YARGITAY KARARI
DAİRE : 1. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/1589
KARAR NO : 2012/4266
KARAR TARİHİ : 12.04.2012

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen davada;
Davacı, kayden köy tüzel kişiliği adına kayıtlı 731 parsel sayılı taşınmazlarına 2 yıl içinde amacına uygun tesis yapması, amaç dışında kullanılmaması, kiralanmaması şartıyla davalıya devrettiklerini, bunların yerine geterilmemesi halinde iade edilmesinin kararlaştırıldığını, ancak davalının şartları yerine getirmediği gibi iade de etmediğini ileri sürerek, kaydın iptali ile adına tescilini istemiştir.
Davalı, şarta bağlı satış olmadığını bildirip davanın reddini savunmuştur.
Davanın reddine ilişkin olarak verilen karar Dairece ” … çekişme konusu taşınmazın davacı köy tüzel kişiliği tarafından davalı kooperatife koşullu olarak temlik edildiği ve koşulun yerine getirilmediği davanın kabulüne karar verilmesi” gerekçesiyle bozulmuş, mahkemece hükmüne uyulan bozma ilamı doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.
Karar, davalı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi …’un raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dava, tapu iptali ve tescili isteğine ilişkin olup; mahkemece hükmüne uyulan bozma kararında, gösterildiği şekilde işlem yapılarak karar verilmiş olmasında kural olarak bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Davalı vekilinin bu yönlere ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir, reddine.
Ancak, Tarım Kredi Kooperatiflerinin harçtan muaf (bağışık) olmadığına ilişkin, 03.5.1944 günlü, 1943/19 esas, 1944/16 karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca, davalı Kooperatifin yargı harçlarından sorumlu olduğu, sonradan 1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Yasasının 19. maddesinde yapılan değişikliklerinde anılan İçtihadı Birleştirme Kararını ortadan kaldırır nitelikte bulunmadığı gözetildiğinde, davalı Kooperatifin harçtan sorumlu tutulmaması isabetli değildir.
Diğer taraftan, Harç hususu kamu düzeniyle ilgili olup Harçlar Yasasında harcın alınması ya da tamamlanması yanların isteklerine bırakılmamış olup bu hususun mahkemece kendiliğinden ( res’en) gözetilmesinin gerekeceği hükme bağlanmıştır. Bu nedenle kararın davalı kooperatif tarafından temyiz edilmiş olması da neticeye etkili değildir.
Ne var ki, anılan bu husus yeniden yargılamayı gerekli kılmadığından hüküm fıkrasının 4. maddesindeki ‘1581 Sayılı yasanın 19.maddesi gereği, davalı taraf harçtan muaf olduğu anlaşılmakla, harç tahsiline yer olmadığına, …’ İbaresi çıkarılarak yerine ‘…Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 10405,16 TL nispi karar ilam harcının davalı kooperatiften alınarak hazineye gelir kaydına, …’ ibaresinin konulmasına, hükmün bu şekliyle 1086 sayılı HUMY’nın 438/2. (6100 sayılı HMY’nın 370/2) ve 6100 sayılı HMK’nın geçici 3/2. maddesi yollaması ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 12.4.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.