Görüntülediğiniz mahkeme kararı kesinleşmiş bir karardır.

T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/40 Esas
KARAR NO:2023/493

DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:18/01/2022
KARAR TARİHİ:20/06/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; …(“Otoyol”)’nun işletmesinin davacı müvekkil şirketi tarafından yürütüldüğünü, Davalı şirkete ait … ve … plakalı araçlar ile 12.10.2016-30.10.2017 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yaptıklarını, Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediğinin tespit edildiğini, Geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine müvekkili şirketinin davalı şirket aleyhine … … Müdürlüğü … E. sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla 16.11.2017 tarihinde icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin davalı şirkete 15.12.2017 tarihinde tebliğ edildiğini, davalı şirketin icra takibine ve yetkiye itiraz edip ilgili İcra Müdürlüğünce itirazın süresinde olmasına halinde takibin durdurulmasına karar verildiğini, İcra dosyasında haksız bir şekilde takibe itiraz ederek takibin durmasına sebep olmasından davacı yararına İİK’ nın 67/2 maddesi uyarınca %20’den az olmamak kaidesiyle icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini belirterek, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalması kaydıyla, Davalarının kabulüne, Talep ettikleri harca esas değer üzerinden, Davalı-Borçlu şirket tarafından … … Müdürlüğü … Esas sayılı dosyası kapsamında yapılan İtirazın iptaline, Asıl alacak olan ihlalli geçiş bedelleri ile ceza bedellerine temerrüt tarihlerinden itibaren avans faizi işletilerek takibin devamına, Davalı-Borçlu şirketin İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20′ sinden az olmamak üzere İcra inkar tazminatına mahkum edilmesine, Yargılama giderleri, arabuluculuk ücreti ve vekalet ücretinin Davalı-Borçlu şirkete yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirket yetkilisi; davaya konu olan plakaların çekici cinsi araçlarına bağlı olan dorse cinsi araçlar olduklarını, dorse cinsi araçların bir çekici cinsi araca bağlı olmadan hareket edemeyeceğini, … plaka sayılı dorsenin … plaka sayılı çekiciye, … plaka sayılı dorsenin … plaka sayılı çekiciye bağlı olduğunu, bu çekici cinsi araçlarının HGS kartlarının olduğunu, geçiş ücretlerinin bu kartlardan otomatik olarak çekildiğini, dorselerin tek başlarına hareket edemeyecekleri için borca itiraz ettiklerini, cezanın yasaya aykırı olduğunu, Belirtilen nedenlerden dolayı davacı tarafından açılan davanın usul ve yasaya aykırı olduğundan davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava itirazın iptali davasıdır. Dava ve cevap dilekçeleri birlikte değerlendirildiğinde uyuşmazlığın davacı tarafından işletilen otoyolun davalının maliki olduğu araçlarla usulsüz kullanılıp kullanılmadığı, kullanılmış ise kullanım bedellerinin ödenip ödenmediği, icra takibine yapılan itirazın haksız olup olmadığı, icra inkar ve kötüniyet tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmaktadır.
Davanın itirazın iptali davası olması sebebi ile öncelikle itirazın yapıldığı icra dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmış, yapılan incelemede … … Dairesi’nin … Esas sayılı dosyası ile mahkememiz dosyasının taraflarının aynı olduğu, icra dosyasında borçlu olarak yer alanın dosyamızda davalı konumunda olduğu, dosyamız davacısının alacaklı, olduğu, davalı tarafından süresinde ve geçerli bir şekilde borca dair itiraz dilekçesi sunulduğu görülmüştür.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Dava şartlarına ilişkin eksik ve incelenmesi gereken ilk itiraz bulunmadığı anlaşıldıktan sonra tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiş, dosya kapsamında oluşan deliller toplanıp bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.
Mahkememizce resen görevlendirilen Karayolu Taşımacılığı Uzman Bilirkişi … tarafından hazırladığı 11/01/2023 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; ” Karayollarına ait tüm otoyollarda ve 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve yönetmeliklerde belirtilen şekilde geçiş ücreti ve cezasının tahsil edildiğini, 6001 sayılı kanunda geçiş yapan araçlara geçiş sırasında mesaj veya uyarı verme gibi bir mecburiyetin bulunmadığını, Ücretli otoyolları kullanan sürücü veya firmaların geçiş sırasında geçiş ücretini ödeyecek mevcut yöntemlerden birini kullanmaları gerekmektedir. Davaya konu otoyol işletmecisinin sorumlu olduğu yol güzergahında OGS/HGS sistemleri, geçiş sırasında nakit ödeme veya geçişlerini takip eden 15 gün içinde ödeme gibi alternatiflerin mevcut olduğunu, geçiş sırasında OGS/HGS etiketiniz yok veya yeterli bakiyesi mevcut değil ise bariyerlerin genellikle açılmadığını, bariyerleri geçebilmeniz için ya nakit ödeme yöntemi ya da görevli personelin size vereceği ve 15 gün içinde belirtilen bankalara ödeme yapmanız ya da OGS/HGS bakiyenizi yeterli hale getirmeniz gerektiği bilgisinden sonra bariyerlerin görevli tarafından açıldığı bir sistem kullanıldığı, bu sebeple bu aşamaları geçmeden gişelerden geçilemeyeceğini, Davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş fotoğrafları bire bir kıyaslanarak 138 adet geçişe ait 137 fotoğrafların CD içerisinde dava dosyasına sunulduğu, 1 adet geçişe ait geçiş fotoğrafının dava dosyasına sunulmadığının tespit edildiği, dava dosyasına fotoğrafı sunulmayan 1 adet geçişin ödeme durumunun “ödendi” olarak görülmekte olduğunu, Davalı taraf yetkilisi; … plaka sayılı dorsenin … plaka sayılı çekiciye, … plaka sayılı dorsenin … plaka sayılı çekiciye bağlı olduğunu beyan etmekte 18 olup … plaka sayılı araçlara bağlı olduğu iddia edilen dorselerin ücret ödenmeksizin geçişler yaptıkları iddia edilen 12.10.2016-30.10.2017 tarihleri arasında davalı … MÜT. AK.ÜR.NAK.HAF.GID. VE İH.MAP.SA.VETİC LTD. ŞTİ. adına kayıtlı olduğunun tespit edildiğini, Davacı tarafından dava dosyasında ihlâlli geçiş yaptığı bildirilen … ve … plaka sayılı araçların dorse olduklarını, Dorse cinsi araçlar için OGS/HGS ürünü alınmayıp bu araçların geçiş ücretleri (araç sınıfı olarak çekici+dorse birlikte değerlendirilerek) çekici plakasından tahsil edildiğini, Dorseler için ayrıca bir OGS/HGS ürünü alınmayacak, bankalar/PTT tarafından dorselerin plakalarına ayrı sanal hesaplar oluşturarak Dorse plakalarının kaydının yapılması gerektiğini, bu sanal hesapların Dorseli geçişlerde sistemin çekiciye ait OGS/HGS cihazını algılayamadığı durumlarda Dorsenin cezalı ücrete maruz kalmaması için gerekli olduğunu, çekicilere bağlı olarak çalışan tüm dorse plakalarının sistemde kayıtlı olması ve sanal hesap açılmasının zorunlu olduğunu, Davaya konu … ve … plaka sayılı dorse cinsi araçlar için Karayolları Genel Müdürlüğü ve PTT Genel Müdürlüğü Ödeme Sistemleri Daire Başkanlığı’ndan gelen bilgilerden … ve … plaka sayılı dorselerin farklı bir plaka sayısına sahip çekici cinsi aracın HGS/OGS ürününe sanal bağlantı yapılmadığı yönünde olduğunu, … ve … plaka sayılı araçlar için bildirilen 138 adet geçişin tamamının “ihlâlli geçiş” olduğunu, Ödeme Durumu “Ödenmiş” olarak görünen 33 adet ihlâlli geçiş için: 137,45 TL geçiş ücreti + 14,00 TL İşlemiş Faiz + 2,52 TL İşlemiş Faiz KDV’si olmak üzere Genel Toplamın: 153,97 TL olduğunu bu tutarın 16.01.2017 tarihinde ödenmiş olduğu kanaatine varıldığını, Ödeme Durumu “Ödenmiş” olarak görünen 105 adet ihlâlli geçiş için: 2.046,00 TL geçiş ücreti + 126,55 TL İşlemiş Faiz + 22,78 TL İşlemiş Faiz KDV’si olmak üzere Genel Toplamın: 2.195,33 TL olduğunu, Ödeme Durumu “Ödenmiş” ve “Ödenmemiş” olarak görünen toplam 138 adet ihlâlli geçiş için: Genel Toplam: 2.183,45 TL geçiş ücreti + 140,55 TL İşlemiş Faiz + 25,30 TL İşlemiş Faiz KDV’si olmak üzere Genel Toplamın: 2.349,30 TL olduğu” yönünde kanaat ve sonuca varılmıştır.
İtirazlar doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmiş ve Mahkememizce resen görevlendirilen Karayolu Taşımacılığı Uzman Bilirkişi … tarafından hazırladığı 17/05/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; ” Kök raporunda; “Davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş fotoğrafları bire bir kıyaslanarak 138 adet geçişe ait 137 fotoğrafların CD içerisinde dava dosyasına sunulduğu, 1 adet geçişe ait geçiş fotoğrafının dava dosyasına sunulmadığının tespit edildiğini, dava dosyasına fotoğrafı sunulmayan 1 adet geçişin ödeme durumunun “ödendi” olarak görülmekte olduğu,” bilgisi bulunan ihlalli geçişin ücretinin ödenmiş olmasından dolayı hesaplamaya dahil edilmediğini, … ve … plaka sayılı araca ait 105 adetlik “ihlâlli” geçiş için: 2.038,75 TL geçiş ücreti + 126,45 TL İşlemiş Faiz + 22,76 TL İşlemiş Faiz KDV’si olmak üzere Genel Toplamın: 2.187,96 TL olduğu,”yönünde kanaat ve sonuca varılmıştır.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun’un 30. maddesinde geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali hali düzenmiş, 1. fıkrasında “Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası verilir.” (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile “on” ibaresi “dört” şeklinde değiştirilmiştir.)
7. fıkrasında “Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz.”
Uyuşmazlığın anlaşılabilmesi taraflar arasındaki ilişkinin hukuki niteliğinin iyice anlaşılmasına bağlıdır. Davacının, davasını dayandırdığı hukuki ilişkinin niteliğinin, borcun doğum sebebinin ortaya konulması önem arz etmektedir. Davacı taraf ödeme yapılmaksızın kendilerince işletilen otoyolun kullanıldığını belirtmektedir. Borcun kaynağı davalı tarafın ücretini ödemeyerek otoyolu kullanması ise borcun sözleşmeye aykırılıktan mı haksız fiilden mi kaynaklandığının tespiti gerekir. Her ne kadar borcun haksız fiilden kaynaklandığı görüntüsü oluşmakta ise de taraflar arasında bir hizmet sözleşmesinin bulunduğu, davacı tarafın otoyol hizmeti vermeyi taahhüt ettiği, davalı tarafın ise ücret ödemeyi üstlendiği anlaşılmaktadır. Nitekim İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi17. Hukuk Dairesi de “Davacı tarafın işlettiği otoyolun geçiş bedeli karşılığında kullanılması hususunda, taraflar arasında, hizmet sözleşmesi bulunmaktadır.” demektedir.
Bu değerlendirmeler yapıldıktan sonra itirazın iptali dava türü ve ispat yüküne de değinmek gerekmektedir. 20. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) “ispat yükü” başlıklı 6. maddesinde; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü tutulmuştur. İspat yükünü düzenleyen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 190. maddesi “(1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. (2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir” şeklindedir. Her somut olaydaki maddi vakıaya göre lehine hak çıkaran taraf ve ispat yükü şekilleneceğinden, maddî hukuk kuralına ilişkin bu vakıaların doğru ve net bir şekilde belirlenerek ortaya konulması gerekmektedir. Maddede aksine düzenleme olmadıkça ibaresi eklendiğinden, kanunda ispat yükü ile ilgili özel bir düzenlemeye yer verildiğinde, ispat yükü genel kurala göre değil de kanunda belirtilen özel düzenlemeye göre belirlenecektir.
Tüm bu açıklamalar ışığın somut olaya bakıldığında taraflar arasında ticari nitelikli hizmet sözleşmesi bulunduğuna dair herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır. Davacı taraf sözleşme kapsamında üstlendiği otoyol hizmeti sunma yükümlülüğünü yerine getirmiştir. Dosyaya sunulan kayıtlardan davalı tarafın araçlarının geçiş yaptığı anlaşılmaktadır. Bu noktada ispat yükünün davalıya geçtiğinin kabul edilmesi gerekir. Davalı tarafın hizmet aldığı açık olup davalı hizmet bedelini ödediğini ispatla mükelleftir. Ancak davalı tarafça mahkememize ya da icra dosyasına herhangi bir ödeme belgesi sunulmadığı gibi, HGS hesaplarından veya banka hesaplarından ödeme yapıldığı da iddia edilmemektedir. Bursa BAM 5. HD.sinin 2018/290 Es sayılı dosyasında “Davalı, geçiş ücretini ödediğini iddia etmemektedir. Sadece HGS veya OGS kartlarının banka hesabında yeterli bakiye olduğunu iddia etmektedir. Ancak bu hesaplardan para çekildiği de iddia edilmemektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir.” denilmekle bu husus ifade edilmektedir.
Davacının ispat yükünü ifa ettiği, davalının ise ödeme yaptığını ispat edemediği, davalı tarafça sunulan belgelerden ödeme yapılmadığı sabittir.
Tüm dosya kapsamı bir arada incelenmekle; dosyaya celp edilen trafik tescil kayıtları, OGS/HGS kayıları, porvizyon ve görüntü kayıtları ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirilmekle alanında uzman bilirkişi tarafından hazırlanan raporun yargısal denetime açık, bilimsel metodlara uygun olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmasın karar verilmiş; … ve … plaka sayılı araçlar için bildirilen ihlâlli geçişlerin tamamının “ihlâlli geçiş” olduğu, … ve … plaka sayılı araçlara ait “ihlâlli” geçişler için davacının davalıdan toplamda 2.187,96TL alacaklı olduğu yönünde mahkememizde tam bir vicdani kanaat oluşmakla davanın kabulü ile … … Dairesinin … esas sayılı dosyası üzerinde yürütülmekte olan takibe itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmiş, alacak likit ve belirlenebilir olduğundan davalının icra takibine yaptığı itiraz neticesinde alacağını tahsilde geciken davacının zarara uğradığı gözetilerek İİK67/2. Maddesi gözetilerek takibe konu alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatına hükmolunmuş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE; … … Dairesinin … esas sayılı dosyasında yürütülmekte olan takibe yapılan itirazın 2.038,75TL asıl alacak,126,45TL işlemiş faiz ve 22,76TL KDV olamak üzere toplamda 2.187,96TL yönünden İPTALİNE, takibin bu tutar üzerinden DEVAMINA,
2-Davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin KABULÜ İLE, takibe konu asıl alacak miktarı olan 2.038,75TL’nin %20’si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli 179,90TL harcın peşin alınan 80,70TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 99,20TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 80,70TL başvuru harcı, bilirkişi ücreti, tebligat ve posta masrafından oluşan 1.057,70 TL olmak üzere toplam 1.138,40TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.’ne göre 2.187,96 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,
7-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00TL nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
Dair, HMK 341 maddesi uyarınca miktar itibrariyle KESİN olmak üzere karar verildi.verilen karar usulen okundu anlatıldı.20/06/2023

Katip …
e-imzalıdır

Hakim …
e-imzalıdır