YARGITAY KARARI
DAİRE : 1. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2023/1970
KARAR NO : 2023/1289
KARAR TARİHİ : 24.03.2023
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
KARAR : İddianamenin iadesi
Nitelikli kasten öldürme ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından şüpheli … hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda Muğla Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 03.02.2022 tarihli ve 2020/2518 soruşturma, 2022/590 Esas, 2022/72 sayılı iddianamenin iadesine dair Muğla 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 21.02.2022 tarihli ve 2022/23 iddianame değerlendirme sayılı kararına karşı yapılan itirazın, iddianamenin iadesi kararının süresinden sonra verildiğinden bahisle kabulüne ilişkin mercii Muğla 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 14.03.2022 tarihli ve 2022/54 değişik iş sayılı kararı ile ilgili olarak;
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 27.12.2022 tarihli ve 94660652-105-48-12892-2022-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 15.02.2023 tarihli ve 2022/165481 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü;
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 15.02.2023 tarihli ve 2022/165481 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
“Benzer bir olaya ilişkin Yargıtay 4. Ceza Dairesinin, 15.12.2017 tarihli ve 2017/19261 Esas, 2017/28180 Karar sayılı ilâmında yer alan, ” … 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanun’un 38/A maddesi ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin UYAP’ın kullanılmasına ilişkin 5, 108, 119 ve 140 ncı maddeleri değerlendirilerek yapılan incelemede, Ceza Muhakemesi Kanun’un 174 maddesinin birinci fıkrasında öngörülen onbeş günlük yasal süreden sonra iddianamenin .. tarihinde iade edildiği anlaşılmıştır. Bu itibarla, Ceza Muhakemesi Kanun’un 174 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş günlük süre sonunda iade edilmeyen iddianamenin kabul edilmiş sayılacağı gözetilmeden … ” şeklindeki açıklamalar ile;
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun elektronik işlemler başlıklı 38/A maddesinde yer alan:
“(1) Her türlü ceza muhakemesi işlemlerinde Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılır. Bu işlemlere ilişkin her türlü veri, bilgi, belge ve karar, UYAP vasıtasıyla işlenir, kaydedilir ve saklanır.
(2) Kanunlarda gösterilen istisnalar hariç olmak üzere, dosyalar güvenli elektronik imza kullanılarak UYAP’tan incelenebilir ve her türlü ceza muhakemesi işlemi yapılabilir.
(3) Bu Kanun kapsamında fiziki olarak hazırlanması öngörülen her türlü belge ve karar elektronik ortamda düzenlenebilir, işlenebilir, saklanabilir ve güvenli elektronik imza ile imzalanabilir.
(4) Güvenli elektronik imza ile imzalanan belge ve kararlar diğer kişi veya kurumlara elektronik ortamda gönderilir. Güvenli elektronik imza ile imzalanarak gönderilen belge veya kararlar, gerekmedikçe fiziki olarak ayrıca düzenlenmez ve ilgili kurum ve kişilere gönderilmez.
(5) Elektronik imzalı belgenin elle atılan imzalı belgeyle çelişmesi halinde UYAP’ta kayıtlı olan güvenli elektronik imzalı belge geçerli kabul edilir.
(9) Elektronik ortamda yapılan işlemlerde süre gün sonunda biter.
(11) Ceza muhakemesi işlemlerinin UYAP’ta yapılmasına dair usul ve esaslar, Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir” şeklindeki,
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 174 üncü maddesinde yer alan;
“(1) Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeler incelendikten sonra, eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle;
a) 170 inci maddeye aykırı olarak düzenlenen,
b) Suçun sübûtuna etki edeceği mutlak sayılan mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen,
c) Önödemeye veya uzlaşmaya tâbi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde önödeme veya uzlaşma usulü uygulanmaksızın düzenlenen, İddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine
karar verilir.
(2) Suçun hukukî nitelendirilmesi sebebiyle iddianame iade edilemez.
(3) En geç birinci fıkrada belirtilen süre sonunda iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır.
(4) Cumhuriyet savcısı, iddianamenin iadesi üzerine, kararda gösterilen eksiklikleri tamamladıktan ve hatalı noktaları düzelttikten sonra, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesini gerektiren bir durumun bulunmaması halinde, yeniden iddianame düzenleyerek dosyayı mahkemeye gönderir. İlk kararda belirtilmeyen sebeplere dayanılarak yeniden iddianamenin iadesi yoluna gidilemez.
(5) İade kararına karşı Cumhuriyet savcısı itiraz edebilir.” şeklindeki düzenlemeler karşısında,
Somut olayda, Muğla Cumhuriyet Başsavcılığınca söz konusu iddianamenin 03.02.2022 tarihinde UYAP sisteminden düzenlenerek Muğla Cumhuriyet Başsavcı vekilinin 04.02.2022 tarihli görüldüsünü takiben Mahkemesine tevdii edilmesi sonrası dosya içerisinde bulunan UYAP safahat kaydından da anlaşılacağı üzere Mahkemece 21.02.2022 tarihinde iddianamenin iadesi kararının imza ve onay yapılmak suretiyle Muğla Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği, iddianamenin iade süresi olan 15 günlük yasal sürenin son gününün 19.02.2022 Cumartesi gününe isabet etmesi nedeniyle 5271 Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 39 ncu maddesinde yer alan ” (1) Gün ile belirlenen süreler, tebligatın yapıldığının ertesi günü işlemeye başlar. (2) Süre, hafta olarak belirlenmiş ise, tebligatın yapıldığı günün, son haftada isim itibarıyla karşılığı olan günün mesai saati bitiminde sona erer. (3) Süre, ay olarak belirlenmiş ise tebligatın yapıldığı günün, son ayda sayı itibarıyla karşılığı olan günün mesai saati bitiminde sona erer. Son bulduğu ayda sayı itibarıyla karşılığı olan gün yoksa; süre, ayın son günü mesai saati bitiminde sona erer. (4) Son gün bir tatile rastlarsa süre, tatilin ertesi günü biter.” şeklindeki düzenlemeler uyarınca sürenin, tatilin ertesi günü olan 21.02.2022 tarihine kadar uzadığı ve Mahkemece verilen 21.02.2022 tarihli iddianamenin iadesi kararının süresinde olduğu gözetilmeden, itirazın esastan incelenerek bir karar verilmesi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 ncu maddesinin, (1), (2) ve (3) ncü fıkraları;
(1) Hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir.
(2) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtayın ilgili ceza dairesine verir.
(3) Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar.
Şeklinde düzenlenmiştir.
2. Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen iddianamenin 04.02.2022 tarihinde mahkemeye tevdii edildiği, iddianamenin değerlendirilmesine ilişkin 5271 sayılı Kanun’un 174 üncü maddesinin birinci fıkrasında öngörülen 15 günlük sürenin son günü olan 19.02.2022 tarihinin resmi tatil olan cumartesi gününe rastlayıp, aynı Kanun‘un 39 ncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca anılan sürenin tatilin ertesindeki ilk mesai günü olan 21.02.2022 tarihinde sona erdiği, mahkemece süresinde 21.02.2022
tarihinde iddianamenin iadesine karar verildiği anlaşılmakla, iddianamenin iadesine ilişkin yapılan itirazın esastan incelenerek bir karar verilmesi gerekirken yasal süreden sonra iade kararı verildiği gerekçesiyle itirazın kabulüne ilişkin itiraz merciince verilen karar Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.
III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
2. Muğla 2. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 14.03.2022 tarihli ve 2022/54 değişik iş sayılı kararın 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
24.03.2023 tarihinde karar verildi.