YARGITAY KARARI
DAİRE : 1. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/1599
KARAR NO : 2021/7341
KARAR TARİHİ : 29.11.2021

MAHKEMESİ : SAMSUN BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 1. HUKUK DAİRESİ
DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL – BEDEL

Taraflar arasında birleştirilerek görülen trafik sicil ve tapu iptali ile tescil, tazminat davası sonunda, Yerel Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, davalılar vekilinin istinafı üzerine, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince; 6100 sayılı HMK’nin 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin olarak verilen karar, asıl ve birleştirilen davada davalılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi …’un raporu okundu, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Asıl ve birleştirilen dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı trafik sicil ve tapu kaydının iptali ile tescil, tazminat isteklerine ilişkindir.
Asıl ve birleştirilen davada davacılar, mirasbırakanları …’un 128 ada 3 parsel, 116 ada 16 parsel, 138 ada 2 parsel, 161 ada 2 parsel, 332 ve 340 parsel sayılı taşınmazları ile … plakalı traktörünü gayri resmi birlikte yaşadığı davalı …’a devrettiğini, temliklerin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu, mirasbırakanın mal satmaya ihtiyacı olmadığı gibi davalının da alım gücü bulunmadığını, davalıya devredilen 332 ve 340 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırıldığını ve kamulaştırma bedellerini davalının aldığını, bu parseller yönünden tapu iptal-tescil talebinde bulunma imkanı kalmadığını ileri sürerek, dava konusu 128 ada 3, 116 ada 16, 138 ada 2, 161 ada 2 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının ve … plakalı traktörün trafik sicil kaydının iptali ile miras payları oranında adlarına tesciline, 332 ve 340 parsel sayılı taşınmazlar yönünden ise kamulaştırma bedellerinin bankadan tahsil tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tazminata karar verilmesini istemişler, yargılama sırasında davacılardan … ve …’nın ölümü üzerine bir kısım mirasçıları davaya devam etmişlerdir.
Asıl ve birleştirilen davada davalı, dava konusu taşınmazları bedeli karşılığında satın aldığını, köyün ağası olan ve bir çok taşınmazı bulunan mirasbırakanın bütün bağ-bahçe işleri ile kendisinin ilgilendiği, çalışmalarının karşılığı olarak mirasbırakan ile ortakçı olarak anlaştığını, buradan elde ettiği gelirler ile birikim yaptığını belirterek, davanın reddini savunmuş, yargılama sırasında ölümü üzerine mirasçıları davaya dahil edilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince, dava konusu taşınmazların ve traktörün mal kaçırma amaçlı muvazaalı olarak davalıya temlik edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, kararın davalılar vekili tarafından istinafı üzerine, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince; 6100 sayılı HMK’nin 353/1-b-1 maddesi uyarınca, davalıların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bilindiği üzere, 6100 sayılı HMK’nın 55. maddesinde ”Taraflardan birinin ölümü hâlinde, mirasçılar mirası kabul veya reddetmemişse, bu hususta kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar dava ertelenir. Bununla beraber hâkim, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde, talep üzerine davayı takip için kayyım atanmasına karar verebilir.” hükmü düzenlenmiş, dava sırasında taraflardan birinin ölümü halinde taraf teşkilinin sağlanması kamu düzenine ilişkin olup davanın her aşamasında hakim tarafından re’sen nazara alınması gereken bir olgudur ve temyiz edenin sıfatına bakılmaksızın re’sen gözetilmesi gereklidir.
Somut olayda, asıl davada davacılardan …’nın 11.06.2017 tarihinde, davacı …’nın ise 18.06.2020 tarihinde yargılama sırasında öldükleri, …’nın mirasçıları olarak çocukları olan……’nın mirasçıları olarak ise görülen davada davacı olan çocukları ……’in kaldıkları, adı geçen davacılar … ve ……’nın ölümü üzerine davada yer almayan …’nin davaya devam ettikleri anlaşılmaktadır.
Ne var ki; mahkemece yargılamanın görülebilirlik koşulu olan taraf teşkili sağlanmadan, HMK’nın 55. maddesi gözetilmeden ve ölen her iki davacının da mirasçısı olan… davaya dahil edilmeden sonuca gidilmiştir.
Hâl böyle olunca; yargılama sırasında ölen davacılar … ve …’ın mirasçısı olan… yönünden taraf teşkilinin sağlanması ve bundan sonra bir karar verilmesi gerekirken, bu husus gözardı edilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.
Davalıların değinilen yön itibariyle yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 373/1. maddesi uyarınca Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda yazılı nedenlerden dolayı 6100 sayılı HMK’nın 371/1-a maddesi uyarınca BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Osmancık Asliye Hukuk Mahkemesine, kararın bir örneğinin Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesine gönderilmesine, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 29.11.2021 tarihinde kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.