YARGITAY KARARI
DAİRE : 1. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2017/919
KARAR NO : 2020/5200
KARAR TARİHİ : 19.10.2020

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL-TAZMİNAT

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tazminat davası sonunda, yerel mahkemece davalı … yönünden davanın kabulüne, diğer davalılar Maltepe Belediyesi ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi yönünden konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin olarak verilen karar davalı Hazine vekili ve davalı … Belediyesi vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi …’ün raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.
Davacılar, mirasbırakanları Usep (Osep, Ozese) Çuhacıyan adına kayıtlı 446 ada 8, 9, 10 ve 13 (eski 6) parsel sayılı taşınmazların gaip olduğu gerekçesiyle davalı Hazine adına tescil edildiğini, Hazine tarafından da diğer davalılar Maltepe Belediyesi ve İstanbul Büyükşehir Belediyesine devredildiğini, İstanbul Anadolu 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/2 E. 2012/123 K. sayılı ilamı ile mirasbırakan adına kayıtlı olup Hazine adına tescil edilen dava dışı 11 nolu parsel hakkında açtıkları davanın kabulüne karar verilerek anılan taşınmazın adlarına tesciline karar verildiği ve kararın deracattan geçerek kesinleştiğini, gaipliğine karar verilen kayıt maliki …’ın mirasçıları olduklarını ileri sürerek, dava konusu 8, 9, 10 ve 13 (eski 6) parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile miras payları oranında adlarına tescilini istemişler, davacılar vekili aşamada verdiği 28.03.2016 tarihli ıslah dilekçesiyle tapu iptal-tescil talepleri kabul edilmediği takdirde tazminata hükmedilmesini istemiş, yargılama sırasında 06.06.2016 tarihli celsede davalılar İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Maltepe Belediyesi yönünden davalarını atiye terk ettilerini bildirmişlerdir.
Davalı Hazine vekili, kayıt maliki olmadıklarından kendilerine husumet yöneltilmemesi gerektiğini, zamanaşımı süresinin dolduğunu; diğer davalılar Maltepe Belediyesi ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi iddiaların yersiz olduğunu belirtip davanın reddini savunmuşlardır.
Mahkemece, dava konusu 13 (eski 6) parsel sayılı taşınmaz yönünden mirasbırakan Usep ile bir ilgisinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine; dava konusu 8, 9 ve 10 parseller yönünden iddianın kanıtlandığı gerekçesiyle davanın kabulü ile 16.662.000,00 TL’nin davalı Hazine’den tahsiline; diğer davalılar … ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi yönünden ise konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Dosya içeriği ve toplanan delillerden, davanın, 0-TL değer gösterilerek ve maktu peşin harç yatırılarak açıldığı, yargılama sırasında yapılan keşif sonucunda dava konusu taşınmazların dava tarihindeki toplam değerinin 16.662.000,00 TL olarak saptandığı, keşfen belirlenen değer üzerinden harç tamamlattırılmadan sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.
Bilindiği üzere, 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 16. maddesi; “Değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerler esastır. Müdahelenin men’i tescil ve tapu kayıt iptali gibi gayrimenkulün aynına taallük eden davalarda gayrimenkulün değeri nazara alınır. Gayrimenkulün aynına taallük eden davalarda ecrimisil ve tazminat gibi taleplerde de bulunulduğu takdirde harç, gayrimenkulün değeri ile talep olunan tazminat ve ecrimisil tutarı üzerinden alınır. Değer tayini mümkün olan hallerde dava dilekçelerinde değer gösterilmesi mecburidir. Gösterilmemişse davacıya tesbit ettirilir. Tesbitten kaçınma halinde, dava dilekçesi muameleye konmaz. Noksan tesbit edilen değerler hakkında 30’ uncu madde hükmü uygulanır.” şeklinde olup, Kanunun 32. maddesinde ise yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı vurgulanmış 30. madde hükmü ile de “… muhakeme sırasında tespit olunan değerin dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa yalnız o celse için muhakemeye devam olunur; takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. HMK.’nun 150. (HUMK’nun 409.) maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Harçlar Kanununun uygulaması kamu düzenini ilgilendirmesi nedeniyle hakim tarafından re’sen gözetilmesi gereken bir husustur.
Hal böyle olunca, öncelikle dava konusu taşınmazların dava tarihindeki değeri üzerinden Harçlar Kanunu’nun 30. maddesi gereğince bir sonraki celseye kadar eksik harcın tamamlanması için davacı tarafa süre verilmesi, verilen süre içerisinde harcın tamamlanmaması halinde Harçlar Kanunu’nun 30. maddesi yollaması ile HMK’nun 150. maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi, harç tamamlandığı takdirde ise işin esası hakkında bir hüküm kurulması gerekirken, 0-TL değer gösterilmek ve maktu peşin harç yatırılmak suretiyle açılan davada harç tamamlanmadan yargılamaya devam edilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir.
Kabule göre de; davalı … Belediyesi yönünden konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesine rağmen kendisini vekille temsil ettiren anılan davalı hakkında vekalet ücreti yönünden olumlu ya da olumsuz bir hüküm kurulmaması da isabetsizdir.
Davalı Hazine vekili ve davalı … Belediyesi vekilinin değinilen yön itibariyle yerinde yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK’un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair hususların incelenmesine şimdilik yer olmadığına, Harçlar Kanununun değişik 13. maddesinin j. Bendi gereğince davalı Hazineden harç alınmasına yer olmadığına, peşin alınan harcın diğer temyiz edenlere geri verilmesine, 19/10/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.