde yapılan başvurunun yeniliğine ilişkin herhangi bir araştırma yapılmadığını, 14-10-2015 tarihinde doğrudan faydalı model tescil belgesi kararı verildiğini, TR03588 sayılı faydalı modelin bir isteminin bulunmadığını, söz konusu istemin tüm özelliklerine sahip bir sistemin açıklandığı dokümanın varlığı halinde istemin yeni sayılamayacağını ve faydalı modelin hükümsüz kılınacağını, yürürlükte olan 6769 sayılı SMK geçici madde 1/4’de önceki mevzuat hükümlerine göre verilmiş bir faydalı modelin hükümsüzlüğünde SMKm.144’ün uygulanmayacağını, yani mülga KHK hükümlerinin uygulanacağının belirtildiğini, söz konusu sistemin, TR‘03588 sayılı faydalı modelin istem 1’inde açıklanan tüm unsurları barındırdığını, TR‘03588 faydalı modelinin 1 numaralı isteminde tanımlanan sistemin D1 dokümanı karşısında yeni olmadığını, Oruba firması tarafından TR2015/03588 sayılı faydalı model belgesine rüçhan talep edilerek PCT/TR2016/050075 sayılı PCT başvurusunda bulunulduğunu, söz konusu PCT başvurusu ile de Amerika patenti için başvuruda bulunulduğunu, söz konusu Amerika başvurusu Amerikan Patent Ofisi (USPTO) tarafından 30-03-2018 tarihli inceleme ile reddedildiğini, Amerikan patent ofisi görüşü dikkate alındığında da, TR‘03588 sayılı faydalı modele ait istem 1’deki unsurların hepsinin D1 dokümanında açıklandığını bu nedenle TR‘03588 sayılı faydalı modelin yeni olmadığını, dava şartı olan arabulucuya başvuru koşulu sağlanmadığını ifade ederek, asıl davanın reddi ile karşı davada dava konusu faydalı modelin hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine, yargılama giderlerinin davacı/karşı davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Davacı/karşı davalı vekili karşı davaya cevap dilekçesinde özetle; TR2015/04747 sayılı patent ile …’in cihazının karşılaştırmasını yapan iki farklı bilirkişi heyetinin görüşleri arasında çelişki bulunduğunu, heyetlerden birisinin değerlendirmesinde …’in cihazı ile Oruba’nın … sayılı patentinin 1. İsteminin eşdeğeri olduğunu mahkemeye sunduğu rapor ile belirtirken bir diğer ise eşdeğer olmadığını belirttiğini,
TR2015/03588 sayılı faydalı model ile …’in ürünü, bilirkişi raporlarının da gösterdiği üzere aynı olduğunu, 8.2.2021 tarihli cevap dilekçesinin 14. Sayfasında, … Sulh Hukuk Mahkemesi’nce yapılan görevlendirme üzerine hazırlanan bilirkişi raporuna ilişkin bir değerlendirme sunulduğunu, bu değerlendirmede rapora getirilen eleştirilerin müvekkilleri …’in ürünü “Inoflow” adlı üründe temizleme tankının olmadığı, bunun yerine ürünün doğrudan su giderine bağlanmış olduğuna ilişkin olduğunu, fakat, gidere olan bağlantı Oruba’nın TR2015/03588 sayılı faydalı modelinin isteminde yer alan bir unsur olmadığını, müvekkilinin Oruba sağlık teknolojileri konusunda kapsamlı çalışmalar yapmakta olup, idrar numunelerinden bakteriyel testler için numune alımını gerçekleştirecek bir donanıma da patent başvurusu yaptığını, bu patent başvurusu ile karşılaştırıldığında …’in ürününün henüz idrar numunesi toplama teknolojisine sahip olmadığının belirlendiğini, anılan nedenle karşı yanın ilgili cevabı hukuken geçerlilik arz etmediğini, davalı/karşı davacı eylemlerinin ayrıca haksız rekabet oluşturduğunu, karşı davayı açmadan önce karşı taraf zorunlu arabuluculuk şartını sağlamadığını, bu nedenle davanın usulen reddi gerektiğini, davalı yanın ilgili iddialarının, hiçbir bilimsel delille temellendirilmeden, 551 Sayılı KHK kapsamında alınan faydalı model belgelerinin “Zayıf” olduğu varsayımına dayandığını, ürünlerin içeriğine ilişkin iddialara cevap verilmeden önce, hukuka uygun olarak yürürlüğe girmiş bir kanuna güvenerek yapılmış hukuki işlemlerin, re’sen ‘yetersiz’ ve ‘zayıf’ kabul edilebilmesi, ancak bu kanundan yararlanan tarafından öne sürülebilecek bir varsayım olup, 3. kişilerce bu varsayımın hukuken gerekçe edilmesi; işlem yapan şahıslar bakımından hukuki güvenliğin tamamen ortadan kalkması ve usul ekonomisi bakımından vahim bir şekilde 551 Sayılı KHK kapsamında gerçekleştirilmiş tüm işlemlerin kötü niyetli hukuki girişimlere konu edilmesi sonucunu doğuracağını, … vekilinin belirttiği … sayılı D1 dokümanı içerisinde yer verilmiş su tankı, esasen idrar temizlemesi için kullanılan suyu barındırdığını, buna karşın müvekkilinin tescilli faydalı modelinin istemlerinde, gravimetrik ölçümlerin karşılaştırılması için söz konusu yoğunluğu bilinen suyun kullanılacağından bahsedildiğini, 1. İstemin detaylı olarak okunması ile buluşun asıl amacının valf açma kapatma fonksiyonu olmadığının anlaşılacağını, faydalı modelde yenilik bulunmadığına dair iddiaların hukuki ve teknik dayanaktan yoksun olup, yalnızca müvekkilini kötü niyetli biçimde yıpratma amacı taşıdığını, … vekilince, belirtilen … sayılı D3 dokümanı üzerinden, yine bir önceki karşılaştırmada olduğu gibi parçaların benzerliklerinden gidilerek bir ilişkilendirme yapıldığını, bu benzeştirme bir öncekinde olduğu gibi buluşun amacı olan “gravimetrik ölçümlerin karşılaştırması için yoğunluğu bilinen bir sıvı ile doğrulama ölçümünün yapılmasına” ilişkin hiçbir bilginin bulunmadığı D3 dokümanı üzerinden gerçekleştirildiğini, dilekçesinin 41. Sayfasında karşı davacı, yine kendisi ile çelişen bir yaklaşıma girerek, faydalı model belgesi alan buluşun 1. İsteminin içerisinde yük hücresi ölçümlerinin doğruluğunun karşılaştırılmasının yapılmasından bahsettiğini, ancak nedense bu konu D3 dokümanı ile yapılan karşılaştırmada yer bulamadığını, anılan nedenlerle ilgili faydalı modelde yenilik bulunmadığına dair dokümanlarla gerekçelendirilmeye çalışılan iddiaların, hukuki ve teknik dayanaktan yoksun olduğunu ifade ederek, asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davanın açılmasını müteakip yargılamaya katılımı olan tarafların dava, cevap, cevaba cevap, ikinci cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yazı İşleri Yönetmeliği’nin 41/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraf vekillerine tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
GEREKÇE :
Dosya uyuşmazlık konuları hakkında rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve rapor tanzim ettirilmiştir.
Davacı/karşı davalı ve davalı/karşı davacı arasındaki uyuşmazlık, asıl davada davalı eylemlerinin tecavüz ve haksız rekabet oluşturup oluşturmadığı, tecavüz ve haksız rekabet var ise davacının tecavüzün meni, maddi ve manevi tazminat taleplerinin yerinde olup olmadığı, davacının maddi ve manevi tazminat alacağının ne olabileceği, Karşı dava yönünden ise; davacı/karşı davalıya ait 2015/3588 sayılı faydalı modelin yenilik ve ayırt edicilik vasıflarının bulunup bulunmadığı, hükümsüzlük şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.
… Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/3 D.İş dosyası için hazırlanan kök ve ek bilirkişi raporları olduğu anlaşılmış olup, anılan raporlarda özetle incelenen ürünlerin; TR2015/04747B sayılı patentin 1-6 no.lu istemlerinin koruma kapsamında olmadığı ancak ek rapor uyarınca 1 no.lu istem bakımından eksik olan yakınlaşma sensörü ile eşdeğer unsur kullanıldığı, TR2015/03588Y no.lu faydalı model belgesinin 1 no.lu ana isteminin koruma kapsamında olduğu, … no.lu patent başvurusunun 1-12 no.lu istemlerinin koruma kapsamında olmadığı mütalaa edildiği anlaşılmıştır.
TR2015/04747B sayılı patent 17.04.2015 tarihinden itibaren 20 yıl süre ile geçerliliğe sahip patentin konusu buluş; kişinin idrarını yapması sırasında kullanılabilecek bir idrar akış hızı ölçümleme donanımının kalibrasyonu sırasında temizlenmesini sağlayan bir sistem ile ilgili olduğu; toplamda 6 adet istemi bulunan başvurunun 1 no.lu istemi buluşun en geniş kapsamıyla tanımlanan bağımsız istem olarak kaleme alındığı; 2 – 6 no.lu istemler ise bu isteme ve/veya kendinden önceki diğer istemlere bağlı yazılmış bağımlı istemler olduğu;
İSTEM – 1 Kişinin idrarını yapması sırasında kullanılabilmesi için; kap (2) ağırlığının ölçülmesi (102), ölçümlerin biriken ürin miktarı üzerinden yapılabilmesi için kabın (2) altına yakın konumdaki valfin (3) kapatılması (103), hastanın kap (2) içerisine idrarını yapması ile biriken ürin miktarının yük hücresi (6) ile ölçümlenmesi (104), kap (2) içerisindeki ürin miktarının bulunabilmesi için kabın (2) ilk ağırlığı ile son ağırlığı arasındaki fark ve kabın (2) zaman içerisindeki ağırlığının artışı da kayıt altına alınması (105), kayıt işlemlerinden sonra ürinin tahliyesi için valfin (3) açılması (106), tahliyenin sona ermesi ile kabın (2) ağırlığının tekrar ölçümlenerek kap (2) içinde kalan sıvıların miktarının belirlenmesi (108); adımlarına sahip çalışma algoritmasını (9) yürüten kontrol modülü (8) içeren ve hastanın dokunmadan etkileşim kurabilmesi için bir yakınlaşma sensörü ile karakterize edilen bir akış hızı ölçüm sistemi (1).
TR2015/03588 sayılı faydalı model
25.03.2015 tarihinden itibaren 10 yıl süre ile geçerliliğe sahip faydalı model konusu buluş kişinin idrarını yapması sırasında kullanılabilecek bir idrar akış hızı ölçüm sistemi ile ilgili olduğu, söz konusu faydalı model tek istemden oluştuğu;
İSTEM – 1 Kişinin idrarını yapması sırasında kullanılabilmesi için; içerisine idrarın yapıldığı bir kap, kapalı olması halinde kabın (2) içerisinde idrarı tutan valf (3) ve; kabın (2) içerisine dolan idrarın zaman içerisindeki artışını ölçümleyen yük hücresi (6) içeren; gravimetrik ölçümü yapan yük hücresinin (6) ölçümlerinin doğruluğunun karşılaştırılabilmesi için ise yoğunluğu bilinen bir sıvıya sahip ve idrar kalıntılarının temizlenmesini sağlayan sıvıyı içeren tank (7) ile karakterize edilen bir akış hızı ölçüm sistemi (1)
TR2015/04747B sayılı patent
Söz konusu patent bakımından bir ürünün koruma kapsamında olduğundan söz edilebilmesi için bir akış ölçüm sisteminin şu unsurları ya da eşdeğerini içermesi gerekmektedir:
i. Şu adımlara sahip çalışma algoritmasını (9) yürüten kontrol modülü (8)
a. kap (2) ağırlığının ölçülmesi (102),
b. ölçümlerin biriken ürin miktarı üzerinden yapılabilmesi için kabın (2) altına yakın konumdaki valfin (3) kapatılması (103),
c. hastanın kap (2) içerisine idrarını yapması ile biriken ürin miktarının yük hücresi (6) ile ölçümlenmesi (104),
d. kap (2) içerisindeki ürin miktarının bulunabilmesi için kabın (2) ilk ağırlığı ile son ağırlığı arasındaki fark ve kabın (2) zaman içerisindeki ağırlığının artışı da kayıt altına alınması (105),
e. kayıt işlemlerinden sonra ürinin tahliyesi için valfin (3) açılması (106),
f. tahliyenin sona ermesi ile kabın (2) ağırlığının tekrar ölçümlenerek kap (2) içinde kalan sıvıların miktarının belirlenmesi (108)
ii. ve hastanın dokunmadan etkileşim kurabilmesi için bir yakınlaşma sensörü
Sistemin çalışma prensibi şu şekilde ifade edilmiştir:
Kişinin pisuara idrarını yapması sırasında, idrarı yapacak kişi pisuarın karşısına geçip kendisine verilen bir barkodu pisuar üzerindeki barkod okuyucuya okutmakta,
Kişinin barkodu okunduktan sonra sistem çalışmaya başlamakta,
Pisuar sisteminde öncelikle idrarın yapıldığında aktarılacak kabın ağırlığı ölçülmekte, daha sonra bu kapta idrarın birikmesi için kabın alt kısmında bulunan valf kapatılmakta (i – a, b)
Kişinin idrar yapış hızı kayıt altına alınarak idrar kabının dolması kontrol edilmekte,
Kaba dolan idrar yük hücresine dolmakta, burada bu idrarın ağırlığı ölçülmekte (i – c)
Bu arada kap içerisindeki idrar miktarını bulabilmek için kabın idrar başlandığı andaki ağırlığı ile idrar bitimindeki ağırlığı ölçülüp arasındaki farkı ve kabın zaman içerisindeki artışı kayıt altına alınmakta (i – d)
Bu kayıt bilgileri pisuar içerisinde bulunan bir kumanda modülü ile kayıt altına alınmakta,
Kumanda modülü tarafından gerekli kayıtlar alındıktan sonra, kap içerisindeki idrarın tahliyesi için valf açılmakta (i -e)
tahliye sona erdikten sonra da kabın ağırlığı tekrardan ölçümlenmekte ve kap içinde kalan sıvı miktarı belirlenmekte (i – f) ve kap dezenfekte edilerek temizlenmektedir.
Toplanan delillere, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre;
… Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/48 Talimat sayılı dosyasında yerinde yapılan tespitte; sistemin herhangi bir barkod gördüğü anda çalışma durumuna geçtiği, ancak barkod taşımayan bir nesne ya da insan gördüğünde çalışır pozisyona geçmediğinin gözlemlendiği, bunun yanı sıra diğer bir itiraz konusu özellik/unsur olan tank ile ilgili de sistemin arka kapağı açılarak incelemelerde bulunulduğu anlaşılmıştır.
SMK’nın 89(2). Madde gereği tarifnamede açıklanmakla beraber istemlerde yer verilmemiş hususlar koruma kapsamına katılmaz ve eşdeğer doktrine bağlı olarak korunması istenemez.
Barkod ile sistemin çalışması durumu tarifnamede açıklanmış olmasına karşılık istemde koruma altına alınmadığından tarifnamede alternatif olarak ifade edilen barkod kullanımının koruma kapsamına katılması ve eşdeğer doktrine bağlı olarak korunması olanaklı değildir.
Herhangi bir teknik izaha da gerek olmasa da iki unsurun farklı olduğu; öyle ki istemde yer verilen özellik hastanın dokunmadan etkileşim kurabilmesi için bir yakınlaşma sensörü olduğu, yani herhangi bir ek nesneye ihtiyaç duyulmaksızın sensör yaklaşan bir nesne algıladığında çalışmaya başlayacağı, oysa taraflarca da gözlemlendiği üzere … Hastanesindeki davalı sisteminde barkod okuyucu var olduğu ve buraya bir nesnenin yaklaşmasının yeterli olmadığı; yaklaşan nesnenin bir barkoda sahip olması ve okuyucunun da bu barkodu görmesi durumunda sistem çalıştığı; diğer bir ifadeyle aynı iş (sistemin çalışması) aynı şekilde gerçeklemediği; Barkod okuyucu kullanılan sistemin çalışması sadece ve sadece bir barkod görmesine bağlı olduğu; Patent istemindeki yakınlaşma sensöründe ise bu zorunluluğun bulunmadığı; burada eşdeğerlik olmamasının temel sebebi kanunun açık hükmü gereği “barkod kullanımının tarifnamede açıklanmış olmasına karşılık istemde belirtilmemiş olması” olduğu anlaşılmıştır.
Davalı taraf itirazları tank ile ilgili olup değişik iş dosyasına rapor hazırlayan heyetin raporda sunulan fotoğrafta tank olarak belirttiği ve bu tespiti kabulden hareketle sistemde var olduğu kabul edilen görselde gösterilen unsurun esasen yoğunluğu bilinen bir sıvıya sahip ve idrar kalıntılarının temizlenmesini sağlayan sıvıyı içeren tank olmadığı anlaşılmıştır.
Bu tankın işlevi ölçüm doğruluğu karşılaştırması ve sistem temizliği için sıvı temini olduğu; sistemde sıvı temininin davalı tarafın beyan ettiği üzere doğrudan şebekeden sağlandığı; bu minvalde sıvının temin edildiği bir tank olmamasına bağlı olarak sistemin lafzi yolla / aynen koruma kapsamında kalmadığı; doğrudan şebekeden su temini durumunda şebeke suyu yoğunluğunun değişiklik gösterebileceği de göz önünde bulundurulduğunda ölçümlerin doğruluğunun karşılaştırılmasına olumsuz etki edebileceği de görüldüğünden mevcut yapılanmanın eşdeğer olarak da değerlendirilmeyeceği anlaşılmıştır.
Davalı/karşı davacı vekilinin 08.02.2021 tarihli cevap ve karşı dava dilekçesi ile 2015/03588 sayılı faydalı modelin hükümsüzlüğüne ilişkin karşı dava ikame edildiği; anılan dava faydalı modelin yeni olmadığı, açık ve tam tanımlanmadığı iddialarına dayanmakta olup… dokümanların yenilik kırıcı deliller olarak sunulduğu anlaşılmıştır.
Yürürlük mevzuat 6769 sayılı SMK’nın geçici 1. maddesinin 2. fıkrası uyarınca patent ve faydalı modellerin hükümsüz kılınmasında, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümleri uygulanacağı belirtilmektedir. Karşı davaya konu faydalı model 2015 yılına ait olup işlemleri 551 sayılı KHK hükümlerince tamamlandığından, faydalı modellerin hükümsüzlüğüne ilişkin mülga 551 sayılı KHK’nın esas alınacağı;
Mülga 551 sayılı KHK’nın 156. maddesinde yenilik ile ilgili olarak; “Faydalı model belgesi başvurusuna konu olan buluş başvuru tarihinden önce, Türkiye içinde veya dünyada herkesin ulaşabileceği şekilde yazılı olarak veya bir başka yolla açıklanmış veya yöresel veya ülke çapında kullanılmış ise yeni değildir.” hükmü yer almaktadır. Yine aynı maddeye göre; Faydalı model belgesi başvurusu sahibi veya selefleri tarafından başvuru tarihinden veya var ise rüçhan hakkı tarihinden, oniki ay önceki tarihten itibaren yayınlama veya bir başka yolla yapılan açıklama veya kullanma, başvuru konusu buluşun yeniliğini ortadan kaldırmaz. Öte yandan mülga 551 sayılı KHK’nin 165. maddesine göre aşağıdaki hallerde faydalı model belgesinin hükümsüz sayılmasına yetkili mahkeme tarafından karar verilir:
a-Faydalı model belgesi konusunun, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 154. 155. ve 156. maddelerinde belirtilen, hükümlere aykırılığı ispat edilmişse;
b-Faydalı model belgesi konusu buluşun, buluş konusunun ilgili olduğu teknik alandaki bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacak yeterlikte, açık ve tam olarak tanımlanmadığı ispat edilmişse;
c-Faydalı model belgesi konusunun, faydalı model belgesi verilmesi için yapılmış olan başvurunun kapsamı dışına çıktığı veya faydalı model belgesi 45. maddeye göre ayrılmış olan bir başvuruya veya 12. maddeye göre yapılan başvuruya dayandığı ve onların kapsamlarını aştığı ispat edilmişse;
d-Faydalı model belgesi sahibinin, 157. maddeye göre faydalı model belgesi isteme hakkına sahip bulunmadığı ispat edilmişse.
TR2015/03588Y sayılı faydalı model 25.03.2015 tarihinden itibaren 10 yıl süre ile geçerliliğe sahip faydalı model konusu buluş kişinin idrarını yapması sırasında kullanılabilecek bir idrar akış hızı ölçüm sistemi ile ilgili olduğu; söz konusu faydalı model tek istemden oluştuğu anlaşılmıştır.
İSTEM – 1 Kişinin idrarını yapması sırasında kullanılabilmesi için; içerisine idrarın yapıldığı bir kap, kapalı olması halinde kabın (2) içerisinde idrarı tutan valf (3) ve; kabın (2) içerisine dolan idrarın zaman içerisindeki artışını ölçümleyen yük hücresi (6) içeren; gravimetrik ölçümü yapan yük hücresinin (6) ölçümlerinin doğruluğunun karşılaştırılabilmesi için ise yoğunluğu bilinen bir sıvıya sahip ve idrar kalıntılarının temizlenmesini sağlayan sıvıyı içeren tank (7) ile karakterize edilen bir akış hızı ölçüm sistemi (1)
Dava konusu faydalı modelin hükümsüzlüğünün (yenilik) değerlendirilmesinde, hükümsüzlüğü talep edilen TR2015/03588Y sayılı faydalı model belgesinin, başvuru tarihi olan 25.03.2015 tarihinden önceki bir zamanda kamuya açıklanmış delillerin dikkate alınması gerektiği;
Daha önce de belirtildiği üzere dava konusu faydalı modelin koruma kapsamı şu unsurları içeren bir akış hızı ölçüm sistemidir:
*içerisine idrarın yapıldığı bir kap, *kapalı olması halinde kabın (2) içerisinde idrarı tutan valf (3) ve; *kabın (2) içerisine dolan idrarın zaman içerisindeki artışını ölçümleyen yük hücresi (6) *gravimetrik ölçümü yapan yük hücresinin (6) ölçümlerinin doğruluğunun karşılaştırılabilmesi için yoğunluğu bilinen bir sıvıya sahip olan ve idrar kalıntılarının temizlenmesini sağlayan sıvıyı içeren tank (7) ve bu unsurlara sahip referansın varlığı faydalı modelin tek isteminin yeni olmadığı anlamına geleceği; karşı davacının bu hususta delilleri D1: US5218971, D2: GB2437549, D3: JP2004061270 dokümanları olduğu ve ayrıca anılan faydalı modelin rüçhan gösterildiği … sayılı uluslararası başvurunun Amerika’daki ulusal aşamasında başvurunun 30.03.2018 tarihinde kesin olarak reddedildiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.
D1: US5218971 dokuman: *içerisine idrarın yapıldığı bir kap unsurunun 4 referanslı container unsuruna karşılık geldiği, *kapalı olması halinde kabın (2) içerisinde idrarı tutan valf (3) unsurunun closing valve (9) olarak tanımlandığı, *kabın (2) içerisine dolan idrarın zaman içerisindeki artışını ölçümleyen yük hücresi (6) unsurunun 5 referanslı electronic balance unsuruna karşılık geldiği, *gravimetrik ölçümü yapan yük hücresinin (6) ölçümlerinin doğruluğunun karşılaştırılabilmesi için yoğunluğu bilinen bir sıvıya sahip olan ve idrar kalıntılarının temizlenmesini sağlayan sıvıyı içeren tank (7) unsurunun 15 referanslı tank unsuruna karşılık geldiği, görüldüğünden dava konusu faydalı modelde tanımlanan unsurları içeren bir yapılanmanın D1 dokümanında açıklandığı; bu nedenle D1 dokümanı karşısında dava konusu faydalı modelin yeni olmadığı anlaşılmıştır.
Tek bir dokümanın yeniliği ortadan kaldırması yeterli olmakla beraber devamında D2: GB2437549 dokümanı da incelendiği; buna göre söz konusu dokümanda: *içerisine idrarın yapıldığı bir kap unsurunun 1 referanslı urine receptacle unsuruna karşılık geldiği, *kapalı olması halinde kabın (2) içerisinde idrarı tutan valf (3) unsurunun valve mechanism (6) olarak tanımlandığı, *kabın (2) içerisine dolan idrarın zaman içerisindeki artışını ölçümleyen yük hücresi (6) unsurunun 10 referanslı load cell sensor unsuruna karşılık geldiği, *gravimetrik ölçümü yapan yük hücresinin (6) ölçümlerinin doğruluğunun karşılaştırılabilmesi için yoğunluğu bilinen bir sıvıya sahip olan ve idrar kalıntılarının temizlenmesini sağlayan sıvıyı içeren tank (7) unsurunun doğrudan açıklanmamakla birlikte normal klozetin sifon sistemi ile temizliğinin gerçekleştiği ifadesinden su tankının varlığına kanaat getirilebileceği görüldüğünden dava konusu faydalı modelde tanımlanan unsurları içeren bir yapılanmanın D2 dokümanında açıklandığı; bu nedenle D2 dokümanı karşısında dava konusu faydalı modelin yeni olmadığı anlaşılmıştır.
D3: JP2004061270 dokümanı: *içerisine idrarın yapıldığı bir kap unsurunun 12 referanslı urine accumulation tank unsuruna karşılık geldiği, *kapalı olması halinde kabın (2) içerisinde idrarı tutan valf (3) unsurunun pinch valve (22) olarak tanımlandığı, *kabın (2) içerisine dolan idrarın zaman içerisindeki artışını ölçümleyen yük hücresi (6) unsurunun 79 referanslı weighing scale unsuruna karşılık geldiği ve bunun da yük hücresi (load cell) olabileceği, *gravimetrik ölçümü yapan yük hücresinin (6) ölçümlerinin doğruluğunun karşılaştırılabilmesi için yoğunluğu bilinen bir sıvıya sahip olan ve idrar kalıntılarının temizlenmesini sağlayan sıvıyı içeren tank (7) unsurunun 10 referanslı washing tank unsuruna karşılık geldiği, görüldüğünden dava konusu faydalı modelde tanımlanan unsurları içeren bir yapılanmanın D3 dokümanında açıklandığı; bu nedenle D3 dokümanı karşısında dava konusu faydalı modelin yeni olmadığı, neticede; karşı dava konusu TR2015/03588Y sayılı faydalı model belgesinin yeni olmadığı anlaşılmıştır.
Neticede dosya incelendiğinde, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından;
Davalıya ait ürünün TR2015/04747B sayılı patentin lafzi/aynen/birebir veya eşdeğer yolla koruma kapsamında olmadığı, davalıya ait ürünün TR2015/03588Y sayılı faydalı model belgesinin lafzi/aynen/birebir veya eşdeğer yolla koruma kapsamında olmadığı, asıl davada davacının uğradığı herhangi bir zarar olmadığından maddi ve manevi taleplerinin yerinde olmadığı; Karşı dava bakımından TR2015/03588Y sayılı faydalı model belgesinin yeni olmadığı, hükümsüzlük koşullarının oluştuğu anlaşıldığından, asıl davanın reddine karşı davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :
ASIL DAVANIN REDDİNE,
Peşin alınan 1.758,99.-TL harçtan, alınması gereken 54,40.-TL’nin mahsubu ile, kalan 1.704,59.-TL harcın kararın kesinleşmesini müteakip talep halinde davacıya iadesine,(1.758,99.-54,40.=1.704,59.)
Davacının asıl davada yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A-13 ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi m.7/3 hükmü uyarınca 1.320,00.-TL arabulucu ücretinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Davalı şirket kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen maddi tazminatlar için nispi (1.000*3=)3.000,00-TL, reddedilen manevi tazminatlar için nispi 7.375,00.-TL ve reddedilen diğer istemler için maktu 7.375,00.-TL üç ayrı ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davalı/karşı davacının yapmış olduğu giderler karşı dava giderleri olduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re’sen yatıran tarafa iadesine (HMK m.333),
KARŞI DAVANIN KABULÜNE,
2015/3588 sayılı faydalı modelin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 51/4.maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip resen TÜRKPATENT’e gönderilmesine,
Alınması gereken 80,70.-TL’den peşin alınan 59,30.-TL’nin mahsubu ile, kalan 21,40.-TL harcın davacı/karşı davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Alınması gereken 80,70.-TL karar harcının davacı/karşı davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Davalı/karşı davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 7.375,00.-TL maktu ücreti vekaletin davacı/karşı davalıdan alınarak davalı/karşı davacıya verilmesine,
Davalı/karşı davacının bunun dışında yapmış olduğu 6.038,53.-TL’nin davacı/karşı davalıdan alınarak davalı/karşı davacıya verilmesine,
Davacı/karşı davalının yapmış olduğu giderlerin asıl dava giderleri olduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re’sen yatıran tarafa iadesine (HMK m.333),
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.10/03/2022
Kâtip Hâkim …
✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır